Toplu İş Sözleşmesinin Hükümsüzlüğü
1. Baskı,
Kasım 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa Sayısı:
391
Kitabın Fiyatı:
1.400,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Hükümsüzlük kavramı Türk Borçlar Hukukunda, hem klasik hükümsüzlük teorisinin hem de modern hükümsüzlük teorisinin kabul ettiği tüm hükümsüzlük türlerini kapsayacak şekilde geniş anlamda kullanılmaktadır. Çalışmada her iki teorinin kabul ettiği hükümsüzlük türleri, kendine özgü bir sözleşme niteliği taşıyan toplu iş sözleşmeleri bakımından değerlendirilmiştir. Bu kapsamda özellikle 6356 sayılı Kanun m. 33/5 ve m. 45 hükümlerine göre tasnif yapılarak konu, hüküm ve sonuçlarıyla birlikte ele alınmıştır.
Çalışma üç bölümden oluşmakta olup birinci bölümde hükümsüzlüğe dair genel bilgiler ile toplu iş sözleşmesine dair genel esaslar açıklanmıştır. İkinci bölümde toplu iş sözleşmesinin kesin hükümsüzlüğü, üçüncü bölümde ise toplu iş sözleşmesinin iptal edilebilirliği incelenmiştir. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu yürürlüğe girdikten sonra konu hakkında yapılan çalışmaların sınırlı sayıda olması sebebiyle bu kitap ile literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
Hükümsüzlük Teorilerine ve Toplu İş Sözleşmesine Dair Temel Esaslar
Toplu İş Sözleşmesinin Kesin Hükümsüzlüğü
Toplu İş Sözleşmesinin Hükümsüz Kılınması: İptal Edilebilirlik
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖN SÖZ VE TEŞEKKÜR
5
İÇİNDEKİLER
7
KISALTMALAR
17
GİRİŞ
21
BİRİNCİ BÖLÜM
HÜKÜMSÜZLÜK TEORİLERİNE VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNE DAİR TEMEL ESASLAR
§ 1. HÜKÜMSÜZLÜK KAVRAMI VE TÜRLERİ
25
I. HÜKÜMSÜZLÜK KAVRAMI
25
II. HÜKÜMSÜZLÜK TÜRLERİ
28
A. Klasik Hükümsüzlük Teorisine Göre Hükümsüzlük Türleri
29
1. Yokluk
29
2. Kesin Hükümsüzlük
33
a. Kavram ve Özellikleri
33
b. Hüküm ve Sonuçları
37
c. Kesin Hükümsüzlüğün Düzeltilmesi
40
aa. Onaylama (Tasdik) Sözleşmesi ile Düzeltme
40
bb. Dürüstlük Kuralı ile Düzeltme
40
cc. Kesin Hükümsüz İşlemin Tahvili (Çevirme–
Dönüştürme)
41
d. Kesin Hükümsüzlük Türleri
43
aa. Tam Kesin Hükümsüzlük
43
bb. Kısmi Kesin Hükümsüzlük
44
aaa. Kısmi Kesin Hükümsüzlük Kavramı ve Özellikleri
44
bbb. Kısmi Kesin Hükümsüzlüğün Koşulları
46
ccc. Kısmi Kesin Hükümsüzlüğün Türleri
50
aaaa. Basit Kısmi Kesin Hükümsüzlük
50
bbbb. Değiştirilmiş Kısmi Kesin Hükümsüzlük
51
cccc. Geçerliliği Koruyucu İndirgeme
53
dddd. Genişletilmiş Kısmi Kesin Hükümsüzlük
54
3. İptal Edilebilirlik
55
a. Kavram
55
b. İptal Hakkının Hukuki Niteliği
57
c. Hüküm ve Sonuçları
58
d. Tam İptal–Kısmi İptal Ayrımı
60
e. Kesin Hükümsüzlük ve İptal Edilebilirlik Nedenlerinin
Birlikte Bulunması Durumu
62
B. Modern Hükümsüzlük Teorisine Göre Hükümsüzlük Türleri
63
1. Eksiklik
63
2. Nisbi Hükümsüzlük
64
