Yazarın Özgeçmişi ve Yayımlanmış Kitapları
9
6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU
SÖZLEŞMEDEN DOĞAN BORÇ İLİŞKİLERİ
1.1. Sözleşme Özgürlüğü İlkesi (TBK 26)
37
1.2. Genel İşlem Koşulları (TBK 20–25)
39
1.3. Kesin Hükümsüzlük (Butlan) (TBK 27)
44
1.3.2. Kesin Hükümsüzlük Nedenleri
45
A. Şekil Kurallarına Aykırılık (TBK 12)
45
B. Taraflardan Birinin Hukuki İşlem Ehliyetine Sahip Olmaması
50
a. Fiil Ehliyeti (Tam Ehliyetliler)
50
b. Fiil Ehliyetinin Koşulları
50
aa. Ergin (Reşit) Olmak
51
bb. Ayırt Etme Gücüne (Temyiz Kudretine) Sahip Olmak
51
c. Fiil Ehliyetsizliği (Tam Ehliyetsizler)
52
d. Sınırlı Ehliyetsizler (Ayırt Etme Gücüne Sahip Küçük ve Kısıtlılar)
52
e. Sınırlı Ehliyetliler
53
f. Ehliyetsizliğin Sonuçları
53
g. Ehliyetsizlik Nedeniyle Tapu İptali Tescil Davası Dilekçe Örneği
57
C. Sözleşmenin Konusunun Kanunun Emredici Hükümlerine Aykırı Olması
58
D. Sözleşmenin Konusunun Kamu Düzenine Aykırı Olması
59
E. Sözleşmenin Konusunun Ahlaka Aykırı Olması
60
F. Sözleşmenin Konusunun Kişilik Haklarına Aykırı Olması
62
G. Sözleşmenin Konusunun Baştan İtibaren ve Objektif Olarak İmkânsız Olması
62
H. Sözleşmenin Muvazaalı Olması (Muvazaaya Dayalı Davalar) (TBK. 20)
63
b. Muvazaanın Unsurları
67
aa. Mutlak (Adi) Muvazaa
72
bb. Nisbi (Nitelikli) Muvazaa
73
d. Muvazaanın Sonuçları
75
e. Muvazaaya Rağmen Geçerli Sayılan İşlemler
82
f. Muvazaa Halinde Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre
85
g. Muvazaa İddiasının İspatı
86
aa. İşleme Taraf Olmayanlar Yönünden
86
bb. İşleme Taraf Olanlar Yönünden
87
cc. Mirasbırakana Teb’an Açılması Halinde
89
h. Muvazaa Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme
90
ı. Muvazaa Nedeniyle Tapu İptali Tescili Dava Dilekçesi Örneği
92
1.6. Aşırı Yararlanma (Gabin) (TBK 28)
94
1.7.2. Aşırı Yararlanmanın Koşulları
97
A. Açık Oransızlık Bulunmalıdır (Objektif Unsur)
97
B. Oransızlık, Zarar Görenin Zor Durumda Kalmasından veya Düşüncesizliğinden ya da Deneyimsizliğinden Yararlanılmak Suretiyle Gerçekleştirilmelidir (Sübjektif Unsur)
99
C. Zayıf Durumundan Faydalanmak Suretiyle Gerçekleştirilmiş Olmalıdır
102
1.6.3. Aşırı Yararlanmanın Sonuçları
102
1.6.4. Hak Düşürücü Süre
103
1.6.5. Gabin Nedeniyle Tapu İptali ile Tescil Davası Dilekçe Örneği
105
1.7. İrade Bozuklukları (Hata, Hile, Korkutma) (TBK 30–39)
107
1.7.2. Yanılma (Hata, Aldanma) (TBK 30–35)
109
a. Saikte Yanılma (Saik Hatası) (TBK 32)
112
b. Açıklamada Yanılma (Beyan Hatası) (TBK 31)
115
bb. Sözleşmenin Niteliğinde Yanılma
117
cc. Sözleşmenin Konusunda Yanılma
118
dd. Diğer Tarafın Şahsında (Kişide) Yanılma
121
ee. Şahsın Niteliğinde Yanılma
121
ff. Edimin Miktarında Yanılma
122
C. Yanılmanın Sonuçları
123
D. Yanılmanın Dürüstlük Kuralına Aykırı Olarak İleri Sürülememesi
124
E. Yanılanın Tazminat Ödeme Borcu
125
1.7.3. Aldatma (Hile, Yanıltma) (TBK 36)
127
B. Aldatma Nedeniyle Hukuki İşlemin İptali Koşulları
131
a. Aldatma Fiili Bulunmalıdır
131
b. Aldatma Kastı ile Yapılmalıdır
135
c. Uygun Nedensellik (İlliyet) Bağı Bulunmalıdır
136
C. Aldatmanın (Hilenin) Sonuçları
136
D. Uygulamadan Karar Örneği
138
1.7.4. Korkutma (İkrah–Tehdit) (TBK 37–38)
138
B. Korkutma Nedeniyle Hukuki İşlemin İptali Koşulları
143
a. Bir Tehdit Olmalıdır
143
b. Tehdit, Ağır ve Derhal Meydana Gelecek Bir Tehlikenin Mevcut Olduğu Kanaati Uyandırmalıdır
144
c. Tehdit Kişinin Şahsına veya Yakınlarına Yönelik Olmalıdır
146
d. Tehdit Hukuka Aykırı Olmalıdır
146
e. Sözleşme, Tehdidin Etkisiyle Yapılmış Olmalıdır
147
C. Korkutmanın Sonuçları
147
1.7.5. İrade Bozukluklarının Sonuçları (TBK 39)
151
1.7.6. İrade Bozukluğu Nedeniyle Tapu İptali Tescil Davası Dilekçe Örneği
159
