Ceza Muhakemesi Hukukunda Silahların Eşitliği İlkesi

Bu çalışmada, ceza muhakemesi hukukunda silahların eşitliği ilkesinin normatif temelleri, tarihsel arka planı ve uygulamadaki yansımaları kapsamlı biçimde incelenmiştir. Adil yargılanma hakkının asli unsurlarından biri olan bu ilke, yalnızca taraflara eşit usuli haklar tanınması değil, aynı zamanda bu hakların etkili şekilde kullanılabilmesini de güvence altına almayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel amacı, silahların eşitliği ilkesinin ceza yargılamasındaki yapısal işlevini bütüncül biçimde analiz ederek, gerek kuramsal gerek içtihadi düzeyde ilkenin kapsamını ve sınırlarını ortaya koymaktır.

Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, ilkenin hukuki, tarihi ve felsefi temelleri ele alınmış; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda adil yargılanma hakkı ile olan ilişkisi analiz edilmiştir. Bu kapsamda ayrıca, özgürlük ve güvenlik hakkı, kabahatler hukuku ve ceza muhakemesi sistemleri bağlamında silahların eşitliği ilkesinin yeri ve işlevi de ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. İkinci bölümde, ilkenin ceza muhakemesi sürecindeki somut görünümleri incelenmiş; dosyaya erişim, delillere karşı itiraz ve delil toplama süreçlerinde taraflar arasında işleyen dengenin ne şekilde kurulduğu ya da bozulduğu örnek olaylar ve içtihatlar üzerinden değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise, asgari sanık hakları bağlamında silahların eşitliği ilkesinin işlevselliği tartışılmış; müdafi yardımından yararlanma, isnadı öğrenme, tercüman desteği ve tanık sorgulama gibi hakların kullanımına ilişkin yargı uygulamaları, AİHM ve AYM kararları ışığında kapsamlı biçimde analiz edilmiştir.

Çalışmada, normatif analiz yöntemi esas alınmış; AİHM ve AYM içtihatları, öğretideki görüşlerle birlikte değerlendirilerek eleştirel bir çözümleme yapılmıştır. Sonuç olarak, silahların eşitliği ilkesinin yalnızca usuli bir araç değil, yargılamanın meşruiyetini ve tarafsızlığını sağlayan yapısal bir ilke olduğu sonucuna varılmış; ilkenin uygulanabilirliğini güçlendirecek düzenleme ve uygulama önerilerine yer verilmiştir.