3. Esnek Hükümsüzlük
66
§ 2. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNE DAİR TEMEL ESASLAR
68
I. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ HAKKI
68
A. Genel Olarak
68
B. Toplu Sözleşme Hakkını Güvence Altına Alan Uluslararası
Düzenlemeler
70
1. Genel Olarak
70
2. Birleşmiş Milletler Belgeleri
72
3. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşmeleri
74
4. Avrupa Konseyi Sözleşmeleri
76
a. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi İçtihatları
76
b. Avrupa Sosyal Şartı
81
5. Avrupa Birliği Belgeleri
82
II. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ ÖZERKLİĞİ
83
III. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ VE TÜRLERİ
85
A. Toplu İş Sözleşmesinin Hukuki Niteliği
85
B. Toplu İş Sözleşmesinin Düzeyi ve Türleri
86
1. Toplu İş Sözleşmesinin Düzeyi
86
2. Toplu İş Sözleşmesinin Türleri
88
a. İşyeri Toplu İş Sözleşmesi
88
b. Grup Toplu İş Sözleşmesi
88
c. İşletme Toplu İş Sözleşmesi
89
3. Çerçeve Sözleşmenin Toplu İş Sözleşmesi Niteliğinde Olup
Olmadığı
90
IV. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN İÇERİĞİ
90
A. Genel Olarak
90
B. Toplu İş Sözleşmesinin Normatif Hükümleri
93
1. İş Sözleşmesinin Yapılmasına İlişkin Hükümler
94
2. İş Sözleşmesinin İçeriğine İlişkin Hükümler
97
a. Doğrudan Doğruya İş Sözleşmesi ile İlgili Hükümler
98
b. İşyeri Çalışma Düzenine İlişkin Hükümler
100
3. İş Sözleşmesinin Sona Ermesine İlişkin Hükümler
101
C. Toplu İş Sözleşmesinin Borç Doğurucu Hükümleri
101
1. Taraflara Karşılıklı Hak ve Borç Yükleyen Hükümler
102
2. Toplu İş Sözleşmesinin Uygulanması, Denetimi ve
Uyuşmazlıkların Çözümüne İlişkin Hükümler
103
İKİNCİ BÖLÜM
TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
§ 3. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN TAM KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
105
I. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN TAM KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE SEBEP
OLAN HALLER
106
A. Ehliyetsizlik
106
1. Ehliyet kavramı
106
2. İşveren Tarafın Ehliyeti
107
a. Genel Olarak
107
b. Özel Durum: 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun m. 62/1–e
Hükmü Uyarınca İhale Yoluyla İş Alan Alt İşverenin
Yetkilendirdiği Kamu İşveren Sendikalarının Ehliyeti
113
3. İşçi Tarafın Ehliyeti
118
a. Genel Olarak
118
b. İşyerinin Girdiği İşkolu Tespiti
122
aa. İşkolunun Kapsamı
122
bb. İşyerinin Tescili Aşamasında İşkolunun Belirlenmesi
126
cc. Tespit İşlemi ve Tespite Karşı Dava Açılması
130
4. Ehliyetsizlik Halleri
133
a. Genel Olarak
133
b. Toplu İş Sözleşmesi Yapılması Sırasında veya Sonrasında
Ehliyetin Kaybı
140
aa. İşverenin Değişmesi
140
bb. İşverenin Bir İşveren Sendikasına Üye Olması
140
cc. Sendikanın Tüzel Kişiliğini Kaybetmesi
140
dd. Katılma veya Birleşme
