Anayasacılığın Ordoliberal Dönüşümü Avrupa'da Ekonomik Anayasa Fikrinin İnşası ve Etkileri Dr. Murat Erdoğan - Kitap

Anayasacılığın Ordoliberal Dönüşümü

Avrupa'da Ekonomik Anayasa Fikrinin İnşası ve Etkileri

1. Baskı, 
Mart 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
323
Barkod:
9786253777456
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Yayınevi:
Adalet Yayınevi
Fiyatı:
700,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bu çalışma, günümüzde meta-anlatı niteliği gösteren bir ideoloji olarak anayasacılığın, Almanya'da ortaya çıkan ve Avrupa Birliği'nin piyasa temelli hukuk yoluyla bütünleşme sürecinde önemli bir yere sahip olan ordoliberalizm ideolojisi doğrultusunda bir dönüşüm geçirdiği tezini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Söz konusu dönüşümün Avrupa'nın bütünleşmesinde anti-demokratik bir rol oynadığına dair literatür oluşmuştur. Ordoliberalizm hakkında literatürdeki bu tartışmaların Türkiye'de anayasanın yorumu, tatbiki ve hatta anayasanın muhtemel tadili süreçlerine damgasını vuracak nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.
Bu doğrultuda çalışma, Avrupa'da ve Türkiye'de bir tür ordoliberalizasyon süreciyle tahrif edilen anayasacılığın daha demokratik bir temelde yeniden tesis edilmesinin nasıl mümkün olabileceğini araştırmak ve bu yolla doktrine özgün bir katkıda bulunmak umuduyla kaleme alınmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Kaynaşmaya Hazır İki İdeoloji: Anayasacılık ve Ordoliberalizm
.
Avrupa'da Anayasacılığın Ordoliberalizasyonu ve Bunun Türkiye Üzerindeki Etkileri
.
Deskriptiften Normatife: Ordoliberalizmin Anayasacılığınunsurlarında Yarattığı Tahrifat ve Anayasacılığın Demokratik Temellerinin Yeniden Tesisi İmkanları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