1.8. Temsil (TBK 40–48)
160
1.8.2. Temsil Çeşitleri
163
A. Dolaysız (Doğrudan) Temsil
163
1.8.3. Temsil Yetkisinin Kapsamı
163
1.8.4. Temsil Yetkisinin Sona Ermesi
166
1.8.5. Yetkisiz Temsil
167
2. ÖZEL BORÇ İLİŞKİLERİNDEN KAYNAKLANAN DAVALAR
170
2.1. Satış Sözleşmesi (TBK 207–281)
170
2.1.2. Sözleşmenin Unsurları
171
A. Satılan Mal (Mebi)
171
B. Satış Parası (Semen)
172
2.1.3. Satış Sözleşmesinde Maldaki Yarar (Nef'i) ve Zararın (Hasar) Geçişi (TBK 208)
174
2.1.4. Türk Borçlar Kanununda Düzenlenen Satış Sözleşmeleri
176
A. Taşınır Satışı (TBK 209–236)
176
c. Taşınır Satışında Satıcının Borçları
178
aa. Satılanın Zilyetliğini Devir Borcu
178
bb. Satıcının Devir Giderlerini Ödeme Borcu
179
d. Satıcının Temerrüdü
179
e. Satış Sözleşmesinde Zapttan Sorumluluk (Zapta Karşı Tekeffül) (TBK. 214–218)
181
bb. Zapttan Sorumluluğun Koşulları
185
cc. Zapttan Sorumluluğun Sonuçları
186
f. Satış Sözleşmesinde Ayıbı Üstlenme (Ayıba Karşı Tekeffül) Borcu (TBK 219–231)
189
bb. Ayıptan Sorumluluğun Koşulları
196
cc. Ayıp Halinde Alıcının Hakları
208
dd. Sözleşmeden Dönme Hakkı
210
dd. Bedelde İndirim İsteme Hakkı
213
ff. Ücretsiz Onarım İsteme Hakkı
218
gg. Satılanın Ayıpsız Bir Benzeri ile Değiştirilmesini İsteme Hakkı
219
hh. Ayıptan Sorumlulukta Zamanaşımı Süreleri
222
g. Taşınır Satışında Alıcının Borçları
224
aa. Satış Bedelinin Ödenmesi ve Satılanın Devralınması (TBK 232)
224
bb. Alıcının Temerrüdü
225
B. Taşınmaz Satışı (TBK 237–246)
227
bb. Şekle Aykırılığın Dürüstlük Kuralı Gereği İleri Sürülememesi Hali
233
C. Satış İlişkisi Doğuran Haklar (TBK 238–242)
235
a. Tapu Kütüğüne Şerh
235
b. Devir ve Miras Yolu ile Geçiş
235
c. Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkı
235
D. Örnek Üzerine Satış (TBK 247–248)
236
E. Beğenme Koşuluyla Satış (TBK 249–252)
237
F. Taksitle Satış (TBK 253–263)
238
c. Sözleşmenin Konusu
240
d. Geri Alma (Cayma) Hakkı
240
e. Tarafları Hak ve Borçları
241
h. Taksitle Satışa İlişkin Hükümlerin Uygulanma Alanı
245
G. Ön Ödemeli Taksitle Satış (TBK 264–273)
246
b. Sözleşmenin Konusu
247
d. Sözleşmenin Süresi
247
f. Tarafların Hak ve Yükümlülükleri
248
h. Tahsis Kaydıyla Satış Sözleşmesi
250
H. Açık Artırma Yoluyla Satış (TBK 274–281)
250
2.1.5. Satış Sözleşmesi Türlerine Göre Görevli Mahkeme
252
2.2. Bağışlama Sözleşmesi (TBK 285–298)
259
2.2.2. Bağışlama Sözleşmesinin Unsurları
261
2.2.3. Bağışlama Ehliyeti
264
2.2.4. Bağışlama Sözleşmesinin Çeşitleri ve Şekilleri
265
A. Bağışlama Sözü Verme (Bağışlama Taahhüdü)
265
C. Koşullu (Şartlı) Bağışlama
268
D. Yüklemeli (Mükellefiyetli) Bağışlama
269
E. Yerine Getirilmesi Bağışlayanın Ölümüne Bağlı Bağışlama
271
F. Dönme Koşullu (Rücu Şartlı) Bağışlama
271
2.2.4. Bağışlama Sözleşmesinin Hükümleri
272
A. Bağışlayanın Borçları
272
B. Bağışlayanın Sorumlulukları
272
a. İfa Etmemeden Doğan Sorumluluk
272
b. Ayıptan ve Zapttan Sorumluluk
272
2.2.5. Bağışlama Sözleşmesinin Sona Ermesi (Bağışlamanın Ortadan Kalkması)
273
A. Bağışlamanın Geri Alınması
273
B. Bağışlama Sözünün Geri Alınması
277
C. Bağışlayanın Ölümü
279
2.3. Kullanım Ödüncü (Ariyet) (TBK 379–385)
279
2.3.2. Ödünç Alanın Borçları
281
A. Eşyayı Sözleşmede Kararlaştırılan Amacına Uygun Kullanmak
281
B. Ödünç Alınan Eşyayı Geri Vermek
281
C. Eşyanın Bakım ve Giderlerini Karşılamak
282
2.3.3. Ödünç Verenin Borçları
282
2.3.4. Sözleşmenin Sona Ermesi
282
A. Kullanma Amacı Belirlenmişse
282
B. Kullanma Amacı Belirlenmemişse
282
2.3.5. Uygulamadan Karar Örneği
283
2.4. Tüketim Ödüncü (Karz) (TBK 386–392)
284
2.4.2. Ödünç Verenin Borçları
288
A. Ödünç Konusu Paranın Mülkiyetini Geçirme veya Teslim Borcu
288
B. Ödünç Verenin Zapta ve Ayıba Karşı Tekeffül Borcu
