Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçu (TCK m. 158/1–f)  Dr. Vedat Temel  - Kitap

Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçu

(TCK m. 158/1–f)

2. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
400
Barkod:
9786253818791
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
1.300,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Çalışmada, toplumsal dinamiklerin ve teknolojik gelişmelerin etkisi ile teoride ve uygulamada ciddi şekilde tartışılan bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık (5237 Sayılı TCK m.158/1-f) suçu incelenmiştir. Bu amaçla birinci bölümünde malvarlığına karşı işlenen suçlar arasında hile unsuru ile ayırt edilen dolandırıcılık suçunun tarihsel arka planı, hukuki konusu ve unsurları açıklanarak ikinci ve üçüncü bölümde ayrıntılı olarak incelenecek olan nitelikli halin (TCK m. 158/1-f) alt yapısı oluşturulmuştur. İkinci bölümde, asıl inceleme konusu olan bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun (TCK m. 158/1-f) tanımı, unsurları, sık görülen işlenme yöntemleri, özel görünüş biçimleri (teşebbüs, iştirak, içtima) ile cezası, şahsi cezasızlık nedenleri ve muhakeme hukukundan kaynaklanan özellikleri açıklanmıştır. Ayrıca dolaylı bilişim suçu doğrudan bilişim suçu ayrımı yapılarak TCK m. 158/1-f maddesindeki nitelikli halin nihayetinde malvarlığına karşı işlenen bir suç olduğu vurgulanmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise ilk olarak bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçuna ilişkin uygulamada en sık karşılaşılan tartışmalı hususlar başlıklar altında incelenmiş, sonrasında nitelikli halin sıklıkla iç içe geçtiği veya irtibatlı olduğu bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık (TCK m. 142/2-e), başkasına ait banka veya kredi kartının izinsiz kullanılması suretiyle yarar sağlama (TCK m. 245/1) ve bilişim sistemlerine hukuka aykırı müdahale suretiyle haksız çıkar sağlama (TCK m. 244/4) suçları ile ilişkisi irdelenmiştir. Son olarak çalışma konusunu oluşturan nitelikli hale ilişkin uygulamada karşılaşılan sorun ve aksaklıklar ile bunlara ilişkin çözüm önerilerine yer verilmiştir.
Çalışmadaki ana gaye, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçunun yapısından ve işlenme yöntemlerinden kaynaklanan tartışmalı konuların analizidir. Bunu yapmak için teorik anlatımın yanı sıra Yargıtay'ın ve İstinaf Mahkemelerinin getirdiği çözümlerin, içtihat değişikliklerinin, daireler arasındaki görüş farklılıklarının ve uygulayıcı olarak çözüm önerilerinin açıklanmasına odaklanılmıştır.
Altı yıllık doktora eğitim süreci aynı zamanda Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin dolandırıcılık suçlarından sorumlu dairesinde üye hakimlik ve Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı Bilişim Suçları Soruşturma Bürosu Cumhuriyet Savcılığı görevlerini ifa ettiğimden dolayı uygulama ve teorinin kesiştiği bir çalışmanın ortaya çıkarılmasında azami gayret sarf eden yazarın , deneyimi ile şekillenen çalışmanın bilişim suçları ve dolandırıcılık suçları ile mesleği gereği karşılaşan uygulayıcılar için faydalı olacağı kanaatindeyiz.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar ve Çözüm Önerileri
.
Suçun İşlenme Yöntemleri
.
İrtibatlı Olduğu Suç Tipleri (TCK m. 142–2–e, m. 245–1, m. 244–4) ile İlişkisi
.
