Ceza Hukukunda Nedensellik Dr. Feruzan Şenol - Kitap

Ceza Hukukunda Nedensellik

1. Baskı, 
Haziran 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
544
Barkod:
9786253779191
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Yayınevi:
Adalet Yayınevi
Fiyatı:
1.120,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Ceza hukukunda nedensellik meselesine ilişkin hâkim yaklaşımın yeniden değerlendirilmesi suretiyle hukuk literatürüne özgün bir katkı sunabilmek amacıyla kaleme alınan bu çalışmada, araştırma sürecinin yaklaşık iki yıllık bir bölümü, nedensellik kavramının felsefi temellerinin anlaşılmasına ve bu doğrultuda yürütülen yoğun felsefe okumalarına ayrılmıştır. Disiplinler arası bir yaklaşım çerçevesinde, nedensellik felsefesinin temel kavram ve teorilerinin ceza hukuku ile ilişkisinin ortaya konulması ve bu alana uygulanması, çalışmanın en zorlayıcı aşamasını oluşturmuştur. Bunun yanı sıra hukukta nedensellik meselesine ilişkin Alman, İngiliz ve Amerikan ceza hukukunun temel kaynakları geniş bir literatür taraması çerçevesinde incelenmiş; farklı hukuk sistemlerinde geliştirilen yaklaşımlar, somut örnekler ve yargı kararları ışığında karşılaştırmalı bir perspektifle değerlendirilerek hem teorik hem de pratik bir çerçeve oluşturulmaya çalışılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
"Neden", "Nedensellik" ve "Nedensel Açıklama" Üzerine Teorik Yaklaşımlar Temelinde Kavramsal Bir Analiz
.
Ceza Hukukunda Hakim Nedensellik Öğretisi Olarak Şart Teorisi ve Şart Teorisine Göre Belirlenen Nedenselliği Sınırlandırma Yöntemleri
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
9
KISALTMALAR 
17
GİRİŞ 
19
BİRİNCİ BÖLÜM
“NEDEN”, “NEDENSELLİK” VE “NEDENSEL AÇIKLAMA” ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR TEMELİNDE KAVRAMSAL BİR ANALİZ
I. NEDEN VE NEDENSELLİK KAVRAMLARI 
25
A. Nedenselliğin Plüralist (Çoğulcu) Yapısı ve Hukuksal Yansımaları 
25
B. Neden Kavramının Evrimi 
33
1. Aristoteles’ten Hume’a: İki Karşıt Yorum 
33
2. Hume: Düzenlilik Teorisi 
38
3. Yeni Aristotelesçiler: Eğilimsel Nedensellik 
43
a. Eğilimsel Nedenselliğin Metafizik Yapısı 
43
b. Eğilimsel Nedensellik, Faillik ve Sorumluluk 
44
C. Neden ve Etki İlişkisi (Nedensellik) 
50
1. Nedenselliğin Kavramsal Boyutu 
50
a. Olgusal (Ampirik) Nedensellik 
51
(1) Nedensellik İlkesi 
51
(2) Aktarım/Süreç Teorileri (Fizikalizm) ve Hukuksal
Yansıması 
52
b. Fail Nedenselliği 
57
(1) Fail Nedenselliğinin Olay Nedenselliğinden Ayrılması 
57
(2) Fail Nedenselliğinin Temel Kavramı: Müdahale
(Manipülasyon) 
61
(3) Thomas Reid: Aktif Kuvvet 
64
(4) Özgür İrade, Özerklik ve Determinizm 
68
(i) Determinizm Karşısında Özgür İrade Tartışması 
68
(ii) Özgür İrade ile Özerklik Ayrımı ve Hukuki
Nedensellik Yönünden İşlevi 
71
2. Nedenselliğin Fonksiyonel (İşlevsel) Boyutu 
76
a. Kavramsal ve Fonksiyonel Ayrım 
76
b. Geriye Dönük Nedensellik (Açıklama Fonksiyonu) 