289
2.4.3. Ödünç Alanın Borçları
289
A. Ödünç Konusu Şeyi Kabul Borcu
289
2.4.4. Sözleşmenin Sona Ermesi
290
2.4.5. Uygulamadan Karar Örneği
291
2.5. Eser Sözleşmesi (İstisna) (TBK 470–486)
291
2.5.2. Eser Sözleşmesinin Unsurları
293
b. Ücretin Belirleme Şekilleri
297
aa. Götürü Ücret ve Olağanüstü Haller Dolayısıyla Sözleşmenin Uyarlanması
297
bb. Değere Göre Ücret
303
2.5.3. Yüklenicinin Hak ve Borçları
308
b. Teslim Borcunu İfada Temerrüdün Koşulları
313
c. Temerrüt Halinde İşsahibinin Sözleşmeden Erken Dönme Hakkı
315
d. Temerrüt Halinde İşsahibinin Seçimlik Hakları
318
aa. Borcun İfası ile Birlikte Gecikme Tazminatı İsteme Hakkı
318
bb. Aynen İfadan Vazgeçerek Olumlu (Müsbet) Zararın Tazminini İsteme Hakkı
320
cc. Sözleşmeden Dönerek Olumsuz (Menfi) Zararlarının Giderilmesini İsteme Hakkı
321
dd. Ceza Koşulu (Cezai Şart) Kararlaştırılmışsa
327
B. Sadakat ve Özen Borcu
331
C. Eseri Bizzat Yapma Borcu
337
D. Malzeme ve Araç Sağlama Borcu
338
E. Bildirim (İhbar) Borcu
339
F. Ayıbı Üstlenme (Ayıba Karşı Tekeffül) Borcu
340
c. Ayıbı Üstlenme Borcunun Koşulları (TBK 747/1)
344
bb. Ayıbın İşsahibinin Talimatından Kaynaklanmaması Koşulu
345
cc. Gözden Geçirme ve İhbar Koşulu
347
d. Ayıp Halinde İşsahibinin Seçimlik Hakları
351
bb. Sözleşmeden Dönme Hakkı
354
cc. Bedelden İndirim İsteme Hakkı
356
dd. Eserin Ücretsiz Onarılmasını İsteme Hakkı
359
e. Ayıp Halinde Zamanaşımı
360
f. Ayıp Halinde Zararın Tazmini
362
g. Ayıp Halinde Ceza Koşulu (Cezai Şart)
364
2.5.4. İşsahibinin Hak ve Borçları
364
B. İşsahibinin Hakları
372
a. Yaklaşık Belirlenen Bedelin Aşılacağı Anlaşılıyorsa Sözleşmeden Dönme Hakkı
372
b. Tazminat Karşılığı Sözleşmeyi Fesih Hakkı
373
2.5.5. Eserin Yok Olması Halinde Zararın Geçişi
376
A. Umulmayan Bir Olay Sonucu Eserin Yok Olması
376
B. İşsahibi Yüzünden İfanın İmkânsızlaşması
377
2.5.6. Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklarda Zamanaşımı
379
2.5.7. Eser Sözleşmesinin Niteliğine Göre Görevli Mahkeme
384
2.5.8 Eser Sözleşmelerine Dayalı Davalarda Yetkili Mahkeme
395
2.5.9. Uygulamadan Karar Örneği
398
2.6. Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi
400
2.6.2. Geçerlilik Şekli
401
B. Şekil Zorunluluğunun İstisnaları
404
C. Şekle Aykırılığın Sonuçları
405
D. Sözleşmenin Geçersizliği Halinde Tarafların Hakları
405
2.6.3. Toplu Mülkiyette Yapılış Şekli
407
2.6.4. Tapu Kütüğüne Şerh
407
2.6.5. Arsa Sahibinin Yükümlülükleri
408
2.6.6. Arsa Sahibinin Hakları
409
2.6.7. Yüklenicinin Borçları
410
2.6.8. Yüklenicinin Hakları
420
2.7.9. Uygulamada Arsa Payı İnşaat Sözleşmelerinden Kaynaklanan Dava Türleri
423
B. Nama İfaya İzin Davası
424
a. Açıklama ve İçtihatlar
424
b. Dava Dilekçesi Örneği
428
C. Sözleşmenin Feshi (Sözleşmeden Dönme) Davaları
429
b. İleriye Etkili Fesih
433
c. Geriye Etkili Fesih
433
d. Sözleşmeden Dönmenin Borçlara Etkileri
438
e. Dava Dilekçesi Örneği
443
a. Eksik İşler Bedeli Davası
445
b. Ayıplı İşler Bedeli Davası
447
c. Gecikme Tazminatı – Ceza Koşulu (Cezai Şart)
451
d. Diğer Tazminat Davaları
462
e. Dava Dilekçesi Örneği
465
E. Tapu İptali ve Tescil Davaları
466
a. Arsa Sahibi Tarafından Açılan Tapu İptali–Tescil Davası
466
aa. Açıklama ve İçtihatlar
466
bb. Dava Dilekçesi Örneği
468
b. Yüklenici Tarafından Açılan Tapu İptali Tescil Davası
470
aa. Açıklama ve İçtihatlar
470
bb. Dava Dilekçesi Örneği
474
c. Kişisel Hakka Dayalı Üçüncü Kişi Tarafından Açılabilecek Davalar
475
2.6.10. Uygulamadan Karar
489
2.7. Vekâlet Sözleşmesi (TBK 502–514)
490
2.7.2. Vekâlet Sözleşmesinin Zorunlu Unsurları
491
2.7.4 Vekâletin Kapsamı
493
2.7.5. Özel Yetki Gerektiren İşler
493
2.7.6. Vekilin Borçları
495
A. Talimatlara Uygun İfa Borcu
