ANAYASANIN YORUMU VE YORUMUNU YÖNLENDİREN ÖZELLİKLER İLE İŞLEVLER
I. ANAYASANIN YORUMU VE ÖNEMİ
29
A. Genel Olarak Kavramlar
29
4. Yoruma Başlangıç Noktası Olarak “Anayasa” Kavramı
44
B. Anayasanın Yorumunun Önemi ve Gereği
48
1. Anayasanın Yoruma Açıklığı
50
2. Anayasanın Yorumunun Kaçınılmazlığı
54
3. Anayasa Normlarının Somutlaştırılması Gereği
57
a. Somutlaştırma ve Yorumlama Farkı
58
b. Temel Hak Normlarının Somutlaştırılması
62
II. ANAYASANIN YORUMUNU YÖNLENDİREN ÖZELLİKLER
66
G. Anayasanın Bütünlüğü
84
1. Anayasanın Şeklî Bütünlüğü
86
2. Anayasanın Maddi Bütünlüğü
87
3. Anayasanın Mantıki Bütünlüğü
90
a. Anayasanın Yorumlanmasında Özdeşlik İlkesi
92
b. Anayasanın Yorumlanmasında Çelişmezlik İlkesi
93
c. Anayasanın Yorumlanmasında Üçüncü Halin İmkansızlığı İlkesi
94
d. Anayasanın Yorumunda Aksiyomatik Yöntem
94
III. ANAYASANIN YORUMUNU YÖNLENDİREN İŞLEVLER
96
A. Gücü Sınırlama ve Düzenleme İşlevi
96
1. Toplumsal Bütünleşme
98
C. Örgütsel ve Organizasyonel İşlev
102
1. Devlet Yapısını Belirleme
103
2. Yetki ve Görev Dağılımı
104
D. Yasal Rehberlik İşlevi
105
1. Hukuki Düzenin Temelini Oluşturma
105
2. Temel Hak ve Özgürlükleri Güvence Altına Alma
107
3. Normatif Kılavuzluğu Sağlama
108
ANAYASA HUKUKUNDA YORUM TEORİSİ, İLKELERİ VE YÖNTEMLERİNİN BÜTÜNLÜK İLKESİ İLE İLİŞKİSİ
I. ANAYASANIN HUKUKİ YORUM TEORİLERİ IŞIĞINDA YORUMLANMASI
111
A. Yorumlayıcı Hukuk Teorisi Işığında Anayasanın Yorumu
112
1. Dworkin’in Yorumlayıcı Hukuk Teorisi
112
2. Dworkin’in Yorumlayıcı Hukuk Teorisinin Bir Dayanağı Olarak
B. Realist Yorum Teorisi Işığında Anayasanın Yorumu
117
1. Troper’in Realist Yorum Teorisi
117
2. Realist Yorum Teorisinin Dengeleyicisi Olarak Mekanist Anayasa
II. ANAYASAL YORUM TEORİLERİNİN BÜTÜNLÜK İLKESİ İLE İLİŞKİSİ
121
D. İhtiyatlılık Teorisi
133
E. Doktrinalist Teori
134
III. ANAYASA HUKUKUNA ÖZGÜ YORUM İLKELERİNİN BÜTÜNLÜK İLKESİ İLE
A. Yorum İlke ve Yöntemlerin Ayrımı
137
B. Anayasa Hukukuna Özgü Yorum İlkeleri
140
1. Özgürlük Lehine Yorum İlkesi (In Dubio Pro Libertate)
141
2. Anayasaya Uygun Yorum İlkesi
142
3. Pratik Uyuşum İlkesi
150
4. İşlevsel (Fonksiyonel) Doğruluk İlkesi
154
5. Dinamik (Evolütif) Yorum İlkesi
156
IV. ANAYASANIN YORUMUNDA İLERİ SÜRÜLEN YÖNTEMLERİN BÜTÜNLÜK
A. Klasik–Hermeneutik Metot
161
C. Hermeneutik–Somutlaştırma Metodu
167
V. KLASİK YORUM YÖNTEMLERİNİN BÜTÜNLÜK İLKESİ İLE İLİŞKİSİ
171
A. Sistematik Yorum Yöntemi
176
1. Dar Anlamda Sistematik Yorum Yöntemi
180
2. Geniş Anlamda Sistematik Yorum Yöntemi
181
B. Lafzi (Sözel) Yorum Yöntemi
