I. KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ
15
II. ÇALIŞMANIN USULÜ, AMACI VE KAPSAMI
16
AMERİKAN FEDERAL ANAYASA HUKUKUNDA İFADE HÜRRİYETİ, İFADE HÜRRİYETİNİN TARİHİ GELİŞİMİ VE MİLLİ GÜVENLİK KAVRAMI
I. AMERİKAN ANAYASA HUKUKUNDA İFADE HÜRRİYETİ
21
A. İfade Hürriyetinin Teorik Arka Planı
21
1. Genel Olarak İfade Hürriyeti Kavramı
21
2. İfade Hürriyetine Teorik Yaklaşımlar
22
B. Birinci Değişikliğe Kadar İfade Hürriyetinin Amerika’daki Gelişimi
29
1. Koloni Döneminde ve Erken Dönemde İfade Hürriyetinin Gelişmesine
Etki Eden Temel Hususlar
30
2. Birinci Değişikliğe Giden Süreç ve Ortaya Çıkan Tartışmalar
35
C. İfade Hürriyetinin Birinci Değişiklikteki Görünümü ve Birinci Değişiklik
Sonrasındaki Bazı Gelişmeler
40
2. Birinci Değişikliğin Amacının ve Kapsamının Belirlenmesi
41
a. Birinci Değişikliğin Amacı ve Kapsamı
41
b. Birinci Değişikliğin Kapsamına Dair Görüşler
45
3. Birinci Değişiklik Sonrasında Ortaya Çıkan Gelişmelere Genel Bakış
48
a. Çıkarılan Kanunlar Bakımından Örnekler
48
(1) 1791–1940 Arası Dönem
49
(a) 1798 Tarihli Yabancılar ve İhanet Kanunları (The Alien
(b) 1917 Tarihli Casusluk Kanunu (Espionage Act)
57
(2) 1940–2001 Arası Dönem
58
b. Birinci Değişiklik Sonrasında Yüksek Mahkemenin Kararlarında
İfade Hürriyetinin Tarihi Gelişimi
61
D. Yüksek Mahkemenin Denetiminde İfade Hürriyetine Müdahale Öngören
1. Genel Olarak Hukuk Kurallarının Muğlaklığı (Vagueness) ve Aşırı
Genişliği (Overbreadth)
65
b. İfade Hürriyeti Bağlamında Mahkeme Kararlarında Muğlaklık
67
3. Aşırı Genişlik Doktrini
73
a. Aşırı Genişlik Kavramı ve İfade Hürriyeti
73
b. İfade Hürriyeti Bağlamında Mahkeme Kararlarında Aşırı Genişlik
75
4. Muğlaklık ve Aşırı Genişlik Doktrinleri Arasındaki İlişki
79
E. Yüksek Mahkemenin İfade Hürriyetine Yapılan Müdahalelere Uyguladığı
Denetim Düzeyleri ve Kategorik Yaklaşım (Categorical Approach)
80
1. İfade Hürriyetine Yapılan Müdahalelerin Niteliğine Göre Uygulanacak
Denetimin Tespit Edilmesi
81
b. İçeriğe Dayalı Müdahale
83
(1) İfade Hürriyetine Yapılan Müdahalenin İçeriğe Dayalı Olması
83
(2) İçeriğe Dayalı Müdahalenin Türleri
87
c. İçerikten Bağımsız Müdahale
89
d. İfade Hürriyetine Müdahalelerde Uygulanacak Denetim Düzeyi
91
(2) İçeriğe Dayalı Müdahalelerde Denetimin Hangi Düzeyde
Yapılacağının Tespiti Sorunu
93
(a) Bakış Açısı Ayrımcılığının Yapılması ile Kamu Alanındaki
ve Özel Mülkteki İfadelere Yapılan Müdahalenin İçeriğe
(i) Sıkı Denetim Yapılan Haller
93
(ii) İçeriğe Dayalı Müdahaleler ve İkincil Etkiler Doktrini
98
(iii) Kuralın Amacının İçerikten Bağımsız Olması Hali
101
(b) Kamu Alanı Olmayan ve Hükümet Kontrolünde Bulunan