9
GİRİŞ 
15
BİRİNCİ BÖLÜM
KAYNAŞMAYA HAZIR İKİ İDEOLOJİ: ANAYASACILIK VE ORDOLİBERALİZM
I. ANAYASACILIĞIN DOĞAL HUKUKTA BİR META–ANLATI OLARAK
KURGULANIŞI 
25
A. Anayasacılığın Kamu Hukuku Doktrininde Ortaya Çıkışı ve İşlevi 
26
1. Anayasacılık Teriminin Müphem Anlamı 
27
2. Anayasacılığın Kamu Hukuku Doktrininde Bir Anlatı Olarak
Kurgulanışı 
28
B. Anayasacılık Meta–Anlatısının Oluşumunda Birbiriyle Yarışan Doğal
Hukuk Kuramları: McIlwain ve Gierke 
31
1. McIlwain’in Başlangıç Analizi: Antik Yunan’da Anayasacılık? 
32
2. McIlwain’de Anayasacılığın Roma Kökenleri: Roma Hukukunda
“Lex” ve “Constitutio” 
35
3. Anayasacılığın Ortaçağ İngilteresi’ndeki Kurumlar Vasıtasıyla
İnşası: Modern Anayasacılığın Ayak Sesleri 
38
4. Anayasacılık Meta–Anlatısının Kuruluşunda Roma – Cermen
Kavgası: McIlwain – Gierke Karşıtlığı 
40
5. Anayasacılığın Meta–Anlatı Niteliğini Ortaya Koyan Güncel
Yaklaşımlar 
46
II. META–ANLATIYI AŞMAK: BİR İDEOLOJİ OLARAK ANAYASACILIK VE
EKONOMİK ANAYASA KAVRAMI 
48
A. Modern Anayasacılığın Kazanımları ve Eleştirileri 
49
1. Modern Anayasacılığın Dayandığı Temel: Demokratik Egemenlik
Teorisi 
50
2. Yirminci Yüzyılın Son Çeyreğinden İtibaren Anayasacılık Terimine
Bakışın Eleştirel Dönüşümü 
52
B. Anayasacılığın İdeoloji Olarak Kavranması İmkanları 
55
1. İdeolojinin Serüveni ve Meta–Anlatı ile İlişkisi 
56
2. Anayasacılığın Liberal İdeolojik Çerçevesine Eleştirel Bir Bakış: Karl
Polanyi 
60
3. Anayasacılığın Post–Liberal Bir İdeoloji Olarak
Kavramsallaştırılması 
63
4. Anayasacılığı Pozitif Yönüyle Kavrayan Yaklaşımlar 
65
C. Anayasacılığın İdeolojik Dönüşümünün Somut Görünümü: Ekonomik
Anayasa Teriminin Ortaya Çıkışı ve Ordoliberalizmin Bu Terimi
Dönüştürmesi 
69
1. Ekonomik Anayasa Teriminin “Yanlış Bilinen” Kökeni 
71
2. Ordoliberalizmin Ekonomik Anayasayı Dönüştürmesi 
78
III. ORDOLİBERALİZM İDEOLOJİSİNİN KÖKENLERİ VE ORDOLİBERALİZMİN ÜÇ
KOLU 
81
A. Ordoliberalizmin Weimar Almanyası’ndaki Öncülleri 
82
1. Weimar Almanyası’nda Otoriter Liberalizm Eleştirisi 
83
2. Güçlü Devlet ve Sağlam Ekonomi: Ordoliberalizmin Akıl Hocası
Olarak Carl Schmitt 
84
B. Ordoliberalizmin Üç Kolu 
87
1. Freiburg Okulu (Eucken ve Böhm) 
88
2. Sosyolojik Ordoliberalizm (Rüstow ve Röpke) 
91
3. Sosyal Piyasa Ekonomisi Yaklaşımı (Müller–Armack) 
93
C. Ordoliberalizmin Çerçevesini Çizmek: Dar ve Geniş Anlamda
Ordoliberalizm 
95
1. Dar Anlamda Ordoliberalizm: Geleneksel Ordoliberalizm ve
Ordnungspolitik 
96
2. Geniş Anlamda Ordoliberalizm: Ordoliberal Yönetim Tarzı
(Governmentality) 
100
D. Ordoliberal Sentez 
102
1. Güçlü Devlet Tartışması 
103
2. “Sosyal”in Ordoliberal Senteze Gömülü Olması 
105
3. Piyasa Ekonomisinin Yargısal Denetim Yoluyla Teminat Altına
Alınması ve Yönlendirilmesi 
107
İKİNCİ BÖLÜM
AVRUPA’DA ANAYASACILIĞIN ORDOLİBERALİZASYONU ve BUNUN TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
I. ORDOLİBERALİZMİN ALTIN KURALI BORÇ FRENİ VE BUNUN YARGI YOLUYLA
KORUNMASI: ALMANYA ÖRNEĞİ 
109
A. Ordoliberalizmin Temel Gerekleri 
