Kamu Hukuku Kitabı (KHK) Dr. Öğr. Üyesi Mümin Güngör  - Kitap

Kamu Hukuku Kitabı (KHK)

5. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
588
Barkod:
9786253230814
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
990,00₺
İndirimli (%7):
920,70₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Eser; üniversitelerin fakülteleri ile meslek yüksekokullarında okutulan Temel Hukuk, Hukuka Giriş, Hukuk Başlangıcı, Anayasa Hukuku, İdare Hukuku, Yargı Örgütü (Teşkilatı) ile Kamu ve Özel Kesim Yapısı gibi dersler için temel ders kitabı olarak hazırlanmıştır. Eser, akademik düzeyde sistematik bilgi sunma amacı taşımasına karşın, konuların derinlemesine teorik analizinden ziyade, temel kavramların genel fakat anlaşılır, bütünlük arz eden bir sistematikle sunulmasını hedeflemektedir. Bu yönüyle, öğrencilerin ilk etapta ihtiyaç duyduğu genel bilgi ve kavramsal çerçeveyi sağlamaya yönelik bir yapıya sahiptir.
Eser aynı zamanda KPSS, DGS, HMGS, Hâkimlik ve Savcılık sınavları başta olmak üzere, tüm kamu ve hukuk temelli sınavlarda adaylara kapsamlı ve güvenilir bir yardımcı kaynak sunmaktadır. Sadece sınav konularını özetlemekle kalmayıp, konu anlatımları, tablolar, örnekler ve test soruları ile bilgilerin kalıcı hale gelmesini sağlar. İçeriği, sınav müfredatına uygun olarak güncel yasal düzenlemeler ve güncel örnekler ile desteklenmiştir. Böylece adaylar, karmaşık hukuk konularını kolayca anlayabilir, bilgilerini pekiştirebilir ve sınavda güvenle kullanabilirler.
Kitap, sınav hazırlık sürecinde zaman yönetimi sağlayarak hemen her seviyeden aday için anlaşılır ve sistematik bir öğrenme deneyimi sunar. KPSS ve DGS gibi genel yetenek ve hukuk bilgisi sınavlarından, HMGS, Hâkimlik ve Savcılık gibi özel hukuk ve yargı sınavlarına kadar tüm alanlarda etkili bir rehber niteliğindedir. Bu özelliği sayesinde, hem yeni başlayan adaylar hem de bilgilerini tazelemek isteyen deneyimli adaylar için ideal bir kaynak olarak öne çıkmaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Temel Hukuk (Hukuka Giriş)
.
Anayasa Hukuku
.
İdare Hukuku
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
5. BASKIYA ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
11
BİRİNCİ KİTAP
TEMEL HUKUK (HUKUKA GİRİŞ)
§ 1. HUKUKU ANLAMAYA GİRİŞ – SOSYAL YAŞAM, EGEMENLİK (OTORİTE)
VE KURAL 
33
I. TOPLUM VE BİRLİKTE YAŞAMIN GEREKÇESİ (BİREYLERİN BİRLİKTE
YAŞAMA ZORUNLULUĞU) 
33
II. EGEMEN İHTİYACI, SİYASAL İKTİDARIN KAYNAĞI VE DEVLETİN
TARİHSEL GELİŞİMİ 
37
III. TOPLUMSAL NORMLAR (DÜZEN KURALLARI) VE HUKUKUN
KONUMU 
40
A. TOPLUMSAL DÜZEN KURALLARI 
40
1. Genel Olarak 
40
2. Din Kuralları 
41
3. Örf ve Âdet (Gelenek / Görenek/ Görgü / Anâne / Töre)
Kuralları 
43
4. Ahlâk Kuralları 
45
5. Hukuk Kuralları 
47
6. Toplumsal Düzen Kurallarının Ortak Yönleri ve Farklılıkları 
49
B. HUKUKUN BU KURALLAR İÇİNDEKİ ÖZEL YERİ 
53
1. Hukuk Tarihi 
54
2. Hukukun Tarihsel Gelişiminde Ortaya Çıkan ve Hukukun
Temelini Oluşturan Temel İlkeler (Değerler) (Hukukun Temel
İlkeleri) 
58
a. Genel Bilgi 
58
b. Hukukun İlkeleri 
63
ba. Eşitlik İlkesi 
63
bb. Dürüstlük İlkesi (Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı) 
64
bc. Ahde Vefa İlkesi ( Söze (sözleşmeye) Bağlılık İlkesi/