183
C. Teleolojik (Amaçsal) Yorum Yöntemi
189
D. Tarihî Yorum Yöntemi
192
ANAYASANIN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN KURAMSAL TEMELLERİ, KAPSAMI VE YARGISAL BOYUTU
I. ANAYASANIN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN KAVRAMSAL VE KURAMSAL
B. Bütünlük İlkesinin Özgülendiği Amaç ve Felsefe
199
C. Anayasanın Bütünlüğü Kavramı
202
D. Anayasanın Bütünlüğü İlkesinin Kökeni
203
E. Anayasanın Bütünlüğü İlkesinin Önemi
205
F. Anayasanın Bütünlüğü İlkesinin İşlevi
207
II. ANAYASANIN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN KAPSAMI VE METODOLOJİK
2. Anayasal ve Tarihsel Tipte Birlik
213
3. Meşrulaştırıcı Birlik
215
1. Birlik olarak Bütünlük
218
a. Boşluklardan Kurtulma
218
2. Anayasanın Metinsel Birliği
222
3. Anayasal Norm Düzeylerinin Birliği
223
4. Anayasal Yapının Birliği
225
C. Metodolojik Yönüyle
227
1. Beşeri Bilimlerde Bir “A Priori” Olarak Birlik Anlayışı
227
2. Norm Somutlaştırma Aracı Olarak Birlik Anlayışı
228
a. Sistematik Argümanlar
229
iii. Temel Hakların Sınırlandırılması
231
b. Anayasal Yorumun Uyumlaştırılması
233
D. Anayasanın Bütünlüğü İlkesinin İstisnaları
234
1. Anayasal Normun Özelliği
234
2. Hukuk Devleti İlkesi
236
E. Anayasanın Bütünlüğü İlkesini Tamamlayıcı Yorum Kuralları
237
1. Kıyas Yoluyla Yorum
237
III. ANAYASANIN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN YARGISAL BOYUTU
241
A. Anayasanın Bütünsel Yorumunda Yargıcın Rolü ve Yetkisi
243
1. Yorum Yapan Özne Olarak Anayasa Yargıcının Rolü
243
a. Hukukun Üstünlüğüne Bağlı Kalmak
244
b. İktidarın Yetkilerini Sınırlandırmak
246
c. Temel Hakların Korunmasını Sağlamak
248
2. Anayasanın Yorumunda Anayasa Yargıçlarının Yetkisi
251
3. Anayasanın Yorumunda Anayasa Yargıçlarının Sınırları
254
4. Anayasa Yargıçlarının Hak Temelli Yorumu
261
5. Hermeneutik Bir Sorun Olarak Yargıcın Hukuka Bağlılığı
265
B. Anayasa Mahkemesi Kararlarında Bütünlük İlkesi
268
1. Türk Anayasa Mahkemesi Kararlarında Bütünlük İlkesi
268
a. Türk Anayasa Hukukunda Bütünlük İlkesinin Teorik ve Pozitif
b. Temel Hak ve Özgürlük Rejiminde Bütünlük İlkesi
272
i. Temel Hak ve Özgürlükleri Sınırlama Güvencelerinin
Yorumunda Bütünlük İlkesi
275
ii. Temel Hak ve Özgürlüklerin AİHS ve Ek Protokolleri ile
Birlikte Bütünsel Yorumu
277
2. Alman Federal Anayasa Mahkemesi Kararlarında Bütünlük İlkesi
279
a. Alman Anayasa Hukukunda Bütünlük İlkesinin Teorik ve Pozitif
b. Temel Hak ve Özgürlük Rejiminde Bütünlük İlkesi
284
ANAYASANIN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN AMAÇ, UNSUR VE İŞLEVLERİ