Yerlerdeki İfadelere Yapılan Müdahalenin İçeriğe Dayalı Olması
103
(i) Kamu Alanı Olmayan ve Hükümet Kontrolünde
Bulunan Yerlerin Belirlenmesi
103
(ii) Kamu Alanı Olmayan ve Hükümet Kontrolünde Bulunan
Yerlerde İçeriğe Dayalı Müdahalelere Uygulanacak
(3) Müdahalenin İçeriğe Dayalı Olmaması Halinde Denetimin
Hangi Düzeyde Yapılacağının Tespiti Sorunu
108
(a) İçeriğe Dayalı Olmayan Müdahaleler ve O’Brien Ölçütü
108
(b) O’Brien Ölçütünden Sonra İçeriğe Dayalı Olmayan
Müdahalelerin Denetim Düzeyi
110
2. İfadenin Türleri Bakımından Yapılan Denetim ve Ölçütlerin Tespiti:
a. Korunan ve Korunmayan İfadeler
114
b. İfadenin Türlerine Göre Uygulanacak Ölçütün Tespit Edilmesi
(1) Amerikan Anayasa Hukukunda İletişimsel Davranışlar ve
(a) İletişimsel Davranışlar ve Saf İfadeler Ayrımı
118
(b) İletişimsel Davranışların (ve Sembolik İfadelerin) Önemi,
Belirlenmesi ve Uygulanan Ölçütler
119
(i) İletişimsel Davranışların Önemi
119
(ii) İletişimsel Davranışların Belirlenmesi
121
(iii) İletişimsel Davranışlardaki “İletişimsel Unsurlara”
Müdahale Edilmesi ve Mahkemenin Denetimi
125
(iv) İletişimsel Davranışlardaki “İletişimsel Olmayan
Unsurlara” Müdahaleler, Rastlantısal
Sınırlandırmalar ve Mahkemenin Denetimi
129
(2) Amerikan Anayasa Hukukunda Saldırgan (Kavgacı) İfadeler ve
(a) Saldırgan İfadeler Kavramı
134
(b) Saldırgan İfadelerin Doğuşu
135
(c) Saldırgan İfadelerin Yüksek Mahkeme Kararlarında
(3) Hukuka Aykırı Eylemleri Teşvik ve Tahrik Eden İfadeler ve
II. MİLLİ GÜVENLİK KAVRAMI
148
A. Genel Olarak Güvenlik Kavramı
148
B. Milli Güvenlik (National Security)
150
1. Milli Güvenlik Kavramı
150
2. Amerikan Milli Güvenlik Anlayışı ve Gelişimi
151
a. Amerikan Milli Güvenlik Anlayışı
151
b. Amerikan Milli Güvenlik Anlayışına Yön Veren Önemli Olaylar ve
(1) Amerikan Milli Güvenlik Anlayışına Yön Veren Önemli Olaylar
ve Gelişmeler ile Milli Güvenliğin Anayasal Hürriyetler
(a) Erken Dönemde Milli Güvenliğin Görünümü
154
(b) Birinci Dünya Savaşı ve İkinci Dünya Savaşı Dönemlerinde
Milli Güvenliğin Görünümü
158
(c) Soğuk Savaş Döneminde Milli Güvenlik
164
(d) Soğuk Savaşın Ardından Milli Güvenlik, 11 Eylül
Sonrasında Milli Güvenliğin Görünümü ve Yeni
(i) Soğuk Savaşın Sona Ermesinin Milli Güvenlik
Politikalarına Yansıması
168
(ii) 11 Eylül Saldırılarının Milli Güvenlik Algısına Etkisi
169
(iii) 11 Eylül Saldırılarının Yol Açtığı Hürriyet Rejimi: ABD
Vatanseverlik Kanunu (USA PATRIOT Act)
173
(2) Milli Güvenlik Bağlamında Amerikan Anayasal Organları
177
(3) Amerikan Temel Değerleri ve Milli Güvenlik
180
C. Milli Güvenliğin Çeşitli Kavramlarla İlişkisi