78
c. İleriye Dönük Nedensellik (Tahmin/Öngörme Fonksiyonu) 
79
d. Atfedici Nedensellik (Nedensel Sorumluluk) 
81
3. Nedenselliğin Yapısal Boyutu (Causal Relata) 
86
a. Metafizikte Relata Türleri 
87
(1) Olaylar, Olayların Yönü ve Olgular 
87
(2) Eylem ve Olay Arasındaki Analitik İlişki 
89
b. Hukuksal Bağlamda Nedensel İlişkinin Relata’sı 
92
(1) Eylem ve Olay İlişkisi 
92
(2) Eylemin Nedensel Yapısı: Moore’un Eş Değerlik Tezi 
95
(3) Eylemin “Nedensel Açıdan İlgili Yönü” 
97
(4) Psikolojik Etki (Psikolojik Nedensellik) 
103
D. Hukukta Nedensellik İncelemesi: Tek Aşamalı ve İki Aşamalı Yapısal
Modeller 
108
1. Hakim Öğreti: Nedenselliğin İkili Yapısı 
108
2. Tek Aşamalı Nedensellik Yaklaşımları 
109
a. Karşı Olgusal Bağlılığa Dayalı Nedensellik Yaklaşımı 
109
b. Epstein: Kuvvet ve Tehlike Kavramlarına Dayanan
Nedensellik Yaklaşımı 
111
c. Hart/Honoré: Nedenselliğin Sağduyuya Dayalı Dilsel Analizi 
114
(1) Nedensel Yargıların Kaynağı Olarak Sağduyu 
114
(2) Nedensel Bağlantı Türleri ve Ayırt Edici İlkeler 
118
(3) Nedenselliğin Yapısı ve Nedensel Minimalizm Eleştirisi 
121
(4) Nedensellik Alanı ile Hukuk Politikası Alanının
Ayrılması: Normun Koruma Amacı 
123
(5) Nedensellik İncelemesinin Kapsamı ve Sınırları 
125
II. NEDENSEL AÇIKLAMA 
128
A. Kavram 
128
B. Nedensel Açıklamada Yasaların Rolü 
129
1. Yasa Kavramı 
129
2. Yasaların Açıklama ve Öngörme Fonksiyonu 
133
C. Nedensel Açıklamanın Bilimsel Yönü 
135
1. Tümdengelimsel (Dedüktif)–Nomolojik Açıklama (D–N modeli) 
135
2. Tümevarımsal (İndüktif) – İstatistiksel Açıklama (I–S modeli) 
137
3. Hukuksal Bakış Açısıyla D–N Modeli: Engisch’in Yasaya (Kanuna)
Uygun Şart Teorisi 
138
III. NEDENSELLİK ÜZERİNE TEORİK YAKLAŞIMLAR 
146
A. Nedensellik Teorilerine Genel Bakış 
146
B. Düzenlilik Teorisi: Şart Analizi ve Çoklu Nedensellik Türleri 
147
1. Gerekli Şart ve Yeterli Şart Kavramları 
147
2. Nomolojik Yeterlilik Bağlamında Şart Analizi 
151
a. J. S. Mill: Çoklu Nedensellik 
151
b. J. L. Mackie: INUS Şartı 
155
c. R. W. Wright: NESS Testi 
159
(1) Teorik Yapısı ve Temelleri 
159
(2) Uygulama Yöntemi ve Sine Qua Non Testi ile
Karşılaştırılması 
162
(3) Yasal Düzenlemelere ve Yargısal İçtihatlara Yansıması 
166
3. Gereklilik ve Yeterlilik İlişkisi Bağlamında Çoklu Nedensellik
Türleri 
173
C. Karşı Olgusal Nedensellik Teorisi 
176
1. Kavramsal Çerçeve 
176
2. D. Lewis: Karşı Olgusal Nedensellik Analizi 
180
a. Mümkün Dünyalar ve Karşı Olgusal Bağlılık 
180
b. Nedensel Zincir, Geçişlilik ve Önleyici Nedensellik 
183
c. Nedensel Zincirin Duyarlılığı ve Öngörülebilirlik 
186
3. Karşı Olgusal Akıl Yürütmenin Bilişsel Temelleri 
188
4. Karşı Olgusal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü 
190
a. Lewis’in Karşı Olgusal Nedensellik Modelinin Hukuk ile
Yapısal Paralellikleri 
190
b. Karşı Olgusal Analizin Yargı Uygulaması: Alman Federal
Mahkemesi Kararları 
192