109
B. Almanya’da Ordoliberal Bir Anayasa Hükmü Olarak “Borç Freni” 
112
1. Almanya’da Borç Frenini Getiren Anayasa Hükmü 
113
2. Borç Freni Kuralının Alman Anayasa Hukukundaki Tarihçesi 
114
C. Alman Anayasa Mahkemesi’nin Borç Frenine İlişkin İçtihadı 
117
1. Alman Anayasa Mahkemesi’nin Borç Freni İlkesine İlişkin 15 Kasım
2023 Tarihli Kararı 
117
a. Olağanüstü Acil Durum ile Tedbir Arasında İlliyet Bağı
Bulunması 
119
b. Bütçenin Yıllık Olması İlkesi 
120
c. Geriye Yürümezlik İlkesi 
121
2. Almanya’da Borç Freni Kuralının Anayasa Değişikliği Vasıtasıyla
Reformu 
122
3. Alman Anayasa Mahkemesi’nin İçtihadında Ordoliberalizmin
Gittikçe Görünür Hale Gelen Gölgesi 
124
a. Avrupa Birliği Mali Mutabakat Metninin Alman Anayasa
Mahkemesi Tarafından Denetlenmesi 
125
b. Alman Anayasa Mahkemesi’nin Karşılıksız Parasal İşlemler
(OMT) Kararı ve Kamu Sektörü Satın Alma Programı (PSPP)
Kararıyla içtihadından Dönüşü 
127
II. AVRUPA BİRLİĞİ’NİN HUKUK YOLUYLA BÜTÜNLEŞMESİ: AVRUPA’DA
ANAYASACILIĞIN TEMELİNDE YATAN ANLAYIŞ OLARAK ORDOLİBERALİZM 
133
A. Avrupa Ekonomik Anayasasına Bir Çerçeve: Mikroekonomik ve
Makroekonomik Katmanlar 
134
B. Ordoliberalizmin Masumiyet Çağı: Roma Antlaşması’nda
Mikroekonomik Ordoliberal Sentez 
136
C. Makroekonomik Ordoliberalizasyon Çağı: Maastricht Antlaşması’nın
Kurduğu Ekonomik ve Parasal Birlik’in Temelleri 
142
D. Avro Krizinin Anayasallaşmasında Ordoliberalizmin Yeri 
148
1. Avrupa İstikrar Mekanizması’nın Kurulması ve Avrupa Birliği
Adalet Divanı’nın Pringle Kararı 
150
2. Avrupa Birliği’nin İstikrarı Sağlamada Yararlandığı İlke: Sıkı Şekilde
Koşula Bağlılık (Strict Conditionality) 
155
3. Mahalleyi Ordoliberalize Etmek: Ordoliberalizmin Periferi Ülkeler
Üzerindeki Etkisi 
158
III. ORDOLİBERALİZMİN TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ GÖLGESİ 
160
A. Avrupa Birliği Ordoliberalizminin Türkiye Üzerindeki Dolaylı Etkisi 
161
1. Türkiye’de Ordoliberalizm – Sosyal Piyasa Ekonomisi Hiç
Uygulandı mı? 
162
2. Ordoliberal İdeolojinin AB–Türkiye Göç Zirvesi Bildirisi Bakımından
Değerlendirilmesi 
164
B. Ordoliberal Tedbirlerin Türk Hukukuna Doğrudan Yansımaları 
167
1. Finansal İstikrar İlkesinin Türk Mevzuatı ve Anayasa Mahkemesi
Kararlarına Girişi 
168
2. Finansal İstikrar Komitesi’nin Türk Hukukundaki İlginç Yolculuğu 
170
3. Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi’nin Kurulması 
177
a. Türkiye Varlık Fonu’nun Anayasal Dayanağı Var mıdır?
Anayasa Mahkemesi Kararı Işığında Bir Değerlendirme 
178
b. Türkiye Varlık Fonu’nun Hukuki Denetimi 
181
4. Türkiye’de Finansal İstikrar Adına Kur Korumalı Vadeli Mevduat
Uygulaması ve Anayasa Mahkemesi’nin Konuya İlişkin Görüşü 
183
a. Kur Korumalı Vadeli Mevduat Uygulamasının Değerlendirildiği
İlk Anayasa Mahkemesi Kararı (2022) 
185
b. Kur Korumalı Vadeli Mevduat Uygulamasının Anayasa
Mahkemesi Tarafından Kısmen İptali (2025) 
186
5. Fiyat İstikrarı Komitesi’nin Kurulması ve Anayasa Mahkemesi’nin
Değerlendirmesi 