Pacta Sunt Servanda) 
65
bd. İyiniyet İlkesi 
65
be. Hakkaniyet İlkesi 
66
bf. İspat ve Delil İlkesi 
67
bg. Bizzat İhkak–ı Hak (Kendiliğinden Hak Alma) Yasağı 
68
§ 2. HUKUK OLGUSU (OLGUSAL HUKUK) 
69
I. HUKUKUN TANIMI VE TÜRLERİ (ÇEŞİTLİ ANLAMLARI) 
70
A. TANIMI 
70
B. HUKUKUN TÜRLERİ (HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI) 
71
1. Genel Bilgi 
71
2. Pozitif (Müspet) Hukuk 
72
3. Mevzu (Mevzuat, konulmuş, yazılı) Hukuk 
73
4. Tabii (İdeal /Doğal/Olması Gereken) Hukuk 
73
5. Tarihi Hukuk 
75
6. Maddi Hukuk – Şekli Hukuk 
76
7. Objektif Hukuk – Subjektif Hukuk 
77
8. Kamu Hukuku – Özel Hukuk 
77
9. İç Hukuk – Milletlerarası Hukuk 
78
II. HUKUKUN FONKSİYONLARI VE AMAÇLARI 
80
A. ADALETİ GERÇEKLEŞTİRMEK (HUKUKUN AMACI OLARAK
ADALETİ GERÇEKLEŞTİRMEK) 
80
B. TOPLUM DÜZENİNİ SAĞLAMAK 
81
C. TOPLUM BARIŞINI SAĞLAMAK 
82
Ç. TOPLUM (HUKUKİ) GÜVENLİĞİ SAĞLAMAK 
82
D. EŞİTLİĞİ SAĞLAMAK 
83
E. ÖZGÜRLÜK SAĞLAMAK 
84
F. TOPLUMSAL İHTİYAÇLARA CEVAP VERMEK 
85
G. HUKUKUN OLUŞUM VE GELİŞİMLERE CEVAP VERME GÖREVİ 
86
III. HUKUKUN KAYNAKLARI 
94
A. ASLİ (ANA) KAYNAKLAR 
95
1. Anayasa 
95
2. Kanun 
96
3. İçtüzük 
97
4. Uluslararası Antlaşmalar 
97
5. Örf–Âdet Hukuku 
98
6. Yargı Kararlarının Hukukun Kaynakları Arasındaki Yeri 
99
a. İçtihadı Birleştirme Kararları (İBK) 
99
b. Anayasa Mahkemesi Kararları 
101
c. Yardımcı Hukuk Kaynağı Olarak Yargı Kararları 
101
7. Yürütmenin Düzenleyici İşlemleri 
102
a. Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 
103
b. Yönetmelikler 
105
c. Yürütme Organının Diğer Düzenleyici İşlemleri 
105
B. TALİ (YARDIMCI) KAYNAKLAR 
105
1. Mahkeme Kararları 
105
2. Doktrin (Öğreti) 
105
IV. HUKUK SİSTEMİ, HUKUK DÜZENİ, HUKUK KURALLARI VE HUKUK
DALLARI 
108
A. HUKUK SİSTEMİ 
108
1. Common Law Hukuk Sistemi 
109
2. Roma–Germen (Kıta Avrupası) Hukuk Sistemi 
111
3. Türk Hukuk Sistemi 
114
a. Osmanlı Dönemi Hukuk Sistemi 
114
b. Tanzimat Dönemi ve Batı Hukukunun İlk Etkileri 
114
c. Cumhuriyet Dönemi ve Hukuk Devrimi 
115
d. Modern Türk Hukukunun Temel Özellikleri 
116
B. HUKUK DÜZENİ 
116
1. Genel Olarak 
116
2. Türk Hukuk Düzeni 
117
C. HUKUK KURALLARI 
119
1. Genel Bilgi 
119
2. Hukuk Kurallarının Unsurları 
119
3. Hukuk Kurallarının Özellikleri 
120
4. Hukuk Kurallarının Sınıflandırılması 
121
a. Emredici Hukuk Kuralları 
121
b. Yetki Verici Hukuk Kuralları 
123
c. Tanımlayıcı Hukuk Kuralları 
124
d. Yedek Hukuk Kuralları 
124
da. Tamamlayıcı Hukuk Kuralları 
124
db. Yorumlayıcı Hukuk Kuralları 
125
D. HUKUK DALLARI 
128
1. Genel Olarak 
128
2. Kamu Hukuku Dalları 
132
a. Anayasa Hukuku 
132
b. İdare Hukuku 
134
c. Ceza Hukuku 
136
d. Uluslararası Hukuk 
139
e. Vergi Hukuku 
140
f. Yargılama ve İcra Hukuku 
142
fa. Medeni Yargılama (Usul) Hukuku 
143
fb. İcra ve İflas Hukuku 
145
fc. Ceza Muhakemesi Hukuku 
147
fd. İnfaz Hukuku 
148
fe. İdari Yargılama Hukuku 
149
3. Özel Hukuk Dalları 
150
a. Medeni Hukuk 
151
b. Ticaret Hukuku 
153
c. Devletler Özel Hukuku 
155
4. Karma Hukuk Dalları 
156
a. İş Hukuku 
156
b. Banka ve Sigorta Hukuku 
158
c. Sağlık Hukuku 
160
d. Hava ve Uzay Hukuku 
162
e. Teknoloji ve Yapay Zekâ Hukuku (Bilişim Hukuku) 
164
f. Gümrük Hukuku 
166
V. HUKUKUN UYGULANMASI ve YORUMLANMASI 