495
B. Şahsen İfa Borcu (Tevkil ve Alt Vekil Kavramları)
496
C. Sadakat ve Özen Gösterme Borcu (Vekilin Tazminat Sorumluluğu)
499
D. Hesap Verme Borcu (Vekilin Bilgi Verme Yükümlülüğü)
511
2.7.7. Vekâlet Verenin Borçları
516
A. Ücret Ödeme Borcu (Vekâlet Ücreti)
516
b. Yargılama Gideri Kapsamındaki Vekalet Ücreti
519
c. Avukat ile İş Sahibi Arasındaki Avukatlık Ücreti
525
d. Azil ve İstifa Hallerinde Vekalet Ücreti
529
e. Sulh, Kabul ve Feragat Hallerinde Vekalet Ücretinden Müteselsil Sorumluluk (1136 Sayılı Avukatlık Kanunun 165)
539
B. Vekil Tarafından Yapılan Giderleri ve Verilen Avansları Ödeme Borcu
544
C. Vekâlet Veren Hesabına Yüklendiği Borçtan Vekili Kurtarma Borcu
544
D. Vekile Avans Verme ve Karşılık Sağlama Borcu
545
E. Vekâleti İfa Sebebiyle Vekilin Uğradığı Zararı Tazmin Borcu
545
2.7.8. Vekâlet Sözleşmesinin Sona Ermesi
546
2.7.9. Hizmet Kusuru Halinde Görevli Yargı Yolu
550
2.7.10. Görevli Mahkeme
552
2.7.11. Yetkili Mahkeme
555
2.7.12. Uygulamadan Karar Örneği
558
2.8. Simsarlık Sözleşmesi (TBK 520–525)
559
2.9. Vekâletsiz İşgörme (TBK 526–531)
567
2.9.2. Vekâletsiz İşgörme Halleri
568
A. Gerçek (Caiz Olan) Vekâletsiz İşgörme
568
B. Gerçek Olmayan Vekâletsiz İşgörme
568
2.9.3. İşgörenin Hakları ve Borçları
570
2.9.4. İşsahibinin Hak ve Borçları
571
2.9.5. Uygulamadan Karar Örneği
572
2.10. Komisyon Sözleşmesi (TBK 532–546)
573
2.10.1. Komisyoncunun Borçları
574
2.10.2. Komisyoncunun Hakları
575
2.11. Havale (TBK 555–560)
576
2.11.2. Havale Eden ile Havale Alıcısı Arasındaki İlişki
578
2.11.3. Havale Ödeyicisinin Borcu
579
2.11.4. Havale Ödeyicisi ile Havale Alıcısı Arasındaki İlişki
580
2.11.5. Havaleyi Geri Alma
580
2.11.6. Uygulamadan Karar Örneği
582
2.12. Kefalet Sözleşmesi (TBK 581–603)
583
2.12.2. Kefalet Sözleşmelerinin Geçerlilik Koşulları
585
A. Asıl Borç Geçerli Olmalı
585
B. Yazılı Şekilde Yapılmış Olmalı
587
C. Sorumluluğun Üst Sınırı Belirtilmiş Olmalı (Kira Sözleşmelerinde Geçerlilik Koşulu)
589
2.12.3. Eşin Yazılı Rızası (TBK 584)
594
2.12.4. Kefalet Çeşitleri
596
b. Tartışma (Peşin Dava) Def'i
598
c. Rehnin Paraya Çevrilmesi Def'i
599
B. Müteselsil Kefalet
600
a. Adi Birlikte Kefalet
604
b. Müteselsil Birlikte Kefalet
605
2.12.5. Kefil ile Alacaklı Arasındaki İlişki
608
A. Kefilin Sorumluluğunun Kapsamı (TBK 589)
608
b. Asıl Borçtan Sorumluluk
610
c. Borçlunun Kusur veya Temerrüdünden Doğan Borçlardan Sorumluluk
610
d. Dava ve Takip Giderlerinden Sorumluluk
611
e. Akdi Faizlerden Sorumluluk
611
B. Kefilin Takibi (TBK 590)
612
C. Def'iler (TBK 591)
612
D. Özen Gösterme, Rehin ve Borç Senetlerinin Teslimi (TBK 592)
615
E. Ödemenin Kabulünü İsteme (TBK 593)
616
F. Bildirim, İflasta ve Konkordatoda Kayıt (TBK 594)
617
2.12.6. Kefil ile Asıl Borçlu Arasındaki İlişki
618
A. Güvence Verilmesini ve Borçtan Kurtarılmasını İsteme Hakkı (TBK 595)
618
B. Kefilin Rücu Hakkı (TBK 596)
618
C. Kefilin Bildirim Yükümlülüğü (TBK 597)
622
2.12.7. Kefaletin Sona Ermesi (TBK 598)
622
2.12.8. Uygulamadan Karar Örneği
628
2.13. Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi (TBK 611–619)
629
2.13.2. Hukuki Niteliği
630
A. Borçlar Hukuku Nitelikli Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi
631
B. Miras Hukuku Nitelikli Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesi
631
2.13.4. Sözleşmenin Tarafları
632
2.13.5. Sözleşmenin Şekli
633
2.13.6. Sözleşmenin Hükümleri
635
A. Bakım Alacaklısı Yönünden
635
a. Bakım Alacaklısının Hakları
635
b. Bakım Alacaklısının Borçları
637
B. Bakım Borçlusu Yönünden
638
a. Bakım Borçlusunun Hakları
638
b. Bakım Borçlusunun Borçları
639
2.13.7. Sözleşmenin Sona Ermesi
639