189
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DESKRİPTİFTEN NORMATİFE: ORDOLİBERALİZMİN ANAYASACILIĞIN UNSURLARINDA YARATTIĞI TAHRİFAT VE ANAYASACILIĞIN DEMOKRATİK TEMELLERİNİN YENİDEN TESİSİ İMKANLARI
I. ORDOLİBERAL DÖNÜŞÜMÜN DEMOKRATİK ANAYASACILIK ANLAYIŞINDA
YARATTIĞI TAHRİFAT 
200
A. Ordoliberalizmin Kurguladığı Güçlü Devlet Modelinin Hukuk Devleti
Bakımından Teşkil Ettiği Sorunlar 
201
1. Hukuk Devletinin Modern Anlamına İlişkin Başlangıç Çerçevesi:
Dicey 
202
2. Hayek ve Hukuk Devleti İlkesini Otoriter Liberal Anlayışa Uygun
Dönüştürme Çabası 
206
3. Raz ve Waldron’da Hukuk Devletinin Usuli Boyutuyla Kavranması 
212
4. Ordoliberal Dönüşümün Hukuk Devleti İlkesinde Yarattığı Tahrifat 
215
B. Ordoliberalizmin Kuvvetler Ayrılığı Bakımından Değerlendirilmesi 
218
1. Kuvvetler Ayrılığı İlkesinin Tasviri Boyutu 
219
2. Liberalizmin Normatif/Preskriptif Talepleri Doğrultusunda
Kuvvetler Ayrılığı İlkesinin Dönüşümü 
221
3. Ordoliberalizmin Kuvvetler Ayrılığı Doktrinine Etkisi: Yürütme
Devletinin Yükselişi 
226
C. Ordoliberalizmin Demokratik Temsil ve Nesiller Arası Adalet
Bakımından Yarattığı Arızalar 
229
1. Kelsen – Schmitt Karşıtlığı Çerçevesinde Demokratik Temsil
Tartışması 
230
2. Kelsen–Schmitt Tartışmasından Lindahl’ın Temsil Kuramına Açılan
Kapı ve Ordoliberalizmin Konumu 
233
3. Ordoliberalizmin Nesiller Arası Adalet Bakımından Teşkil Ettiği
Sorunlar 
237
a. Nesiller Arası Adalet Olgusuna Etik Şimdicilik Yaklaşımı ve Bu
Yaklaşımın Aşılması 
238
b. Ordoliberalizmin Nesiller Arası Adalet Üzerinden Kurucu
İktidarı Şekillendirme Biçimi 
241
II. ANAYASACILIĞIN DEMOKRATİK BOYUTUNUN YENİDEN TESİSİ İMKANLARI 
244
A. Anayasacılığın Negatif Evrenselcilik Vasıtasıyla Yeniden Kurgulanması
Çabaları 
245
1. Habermas’ın Schmitt Üzerinden Sistem Eleştirisi 
246
2. İletişimsel Eylem Kuramı ve Habermas’ın Anayasacılık Anlayışı 
249
B. Hukuka Neo–Formalist Yaklaşımlarla Oluşturulmaya Çalışılan
Alternatifler 
254
1. Luhmann’da Otopoietik Bir Sistem Olarak Hukuk 
255
a. Luhmann’da Kapalı Bir Sistem Olarak Hukuk ve Hukukun
İşleyişinin Kodları 
255
b. Luhmann’da Sistemler Arası Yapısal Bağlantı Noktası Olarak
Anayasa 
259
2. Teubner’ın Topluluk Anayasacılığı Kuramı 
263
3. Joerges’te “Kanunlar İhtilafı Anayasacılığı” Kuramı ile Avrupa
Birliği’nde Ordoliberal Meşruluk Açığına Son Verme Çabası 
269
a. Kanunlar İhtilafı Yönteminin Anayasallaşmaya Uygulanması 
270
b. Komitoloji mi Ordoliberalizm mi: Joerges’in Anayasacılık
Kuramını Genişletirsek Elimizde Ne Kalır? 
273
C. Kopuş ve Çalışanların Özyönetimi (Autogestion) Stratejileri 
276
1. Lindahl’ın A–legalite Üzerinden Sistem Teorisi Eleştirisi 
277
2. Ordoliberalizme (veya Otoriter Liberalizme) Karşı Maddi Anayasa
Anlayışı 
280
SONUÇ : ÇÜRÜYEN BİR ŞEYLER VAR DANİMARKA KRALLIĞI’NDA 
287
KAYNAKÇA 
295
HakkımızdaUluslararası Yayınevi BelgesiKaynakça Dosyası Kişisel Verilerin Korunması ÜyelikSiparişlerimİade Politikasıİletişim
 
Ana Sayfa
Kategori
Sipariş
Sepetim
Profil