170
A. HUKUKUN YER BAKIMINDAN UYGULANMASI 
171
B. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI 
172
1. Hukuk Kurallarının Yürürlüğe Girmesi ve Yayımı 
173
2. Hukuk Kurallarının Zaman Yönünden Uygulama İlkeleri 
174
a. Derhal Uygulanma İlkesi 
174
b. Geçmişe Yürüme İlkesi 
175
c. İleriye Yürüme İlkesi 
175
3. Hukuk Kurallarının Yürürlükten Kalkması 
176
C. KİŞİ BAKIMINDAN UYGULANMASI 
180
1. Cumhurbaşkanının Sorumluluğu ve Sorumsuzluğu 
181
2. Milletvekillerinin Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı 
181
3. Diplomatik Dokunulmazlıklar 
182
4. NATO Askerî Personelinin Bağışıklıkları 
182
D. ANLAM BAKIMINDAN UYGULANMASI (YORUMLANMASI) 
182
1. Genel olarak 
182
2. Yorum Türleri 
183
a. Yasama Yorumu 
184
b. Yargısal Yorum 
184
c. Bilimsel Yorum 
184
3. Yorum Yöntemleri (Metotları, Dayanakları) 
185
4. Hukukta Boşluk, Boşluk Türleri ve Boşluğun Doldurulması 
186
a. Boşluk ve Boşluk Türleri 
186
aa. Hukuk Dışı Alan 
187
ab. Kasıtlı / Bilinçli Susma 
187
ac. Kanunda Boşluk 
188
b. Boşluk Doldurma 
188
5. Yorumda ve Boşluk Doldurmada Kullanılan Mantık İlkeleri
(Başvurulan Yöntemler) 
190
a. Kıyas 
190
b. Aksi ile Kanıt 
190
c. Evleviyet 
191
d. Hâkimin Takdir Yetkisi ve Hukuk Yaratması 
191
§ 3. HUKUKUN ETKİSİ VE SONUÇLARI 
198
§ 3.1. HUKUKİ OLAYLAR, HUKUKİ FİİLLER, HUKUKİ İLİŞKİLER VE HUKUKİ
İŞLEMLER (HUKUKUN KAVRAMLARI VE KURUMLARI: Hukukun
Hayattaki İlk Somut Görünümleri) 
202
I. HUKUKİ OLAY 
203
II. HUKUKİ FİİL 
206
A. HUKUKA AYKIRI FİİLLER 
207
1. Haksız Fiil (Özel Hukuk Alanında) 
207
2. Suç (Ceza Hukuku Alanında) 
208
3. Kabahat (İdari Hukuk Alanında) 
208
4. Disiplinsizlik (İdari veya Mesleki Hukukta) 
209
B. HUKUKA UYGUN FİİLLER 
210
1. Bilgi Ve Haber Verme Açıklamaları, Duygu Açıklamaları 
210
2. İrade, İş ve Emek Açıklamaları 
211
III. HUKUKİ İLİŞKİ 
212
IV. HUKUKİ İŞLEM 
219
A. HUKUKİ İŞLEMİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELENDİRMESİ 
219
B. HUKUKİ İŞLEMLERİN SINIFLANDIRILMASI 
219
1. Hukuki İşlemin İrade Açıklamasına Göre Sınıflandırılması
(Tek Taraflı Hukuki İşlemler – İki Taraflı Hukuki İşlemler
(Sözleşmeler)– Çok Taraflı Hukuki İşlemler) 
220
2. Hukuki İşlemin Zaman Bakımından Sınıflandırılması
(Sağlararası Hukuki İşlemler–Ölüme Bağlı Hukuki İşlemler) 
221
C. HUKUKİ İŞLEMİN GEÇERLİLİĞİ VE SINIRLARI 
222
1. Hukuki İşlemin Geçerlilik Şartları 
222
a. İrade Ehliyeti (Sübjektif Şart) 
222
b. İrade Sakatlığı Bulunmaması 
222
c. Konu ve Amaçta Hukuka Uygunluk 
223
d. Şekil Şartına Uyulması (Objektif Şart) 
223
e. Ahlâk ve Kamu Düzenine Uygunluk 
223
2. Hukuki İşlemin Geçersizlik Türleri 
224
a. Kesin Hükümsüzlük (Butlan) 
224
b. İptal Edilebilirlik (Nisbi Butlan) 
224
c. Tadil Edilebilirlik (Kısmi Geçersizlik/Askıda
Hükümsüzlük/ Tek taraflı Bağlamazlık) 
225
V. GENEL HATLARIYLA HUKUKUN ETKİLERİNİN (HUKUKİ İŞLEMLERİN,
FİİLLERİN VE OLAYLARIN) SONUÇLARINA BAKIŞ 
225
A. HUKUKİ İŞLEMİN TANIMI VE HUKUKİ NİTELENDİRMESİ 
225
1. Hukuki İşlemin Sonuçları 
225
2. Hukuki Fiillerin Sonuçları 
226
3. Hukuki Olayların Sonuçları 
226
§ 3.2. HAKLAR 
230
I. GENEL OLARAK 
230
II. HAK ÇEŞİTLERİ 
231
A. KAMU HAKLARI (TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER / ANAYASAL
HAKLAR) 
232
1. Temel Kavramlar 
