KANUNİ DÜZENLEMELERDE İŞYERİ KAVRAMI, UNSURLARI VE BENZER KAVRAMLARLA OLAN İLİŞKİSİ
1. KANUNİ DÜZENLEMELERDE İŞYERİ KAVRAMI
21
1.1. Bireysel İş Hukukunda İşyeri Kavramının Gelişimi
21
1.1.1. 3008 Sayılı İş Kanunu’nda İşyeri
22
1.1.1.1. İşyeri Kavramının İş Kanunu’nun Uygulama Alanı ile
1.1.1.2. İşyerinden Sayılan Yerler
25
1.1.2. 931 Sayılı İş Kanunu’nda İşyeri
26
1.1.3. 1475 Sayılı İş Kanunu’nda İşyeri
27
1.1.3.1. İşin Yapıldığı Yer
27
1.1.2.2. İşyerinden Sayılan Yerler
28
1.2. Toplu İş Hukukunda İşyeri Kavramının Gelişimi
30
1.2.1. Sendikalara İlişkin Kanunlarda İşyeri
31
1.2.2. Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavta İlişkin Kanunlarda İşyeri
32
1.2.3. 6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda
1.3. Diğer Kanunlarda İşyeri Kavramı
36
1.3.1. 5953 Sayılı Basın İş Kanunu’nda İşyeri
36
1.3.1.1. İşyeri Olarak Gazete, Mevkute, Haber ve Fotoğraf
1.3.1.2. İşyeri Olarak İnternet Haber Siteleri
39
1.3.1.3. İşyeri Olarak Medya Hizmet Sağlayıcılarının Haber
1.3.2. 854 Sayılı Deniz İş Kanunu’nda İşyeri
41
1.3.2.1. Türk Ticaret Kanunu Kapsamındaki Gemi
43
1.3.2.2. Deniz İş Hukuku Kapsamındaki Gemiler
45
1.3.2.3. Gemi İşyeri ve İşyerinden Sayılan Yerler
49
1.3.3. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
1.3.4. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda İşyeri
54
1.3.5. Vergi Hukuku Açısından (Daimî) İşyeri
55
1.3.5.1. Türk Vergi Kanunlarında (Daimi) İşyeri
57
1.3.5.2. Milletlerarası Vergi Anlaşmalarında İşyeri
61
1.3.6. Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında
Kanunu’na Göre Mutad İşyeri
65
1.3.6.1. Subjektif Bağlama Kuralına Göre İşyerine
1.3.6.2. Objektif Bağlama Kuralına Göre İşyerine
1.3.6.3. İstisna Kuralı: Sıkı İrtibatlı Yer Hukuku
72
2. 4857 SAYILI İŞ KANUNU’NDA İŞYERİ KAVRAMI, UNSURLARI VE KAPSAMI
74
2.2. İşyerinin Unsurları
75
2.2.3. Maddi Olmayan Araçlar
79
2.2.4. Beşeri İşgücü (İşçi)
81
2.3. İşyerinin Kapsamı
89
2.3.1. İşin Yapıldığı Yer
90
2.3.2. İş Organizasyonu Kapsamındaki Yerler
93
2.3.2.1. İşyerine Bağlı Yerler
94
3. İŞYERİNİN BENZER KAVRAMLARLA OLAN İLİŞKİSİ
109
3.1.1. İş Hukuku Açısından İşletme
110
3.1.1.1. Genel Olarak
110
3.1.1.2. İşletme Kavramının Kanuni Çerçevesi
112
3.1.1.3. İşletmenin Unsurları
115
3.1.2. Ticaret Hukuku Açısından Ticari İşletme ve Esnaf İşletmesi
118
3.2. Diğer İşyeri Benzeri Kavramlar
123
İŞYERİ KAVRAMINA BAĞLANAN HUKUKİ SONUÇLAR
1. BİREYSEL İŞ HUKUKUNDA
127
1.1. İşyerinin İdari Statüsüne Bağlanan Sonuçlar
127
1.1.1. İşyerinin Kurulması: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Alınması
128
1.1.2. İşyerinin Bildirilmesi ve İşyeri Sicil Numarası Alınması
133
1.1.2.1. 4857 Sayılı İş Kanununa Göre
133
1.1.2.2. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası
1.1.2.3. İşyeri Sicil Numarası Alınmasının Hukuki Sonuçları
137
1.2. İşyerinin Hukuki Statüsüne Bağlanan Sonuçlar
140
1.2.1. İşyerinin İşçi Sayısına Göre İş Kanunu Kapsamına Girmesi
140
1.2.1.1. Tarım ve Orman İşlerinin Yapıldığı İşyerleri ve
1.2.1.2. Esnaf ve Sanatkâr İşyerleri
144
1.2.2. İş Güvencesi Kapsamındaki İşyeri
146
1.2.3. Belirli Nitelikteki Personeli Çalıştırma Zorunluluğu ve
Korumalı İşyeri Kavramı
150
1.3. İşyerinde İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanması
153
1.3.1. İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanmasında
Tarafların Yükümlülükleri
154
