Anayasa Yargısında Yasama Organına Çağrı Dr. Fatih Süngü  - Kitap

Anayasa Yargısında Yasama Organına Çağrı

1. Baskı, 
Ekim 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
423
Barkod:
9786253231309
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.000,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Çağrı kararları, yasama organı ile anayasa yargısı arasındaki ilişkinin önemli bir boyutunu ifade etmektedir. İki organ arasındaki ilişkide anayasa yargısının meşruiyeti ve iptal kararlarının etkisi üzerinden yapılagelen tartışmalara ek olarak Türk Anayasa Mahkemesinin 2019 yılında verdiği ilk pilot kararla birlikte Türk hukuk doktrininde kavrama gösterilen ilginin artması konunun ne kadar dikkat çekici ve önemli olduğunu da ortaya koymaktadır. Ayrıca özellikle II'nci Dünya Savaşı sonrasına ilişkin yapılan değerlendirmelerde işlendiği üzere anayasa yargısının yükselen konumu ve pozitif yasa koyuculuk işlevi bağlamında sahip olmaya başladığı yetkiler çağrı kararını daha da önemli kılmıştır. Literatürde kavramın farklı yönlerini ele alan çalışmalar bulunsa da çağrı kararının sebep-sonuç ilişkisi içerisinde sistematik bir çerçevesinin çizilmesine duyulan ihtiyaç bu çalışmayı ortaya çıkarmıştır.
Çalışmanın zorluğu da konunun sınırlandırılması açısından burada ortaya çıkmaktadır. Niteliği itibariyle anayasa hukukuyla bağlantılı olan pek çok konuya temas etme potansiyelini bünyesinde barındıran çağrı kararını yasama organı ile anayasa yargısı arasındaki ilişkiyle sınırlı tutmaya çalıştığımız gibi farklı kavramlara ilişkin açıklamalara da çağrı kararı ile bağlantılı olduğu ölçüde yer vermeye gayret gösterdik.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Çağrı Kararının Hukuki Gerekçesi Olarak Yasama Eksikliği
.
Yasama Organına Çağrı Kararının Hukuki Niteliği
.
Çağrı Kararının Hukuk Sistemi Üzerindeki Etkisi
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
KISALTMALAR 
11
GİRİŞ 
13
BİRİNCİ BÖLÜM
ÇAĞRI KARARININ HUKUKİ GEREKÇESİ OLARAK YASAMA EKSİKLİĞİ
I. YASAMA EKSİKLİĞİ KAVRAMI 
19
II. YASAMA EKSİKLİĞİNİN ORTAYA ÇIKIŞ BİÇİMLERİ 
28
A. Bir Konunun Düzenlenmesinin İhmali Olarak Mutlak Eksiklik
(Absolute Omission) 
30
B. Bir Konuya İlişkin Düzenlemenin Yetersizliği Olarak Kısmi Eksiklik
(Relative Omission) 
35
1. Genel Olarak 
35
2. Eşitlik İlkesi Kapsamında Yasama Organının Sorumluluğu 
40
III. YASAMA YETKİSİ BAĞLAMINDA YASAMA EKSİKLİĞİNİN KABULÜ 
47
A. Genel Olarak 
47
1. Yasama Yetkisinin Genelliği İlkesi 
54
2. Belirlilik, Öngörülebilirlik ve Ulaşılabilirlik 
57
B. Devletin Pozitif Yükümlülükleri Kapsamında Yasama Organının
Sorumluluğu 
61
IV. YASAMA EKSİKLİĞİNE OLUMSUZ YAKLAŞIMLAR 
70
A. Yasama Organının Sorumsuzluğu Kapsamında Ele Alınan Fikirler 
70
1. Devletin Yasama İşlevinden Dolayı Sorumlu Tutulamaması 
70
2. Egemenliğin Gereği Olarak Yasama Faaliyetinden Dolayı
Sorumlu Olunmaması 
71
a. Genel Olarak 
71
b. Egemenliğin Günümüzdeki Anlamı 
73
B. Hukuka Pozitivist Yaklaşım: Hukuk Boşluğunun Olmayacağı Tezi 
76
V. YASAMA EKSİKLİĞİNİN KANUN BOŞLUĞU KAVRAMI İLE
KARŞILAŞTIRILMASI 
81
VI. YASAMA EKSİKLİĞİNDEN ÇAĞRI KARARINA GİDEN YOL:
ANAYASA MAHKEMELERİNİN POZİTİF YASA KOYUCULUĞU 
88
A. Pozitif Yasa Koyuculuğa Giriş 
88
B. Negatif Yasa Koyucu Kavramının Aşınması: Anayasa Mahkemelerinin
Yetkisinin Genişlemesi 
91
C. Pozitif Yasa Koyucu Kavramı 
97
VII. ÇAĞRI KARARI VE SINIFLANDIRMA SORUNU 
104
A. Anayasaya Aykırılığın Bildirilmesi 
109
B. Alınması Gereken Tedbirlere veya Yapılması Gerekenlere
Hükmedilmesi 
118