182
2. Milli Güvenlik ve Milli Menfaatler (National Interests)
182
3. Milli Güvenlik ve Kamu Güvenliği (Public Safety)
184
a. Milli Güvenlik ve Kamu Düzeni (Public Order)
184
b. Devletin Temel Görevi Olarak Güvenlik Ekseninde Kamu Güvenliği
186
c. Milli Güvenlik ve Kamu Güvenliği İlişkisi
188
4. Milli Güvenlik ve Terörizm (Terrorism)
189
5. Milli Güvenlik ve Olağanüstü Hal (National Emergency)
192
a. Olağanüstü Hal Kavramı
192
b. Milli Güvenlik ve Olağanüstü Hal İlişkisi
197
6. Milli Güvenlik ve Sıkıyönetim (Martial Law)
199
İFADE HÜRRİYETİNİN MİLLİ GÜVENLİK SEBEBİYLE SINIRLANDIRILMASI VE YÜKSEK MAHKEMENİN DENETİM ÖLÇÜTLERİ
II. İFADE HÜRRİYETİNİN MİLLİ GÜVENLİK SEBEBİYLE SINIRLANDIRILMASI VE
A. İfade Hürriyetinin Milli Güvenlik Sebebiyle Sınırlandırılması
207
1. Genel Olarak Hürriyet–Güvenlik İlişkisi
207
2. İfade Hürriyetinin Sınırlandırılması ve Milli Güvenlik
209
3. Amerika’da İfade Hürriyeti ile Milli Güvenlik Çatışmasının Genel
B. Milli Güvenlik Sebebiyle Sansür Uygulandığı Hallerde Uygulanan Ölçütler
217
1. Doğrudan (Gerçek) Sansür ve Mahkemenin Denetimi
218
2. Dolaylı (Görünüşte/Gerçek Olmayan) Sansür ve Mahkemenin
C. Milli Güvenlik Bağlamında Mahkemenin Denetimine Genel Bir Örnek:
Holder v. Humanitarian Law Project Kararı
231
1. Dava Hakkında Genel Bilgiler
231
2. Muğlaklık ve Aşırı Genişlik Doktrinlerinin Uygulanması
233
3. Müdahalenin Türünün ve Denetim Düzeyinin Tespiti
234
III. MAHKEME TARAFINDAN UYGULANAN DİĞER ÖLÇÜTLER
238
A. Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütü (The Clear and Present Danger Test)
238
1. Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütünün Ortaya Çıkışı
240
a. Genel Olarak Ölçütün Tarihi Arka Planı
240
b. Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütünün Ortaya Çıkması ve İlk Örnekleri
243
2. Makullük Yaklaşımı (The Reasonableness Approach): Gitlow ve
Whitney Kararları Işığında Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütünün Orta
3. Risk Formulü Yaklaşımı (The Risk Formula Approach): Dennis ve Yates
Kararları Işığında Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütünün Yeni Görünümü
Olarak İfade Hürriyetinin Çok Az Korunması
254
4. Brandenburg Yaklaşımı (The Brandenburg Test)
260
a. Brandenburg’a Giden Yolda Bazı Gelişmeler
260
b. İfade Hürriyeti İçin Yeni Bir Dönem: Brandenburg Yaklaşımı
262
(1) Brandenburg Kararına Konu Olay
262
(2) Brandenburg Yaklaşımının Uygulanması ve Getirdikleri
263
5. Schenck’ten Brandenburg’a Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütü: Ölçütün
Uygulanmasındaki Sorunlar
267
6. 21. Yüzyıl’da Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütü
272
a. 11 Eylül Saldırılarının Ardından Irak’ın İşgalinde Politik Bir Söylem
Olarak Açık ve Mevcut Tehlike
273
b. Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütünün Bugünü ve Milli Güvenliğe
Tehdit Olarak Görülen TikTok Uygulamasına Yönelik Yaptırımlar
275
(1) İfade Hürriyeti Güvencelerinin Esnetilmesi ve İfade
Hürriyetine Yeni İstisnaların Eklenmesi Talepleri
275
(2) Milli Güvenlik ve TikTok
286
c. Açık ve Mevcut Tehlike Ölçütünün Dünyadaki Etkisi: Türkiye
Örneğine Kısa Bir Bakış
292
B. Dengeleme Ölçütü (Balancing Test)
297
1. Dengeleme Ölçütünün Tarihi, Uygulanması, Türleri ve Kategorik
a. Kısaca Dengeleme Ölçütünün Tarihi Gelişimi
298
b. Uyuşmazlıkların Çözümünde Dengeleme Ölçütünün Uygulanması
300
c. Dengeleme Ölçütünün Türleri
305
d. Kategorik Yaklaşım ve Dengelemenin Kısaca Karşılaştırılması
308
2. İfade Hürriyeti ile Milli Güvenlik Arasındaki Uyuşmazlık ve Dengeleme
a. İfade Hürriyeti ve Milli Güvenlik Arasındaki Çatışmada Dengeleme
311
b. Yüksek Mahkeme Kararlarında İfade Hürriyeti ile Milli Güvenlik
Çatışmasında İkincil (Örtülü) Bir Unsur Olarak Dengeleme
312
(1) İfade Hürriyeti–Milli Güvenlik Çatışmasında Aşırı Genişlik
Doktrini ve Dengelemenin Uygulanması
313
(a) Belirli İşlerin Yapılabilmesi İçin Yemin ve Zorunlu Beyan
Uygulamalarında Dengelemenin İzleri
313
(b) Aşırı Genişlik ve Muğlaklık Doktrinleri ile Birlikte
(2) Korunan ve Korunmayan (ya da Az Korunan) İfadeler ve
(a) Korunan İfadeler ve Dengeleme
322
(b) Korunmayan (ya da Az Korunan) İfade Kategorileri ve
c. Yüksek Mahkeme Kararlarında İfade Hürriyeti ile Milli Güvenlik
Çatışmasında Bağımsız (Açık) Bir Ölçüt Olarak Dengeleme
329
(1) Dengelemenin Bağımsız Bir Ölçüt Olarak Uygulanması
329
(2) Dengelemenin Bağımsız Bir Ölçüt Olarak Uygulanmasının
3. İfade Hürriyetini Basitleştiren Bir Ölçüt Olarak Dengeleme ve
Dengelemenin Yol Açtığı Sorunlar
339
a. Dengelemenin Yapısı Gereği Ortaya Çıkan Sorunlar
340
b. Dengelemenin Hukuki Güvenlik Açısından Neden Olduğu Sorunlar
343
c. Dengeleme Ölçütünün İfade Hürriyetini Önemsizleştirmesi
345
C. İfade Hürriyetinin Mutlak Korunması: Mutlakçı (Kategorik) Yaklaşım
(Absolutist Categorical Approach)
349
1. Douglas’ın İfade Hürriyetine Yaklaşımı ve Milli Güvenlik Sebebiyle
İfade Hürriyetinin Sınırlandırılması Sorunu
350
a. Hakim Douglas’ın İfade Hürriyeti Görüşünün Giderek Korumacı
b. Douglas’ın Mutlakçı Görüşü: Nihai Liman Olarak Kutsal İfade
2. Doktrinde İfade Hürriyetinin Mutlaklığı Görüşü
360
b. İçeriğe Dayalı Müdahale Yasağı ve Siyasi İfadelerin Mutlaklığı
362
3. 21. Yüzyılda İfade Hürriyetinin Mutlak Korunması
368