(1) Açıklayıcı ve Varsayımsal Nedensellik Sorgulaması 
192
(2) “Kamyon–Bisikletli” Olayı (BGHSt 11, 1) 
196
(3) “0,3 Saniye” Olayı (NJW 1985, 1350) 
197
c. Değerlendirme ve Eleştiri: Ampirik Doğrulama ile Normatif
Unsurların Bütünlüğü 
198
D. Olasılıksal Nedensellik 
202
1. Determinist Modellerin Sınırlılıkları ve Olasılıksal Nedenselliğin
Temeli 
202
2. Olasılık Azaltan Nedenler 
204
3. Olasılıksal Nedenselliğin Hukuksal İzdüşümü 
207
a. Olasılık Kavramının İşlevi 
207
b. Karşı Olgusal Nedensellik ve Olasılıksal Nedensellik İlişkisi 
209
İKİNCİ BÖLÜM
CEZA HUKUKUNDA HAKİM NEDENSELLİK ÖĞRETİSİ OLARAK ŞART TEORİSİ VE ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA YÖNTEMLERİ
I. NEDENSELLİĞİN CEZA HUKUKUNDAKİ DOGMATİK KONUMU 
219
II. ŞART TEORİSİ 
226
A. Genel Olarak 
226
B. Şart Teorisinin Uygulanma Yöntemi 
230
1. İcrai suçlarda “Yok Sayma” (Hinwegdenken) ve İhmali Suçlarda
“Düşünsel Ekleme” (Hinzudenken) Yöntemi 
230
2. Düşünsel Ekleme Yönteminin Değerlendirme Ölçütleri:
Önlenebilirlik ve Risk Azaltma 
236
a. Önlenebilirlik (Kaçınılabilirlik) Teorisi 
236
b. Risk Azaltma Teorisi 
244
C. Şart Teorisinin Karşı Olgusal Yapısı ve Yargısal Görünümü 
247
1. Şart Teorisi Uygulamasında Doğa Yasalarının Konumu 
247
2. Toepel’in Eleştirisi: Tekil Karşı Olgusal Önermelerin Bağımsızlığı 
249
D. Şart Teorisinin Uygulanmasına İlişkin Temel Esaslar 
251
1. Şartların Eşitliği Kuralı 
251
2. Neticenin Tanımlanması 
253
a. Teorik Yaklaşımlar 
253
b. Normatif Boyut ve Döngüsellik Sorunu 
256
c. Öğretideki Hakim Görüş: Somut Biçimiyle Netice 
260
3. Varsayımsal (Yedek) Nedenlerin Dikkate Alınmaması Kuralı 
263
4. Çoklu Nedensellik Hallerinde Şart Teorisinin Uygulanması 
265
a. Kümülatif Nedensellik 
265
b. Öne Geçen Nedensellik (Kesilen Nedensellik) 
267
c. Alternatif (Çifte) Nedensellik 
270
E. Nedensellik Bağının Kesilmesi ve Rücu Yasağı 
271
F. Anglo–Amerikan Hukukunda Şart Teorisi: “But–For” Testi 
282
1. Fiili Nedensellik 
282
2. Neticenin Hızlandırılması 
287
III. ŞART TEORİSİNE GÖRE BELİRLENEN NEDENSELLİĞİ SINIRLANDIRMA
YÖNTEMLERİ 
294
A. Şart Teorisini Sınırlandırmaya Yönelik İlk Girişimler 
294
1. Teorinin Sınırlandırılmasına Duyulan İhtiyaç ve Teoriye Yönelik
Eleştiriler 
294
2. Nedensellik Teorilerinin Sınıflandırılması ve Felsefi Arka Planı 
297
3. Erken Dönem Nedensellik Teorileri 
300
a. Fiziksel ve Mekanik Metaforlara Dayalı Teoriler: Binding ve
Birkmeyer 
300
b. Özgür İrade, Rasyonalite ve Normatif Yaklaşımlara Geçiş 
303
(1) Ortmann: Özgür İradeye Dayanan Son Şart 
303
(2) Kohler: Rasyonel Yaratıcılık 
305
(3) Mayer: Nedensellik ve Objektif İsnadiyet 
309
B. Olasılık Temelli Nedensellik ile Sınırlandırma: Uygun Neden Teorisi 
314
1. Genel Açıklamalar 
314
2. v. Kries’ın Objektif Olanaklılık, Olasılık ve Hareket Alanı
Kavramları 
316
3. Uygun Neden Teorisi 
318
C. Objektif İsnadiyet Teorisi ile Sınırlandırma 
326
1. Genel Açıklamalar 