A. Borçlar Hukuku Nitelikli Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesine Özgü Sona Erme Nedenleri
639
a. Edimler Arasındaki Aşırı Oransızlık Nedeniyle Önel Verilerek Fesih
639
aa. Önel Verilerek Feshin Koşulları
639
bb. Bildirimde Bulunmanın Sonuçları
641
cc. Tarafların Geri Verme Yükümlülükleri
641
b. Sözleşmeye Aykırılık veya Önemli Nedenlerle Önel Verilmeksizin Fesih
642
aa. Önel Verilmeksizin Feshin Koşulları
642
bb. Önel Verilmeksizin Feshin Sonuçları
644
cc. Tazminat İsteme Koşulları
645
dd. Bakım ve Gözetim Edimlerinin Ömür Boyu Gelire Dönüştürülmesi
645
c. Bakım Borçlusunun Ölümü Nedeniyle Sözleşmenin Sona Ermesi
647
B. Miras Hukuku Nitelikli Ölünceye Kadar Bakma Sözleşmesine Özgü Sona Erme Nedenleri
649
a. Tarafların Anlaşmasıyla Sona Ermesi
649
b. Tek Taraflı Olarak Sona Erdirilmesi
649
c. Sözleşmeye Aykırılık Nedeniyle Sona Erdirilmesi
649
d. Bakım Borçlusunun Ölümü Nedeniyle Sona Erdirilmesi
650
C. Bakım Borçlusunun İflası
651
D. Bakım Borçlusunun Mallarının Haczi
651
2.14. Adi Ortaklık Sözleşmesi (TBK 620–645)
652
2.14.2. Ortakların Borçları
655
2.14.3. Ortakların Hakları
656
2.14.4. Ortaklık Sıfat ve Haklarının Devri
659
2.14.5. Adi Ortaklığın Temsili
659
2.14.6. Adi Ortaklığın Sona Ermesi
661
A. Sona Erme Nedenleri
661
B. Sona Ermenin Sonuçları
663
HAKSIZ FİİLDEN DOĞAN BORÇ İLİŞKİLERİ
1. HAKSIZ FİİLDEN KAYNAKLI TAZMİNAT DAVALARI
671
1.1. Genel Olarak Haksız Fiil Kavramı
671
1.2 Haksız Fiilin Unsurları
674
1.2.1. Hukuka Aykırı Fiil
674
B. Hukuka Uygunluk Sebepleri
676
a. Haklı Savunma (Meşru Müdafaa)
676
bb. Haklı Savunmanın Koşulları
676
bb. Zaruret Halinin Koşulları
677
c. Kendi Hakkını Koruma
678
bb. Kendi Hakkını Korumanın Koşulları
678
d. Mağdurun (Zarar Görenin) Rızası
678
e. Özel Hukuka Dayanan Bir Yetkinin Kullanılması (Üstün Nitelikte Özel Yarar)
679
f. Kamu Hukukuna Dayanan Bir Yetkinin Kullanılması (Kamu Yararı)
679
1.2.3. Nedensellik (İlliyet) Bağı
686
C. Haksız Fiillerde Kusurun İspatı
701
D. Tazminatın Belirlenmesinde Kusurun Ağırlığı (TBK 51–52)
702
E. Ayırt Etme Gücünden (Temyiz Kudretinden) Yoksun Kişilerin Sorumlu Tutulduğu Haller
709
a. Ayırt Etme Gücünün Geçici Kaybı Halinde Sorumluluk (TBK 59)
709
b. Hakkaniyet Sorumluluğu (TBK 65)
711
F. Uygulamadan Karar Örneği
712
1.3. Maddi Tazminat Davaları
714
1.3.1. Maddi Zararlara İlişkin Tazminat Davaları
714
B. Trafik Kazalarından Kaynaklanan Maddi Zararlar
718
C. Dava Dilekçesi Örneği (Araç Zararına İlişkin)
732
D. Dava Dilekçesi Örneği (Araç Zararından Dolayı Kazanç Kaybına İlişkin)
733
E. Uygulamadan Karar Örneği
734
1.3.2. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı (TBK. 53)
736
b. Anne–Babanın Destek Olma Özellikleri
750
c. Çocukların Destek Olma Özellikleri
753
d. Kardeşlerin Destek Olma Özellikleri
756
e. Eşlerin Destek Olma Özellikleri
759
f. Nişanlıların Destek Olma Özellikleri
763
C. Destekten Yoksun Kalma Tazminatının Hesabı
764
F. Dava Dilekçesi Örneği
792
F. Uygulamadan Karar Örneği
793
1.3.3. Bedensel Zarar Halinde Maddi Tazminat (TBK 54)
794
C. Kazanç Kaybı ve Çalışma Gücünün Azalmasından Ya Da Yitirilmesinden Doğan Kayıplar (Geçici veya Sürekli İş Göremezlikten Kaynaklanan Zarar)
805
D. Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Zararlar
826
E. Bedensel Zararların Tazmininde Gözetilecek İndirim Nedenleri
829
F. Dava Dilekçesi Örneği
832
1.3.4. Tazminat Miktarının Tespiti ile Müterafik Kusur ve Benzeri Nedenlerle İndirim Yapılması (TBK 51–52)
833
1.3.5. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi (TBK 75)
849
1.3.6. Uygulamadan Karar Örneği
850
1.4. Manevi Tazminat Davaları
852
1.4.2. Ölüm ve Bedensel Zarar Hallerinden Doğan Manevi Zararın Tazmini (TBK 56)