232
2. 1982 Anayasasının Temel Hak ve Özgürlükler Konusundaki
Temel Yaklaşımı 
233
3. Temel Hak ve Özgürlere İlişkin Genel Hükümler 
235
a. Olağan Dönemlerde Temel Hak ve Özgürlüklerin
Sınırlandırılması 
235
aa. Sınırlama Kanunla Yapılmalıdır 
236
ab. Sınırlama, Anayasanın İlgili Maddesinde Belirtilen
Sebeplere Dayanmalıdır 
236
ac. Sınırlama, Anayasanın Sözüne ve Ruhuna Uygun
Olmalıdır 
237
ad. Sınırlama, Demokratik Toplum Düzeninin
Gereklerine Uygun Olmalıdır 
237
ae. Sınırlama, Temel Hak ve Özgürlüğün Özüne
Dokunmamalıdır 
237
af. Sınırlama, Ölçülülük İlkesine Uygun Olmalıdır 
238
ag. Sınırlama, Laik Cumhuriyet İlkesine Uygun
Olmalıdır 
238
b. Temel Hak ve Özgürlüklerin Kötüye Kullanılmaması 
238
c. Olağanüstü Hal Rejiminde Temel Hak ve Özgürlüklerin
Durdurulması 
238
d. Temel Hak ve Özgürlüklerin Yabancılar İçin
Sınırlandırılması 
239
4. Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması 
239
5. Temel Hak ve Özgürlüklerin Türleri 
240
a. Negatif Statü (önleme, koruma) Hakları 
240
b. Pozitif Statü (sosyal ve ekonomik) Haklar 
243
c. Aktif Statü Hakları 
244
B. HAKLARIN SINIFLANDIRILMASI VE FARKLI HUKUK ALANLARINDA
KORUNMASI 
245
C. ÖZEL HAKLAR (MEDENİ HAKLAR) 
250
1. Mutlak Haklar 
250
a. Mallar Üzerindeki Mutlak Haklar 
251
b. Kişilik Üzerindeki Mutlak Haklar 
253
2. Nisbi Haklar 
253
3. Konularına Göre Özel Haklar 
255
4. Kullanılmalarına Göre Özel Haklar 
256
5. Amaçlarına Göre Özel Haklar 
257
6. Bağımsız Olup Olmamalarına Göre Özel Haklar 
259
III. HAKLARIN KAZANILMASI 
270
IV. HAKLARIN KAYBEDİLMESİ 
271
V. HAKLARIN KORUNMASI 
273
A. TALEP YETKİSİ 
273
B. DAVA AÇMA YETKİSİ, DAVA VE DAVAYA KARŞI DAVALININ
SAVUNMA İMKÂNLARI 
273
1. Dava 
273
2. Davaya Karşı Davalının Savunma Olanakları 
275
C. ZORLA (CEBRİ) İCRA 
276
D. KİŞİNİN KENDİ HAKKINI BİZZAT KORUMASI 
276
1. Meşru müdafaa (Haklı Savunma) 
276
2. Iztırar (Zaruret) Hali 
276
3. Güç Kullanma (İhkakı Hak Hali) 
277
VI. HAK SAHİBİ VE HAKLARIN KULLANILMASI 
277
VII. HAK KULLANIMINDA, KAZANIMINDA VE DİĞER HALLERE İLİŞKİN
ÖNEMLİ İLKELER 
277
A. İYİNİYET İLKESİ (SUBJEKTİF İYİNİYET) 
277
B. DÜRÜSTLÜK İLKESİ (OBJEKTİF İYİNİYET) 
278
C. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMAMASI İLKESİ 
278
§ 3.3. SORUMLULUK 
286
I. GENEL BİLGİ 
286
II. KAMU HUKUKU SORUMLULUKLARI 
289
A. CEZAİ SORUMLULUK (CEZA HUKUKU SORUMLULUĞU) 
290
B. İDARİ SORUMLULUK 
290
C. ANAYASAL VE SİYASİ SORUMLULUK 
291
III. ÖZEL HUKUK SORUMLULUKLARI 
291
A. GENEL BİLGİ 
291
B. TÜRLERİ 
292
§ 3.4. YAPTIRIM 
303
I. GENEL BİLGİ 
303
II. KAMU HUKUKU YAPTIRIMLARI 
305
A. ANAYASA HUKUKU YAPTIRIMLARI 
305
1. Genel Olarak 
305
2. Siyasi Partilerin Temelli Kapatılması Ve Devlet Yardımından
Yoksun Bırakılması 
306
3. Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Milletvekilliğinin
Düşmesi 
307
4. Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu 
308
B. CEZA HUKUKU YAPTIRIMLARI (ADLİ/CEZAİ YAPTIRIMLAR) 
308
1. Genel Olarak 
308
2. Cezalar 
310
a. Hapis Cezası (TCK m. 45–49) 
310
b. Kısa Süreli Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar (TCK m.
50) 
311
c. Adli Para Cezası (TCK m. 52) 
311
3. Güvenlik Tedbirleri 
312
a. Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma (TCK m.