1.3.2. İş Kazasının İşyeri İle İlişkisi
161
1.3.2.1. Bireysel İş Hukuku Bakımından
162
1.3.2.2. 5510 Sayılı Kanun Bakımından
163
1.3.2.3. 6331 Sayılı Kanun Bakımından
165
1.4.1. İşyerinin Tamamının veya Bir Bölümünün Devri
168
1.4.1.1. İşyeri Bölümünün Devri
169
1.4.1.2. İşyeri (Bölümü) Devrinde Unsurların Rolü
171
1.4.2. Şirketlerin Yapısal Değişikliği İle İşyeri Devri
174
1.4.3. İşyerinde Yürütülen Faaliyetin Devri: Asıl İşveren – Alt İşveren
1.4.3.1. Alt İşverenin İşini Yaptığı Yerin Hukuki Niteliği
182
1.4.3.2. İşyeri Devrinin Alt İşverenlik İlişkileri Bağlamında
1.5. İşyerinin Kapatılması
187
1.5.1. İşyerinin İşveren Tarafından Kapatılması
189
1.5.2. İşyerinin İdare Tarafından Kapatılması
192
2. TOPLU İŞ HUKUKUNDA
193
2.1. İşkoluna Göre Sendikalaşma ve İşyerinin Girdiği İşkolunun Tespiti
193
2.1.1. Sendikaların Örgütlenme Düzeyi: İşkoluna Göre
2.1.1.1. Genel Olarak
194
2.1.1.2. İşyerinin Girdiği İşkolunun Belirlenmesi
197
2.1.2. Sendika Üyeliği ve İşyeri Bağlantısı
205
2.1.3. İşyeri Sendika Temsilcisi Atanması
207
2.1.3.1. İşyeri Sendika Temsilcisi Atanmasında Esas Alınan
2.1.3.2. İşyeri Sendika Temsilci Sayısının Belirlenmesinde
Dikkate Alınacak İşçiler
210
2.2. Toplu İş Sözleşmesinin İşyeri Kavramına Bağlanan Hukuki Sonuçları
212
2.2.1. Toplu İş Sözleşmesinin Düzeyi ve Türleri Bakımından
2.2.1.1. İşyeri Düzeyinde Olmasının Sonuçları
215
2.2.1.2. İşkolu düzeyinde olmasının sonuçları
217
2.2.2. Toplu İş Sözleşmesi Yapma Yetkisinin Tespiti Bakımından
2.2.2.1. Genel Olarak Yetki Şartları
220
2.2.2.2. İşyeri ve İşletme Niteliğine Göre Yetki
222
2.2.2.3. Alt İşverenin İşyerinde Yetki Tespiti
227
2.2.3. İşyeri ve İşletmenin Devri ile Kapatılmasının Toplu İş
2.2.3.1. Toplu İş Sözleşmelerine Etkisi
229
2.2.3.2. Grev ve Lokavta Etkisi
234
2.3. Birden Fazla Birimin İşyeri veya İşletme Niteliğinin Belirlenmesi
236
3. İŞ YARGILAMASI HUKUKUNDA YETKİ BAKIMINDAN İŞYERİ
245
3.1. İş Mahkemelerinde Yetkinin Hukuki Niteliği
245
3.2. Bireysel İş Uyuşmazlıklarında Yetki: İşçiyi Koruma İlkesi
246
3.3. Toplu İş Uyuşmazlıklarında Yetki: İşyeri ve İşletme Ayrımının Rolü
249
GÜNCEL GELİŞMELER KARŞISINDA İŞYERİ KAVRAMI
1. ESNEK ÇALIŞMA BİÇİMLERİNİN İŞYERİ KAVRAMINA ETKİSİ
251
1.1. Uzaktan Çalışma ve İşyeri Kavramı
251
1.1.1.1. Evden Çalışmanın Türleri
262
1.1.1.2. Evden Çalışmada İşin Görüldüğü Yerin Hukuki
1.1.2.1. Tele Çalışmanın Türleri
269
1.1.2.2. Tele Çalışmada İşin Görüldüğü Yerin Hukuki Niteliği
271
1.2. Uzaktan Çalışmanın İşyeri Bağlamında Hukuki Sonuçları
275
1.2.1. Bireysel İş Hukuku Açısından
275
1.2.2. Toplu İş Hukuku Açısından
281
1.2.2.1. Sendikal Hak ve Özgürlükler Bakımından
281
1.2.2.2. Toplu İş Sözleşmesi Bakımından
284
1.2.2.3. İş Mücadelesi Bakımından
285
1.2.3. Sosyal Güvenlik Hukuku Açısından
286
1.2.3.1. Uzaktan Çalışanların Sigortalılığı Bakımından
286
1.2.3.2. İş Kazası Bakımından
288
1.2.4. İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından
291
2. DİJİTALLEŞMENİN İŞYERİ KAVRAMINA ETKİSİ
295
2.1. Dijital Çalışma Platformları ve Mekânsızlaşan İşyeri
295
2.1.1. Web Tabanlı (Çevrimiçi) Platformlar
299
2.1.2. Konum Tabanlı (Talep Üzerine) Platformlar
303
2.2. Teknolojik Gelişmeler Karşısında İşyerinin İşlevsel Dönüşümü
307
2.2.1. Bireysel İş Hukuku Açısından
307
2.2.2. Toplu İş Hukuku Açısından
309
2.2.3. İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından
311