141
ee. Sendikanın Faaliyet Gösterdiği İşkolunun Değişmesi
142
c. İşyerinin Dahil Bulunduğu İşkolunun Sonradan Değişmesi
143
B. Şekil Şartına Aykırılık
144
C. Normatif Kısmın Bulunmaması
147
D. Teklik Prensibine Aykırılık
148
E. Kanunda Öngörülen Kapsam ve Düzeye Aykırılık
149
F. Yüksek Hakem Kurulunun Yetkilerini Aşarak Toplu İş Sözleşmesi
Yapması
153
1. Yüksek Hakem Kuruluna Başvuru Koşulları
153
2. Koşulları Taşımayan Başvurunun Yüksek Hakem Kurulunca
Karara Bağlanmasının Yaptırımı
155
G. Muvazaanın Kesin Hükümsüzlük Sebebi Olup Olmadığının
Değerlendirilmesi
162
II. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN TAM KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNÜN HÜKÜM
VE SONUÇLARI
166
A. Genel Olarak
166
B. Kesin Hükümsüz Toplu İş Sözleşmesinin Bir Süre Uygulanmış
Olması
169
C. Kesin Hükümsüzlüğün Düzeltilip Düzeltilemeyeceği Meselesi
171
1. Onaylama Sözleşmesi ile Düzeltilmesi
172
2. Dürüstlük Kuralı ile Düzeltilmesi
175
3. Toplu İş Sözleşmesinin Tahvilinin Mümkün Olup Olmadığı
177
§ 4. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN BAZI HÜKÜMLERİNİN KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ:
KISMİ KESİN HÜKÜMSÜZLÜK
179
I. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN KISMİ KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE SEBEP
OLAN HÜKÜMLER
179
A. Toplu İş Sözleşmesi Özerkliğinin Anayasadan Kaynaklanan
Sınırlarına Aykırı Hükümler
180
B. Toplu İş Sözleşmesi Özerkliğinin Yasal Sınırlarına Aykırı Hükümler
182
1. 6098 sayılı TBK m. 27 Hükmünden Kaynaklanan Sınırlara Aykırı
Hükümler
182
a. Kanunun Emredici Düzenlemelerine Aykırı Hükümler
183
b. Ahlaka Aykırı Hükümler
187
c. Kamu Düzenine Aykırı Hükümler
188
d. Kişilik Haklarına Aykırı Hükümler
189
e. Konusu İmkânsız Hükümler
191
2. Toplu İş Sözleşmeleri İçin Öngörülen Süre Sınırına Aykırı
Hükümler
192
C. Kapsam Dışı Personel Uygulamasının Anayasaya ve 6356 sayılı
Kanuna Aykırı Olup Olmadığının Değerlendirilmesi
194
D. İşletmeyi Oluşturan İşyerlerinden Bazılarının İşletme Toplu İş
Sözleşmesinin Kapsamı Dışında Bırakılmasına Dair Uygulamanın
Geçerliliğinin Değerlendirilmesi
202
E. Toplu İş Sözleşmelerinde Karşılaşılan ve Özellik Arz Eden Bazı
Hükümlerin Hükümsüz Olup Olmadığının Değerlendirilmesi
203
1. Tahkim Şartı Öngören Hükümler
203
2. Rıza Hükümleri
205
3. Kapalı İşyeri (Closed Shop) ve Sendikalı İşyeri (Union Shop)
Şartı Öngören Hükümler
207
4. Farklılaştırma Hükümleri
208
5. Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma Koşulları Gerçekleşmeyen
İşçiye Sözleşmede Öngörülenin Üzerinde Haklar Sağlanmasına
Dair Hükümler
209
6. İşverenin Fesih Hakkını Sınırlayan Hükümler
214
a. Disiplin Kuruluna Dair Hükümler
215
b. Fesih Bildirim Sürelerine Dair Hükümler
217
c. Kanunda Öngörülenden Farklı Haklı Fesih Nedenleri