Yargıtay ve İstinaf Mahkemelerinin Emsal Kararları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Takdim 
7
Önsöz 
9
Kısaltmalar 
17
Giriş 
19
Birinci Bölüm
DOLANDIRICILIK SUÇU VE GENEL KAVRAMLAR
I. DOLANDIRICILIK SUÇUNUN TANIMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ 
29
II. KORUNAN HUKUKİ DEĞER 
38
III. SUÇUN UNSURLARI 
41
A. Tipiklik (Kanuni Tipe Uygunluk–Kanunilik) 
42
1. Tipikliğin Maddi (Objektif) Unsurları 
44
a. Suçun Konusu 
46
b. Fail 
48
c. Mağdur 
50
d. Fiil (Hareket) 
55
aa. Genel Olarak 
55
bb. Hileli Davranışlarda Bulunmak 
58
aaa. Hile Kavramı 
58
bbb. Tartışmalı Konular 
65
aaaa. Hile Davranışların Zamanı 
65
bbbb. Özel Hukuk Hilesi–Ceza Hukuku Hilesi Ayrımı 
66
cccc. Soyut Yalan–Hilenin Aldatmaya Elverişli Olması–Basit Yalan–Nitelikli Yalan Ölçütleri 
68
dddd. Hileli Davranışın Gerçekleştiriliş Şekilleri (İcrai Davranışla Hile–İhmali Davranışla Hile) 
81
eeee. Usul Hilesi (Yargılama Dolandırıcılığı) 
84
ccc. Hile Kavramının Değişkenliği ve Sınırlarının Belirsizliği 
88
e. Netice 
90
aa. Mağdurda Hataya Sebep Olmak veya Hatayı Devam Ettirmek (Aldatma) 
90
bb. Mağdurun Mal Varlığı Üzerinde Tasarrufta Bulunması 
92
cc. Mağdurun veya Bir Başkasının Mal Varlığında Zarar Meydana Gelmesi ve Failin veya Bir Başkasının Yarar Elde Etmesi 
98
aaa. Zarar Kavramı 
98
bbb. Yarar Kavramı 
101
ccc. Yarar ve Zarar Kavramlarına İlişkin Tartışmalı Konular 
103
f. Nedensellik Bağı 
113
2. Tipikliğin Manevi (Sübjektif) Unsuru 
115
B. Hukuka Aykırılık Unsuru 
118
IV. KUSURLULUK 
120
İkinci Bölüm
BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK SUÇUNUN UNSURLARI,
İŞLENME YÖNTEMLERİ VE ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ
I. BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK SUÇUNUN KONUSU, UNSURLARI, İŞLENME YÖNTEMLERİ 
123
A. Bilişim Suçlarının Tasnifi (Doğrudan–Dolaylı Bilişim Suçları) 
124
B. Bilişim Sistemine İlişkin Temel Kavramlar (Bilişim, Bilişim Sistemi, Bilgisayar, İnternet, Ağ, IP/PORT, DNS, Erişim Sağlayıcı, Yer Sağlayıcı) 
127
C. Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçunun Unsurları 
134
D. Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçunun İşlenme Yöntemleri 
141
1. Sosyal Medya Üzerinden Gerçekleştirilen Dolandırıcılık 
142
2. Elektronik Ticaret Yöntemiyle Dolandırıcılık 
147
3. Sosyal Mühendislik Yöntemiyle Dolandırıcılık 
150
4. Ortadaki Adam Saldırısı İle Dolandırıcılık 
153
5. Sazan Sarmalı 
154
6. Dijital Ponzi Dolandırıcılığı 
159
7. Phishing (Oltalama) Yöntemiyle Dolandırıcılık 
166
II. BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK SUÇUNUN ÖZEL GÖRÜNÜŞ BİÇİMLERİ 
170
A. Suça Teşebbüs ve Gönüllü Vazgeçme 
170
B. İştirak 
182
C. İçtima 
186
1. Gerçek İçtima 
187
2. Bileşik Suç 
189
3. Fikri İçtima (Farklı Neviden Fikri İçtima TCK m. 44) 
191
4. Zincirleme Suç 
192
a. Aynı Suçun Aynı Kişiye Karşı Farklı Zamanlarda İşlenmesi (TCK m. 43/1) 
193
b. Aynı Suçun Tek Bir Fiile Birden Fazla Kişiye Karşı İşlenmesi (Aynı Neviden Fikri İçtima TCK m. 43/2) 
200
III. BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK SUÇUNA İLİŞKİN ŞAHSİ CEZASIZLIK NEDENLERİ, ETKİN PİŞMANLIK, CEZAYI ARTIRAN VE AZALTAN NEDENLER, ZAMANAŞIMI, MUHAKEME HUKUKU 