856
B. Ölüm ve Bedensel Zarar Hallerinden Manevi Tazminata Hükmedilmesi Koşulları
858
C. Ölüm veya Bedensel Zarar Halinde Manevi Tazminat İsteyebilecekler
860
D. Manevi Tazminat Miktarının Tayini
863
E. Dava Dilekçesi Örneği
874
F. Uygulamadan Karar Örneği
875
1.4.3. Kişilik Hakkına Saldırıdan Kaynaklı Manevi Tazminat (TBK 58)
876
B. Kişilik Haklarına Saldırıdan Dolayı Manevi Tazminata Hükmedilebilmesi Koşulları
883
a. Kişilik Haklarına Saldırı Yapılmalıdır
883
b. Saldırı Hukuka Aykırı Olmalıdır
887
bb. Hukuka Uygunluk Nedenleri
887
c. Kişilik Hakkına Yapılan Haksız Saldırıdan Bir Manevi Zarar Doğmadır
889
d. Kişilik Haklarına Haksız Bir Saldırıda Bulunan Kişinin Kusurlu Olması
893
e. Haksız Saldırı ile Zarar Arasında Nedensellik Bağı Bulunmalıdır
894
f. Dava Dilekçesi Örneği
895
g. Uygulamadan Karar Örneği
896
C. Manevi Tazminata İlişkin Özel Haller
898
a. Basın Yolu ile Kişilik Haklarının İhlali Halinde Manevi Tazminat
898
aa. Açıklama ve İçtihatlar
898
bb. Dava Dilekçesi Örneği
911
cc. Uygulamadan Karar Örneği
912
b. Haksız Şikâyet Halinde Manevi Tazminat
916
aa. Açıklama ve İçtihatlar
916
bb. Dava Dilekçesi Örneği
932
cc. Uygulamadan Karar Örneği
933
c. Haksız Haciz Halinde Manevi Tazminat
933
aa. Açıklama ve İçtihatlar
933
bb. Dava Dilekçesi Örneği
937
cc. Uygulamadan Karar Örneği
938
d. Sözleşmeye Aykırılık Halinde Manevi Tazminat
939
aa. Açıklama ve İçtihatlar
939
bb. Uygulamadan Karar Örneği
944
e. Psikolojik Taciz (Mobbing) Halinde Manevi Tazminat
944
D. Manevi Tazminat Miktarının Tayini
947
2. KUSURSUZ SORUMLULUKTAN KAYNAKLANAN DAVALAR
949
2.2. Kusursuz Sorumluluk Çeşitleri
950
2.2.1. Hakkaniyet Sorumluluğu (TBK 65)
950
2.2.2. Adam Çalıştıranın (İstihdam Edenin) Sorumluluğu (TBK 66)
955
B. Adam Çalıştıran Kavramı
957
C. Zararın Gerçekleşme Zamanı
959
E. Özen Yükümlülüğünün Niteliği
961
F. Adam Çalıştıranın Rücu Hakkı
963
H. Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluğundan Farkları
963
2.2.3. Hayvan İdare Edenlerin Sorumluluğu (TBK 67–68)
965
A. Açıklama ve İçtihatlar
965
B. Dava Dilekçesi Örneği
969
C. Uygulamadan Karar Örneği
970
2.1.4. Yapı Malikinin Sorumluluğu (TBK 69–70)
971
A. Sorumluluğun Niteliği
971
D. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğundan Farkları
978
E. Dava Dilekçesi Örneği
979
F. Uygulamadan Karar Örneği
980
2.2.5. Ev Başkanının Sorumluluğu (TMK. 369.)
981
A. Açıklama ve İçtihatlar
981
B. Uygulamadan Karar Örneği
983
2.2.6. Tehlike Sorumluluğu (TBK 71)
983
2.2.7. Araç İşletenin Sorumluluğu
988
B. Motorlu Araç İşletenin Sorumluluk Koşulları
997
a. Motorlu Araç Bulunmalıdır
997
b. Motorlu Araç İşletme Halinde Olmadır
997
c. Araç Karayolu Üzerinde İşletilmelidir
998
d. Aracın İşletilmesi ile Zarar Arasında Nedensellik Bağı Bulunmalıdır
998
C. Kurtuluş Kanıtı (KTK 86)
998
D. Hatır Taşımalarında Sorumluluk (KTK 87/1)
1002
E. Yolcu Beraberi Dışında Kalan Eşyalara Gelen Zararlardan Sorumluluk (KTK 87/2)
1007
F. Sorumsuzluk Anlaşmaları (KTK 111)
1008
G. Uygulamadan Karar Örneği
1012
3. SORUMLULUK SEBEPLERİNİN YARIŞMASI (TBK 60)
1013
4. HAKSIZ FİİLDE MÜTESELSİL SORUMLULUK (TBK 61–62)
1015
4.2. Dış İlişkide Sorumluluk
1019
4.3. İç İlişkide Sorumluluk
1022
4.4. Uygulamadan Karar Örneği
1026
5. HAKSIZ FİİLE DAYALI TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI (TBK 72)
1027
6. BİRDEN ÇOK KİŞİNİN SORUMLU OLDUĞU HALLERDE RÜCU TALEBİNİN TABİ OLDUĞU ZAMANAŞIMI (TBK 73)
1039
7. HAKSIZ FİİLE DAYALI TAZMİNAT DAVALARINDA FAİZ
1043
8. CEZA HUKUKU İLE MEDENİ HUKUK ARASINDAKİ İLİŞKİ (TBK 74)
1046
9. GEÇİCİ ÖDEMELER (TBK 76)
1053
10. SİGORTACININ SORUMLULUĞU
1054
10.2. İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası
1059
10.3. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası
1066
10.3.2. Genel Olarak
1066
10.3.2. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Kapsamı
1070
10.3.3. Sigortacının Temerrüdü
1086
10.3.4. Güvence Hesabının Sorumluluğu
1088
10.4. Sigortacının Rücu Hakkı
1091
10.5. Tedavi Giderleri Yönünden Sigortacının Sorumluluğu
1104
10.6. Rücu Davasında Zamanaşımı Süresi
1109
11. TAZMİNAT DAVALARINDA YARGI YOLU, GÖREV VE YETKİ UYUŞMAZLIKLARI
1112
11.1. Hizmet Kusuru Halinde Görevli Yargı Yeri
1112
11.2. Görevli Mahkeme
1125
11.3. Yetkili Mahkeme
1133
SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN BORÇ İLİŞKİLERİ
1. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN DAVALAR (TBK. 77–82)
