Ceza Hukukunda Haksız Tahrik

Ceza hukuku, insan davranışını yalnızca dış dünyada ortaya çıkan sonuçlarıyla değil, failin suça yönelmesinde etkili olan içsel süreçlerle birlikte değerlendirir. Zira fiil ile fail arasındaki manevi bağ, tipikliğin sübjektif unsurunu oluşturmakta; kusur ise tüm unsurlarıyla oluşan suçta cezalandırma bakımından belirleyici bir rol oynamaktadır. Toplumsal ilişkiler içerisinde yaşayan bireyden, dış dünyadan kaynaklanan etkenlere karşı belirli bir sabır ve sükûnet göstermesi, davranışlarını bu beklenti doğrultusunda denetleyebilmesi beklenir. Bununla birlikte, maruz kalınan haksız bir davranış, kişinin psikolojik dengesini sarsarak kendini denetleme yeteneğini zayıflatabilir. Ceza hukuku, bu durumu mutlak bir mazeret olarak değil; kusurluluğun etkileyen bir hal olarak değerlendirir. Bu çerçevede haksız tahrik kurumu, hukuka aykırı bir fiilin fail üzerinde yol açtığı yoğun psikoloji halin kusurluluk ve cezai sorumluluk üzerindeki etkisini değerlendiren normatif bir müessese olarak ceza hukuku sistemimizde hem teorik hem de uygulamaya yönelik açıdan önem taşımaktadır.

Haksız tahrik, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 29'uncu maddesinde düzenlenmiştir. 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu döneminde ise bu kurum, "hafif tahrik" ve "ağır tahrik" şeklindeki ayrımla ele alınmaktaydı.

Kitapta haksız tahrik müessesesi; tarihsel gelişim süreci, psikolojik ve hukuki temelleri, kusurluluk içerisindeki yeri ve karşılaştırmalı hukukta kazandığı görünüm açısından bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Ayrıca haksız tahrikin uygulanma koşulları, diğer bazı ceza hukuku kurumlarıyla ilişkisi, Türk Ceza Kanunu'ndaki özel düzenlemeler, özel hukuk ve ceza muhakemesine etkileri, güncel Yargıtay kararları ve doktrindeki görüşler ışığında kapsamlı biçimde incelenmiştir.

Kitabın amacı, gerek uygulayıcılar gerek akademisyenler için haksız tahrik konusundaki güncel tartışmaları sistematik biçimde ortaya koymak ve alana katkı sağlayacak bir kaynak oluşturmaktır.