53) 
312
b. Eşya Müsaderesi (TCK m. 54) 
313
c. Kazanç Müsaderesi (TCK m. 55) 
313
d. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m. 56) 
314
e. Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m. 57) 
317
f. Tüzel Kişiler İçin Güvenlik Tedbirleri (TCK m.60) 
317
C. İDARE HUKUKU YAPTIRIMLARI (İDARİ YAPTIRIMLAR) 
318
1. Genel Olarak 
318
2. İptal 
321
3. Tam Yargı Davası 
322
4. İdarî Sözleşmelerden Doğan Uyuşmazlıklara İlişkin Dava 
323
5. Disiplin Cezaları 
323
6. İdari Para Cezaları 
324
7. İdari Faaliyet Yasağı / Ruhsat İptali 
325
8. Mühürleme / Faaliyetin Durdurulması 
326
9. El Koyma / Mülkiyetin Kamuya Geçirilmesi (İdari Nitelikli) 
326
D. VERGİ HUKUKU YAPTIRIMLARI (İDARİ YAPTIRIMLAR) 
326
III. ÖZEL HUKUK YAPTIRIMLARI 
327
A. HÜKÜMSÜZLÜK (GEÇERSİZLİK) 
328
1. Yokluk 
328
2. Butlan 
329
3. Eksiklik (Tek Taraflı Bağlamazlık / Askıda Hükümsüzlük) 
332
B. TAZMİNAT 
332
C. CEBRÎ İCRA 
334
§ 3.5. KİŞİLİK 
345
I. GENEL OLARAK KİŞİ 
345
II. GERÇEK KİŞİLER 
347
A. GERÇEK KİŞİLİĞE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER 
347
B. GERÇEK KİŞİLİĞE İLİŞKİN HUKUKSAL DÜZENLEMELER 
348
C. GERÇEK KİŞİLİĞİN BAŞLAMASI VE SONA ERMESİ 
349
D. GERÇEK KİŞİLERİN EHLİYETLERİ 
350
1. Hak Ehliyeti 
350
2. Fiil Ehliyeti 
351
a. Genel Olarak 
351
b. Fiil Ehliyetinin Şartları 
351
c. Fiil Ehliyeti Bakımından Kişi Türleri 
352
III. TÜZEL KİŞİLER 
352
A. TÜZEL KİŞİ KAVRAMI 
353
B. TÜZEL KİŞİLİK KAVRAMININ KABULÜNÜ DOĞURAN İHTİYAÇLAR 
354
C. TÜZEL KİŞİLİK KAVRAMININ UNSURLARI 
355
D. TÜZEL KİŞİLİĞİN HUKUKÎ NİTELİĞİ 
355
E. TÜZEL KİŞİLİĞE İLİŞKİN HUKUKSAL DÜZENLEMELER 
358
F. TÜZEL KİŞİLERİN ÇEŞİTLERİ 
360
1. Özel Hukuk Tüzel Kişileri 
360
a. Genel Olarak Özel Hukuk Tüzel Kişileri 
360
b. Özel Tüzel Kişilerin Doğması (Kurulması) ve Kaldırılması
(Sona Ermesi) 
361
ba. Özel Hukuk Tüzel Kişilerin Kuruluşu(Doğması) ve
Çeşitli Kuruluş Sistemleri 
361
baa. Serbest kuruluş sistemi 
362
bab. Tescil sistemi 
362
bac. İzin sistemi 
363
bad. Türk Hukukunda Tüzel Kişilerin Kuruluşunda
Geçerli Olan Sistem 
363
bb. Kuruluş Aşamasındaki Hukuka Aykırılıkların Etkisi:
Tüzel Kişiliğin Kazanılamadığı Haller 
366
bc. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi 
366
c. Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin Ehliyetleri 
367
ca. Hak Ehliyeti 
367
caa. Tüzel Kişilerin Tam Ehliyete Sahip Olması 
367
cab. Tüzel kişilerin yararlanamayacakları haklar 
368
cac. Tüzel kişilerin hak ehliyetinin amaçları ile
sınırlı olup olmadığı sorunu: Tüzel kişilerde
Ultra Vires İlkesi geçerli midir? (Tahsis/Özellik
İlkesi) 
368
cb. Tüzel Kişilerin Fiil Ehliyeti 
369
d. Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin Türleri 
369
da. Kazanç Paylaşma Amacına Yönelmiş ya da
Ekonomik Amaç Güden Tüzel Kişiler 
370
db. Kazanç Paylaşma Amacına Yönelmemiş Tüzel
Kişiler 
371
2. Kamu Hukuku Tüzel Kişileri 
373
a. Kamu Hukuku Tüzel Kişilerinin Doğması (Kurulması) ve
Kaldırılması (Sona Ermesi) 
373
b. Kamu Hukuku Tüzel Kişiliğinin Hak ve Fiil Ehliyeti 
374
c. Kamu Hukuku Tüzel Kişilerinin Türleri 
374
d. Kamu Hukuku Tüzel Kişiliğinin Sahip Olduğu Yetkiler ve
Özellikler 
375
e. Kamu Tüzel Kişisi ile Özel Tüzel Kişisi Arasındaki Temel
Farklar 
375
İKİNCİ KİTAP
ANAYASA HUKUKU
§ 1. ANAYASA KAVRAMI, TÜRLERİ VE ANAYASALCILIK HAREKETLERİ 
391
I. ANAYASA KAVRAMI 
391
II. ANAYASA TÜRLERİ 
392
A. MADDİ ANAYASA–ŞEKLİ ANAYASA 
392
B. YAZILI ANAYASA–YAZISIZ ANAYASA 
392
C. YUMUŞAK ANAYASA–KATI ANAYASA 
393