1139
1.2. Sebepsiz Zenginleşme Davasının Koşulları
1146
1.2.1. Davalının Malvarlığında Bir Zenginleşme Olmalıdır
1146
1.2.2. Zenginleşmenin Haklı Bir Nedene Dayanmaması Gerekir
1148
1.2.3. Uygun Nedensellik Bağı Bulunmalıdır
1154
1.3. Borçlanılmamış Edimin (Hataen) İfası (TBK 78)
1156
1.4. Geri Verme Yükümlülüğünün Kapsamı (TBK 79–80)
1162
1.4.1. Genel Olarak İadenin Kapsamı ve Denkleştirici Adalet İlkesi
1162
1.4.2. Zenginleşen İyiniyetli İse
1169
1.4.3. Zenginleşen Kötüniyetli İse
1171
1.4.4. Zenginleşenin Giderleri İsteme Hakkının Kapsamı
1171
1.5. Sebepsiz Zenginleşme Davası Açılamayacak (İadesi İstenemeyecek Zenginleşme) Halleri (TBK 78/2, 81)
1174
1.6. Zamanaşımı Süresi (TBK 82)
1177
1.7. Görevli ve Yetkili Mahkeme
1181
1.7.1 Görevli Mahkeme
1181
1.7.2. Yetkili Mahkeme
1185
1.9. Dava Dilekçesi Örneği
1189
1.10. Uygulamadan Karar Örneği
1190
BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ
1. BORÇLARIN İFASI (TBK 83–126)
1193
1.1. Şahsen İfa Zorunluluğunun Olmaması (TBK 83)
1193
1.2. Kısmi İfa (TBK 84)
1194
1.3. Bölünemeyen Borçlarda (TBK 85)
1195
1.4. Çeşit (Cins, Nevi) ve Parça Borçlarında (TBK 86)
1197
1.5. Seçimlik Borçlarda (TBK 87)
1198
1.6. İfa Yeri (TBK 89)
1200
1.7. İfa Zamanı (TBK 90–96)
1202
1.8. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmelerde İfa (TBK 97–98)
1205
1.8.1. İfada Sıra (TBK 97)
1205
1.8.2. İfa Güçsüzlüğü (TBK 98)
1208
1.9. Para Borçlarının İfası (TBK 99)
1209
1.9.2. Para Borcunun İfa Yeri
1209
1.9.3. Yabancı Para Birimi ile Borcun İfası
1210
1.10. Mahsup (TBK 100–102)
1214
1.10.1. Genel Olarak
1214
1.10.2. Takastan Farkları
1221
1.11. Makbuz ve Senetlerin Geri Verilmesi (TBK 103–105)
1223
1.12. Alacaklının Temerrüdü (TBK 106–111)
1229
1.12.1. Genel Olarak
1229
1.12.2. Alacaklının Temerrüdünün Koşulları
1231
A. Borçlunun Edimin Gereği Gibi İfasını Teklif Etmesi
1231
B. Alacaklının Teklif Edilen Edimi Kabulden Haksız Olarak Kaçınması
1231
1.12.3. Temerrüdün Sonuçları
1232
1.12.4. Bir Şeyin Teslimine İlişkin Edimlerde
1232
1.12.5. Diğer Edimlerde
1234
1.13. Borçların İfa Edilmemesinin Sonuçları (TBK 112–116)
1234
1.13.1. Giderim Borcu (Kusurlu İmkânsızlık) (TBK 112)
1234
B. Kusurlu İmkânsızlık Halinde Sorumluluğun Koşulları
1237
a. Borçlunun Kusuru ile Edimin İfasının İmkansızlaşması
1237
b. Alacaklının Zarar Görmesi
1239
c. Kusurlu İmkansızlık ile Zarar Arasında Nedensellik Bağı Bulunmalıdır
1240
C. Sorumsuzluk Anlaşması (TBK 115)
1243
D. Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk (TBK 116)
1244
a. Sorumluluğun Koşulları
1244
b. Adam Çalıştıranın Sorumluluğundan Farkları
1245
1.13.2. Borçlunun Temerrüdü (TBK 117–126)
1247
B. Borçlu Temerrüdünün Koşulları
1247
a. Borcun Muaccel ve Dava Edilebilir Olması Koşulu
1247
b. Borcun İfasının Mümkün Olması Koşulu
1248
c. Alacaklının İfayı Kabule Hazır Olması Koşulu
1248
d. Borçlunun İfada Bulunmamış Olması Koşulu
1248
e. Alacaklının Borçluya İhtar Koşulu (TBK 117/1)
1248
f. İhtar Koşulunun İstisnaları (TBK 117/2)
1250
g. Borçluya Uygun Süre Verilmesinin Zorunlu Olduğu Haller (TBK 123)
1252
h. Süre Verilmesini Gerektirmeyen Durumlar (TBK 124)
1254
1.13.3. Borçlunun Temerrüde Düşmesi Halinde Alacaklının Hakları
1255
A. Gecikme Tazminatı İsteyebilme Hakkı (TBK 118)
1256
B. Beklenmedik Halden Doğan Zararı İsteyebilme Hakkı (TBK 119)
1257
C. Temerrüt Faizi İsteyebilme Hakkı
1257
a. Genel Olarak Faiz
1257
b. Türk Borçlar Kanununda Faize İlişkin Düzenlemeler
1264
aa. Temerrüt Faizinin Başlangıç Tarihi
1264
bb. Faize Faiz İşletilemez Kuralı (TBK 121/3)
1268
cc. Asıl Alacağa Bağlı Fer'i Borç Olma Özelliği (TBK 131)
1270
dd. Anaparadan Ayrı İstenebilme Özelliği
1274
ee. Faiz Borcunda Zamanaşımı (TBK 152)
1275
c. 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanundaki Düzenleme
1276
d. Adi İş– Ticari İş Ayrımına Göre Belirlenecek Faiz Türü (Kanuni Faiz– Avans Faizi)
1277
e. 3095 S. Kanundaki Düzenlemeye Göre
1282
cc. Ticari Olmayan İşlerde Ülke Parasına Uygulanan Temerrüt Faizi
1283
dd. Ticari Olmayan İşlerde Yabancı Ülke Parasına Uygulanan Temerrüt Faizi
1285
ee. Ticari İşlerde Ülke Parasına Uygulanan Temerrüt Faizi
1288
ff. Ticari İşlerde Yabancı Ülke Parasına Uygulanan Temerrüt Faizi
1291
D. Aşkın (Munzam) Zararı İsteyebilme Hakkı (TBK 122)
1292
1.14. Karşılıklı Borç Yükleyen Sözleşmelerde Borçlunun Temerrüdü Halinde Alacaklının Hakları
1306