Öngören Hükümler
219
d. Ceza Koşulu Öngören Hükümler
221
II. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN KISMİ KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜNÜN HÜKÜM
VE SONUÇLARI
225
A. Genel Olarak
225
B. Kısmi Kesin Hükümsüzlük Türlerinin Toplu İş Sözleşmelerinde
Uygulanması
227
C. Kısmi Kesin Hükümsüzlüğün Tam Kesin Hükümsüzlüğe Dönüşmesi
229
§ 5 . KESİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜN TESPİTİ DAVASI
231
I. DAVANIN KONUSU
231
II. DAVANIN AÇILMASINDA HUKUKİ YARARIN BULUNUP BULUNMADIĞI
235
III. ARABULUCULUĞUN DAVA ŞARTI OLUP OLMADIĞI
236
IV. DAVANIN TARAFLARI
236
V. GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME
238
VI. SÜRESİ
240
VII. İSPAT
240
VIII. MAHKEMECE VERİLECEK KARAR VE KARARIN ETKİSİ
241
IX. KANUN YOLU
245
X. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMA TEDBİRİ
245
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMSÜZ KILINMASI: İPTAL EDİLEBİLİRLİK
§ 6. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN İPTAL EDİLEBİLİRLİK HALLERİ
249
I. GENEL OLARAK
249
II. GENEL HÜKÜMLER UYARINCA İPTAL EDİLEBİLİRLİK
251
A. Yanılma (Hata) Nedeniyle İptal
252
B. Aldatma (Hile) Nedeniyle İptal
254
C. Korkutma (Tehdit) Nedeniyle İptal
254
D. Aşırı Yararlanma (Gabin) Nedeniyle İptal
256
III. 6356 SAYILI KANUN m. 45 UYARINCA İPTAL EDİLEBİLİRLİK
257
A. Yetki Kavramı
258
B. İşveren Tarafın Yetkisi
259
C. İşçi Tarafın Yetkisi
260
1. Genel Olarak
260
2. Yetki Koşulları
262
a. İşkolunda Yüzde Bir Üyeye Sahip Olma Koşulu
262
aa. İşyerinin Girdiği İşkolunun Tespiti
266
bb. Yüzde Bir Üye Koşulunun Tespiti
266
b. İşyerinde Belirli Sayıda Üyeye Sahip Olma
270
aa. İşyeri Toplu İş Sözleşmeleri Açısından
271
bb. İşletme Toplu İş Sözleşmeleri Açısından
274
cc. Grup Toplu İş Sözleşmeleri Açısından
275
c. Çoğunluğun Tespitinde Göz Önüne Alınacak Esaslar
276
aa. Çoğunluk Hesabına Dahil Edilecekler
276
bb. Çoğunluk Hesabına Dahil Edilmeyecekler
282
D. Yetkinin Tespiti ve Yetki Tespitine İtiraz
287
1. Başvuru
287
a. Başvuru Hakkı Bulunanlar
287
b. Başvuru Zamanı
288
c. Başvuru Usulü
289
2. Yetkinin Tespiti ve Bildirimi
290
a. Bakanlık Tarafından Başvurunun İncelenmesi
290
b. Bakanlığın Bildirimi
294
aa. Olumsuz Tespit Bildirimi
294
bb. Olumlu Tespit Bildirimi
295
3. Yetki Tespitine İtiraz
296
a. İtiraz Hakkına Sahip Olanlar ve Davanın Tarafları
296
b. İtirazın Süresi ve Usulü
299
c. Görevli ve Yetkili Mahkeme
302
d. İtirazın Konusu
303
aa. Genel Olarak
303
bb. İşkoluna İlişkin İtiraz
304
cc. İşletme Niteliğine İlişkin İtiraz
306
dd. İşkolu İstatiklerine İlişkin İtiraz
308
e. İtirazın İncelenmesi
308
f. İspat
313
g. İtirazın Etkisi ve Sonucu
314
4. Yetki Belgesi
315
E. Yetki Belgesi Bulunmaksızın Yapılan Toplu İş Sözleşmesinin
Hükümsüzlüğü
