Avrupa Birliği'nin Askeri Ortak Dış ve Güvenlik Politikası Misyonlarından Doğan Uluslararası Hukuk Sorumluluğu

Bu çalışma, AB'nin askerî ODGP misyonlarından kaynaklanan uluslararası hukuk sorumluluğunu üç temel düzlemde analiz etmeyi amaçlamaktadır: İlk bölümde, uluslararası örgütlerin hukuki kişiliği ve tarihsel gelişimi incelenecek, AB'nin çok katmanlı hukuki ve kurumsal yapısı AB tarihi ve ABAD içtihatları bağlamında ele alınacak, son olarak AB'nin uluslararası hukuktaki konumu Aristotelesçi tanım teorisi ilkeleri ile "bütünleşme sürecinde olan bir ulusüstü örgüt" olarak tanımlanacaktır. İkinci bölümde, AB hukukunun uluslararası hukukla olan normatif ilişkisi çok boyutlu bir biçimde ele alınacak, AB'nin kurucu antlaşmalarında ve ABAD içtihadında uluslararası antlaşmaların, örf-adet hukukunun ve hukukun genel ilkelerinin konumu sorgulanacaktır. Nitekim bu bölümde yapılacak temel çıkarımlar, AB'nin DARIO bağlamında uluslararası hukuk sorumluluğunun açık, net ve somut bir şekilde ortaya konmasına esas teşkil edecektir.

Son bölümde ise, öncelikle AB'nin askerî gücünün tarihi temelleri ve kriz yönetimi kapasitesinin Maastricht Antlaşması'ndan Lizbon Antlaşması'na kadar geçirdiği dönüşüm değerlendirilecektir.

Bu çerçevede, kriz yönetimi operasyonlarının planlama ve komuta yapısı, AB ile üye devletler arasındaki yetki paylaşımı ve AB operasyonlarında karar alma usulleri açıklanacaktır. Ardından, uluslararası hukuktaki "sorumluluk" kavramının genel çerçevesi ele alınıp, AB'nin askerî misyonlarından kaynaklanabilecek olası insan hakları ve insancıl hukuk ihlalleri uluslararası örgütlerin sorumluluğuna ilişkin DARIO hükümleri çerçevesinde analiz edilecektir. Bu aşamada, ihlal veya ihmal eylemlerinin AB'ye atfedilebilirliği, etkin kontrol ve ikili/çoklu atfedilebilirlik kavramları bağlamında, AB'nin ne ölçüde, hangi koşullarda kim tarafından sorumlu tutulabileceği öğreti ve yargı kararları ışığında açıklanacaktır.