I. ANAYASANIN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN AMAÇLARI
293
A. Temel Hak ve Özgürlükleri Korumak
294
B. Anayasal Kurumlar Arasında Denge Sağlamak
296
C. Çoğulcu Demokrasi Anlayışına Bağlı Kalmak
297
II. ANAYASANIN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN UNSURLARI
299
A. Anayasa Normlarının Bir Arada Gözetilmesi
299
B. Hukukun Genel İlkelerinin Gözetilmesi
302
1. Hukukun Genel İlkelerinin Anayasa Yargısında İşlevi
305
2. Hukukun Genel İlkeleri Çerçevesinde Ölçü Norm Sorunu
307
a. Pozitivist Anlayış
308
b. Natüralist Anlayış
312
C. Milletlerarası Andlaşma Hükümlerinin Gözetilmesi
315
D. Uluslararası Hukuka Uygun Yorumun Gözetilmesi
319
1. İnsan Haklarının Bütünlüğü/Bölünmezliği İlkesi
322
a. İnsan Hakları Arasında Hiyerarşi Kurulamaması
326
b. İnsan Haklarının Korunmasında Karşılıklı Dayanışma İlkesi
329
E. Anayasa Normları Arasında Hiyerarşi Yasağının Gözetilmesi
330
F. Anayasa Normlarının Yapılarındaki Farklılığın Gözetilmesi
334
III. ANAYASANIN BÜTÜNLÜĞÜ İLKESİNİN İŞLEVLERİ
336
A. Temel Hak ve Özgürlüklerin Korunması ve Sınırlanması Rejiminde
Bütünlük İlkesinin İşlevleri
337
1. Temel Hak ve Özgürlüklerin Norm Alanının Belirlenmesinde
a. Nesnel (Objektif) Sınır
342
2. Temel Hak ve Özgürlüklere İlişkin Değer Sistemi Tezi Çerçevesinde
3. Temel Hak ve Özgürlükleri Sınırlama Sınırına İlişkin Güvencelerin
Değerlendirilmesinde Bütünlük İlkesi
352
a. Temel Hak ve Özgürlükleri Sınırlama Ölçütleri
353
i. Hakkın Özüne Dokunma Yasağı
354
(ii) Ek Güvencelerin Bütünlük İlkesi Çerçevesinde
ii. Anayasa’nın Sözü ve Ruhu
358
iii. Demokratik Toplum Düzeninin Gerekleri
366
iv. Lâik Cumhuriyetin Gerekleri
371
b. Temel Hak ve Özgürlüklere İlişkin Güvence Ölçütlerinin
i. Türk Anayasa Mahkemesi Kararları Çerçevesinde
379
ii. AİHM Kararları Çerçevesinde
382
4. Temel Hak ve Özgürlüklere İlişkin Genel Hükümler Çerçevesinde
ii. 1982 Anayasası’nın Başlangıç Kısmının Hukuki Değeri ve
Bütünlük İlkesinin Yorumunda Gücü
389
b. Temel Hak ve Özgürlüklerin Niteliği Bağlamında Bütünlük İlkesi
394
c. Temel Hak ve Özgürlüklerin Kötüye Kullanılamaması
Bağlamında Bütünlük İlkesi
395
5. Çatışan Normların Dengelenmesinde Bütünlük İlkesi
401
a. Temel Hak Normları ve İlkelerin Çatışması
402
b. Temel Hak Normlarının Çatışması
404
B. Devletin Teşkilatlanmasına ve İşleyişine İlişkin Normlarda Bütünlük
1. Kişisel Açıdan Bütünlük İlkesinin Etkileri
411
2. İşlevsel Açıdan Bütünlük İlkesinin Etkileri
412
3. Özsel (İçsel) Açıdan Bütünlük İlkesinin Etkileri
414