Anayasa Hukuku Bakımından Parti İçi Demokrasi ve Parti Disiplini İlişkisi

Demokrasinin yalnızca devlet yönetimine ilişkin makro düzeyde bir olgu olmadığı; demokratik sistemlerin temel aktörleri olan siyasi partilerin iç işleyişleri üzerinden de değerlendirilmesi gerekliğinden hareket eden bu çalışma, parti içi demokrasi ile parti disiplini arasındaki ilişkiyi incelemektedir. İlk bakışta özgürlük ile düzen arasında mutlak bir karşıtlık bulunduğu izlenimini veren bu iki kavramın ilişkisi, siyasi partilerin örgütsel yapısı ve türü, siyasal kültür ve seçim sistemi gibi çeşitli faktörlerin etkisinde şekillenmektedir. Çalışmada, siyasi partilerin demokratik işleyişinin temel unsurlarından olan parti içi demokrasi ile partilerin etkili ve düzenli biçimde faaliyet gösterebilmesi bakımından önem taşıyan parti disiplininin birbirini dışlayan değil, belirli koşullar altında dengelenebilen kavramlar olduğu ortaya konulmaya çalışılmaktadır. Bu ilişki teorik düzeyde ele alınmasının yanında, ağırlıklı olarak Türk hukuku ve Türk siyasal hayatı çerçevesinde parti örgütü, parti üyeliği ve aday belirleme yöntemleri üzerinden somutlaştırılmaktadır.

Çalışmanın temel amacı; günümüz demokrasilerinin ve siyasi partiler hukukunun temel tartışma alanlarından biri olan, parti içi demokrasi ile parti disiplini arasındaki ilişkiye yönelik açıklayıcı bir çerçeve sunmaktır.