202
A. Şahsi Cezasızlık Nedenleri ve Cezadan İndirim Yapılmasını Gerektiren Şahsi Nedenler 
202
B. Etkin Pişmanlık 
204
C. Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçunda Daha Az Cezanın Verilmesini Gerektiren Nitelikli Hal (Hukuki İlişkiye Dayanan Alacağı Tahsil Etmek Amacıyla İşlenmesi TCK m. 159) 
210
D. Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçunun Üç veya Daha Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşlenmesi veya Suç İşlemek İçin Teşkil Edilmiş Bir Örgüt Faaliyeti Çerçevesinde İşlenmesi (TCK m. 158/3) 
215
E. Görev ve Yetki Kuralı, Kovuşturma Usulü, Yaptırımı, Zamanaşımı 
217
Üçüncü Bölüm
BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK SUÇUNUN BENZER SUÇ TİPLERİ İLE İLİŞKİSİ, YARGITAY VE İSTİNAF UYGULAMALARINDA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
I. BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK SUÇU ÖZELİNDEKİ TARTIŞMALI HUSUSLAR 
223
A. Araç Olarak Kullanma Unsurunun İstisnaları: – Fail ile Mağdurun Yüz Yüze Gelmesi – E–Ticaret İlanının Mağdur Tarafından Verilmesi – Bilişim Sisteminin Sadece İletişim Aracı veya Ödeme Aracı Olarak Kullanılması 
223
B. Elektronik Ticaret Yöntemi İle Dolandırıcılık Eyleminin Hukuki Uyuşmazlık Kabul Edilmesi Riski 
229
C. Hilenin Gerçek Kişiye Yönelmeyip Bilişim Sistemine Yönelmiş Olması 
233
D. Elektronik Ticaret Yöntemiyle Dolandırıcılık Fiilinin Hangi Nitelikli Hali Oluşturduğu Tartışması (TCK m. 158/1–g / TCK m. 158/1–f) 
236
E. Gerçeğe Çok Yakın Elektronik Ticaret İlanlarının TCK’nın 158/1–f Maddesi Kapsamında Olmadığına Dair Tartışma 
237
F. Phishing’in (Oltalama) Suç Vasfının Belirlenmesi 
241
II. BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK SUÇUNUN BAĞLANTILI OLDUĞU SUÇ TİPLERİ İLE KARŞILAŞTIRILMASI 
258
A. Bilişim Sistemlerinin Kullanılması Suretiyle Hırsızlık Suçu ile Karşılaştırılması (TCK m.142/2–e) 
258
B. Başkasına Ait Banka veya Kredi Kartının İzinsiz Kullanılması Suretiyle Yarar Sağlama Suçu İle Karşılaştırılması (TCK m. 245/1) 
267
C. Bilişim Sistemine Hukuka Aykırı Müdahale Suretiyle Haksız Çıkar Sağlama Suçu ile Ayrımı (TCK m. 244/4) 
279
III. BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK SUÇU İLE BAĞLANTILI OLAN DİĞER NİTELİKLİ DOLANDIRICILIK HALLERİ 
286
A. Suçun “Dini İnanç ve Duyguların İstismar Edilmesi Suretiyle” İşlenmesi (TCK m. 158/1–a) 
287
B. Suçun “Kişinin İçinde Bulunduğu Tehlikeli Durum ve Zor Şartlardan Yaralanmak Suretiyle” İşlenmesi (TCK m. 158/1–b) 
290
C. Suçun “Kişinin Algılama Yeteneğinin Zayıflığından Yararlanmak Suretiyle” İşlenmesi (TCK m. 158/1–c) 
293
D. Suçun “Kamu Kurum ve Kuruluşlarının, Kamu Meslek Kuruluşlarının, Siyasi Parti, Vakıf veya Dernek Tüzel Kişiliklerinin Araç Olarak Kullanılması Suretiyle” İşlenmesi (TCK m. 158/1–d) 
296
E. Suçun “Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Olarak” İşlenmesi (TCK m. 158/1–e) 
300
F. Suçun “Banka veya Kredi Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle” İşlenmesi” (TCK m. 158/1–f–2. Cümle) 
303
G. Suçun “Basın ve Yayın Araçlarının Sağladığı Kolaylıktan Yararlanmak Suretiyle” İşlenmesi (TCK m. 158/1–g) 