D. ÇERÇEVE ANAYASA–KAZUİSTİK ANAYASA 
394
IIII. ANAYASACILIK HAREKETLERİ 
394
§ 2. HUKUKUN KAYNAKLARI, TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLER, ANAYASANIN
ÜSTÜNLÜĞÜ VE ANAYASA YARGISI 
397
I. HUKUK KAYNAKLARI 
397
II. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN İÇERİĞİ VE BUNLARIN KORUNMASI 
399
III. NORMLAR HİYERARŞİSİ VE ANAYASANIN ÜSTÜNLÜĞÜ İLKESİ 
401
IV. ANAYASA YARGISI (ANAYASAYA UYGUNLUK DENETİMİ) VE
ANAYASA MAHKEMESİ 
402
A. ANAYASA YARGISINA İLİŞKİN BİLGİLER 
402
B. TÜRK ANAYASA YARGISI VE ANAYASA MAHKEMESİ 
403
§ 3. DEVLET VE HÜKÜMET 
406
I. DEVLET 
406
A. DEVLET KAVRAMI 
406
B. DEVLETİN DOĞUŞUNA İLİŞKİN TEORİLER 
406
1. Aile Teorisi 
406
2. Biyolojik Teori 
407
3. Kuvvet ve Mücadele Teorisi 
407
4. Ekonomi Teorisi 
407
5. Toplumsal Sözleşme Teorisi 
408
C. DEVLETİN UNSURLARI 
409
1. İnsan Topluluğu (Millet) 
409
2. Ülke 
410
3. Egemenlik 
411
a. Egemenlik Kavramı 
411
b. Egemenlik Unsurları 
411
c. Egemenlik Teorileri (Egemenliğin Kaynağı) 
411
ca. Teokratik Egemenlik Teorisi 
411
cb. Beşeri Egemenlik Teorisi 
412
D. DEVLETİN TÜRLERİ 
414
1. Egemenliklerine (Egemenliğin Kaynağına) Göre Devletler 
414
2. Yapılarına (Yapılanmasına) Göre Devletler 
415
II. HÜKÜMET 
418
A. HÜKÜMET KAVRAMI 
418
B. HÜKÜMET(YÖNETİM) ÇEŞİTLERİ 
419
C. DEMOKRASİ 
423
§ 4. TÜRK ANAYASACILIĞININ TARİHÇESİ 
426
I. OSMANLI DÖNEMİ ANAYASACILIĞI 
426
A. SENEDİ İTTİFAK 
426
B. TANZİMAT FERMANI 
426
C. ISLAHAT FERMANI 
427
D. KANUNİ ESASİ 
427
II. CUMHURİYET DÖNEMİ ANAYASACILIĞI 
428
A. 1921 VE 1924 ANAYASASI 
428
B. 1962 ANAYASASI 
429
C. 1982 ANAYASASI 
431
§ 5. 1982 ANAYASASININ GENEL ESASLARI, TEMEL İLKELERİ, TEMEL HAK VE
ÖZGÜRLÜKLER İLE DEVLET ORGANLARI 
434
§ 6. YASAMA ORGANI / TBMM (AN 75–100) 
437
I. TBMM KURULUŞ, SEÇİM VE ÜYE(MİLLETVEKİLLİĞİ) (ANAYASA M.75–86) 
437
A. KURULUŞ VE SEÇİM 
437
B. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ VE CUMHURBAŞKANLIĞI
SEÇİM DÖNEMİ İLE SEÇİMLERİN YENİLENMESİ 
438
C. SEÇİMLERİN GERİYE BIRAKILMASI VE ARA SEÇİMLER 
439
D. SEÇİMLERİN GENEL YÖNETİM VE DENETİMİ 
440
E. MİLLETVEKİLLİĞİ (TBMM ÜYELİĞİ) 
440
1. Genel olarak 
440
2. Milletvekilliğiyle Bağdaşmayan İşler 
441
3. Yasama Dokunulmazlığı 
441
4. Milletvekilliğinin Düşmesi 
442
5. İptal İstemi 
443
6. Ödenek ve Yolluklar 
443
II. TBMM GÖREV VE YETKİLERİ (ANAYASA M.87–92) 
444
A. GENEL OLARAK 
444
B. KANUN KOYMAK 
444
1. Genel Bilgiler 
444
2. Alelade (Olağan) Kanunların Görüşülmesi ve Yayınlanması 
445
2. Fevkalade Kanunların Görüşülmesi ve Yayınlanması 
446
a. Anayasa Değişikliği Hakkında Kanunlar (Anayasa
Değişikliği) 
446
b. Bütçe ve Kesin Hesap Kanunları 
448
C. MİLLETLERARASI ANTLAŞMALARI UYGUN BULMAK 
449
D. SAVAŞ HALİ İLANI VE SİLAHLI KUVVET KULLANILMASINA İZİN
VERME 
450
E. SEÇİMLERİN YENİLENMESİNE KARAR VERMEK 
450
F. GENEL VEYA ÖZEL AF İLANINA KARAR VERMEK 
451
G. PARA BASILMASINA KARAR VERMEK 
451
H. MECLİSİN DİĞER GÖREVLERİ 
451
III. TBMM FAALİYETLERİ, BAŞKANLIK VE DÜZENİ (ANAYASA M.93–97) 
451
A. TOPLANMA VE TATİL 
451
B. BAŞKANLIK DİVANI VE MECLİS BAŞKANI 
452
C. SİYASİ PARTİ GRUPLARI VE KOLLUK İŞLERİ 
453
IV. TBMM BİLGİ EDİNME VE DENETİM YOLLARI (ANAYASA M.98–100) 
453
§ 7. YARGI ORGANI (YARGI TEŞKİLATI/YARGI ÖRGÜTÜ) (AN 138–160) 
454
I. GENEL HÜKÜMLER 
454
A. YARGI ORGANINA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER 
454
B. KANUNİ HAKİM GÜVENCESİ İLE MAHKEMELERİN VE
HAKİMLERİN BAĞIMSIZLIĞI 
456
C. HAKİMLİK VE SAVCILIK TEMİNATI 
456
D. HAKİMLİK VE SAVCILIK MESLEĞİ 