1.14.1. Temerrüt Halinde Alacaklının Seçimlik Hakları (TBK 125)
1307
A. Borcun İfası ile Birlikte Gecikme Tazminatı İsteyebilme Hakkı (TBK 125/1)
1307
B. Borcun İfasından ve Gecikme Tazminatı İsteme Hakkından Vazgeçtiğini Hemen Bildirip Borcun İfa Edilmemesinden Doğan Zararının (Müspet Zararının) Giderilmesini İsteme Hakkı (TBK 125/2)
1310
b. Müspet Zararı Hesaplama Metotları
1313
aa. Olumsuz Metot (Kesinti Metodu)
1313
bb. Olumlu Metot (Toplama Metodu)
1314
C. Sözleşmeden Dönerek Menfi Zararlarının Giderilmesini İsteme Hakkı (TBK 125/3) (Menfi Zarar Kavramı)
1314
2. ALACAKLIYA HALEFİYET (ARDILLIK) (TBK 127)
1322
2.2. Halefiyet Çeşitleri
1324
2.2.1. Kanundan Doğan Halefiyet (TBK 127/1)
1324
2.2.2. Borçlunun İradesinden Doğan Halefiyet (TBK 127/2)
1325
3. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ ÜSTLENME (TBK 128)
1325
4. ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA SÖZLEŞME (TBK 129–130)
1328
4.2. Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme Şekilleri
1329
4.2.1. Eksik Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme (TBK 129/1)
1329
4.2.2. Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme (TBK 129/2)
1329
5. BORÇLARIN SONA ERMESİ (TBK 131–145)
1331
5.2.2. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 111. Maddesine Göre İbra
1335
5.3. Yenileme (Tecdit) (TBK 133)
1336
5.4. İfa İmkânsızlığı (TBK 136–138)
1339
5.4.2. İfa İmkânsızlığı Nedeniyle Borcun Sona Ermesi Koşulları
1342
A. Borçlanılan Edimin Sözleşmenin Kurulmasından Sonra İmkânsız Hale Gelmelidir
1342
B. İmkânsızlık Objektif Olmalıdır
1343
C. İmkânsızlık Sürekli ve Kesin Olmalıdır
1344
D. Edim, İmkânsızlık Sebebiyle İfa Edilemez Hale Gelmelidir
1344
E. İmkânsızlık Nedeniyle İfa Edilemeyen Edimin Yerine Başka Bir Değer Geçmemelidir
1344
F. İmkânsızlık Borçlunun Kusurundan Kaynaklanmamalıdır
1344
5.5. Aşırı İfa Güçlüğü ve Hâkim Müdahalesi (TBK 138)
1345
5.6. Takas (TBK 139–145)
1353
5.6.2. Takasın Koşulları
1357
5.6.3. Mahsuptan Farkları
1359
6. ZAMANAŞIMI (TBK 146–161)
1362
6.2. Zamanaşımı İle Sona Eren Alacaklar
1369
6.3. Zamanaşımından Feragat
1370
6.4. Müteselsil Borçluluk Halinde Zamanaşımı Def’i ve Etkileri
1370
6.5. Hak Düşürücü Süreden Farkı
1371
6.6. Zamanaşımı Süreleri
1372
6.6.1. Genel Zamanaşımı Süresi
1372
6.6.2. Beş Yıllık Zamanaşımına Tabi Alacaklar
1375
6.7. Zamanaşımının Başlangıcı
1382
6.8. Zamanaşımı Sürelerinin Hesaplanması
1384
6.9. Zamanaşımı Sürelerinin Durması
1384
6.10. Zamanaşımı Sürelerinin Kesilmesi
1386
6.10.1. Genel Olarak
1386
6.10.2. Borçlunun Fiili ile Kesilme
1387
6.10.3. Alacaklının Fiili ile Kesilme
1387
6.10.4. Zamanaşımının Kesilmesinin Sonuçları
1391
7. TESELSÜL (TBK 162–169)
1393
7.1. Müteselsil Borçluluk
1393
7.1.2. Dış İlişkide Sorumluluk
1396
7.1.3. İç İlişkide Sorumluluk
1401
7.1.4. Müteselsil Kefaletten Farkları
1403
7.2. Müteselsil Alacaklılık (TBK 169)
1404
7.2.2. Dış İlişkide Sorumluluk
1405
7.2.3. İç İlişkide Sorumluluk
1406
8. KOŞULA BAĞLI BORÇLAR (TBK 170–176)
1406
8.2. Geciktirici Koşul
1407
9. BAĞLANMA PARASI (PEY AKÇESİ, KAPARO) (TBK 177)
1410
10. CAYMA PARASI (TBK 178)
1411
11. CEZA KOŞULU (CEZAİ ŞART) (TBK 179–182)
1413
11.2.1. Seçimlik Ceza Koşulu (TBK 179/1)
1417
11.2.2. İfaya Eklenen Ceza Koşulu (TBK 179/2)
1418
11.2.3. İfayı Engelleyen Ceza Koşulu (Dönme Cezası) (TBK 179/3)
1422
11.3. Ceza Miktarının Hâkim Tarafından İndirilmesi
1422
11.4. Ceza Koşulu ile Götürü Tazminat Ayrımı
1425
12. ALACAĞIN DEVRİ (ALACAĞIN TEMLİKİ) (TBK 183–194)
1425
12.2. Alacağın Devri Sözleşmesinin Geçerlilik Şekli
1429
12.3. Devredilebilen Alacaklar
1430
12.4. Alacağın Kısmen Devri
1431
12.5. Fer'i Hakların Devri
1431
12.6. Alacağın Devrinin Sonuçları
1432
12.7 Garanti Borcu (TBK 191–194)
1436
12.7.1. Devreden Yönünden
1436
12.7.2. Devralan Yönünden
1439
13. BORCUN ÜSTLENİLMESİ (BORCUN NAKLİ) (TBK 195–204)
1439
13.2. Borcun İç Üstlenilmesi
1440
13.3. Borcun Dış Üstlenilmesi
1441
13.4. Borcun Üstlenilmesinin Sonuçları
1443
13.4.1. Alacaklı Yönünden
1443
13.4.2. Borçlu Yönünden
1443
13.4.3. Borcu Üstlenen (Yeni Borçlu) Yönünden
1443
13.4.4. Borç İçin Teminat Veren Üçüncü Kişiler Yönünden
1444
13.5. Borcun Üstlenilmesi Sözleşmesinin Hükümsüzlüğü
1444
14. BORCA KATILMA SÖZLEŞMESİ (TBK 201)
1445
15. MALVARLIĞININ VEYA İŞLETMENİN DEVRALINMASI (TBK 202)
1446
16. SÖZLEŞMENİN DEVRİ (TBK 205)
1447
17. SÖZLEŞMEYE KATILMA (TBK 206)
1449