307
H. Suçun “Tacir veya Şirket Yöneticisi Olan ya da Şirket Adına Hareket Eden Kişilerin Ticari Faaliyetleri Sırasında; Kooperatif Yöneticilerinin Kooperatifin Faaliyeti Kapsamında” İşlenmesi (TCK m. 158/1–h) 
309
I. Suçun “Serbest Meslek Sahibi Kişiler Tarafından, Mesleklerinden Dolayı Kendilerine Duyulan Güvenin Kötüye Kullanılması Suretiyle” İşlenmesi (TCK m. 158/1–i) 
312
İ. Suçun “Banka veya Kredi Kurumlarınca Tahsis Edilmemesi Gereken Bir Kredinin Açılmasını Sağlamak Maksadıyla” İşlenmesi (TCK m. 158/1–j) 
314
J. Suçun “Sigorta Bedelini Almak Maksadıyla” İşlenmesi (TCK m. 158/1–k) 
316
K. Suçun “Kişinin, Kendisini Kamu Görevlisi veya Banka, Sigorta ya da Kredi Kurumlarının Çalışanı Olarak Tanıtması veya Bu Kurum ve Kuruluşlarla İlişkili Olduğunu Söylemesi Suretiyle” İşlenmesi (TCK m. 158/1–l) 
318
IV. UYGULAMADA KARŞILAŞILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ 
323
A. Bilişim Sistemleri Teknolojilerinin Karmaşıklığından Kaynaklanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri 
323
B. Kripto Para Borsalarının Denetimsizliği Sorunu ve Çözüm Önerileri 
329
C. Elektronik Ticaretin Denetimsizliği Sorunu, Güvenli Ödeme Yönteminin Mecburi Hale Getirilmesi 
334
D. Diğer Paydaşların (Bankalar, Telekomünikasyon Firmaları, Elektronik Para Kuruluşları, E–Ticaret Siteleri, Sosyal Medya Platformları) İşlemlerinden Kaynaklanan Sorunlar ve Çözüm Önerileri 
337
E. İnternet Bankacılığı Kullanılarak İşlenen TCK 142/2–e ve TCK m. 245/1 Suçlarında Banka Tüzel Kişiliğinin Mağdur Kabul Edilmemesi Sorunu 
341
F. Dolandırıcılık Suçuna İştirak Etmeksizin Banka Hesaplarının Suçta Kullanılmasına İzin Veren veya Banka Hesaplarını Kiralayan Şahısların Hukuki Statüsünün Açıklığa Kavuşturulması 
342
G. Bilişim Suçlarına İlişkin Yürütülen Soruşturmalarda Yargı Teşkilatının Verimliliğinin Arttırılmasına İlişkin Öneriler 
345
H. 7571 Sayılı Yasa Kapsamındaki Değişikliklere İlişkin Değerlendirme ve Öneriler 
348
1. Banka Hesaplarının Askıya Alınması Tedbiri, 5271 Sayılı CMK 128/A Maddesi 
348
a. Yasa Değişikliği Öncesi Önerimiz: 
348
b. 7571 Sayılı Yasa İle Yapılan Değişiklik: 
350
c. Değişiklik Hakkındaki Görüşümüz 
351
2. Tüm Nitelikli Dolandırıcılık Suçlarında Görevli Mahkemenin Asliye Ceza Mahkemesi Olarak Değiştirilmesi 
353
a. Yasa Değişikliği Öncesi Önerimiz: 
353
b. 7571 Sayılı Yasa İle Yapılan Değişiklik: 
354
c. Değişiklik Hakkındaki Görüşümüz 
355
3. Paydaşlara Getirilen Sorumluluklar (Telekom Şirketleri, Kripto Para Kuruluşları ve Bankalar) 
356
a. Yasa Değişikliği Öncesi Önerimiz: 
356
b.7571 Sayılı Yasa İle Yapılan Değişiklik: 
357
c. Değişiklik Hakkındaki Görüşümüz 
359
4. Kripto Para Borsalarının Denetim Altına Alınması Önerimiz 
359
a. Yasa Değişikliği Öncesi Önerimiz 
359
b. 7571 Sayılı Yasa İle Yapılan Değişiklik 
361
c. Değişiklik Hakkındaki Görüşümüz 
361
5. Banka Hesaplarını Kiralayan Failin (Komisyoncu) Hukuki Statüsü 
365
a. Yasa Değişikliği Öncesi Önerimiz: 
365
b. 7571 Sayılı Yasa’nın Taslak Çalışmasında Yer Almasına Rağmen Yasalaşmayan Düzenlemeye İlişkin Görüşümüz 
365
Sonuç 
369
Kaynakça 
383
Kavram Dizini 
395