457
E. DURUŞMALARIN AÇIK VE KARARLARIN GEREKÇELİ OLMASI 
457
F. MAHKEMELERİN KURULUŞU 
458
G. ADALET HİZMETLERİNİN DENETİMİ 
458
II. YÜKSEK MAHKEMELER 
458
A. ANAYASA MAHKEMESİ (Anayasa m.146–153) 
458
1. Kuruluşu 
458
2. Üyelerin görev süresi ve üyeliğin sona ermesi 
460
3. Görev ve yetkileri 
460
a. Anayasaya Uygunluk Denetimi 
460
aa. Genel Bilgiler 
460
ab. Soyut Norm Denetimi (İptal Davası Yoluyla
Denetim) 
461
ac. Somut Norm Denetimi (Anayasaya aykırılığın diğer
mahkemelerde ileri sürülmesi / İtiraz Davası) 
462
b. Bireysel Başvuru 
463
c. Yüce Divan Sıfatıyla Yargılama 
464
d. Siyasi Partiye İlişkin Davalar 
464
4. Çalışma ve yargılama usulü 
465
5. Anayasa Mahkemesinin Kararları 
466
B. YARGITAY 
466
C. DANIŞTAY 
467
D. UYUŞMAZLIK MAHKEMESİ 
467
III. YÜKSEK ADLİ KURULUŞLAR 
468
A. HAKİMLER VE SAVCILAR KURULU 
468
B. SAYIŞTAY 
470
C. YÜKSEK SEÇİM KURULU 
472
IV. DİĞER MAHKEMELER (ANAYASA M.142–145) 
472
A. ADLİ YARGI 
472
1. Genel Bilgiler 
472
2. İlk Derece Mahkemeler (AYBAM.K.m.1–24) 
473
a. İlk Derece Hukuk Mahkemeleri 
473
aa. Asliye Hukuk Mahkemeleri 
474
ab. Sulh Hukuk Mahkemeleri 
474
ac. Diğer Özel Hukuk Mahkemeleri 
475
b. İlk Derece Ceza Mahkemeleri 
476
ba. Asliye Ceza Mahkemeleri 
476
bb. Ağır Ceza Mahkemeleri 
476
bc. Sulh Ceza Hâkimliği (AYBAM.K.m.10) 
477
bd. Özel Ceza Mahkemeleri 
478
be. Cumhuriyet Başsavcılığı (AYBAM.K.m.16–22) 
478
3. Bölge Adliye Mahkemeleri (BAM; AYBAM.K.m.25–54) 
479
4. Yargıtay 
482
B. İDARİ YARGI 
486
1. Genel Bilgiler 
486
2. İlk Derece Mahkemeler 
486
a. İlk Derece İdare Mahkemeleri 
486
b. İlk Derece Vergi Mahkemeleri 
486
3. Bölge İdare Mahkemeleri (BİM / BİMVM.K.m.3) 
487
4. Danıştay 
488
§ 8. YÜRÜTME ORGANI VE İDARE (M. 101–137) 
492
I. CUMHURBAŞKANI 
492
A. ADAYLIK VE SEÇİMİ 
493
B. AND İÇMESİ 
493
C. CUMHURBAŞKANININ GÖREV VE YETKİLERİ 
494
D. CUMHURBAŞKANININ CEZAİ SORUMLULUĞU 
495
E. CUMHURBAŞKANI YARDIMCILARI VE BAKANLAR 
495
F. DEVLET DENETLEME KURULU 
497
G. MİLLİ SAVUNMA VE MİLLİ GÜVENLİK 
498
1. Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı 
498
2. Milli Güvenlik Kurulu 
498
H. OLAĞANÜSTÜ HAL YÖNETİMİ 
499
II. İDARE 
499
A. İDARENİN ESASLARI 
500
B. YARGI YOLU 
500
C. İDARENİN KURULUŞU (TEŞKİLATLANMASI) 
501
1. Merkezi idare (Merkezden Yönetim) 
501
2. Yerel İdare (Yerinden Yönetim) 
501
a. Mahalli idareler (Yer Bakımından Yerinden Yönetim) 
501
b. Hizmet Bakımından Yerinden Yönetimler 
502
ba. Yükseköğretim kurumları ve üst kuruluşları 
502
baa. Yükseköğretim kurumları 
502
bab. Yükseköğretim üst kuruluşları 
503
bb. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, radyo ve
televizyon kuruluşları ve kamuyla ilişkili haber
ajansları 
504
bc. Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu 
504
bd. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları 
504
D. KAMU HİZMETİ GÖREVLİLERİ 
505
E. KANUNSUZ EMİR 
506
ÜÇÜNCÜ KİTAP
İDARE HUKUKU
§ 1. KAMU (DEVLET) İDARESİ 
509
I. GENEL OLARAK İDARE KAVRAMI VE İDARE HUKUKU 
509
A. İDARE KAVRAMI VE İÇERİĞİ 
509
B. İDARE HUKUKU 
509
1. Genel Olarak 
509
2. İdare Hukukunun Uygulama Alanının Belirlenmesi (İdare
Hukukunun Kapsamı) 
510
a. Genel Olarak 
510
b. Yapısal (Organik) Anlamda İdare 
511
c. Fonksiyonel (Görevsel) Anlamda İdare 
512
3. İdare Hukukunun Diğer Hukuk Dallarıyla İlişkisi 
513
4. İdare Hukukuna İlişkin Anayasal Hükümler 
514
5. İdare Hukukunun Kaynakları 
515
a. Asıl Kaynaklar 
516
b. Yardımcı Kaynaklar 
518
6. İdare Hukukunun Özellikleri 
