Adli Kolluğun Pratik El Kitabı

Adlî olaylara etkin şekilde müdahale edilmesi ve soruşturmanın etkin şekilde yürütülüp tamamlanması, ceza adaleti açısından hayatî önem taşımaktadır. Türk kolluk teşkilatında müstakil adlî kolluğun kurulmamış olması ve adlî işlemlerin çoğu kez yeterli eğitimi ve donanımı bulunmayan genel kolluk birimlerince yerine getirilmesi nedeniyle, adlî işlemlerin istenildiği şekilde icra edilememesi hususu, ülkemizin bir gerçeğidir. Nitekim ülkemizin çeşitli yerlerinde adlî görev ifa eden kolluk güçlerinin, adlî olaylara gerektiği gibi müdahale edemedikleri, delilleri toplama ve ilgili evrakları hazırlamada yeterli olamadıkları sık karşılaşılan durumlardandır.

Ülkemizde adlî kolluğun kurulamamış olmasından kaynaklanan bu olumsuzluk, zaman zaman kolluk kuvvetlerine verilen seminerlerle ve Cumhuriyet savcılarının kolluk birimlerine yönelik öğretici yönlendirmeleriyle giderilmeye çalışılmaktadır. Ancak bu yöntem de yeterli olamamaktadır. Özellikle kolluk kuvvetlerinin sık sık yer değiştirmeleri ve düzenli bir sistemin oturtulamamış olması nedeniyle adlî işlemlerin yapılması, çok kere sağlıksız şekilde yürümektedir.

Burada belirttiğimiz bu olumsuzlukları bir nebze olsun hafifletmek amacıyla, adlî olaylara müdahale edecek olan kolluk görevlilerine yönelik bu çalışmayı ele almış bulunmaktayız. Bu çalışmada, adlî kolluğun uygulamada tereddüt yaşadıkları ve sürekli şekilde Cumhuriyet savcısından izahat istedikleri genel geçer bilgilerle birlikte, en sık karşılaşılan (cinayet, yaralama, taksirle öldürme, hırsızlık, dolandırıcılık, hakaret, tehdit, cinsel suçlar gibi) olaylarda ve özel ceza yasalarındaki suçlarda adlî kollukça yapılması gereken işlemlere, tutulması gereken tutanaklara, fezleke ve diğer evrakların hazırlanmasında dikkat edilmesi gereken hususlara detaylarıyla yer verilmiştir.

Bunların haricinde, temel kavramlara, bir ceza soruşturmasının başlayış ve yürüyüş usulüne, yakalama, gözaltı, arama, el koyma, teşhis ve yüzleştirme gibi temel ceza muhakemesi işlemlerine, adlî kolluk ve savcılık ilişkisine, tutulması gereken tutanaklara, ilgili mevzuat hükümlerine ve diğer önemli konulara sistematik şekilde yer verilmiştir.