326
2. Tarihsel Gelişim 
327
a. Larenz: Objektif İsnadiyetin Hegel Felsefesi ile
Temellendirilmesi 
327
b. Honig: Objektif Amaçlılık 
333
c. Welzel: Eylemin Ontolojik Statüsü ve Objektif İsnadiyet ile
İlişkisi 
335
3. Temel Formül: Risk Yaratma ve Riskin Gerçekleşmesi 
339
4. Objektif İsnadiyet Teorisinin “Topoi” Yapısı ve Teoriye Yönelik
Eleştiriler 
342
5. Neticenin İsnat Edilebilirliği İçin Gerekli Şartlar 
346
a. Hukuken İlgili Bir Risk (Tehlike) Yaratılması 
346
(1) Risk Yaratma 
347
(i) Hukuki Anlamı ve Sınırı 
347
(ii) Risk Değerlendirmesi ve Failin Özel Bilgisi 
348
(2) Failin Yarattığı Riskin “İzin Verilen Risk” Kapsamında
Olmaması 
352
(i) İzin Verilen Risk Kavramı ve Hukuki Niteliği 
352
(ii) Kasten İşlenen Suçlarda İzin Verilen Risk 
356
(iii) İzin Verilen Risk Kavramının Sosyal Uygunluk
Öğretisi ile İlişkisi 
357
(3) Risk Azaltmanın Bulunmaması 
365
b. Hukuken İlgili Riskin Tipik Neticede Gerçekleşmesi 
366
(1) Genel Açıklama 
366
(2) Atipik Nedensellik Akışı ve Öngörülebilirlik 
369
(3) Yükümlülüğe Aykırılık Bağlantısı (Özen Yükümlülüğü
İhlalinin Nedenselliği) 
373
(4) Normun Koruma Amacı İlkesi 
379
(i) Tanım, Kapsam ve Yargı Uygulaması 
379
(ii) Teori İçinde Konumlandırma ve Norm Düzeyinde
Ayrım 
387
c. Sorumluluk Alanlarının Ayrılması 
391
(1) Mağdurun Araya Girdiği Haller 
391
(i) Kendi Sorumluluğunda Kendini Tehlikeye
Düşürme / Rızaya Dayalı Olarak (Anlaşarak)
Başkası Tarafından Tehlikeye Düşürülme 
391
(ii) Kaçma ve Kurtarma Vakaları 
403
(iii) Türk Hukuku Bakımından Değerlendirme ve
Görüşümüz 
409
(2) Üçüncü Kişinin Araya Girdiği Haller 
421
(i) Kasten Araya Girme 
422
(ii) Taksirle Araya Girme 
426
D. Anglo–Amerikan Hukukunda Fiili Nedenselliğin Sınırlandırılması 
431
1. Suçun Yapısal Unsurları Hakkında Genel Açıklamalar 
431
a. Maddi ve Manevi Unsur: Actus Reus ve Mens Rea 
431
b. Taksirin Temel Unsuru Olarak “Risk Yaratma” 
436
2. Risk Kapsamında Zarar İlkesi 
444
a. Kavram 
444
b. Amerikan Ceza Mahkemesi Kararlarında Risk Artırma ve
Öngörülebilirlik 
445
c. Model Ceza Kanunu’nda Risk Kapsamında Zararın
Belirlenmesi 
452
(1) Genel Olarak 
452
(2) Mağdur Yönünden Sapma 
454
(3) Zararın Türü Yönünden Sapma 
458
3. Ceza Hukukunda “Yakın (Hukuki) Neden” Doktrini 
460
a. Kavram ve Tarihsel Gelişim 
460
b. Yakın Neden Kriterleri 
465
(1) Doğrudan Neden 
465
(2) Katkıda Bulunan Neden: Önemli ve Etkin Neden 
467
(3) Araya Giren Neden 
471
(i) Tanım ve Kapsam 
471
(ii) Bağımlı ve Bağımsız Araya Giren Neden ve Hukuki
Sonuçları 
472
(iii) Üçüncü Kişinin Eylemi 
477
(iv) Mağdurun Eylemi 
484
(4) Nedensellik Zincirini Kesen İradi ve Bağımsız Müdahale
(Novus Actus Interveniens) 
490
(5) Güvenli Konumda Duran Kuvvet 
499
SONUÇ 
503
KAYNAKÇA 
513
HakkımızdaUluslararası Yayınevi BelgesiKaynakça Dosyası Kişisel Verilerin Korunması ÜyelikSiparişlerimİade Politikasıİletişim
 
Ana Sayfa
Kategori
Sipariş
Sepetim
Profil