317
1. Yasal Düzenleme
317
2. Hükümsüzlüğün Türü
319
3. Şartları
321
a. Geçerli Bir Toplu İş Sözleşmesi Bulunması
321
b. Yetki Belgesinin Bulunmaması
322
aa. Genel Olarak
322
bb. Yetki Belgesinin Hiç Düzenlenmemiş Olması
322
cc. Yetki Belgesinin Hükümden Düşmesi
323
aaa. Usule Uygun Şekilde Toplu Görüşme Çağrısının
Yapılmaması
324
bbb. Çağrı Yapan Tarafın İlk Toplantıya Gelmemesi
veya Toplu Görüşmeye Başlamaması ile Görevli
Makama Bildirim Yapılmaması
328
ccc. Yasal Süresi İçinde Grev Kararı Alınamamış veya
Grevin Uygulanma Tarihinin İşverene
Bildirilememiş Olması
329
ddd. Usulünce Alınan Grev Kararının Süresinde
Uygulamaya Konulamaması
330
eee. Grev Oylamasının Olumsuz Sonuçlanması
Durumunda Yasal Süresi İçerisinde Anlaşma
Sağlanamaması veya Yüksek Hakem Kuruluna
Başvurulmaması
330
fff. Grev ve Lokavt Yasağı Olan Durumlarda Yasal
Sürede Yüksek Hakem Kuruluna Başvurulmaması
331
ggg. Grevin Ertelenmesi Halinde Erteleme Süresi
İçinde Anlaşılmamasına Rağmen Yüksek Hakem
Kuruluna Başvurulmaması
334
hhh. İşçi Sendikasının Kapatılması, Feshedilmesi veya
İnfisah Edilmesi
335
ııı. Grevin Mahkeme Kararı ile Sona Erdirilmesi
336
c. Taraflardan Birinin veya İkisinin Yetki Şartlarını
Taşımaması
338
d. Yasal Süresi İçinde Dava Açılması
340
§ 7. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN İPTALİ DAVASI
341
I. GENEL HÜKÜMLER UYARINCA AÇILACAK DAVA
341
A. Davanın Niteliği ve Konusu
341
B. Arabulucuğun Dava Şartı Olup Olmadığı
343
C. Davanın Tarafları
343
D. Görevli ve Yetkili Mahkeme
344
E. Süresi
344
F. İspat
345
G. Mahkemece Verilecek Karar ve Kararın Etkisi
346
H. Kanun Yolu
347
I. Geçici Hukuki Koruma Tedbiri
348
II. 6356 SAYILI KANUN M. 45 HÜKMÜ UYARINCA İPTAL DAVASI
349
A. Davanın Niteliği ve Konusu
349
B. Davanın Tarafları
351
C. Görevli ve Yetkili Mahkeme
352
D. Arabulucuğun Dava Şartı Olup Olmadığı
352
E. Dava Şartı Olarak Bakanlığın Durum Tespiti
353
F. Süresi
354
G. İspat
355
H. Mahkemece Verilecek Karar ve Kararın Etkisi
357
I. Kanun Yolu
359
J. Geçici Hukuki Koruma Tedbiri
360
§ 8. TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN İPTAL EDİLMESİNİN HÜKÜM VE SONUÇLARI
362
I. GENEL OLARAK
362
II. İŞVERENİN YETKİSİZLİĞİ BİLMEMESİ DURUMU
363
III. KESİN HÜKÜMSÜZLÜK VE İPTAL EDİLEBİLİRLİK NEDENLERİNİN BİRLİKTE
BULUNMASI DURUMU
364
SONUÇ
367
KAYNAKÇA
373
Kitabın Fiyatı:
1.400,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Bu kitaplar da ilginizi çekebilir
Türk İş Hukukunda Dayanışma Aidatı
Fatma Ülkü Kuzu
İşçinin Rekabet Yasağı
Mehmet Toprak
İş Hukukunda Platform Çalışması
Bulut Özdemir
İş Hukukunda Asgari Ücret
Baki Oğuz Mülayim
Hakkımızda
|
Uluslararası Yayınevi Belgesi|
Kaynakça Dosyası|
Kişisel Verilerin Korunması |
Üyelik|
Siparişlerim|
İade Politikası|
İletişim|
Yazarlar|
Yayınevleri