1. Genel Olarak 
118
2. Şartlı Ret Kavramıyla Karşılaştırması 
121
C. Yerine/Yardımcı Yasayıcılık 
124
İKİNCİ BÖLÜM
YASAMA ORGANINA ÇAĞRI KARARININ HUKUKİ NİTELİĞİ
I. ÇAĞRI KARARININ HUKUKİ KAYNAĞI 
129
A. Çağrı Kararının Hukuki Kaynağı Olarak Normatif Düzenlemeler 
129
B. İçtihat Yoluyla Çağrı Kararı Verilmesi 
131
1. Genel Olarak 
131
2. Çağrı Kararının Anayasanın Yorumlanması Yöntemiyle Verilmesi 
132
II. KARARIN VERİLİŞ USULÜ VE ÇAĞRI 
140
III. COMMON LAW SİSTEMLERİNDE ÇAĞRI KARARI OLARAK ANAYASAL
DİYALOG 
146
A. Yasama ile Yargı Arasında Cereyan Eden Bir Etkileşim: Anayasal
Diyalog 
147
B. Kanada 
157
C. İngiltere’de Parlamentonun Üstünlüğü İlkesine Kısa Bir Bakış ve
“Uyumsuzluk Bildirimi” 
163
1. Parlamentonun Üstünlüğü Prensibine Çağdaş Yaklaşım:
Dünü ve Bugünü 
164
2. Uyumsuzluk Bildirimi 
170
IV. AYM’NİN NORM DENETİMİ KARARLARINDA ÇAĞRI KARARI 
175
A. İsimlendirme ve Kullanım Sorunu 
178
B. Anayasaya Aykırılığına Hükmedilen Kanunun İptalinin Bir (1) Yıla
Kadar Ertelenmesi 
185
C. “ yönünden ” İptal Kararları 
193
V. BİREYSEL BAŞVURU YOLUNDA ÇAĞRI KARARI: PİLOT KARAR USULÜ VE
KARARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNE BİLDİRİLMESİ 
206
A. Pilot Karar Usulünün Getiriliş Amacı ve Uygulamasına Kısa Bir Bakış 
214
B. Sistemik veya Yapısal Problemler (Yasama Eksikliği) ya da İhlalin
Kanundan Kaynaklanması 
223
1. Yasama Eksikliği Olarak Sistemik ve Yapısal Problem 
223
2. İhlalin Doğrudan Kanundan Kaynaklanması 
225
C. Anayasa Mahkemesinin Verdiği Pilot Kararlar 
235
1. Y.T. Başvurusu 
235
2. Hamit Yakut Başvurusu 
239
3. Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve Diğerleri Başvurusu 
241
4. Yeni Gün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş. ve Diğerleri
Başvurusu 
248
5. Nevriye Kuruç Başvurusu 
253
6. Caner Şafak Başvurusu 
255
7. Sait Görmüş Başvurusu 
261
8. İbrahim Muhammed Ali Başvurusu 
262
9. K. N. Başvurusu 
266
D. Kararın Türkiye Büyük Millet Meclisine Bildirilmesi 
266
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÇAĞRI KARARININ HUKUK SİSTEMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
I. ÇAĞRI KARARININ YASAMA İLE YARGI ORGANLARI ARASINDAKİ
İLİŞKİYE YÖNELİK YANSIMALARI 
271
A. Yasama Organı ile Anayasa Yargısı Arasındaki İlişkiye Çağrı Kararı
Perspektifinden Genel Bir Bakış 
271
B. Anayasanın Üstünlüğü ve Kuvvetler Ayrılığı Penceresinden Pozitif
Yasa Koyucu Olarak Anayasa Mahkemeleri 
278
II. KENDİ KENDİNİ SINIRLAMA VE POLİTİK SORUN DOKTRİNİ 
286
III. YARGISAL AKTİVİZM VE HÂKİMLERİN YÖNETİMİNE YOL AÇMA
ELEŞTİRİSİ 
290
IV. ÇAĞRI KARARI BAĞLAMINDA KARAR GEREKÇELERİNİN
BAĞLAYICILIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ 
297
A. Anayasa Mahkemesinin Karar Gerekçelerinin Bağlayıcılığı 
298
1. Karar Gerekçelerinin Bağlayıcı Olmadığı Görüşü 
300
2. Karar Gerekçelerinin Bağlayıcılığının Kabul Edilmesi ve Yeniden
Yasalaştırma Yasağı 
303
3. Karar Gerekçelerinin Bağlayıcılığına İlişkin Genel Değerlendirme 
316
B. Kanun Koyucu Gibi Hareket Etme Yasağı 
321
V. BİREYSEL BAŞVURU KARARLARININ ETKİSİ 
329
A. Pilot Kararların Etkisi 
341
B. AYM’nin Verdiği Pilot Kararlar Sonrası Yapılan ya da Yapılmayan
Değişiklikler 
345
C. Pilot Kararın Sonuçsuz Kalması: Keser Altıntaş Kararı ve Sonrası 
355
D. Temel Hak ve Özgürlük İncelemeleri Neticesinde Bireyin Adalete
Erişiminin Engellenmesi 
360
E. Pilot Karar Usulünün Bir Çözüm Sunamaması: Burmych ve
Diğerleri/Ukrayna Kararı 
366
VI. YASAMA ORGANININ GÖSTERDİĞİ REFLEKS: KANUNUN
ANAYASALLAŞTIRILMASI 
372
SONUÇ 
377
KAYNAKÇA 
383