519
a. İdare Hukuku Yeni Bir Hukuk Dalıdır 
519
b. İdare Hukuku Bağımsız Bir Hukuk Dalıdır 
519
c. İdare Hukuku Pozitif Bir Hukuk Dalıdır 
519
d. İdare Hukuku Mevzuat Birliği Olmayan Bir Hukuk Dalıdır 
519
e. İdare Hukuku İçtihadi Bir Hukuk Dalıdır 
519
f. İdare Hukuku Statü Hukukudur 
520
7. İdare Hukukunun Temel (Anayasal) İlkeleri 
520
a. Sosyal Devlet İlkesi 
521
b. Demokratik Devlet İlkesi 
521
c. İnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi 
521
d. Üniter Devlet İlkesi 
522
e. Eşitlik İlkesi 
522
f. Hukuk Devleti İlkesi 
522
g. İdarenin Kanuniliği İlkesi 
525
h. Merkezden Yönetim ve Yerinden Yönetim İlkesi 
527
ha. Merkezden Yönetim 
527
haa. Merkezden Yönetimin Özellikleri 
527
hab. Merkezden Yönetimin Yararları ve Sakıncaları 
528
hac. Merkezden Yönetimin Esnekliği: Yetki Genişliği
(Tevsii Mezuniyet) 
529
hb. Yerinden Yönetim 
530
hba. Genel Olarak 
530
hbb. Yerinden Yönetimin Özellikleri 
530
hbc. Yerinden Yönetimin Türleri 
531
hbd. Yerinden Yönetimin Yararları ve Sakıncaları 
531
ı. İdarenin Bütünlüğü İlkesi 
532
ıa. Hiyerarşi 
532
ıb. İdari Vesayet 
534
II. İDARENİN FAALİYETLERİ VE GEREKLİLİKLERİ 
536
§ 2. İDARE TEŞKİLATI 
538
I. MERKEZDEN YÖNETİM (MERKEZİ İDARE, DEVLET İDARESİ) 
538
A. MERKEZ(BAŞKENT) TEŞKİLATI 
539
1. Cumhurbaşkanı 
539
2. Bakanlıklar 
540
B. MERKEZİ YARDIMCI KURULUŞLAR 
540
1. Danıştay 
541
2. Sayıştay 
541
3. MGK 
541
C. TAŞRA TEŞKİLATI 
542
1. Genel Olarak 
542
2. İl İdaresi (İl Genel İdaresi) 
542
3. İlçe İdaresi 
543
4. Bucak İdaresi 
544
II. YERİNDEN YÖNETİM KURULUŞLARI 
544
A. YER YÖNÜNDEN YERİNDEN YÖNETİMLER (MAHALLİ İDARELER) 
545
1. Genel Olarak 
545
2. İl Özel İdaresi 
545
3. Belediye 
546
a. Belediye İdaresi 
546
b. Büyükşehir Belediye İdaresi 
547
4. Köy 
547
B. HİZMET YÖNÜNDEN YERİNDEN YÖNETİMLER 
548
1. Genel Olarak 
548
2. İdari Kamu Kurumları 
548
3. Sosyal Kamu Kurumları 
549
4. Bilimsel, Teknik ve Kültürel Kamu Kurumları 
549
5. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları 
550
6. Düzenleyici ve Denetleyici Kuruluşlar (Bağımsız İdari Otoriteler) 
550
7. Kamu İktisadi Teşebbüsleri (İktisadi Kamu Kurumları) 
551
a. Kamu İktisadi Teşebbüsleri 
552
b. Belediye İktisadi Teşebbüsleri 
554
§ 3. İDARİ İŞLEMLER 
555
I. GENEL OLARAK 
555
II. İDARİ İŞLEMİN ÖZELLİKLERİ 
556
A. TEK YANLILIK İLKESİ 
556
B. İCRAİLİK İLKESİ 
556
C. HUKUKA UYGUNLUK İLKESİ 
556
III. TÜRLERİ 
557
A. TEK YANLI İDARİ İŞLEMLER 
557
1. Bireysel İdari İşlemler (Birel İşlem / İdari Karar) 
557
2. Düzenleyici İdari İşlemler (Kural İşlem) 
558
B. İKİ YANLI İDARİ İŞLEMLER (İDARİ SÖZLEŞMELER) 
558
1. İdarenin Özel Hukuk Sözleşmeleri 
559
2. idarenin idare hukuku sözleşmeleri 
560
IV. İDARİ İŞLEMİN UNSURLARI 
561
A. YETKİ UNSURU 
561
1. Genel Olarak 
561
2. Yetki Unsurunun Gereklilikleri 
561
a. Yer Yönünden Yetki 
561
b. Zaman Yönünden Yetki 
562
c. Konu Yönünden Yetki 
562
d. Kişi Yönünden Yetki 
562
3. Yetkide Paralellik İlkesi 
562
4. Yetki Devri – İmza Devri 
562
B. ŞEKİL UNSURU 
563
C. KONU UNSURU 
564
D. SEBEP UNSURU 
564
E. AMAÇ UNSURU 
564
V. İDARİ İŞLEMİN YÜRÜLÜĞE GİRMESİ, SAKATLIKLARININ YAPTIRIMI VE
SONA ERMESİ 
565
A. İDARİ İŞLEMİN YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ 
565
B. İDARİ İŞLEMLERİN SONA ERMESİ 
565
§ 4. İDARİ EYLEMLER (İDARENİN GÖREVLERİ) 
567
I. GENEL OLARAK 
567
II. KAMU HİZMETİ 
567
A. GENEL BİLGİLER 
567
B. KAMU HİZMETİ İLKELERİ 
567
C. KAMU HİZMETİ TÜRLERİ 
568
1. Genel Olarak 
568
2. Kolluk 
569
D. KAMU HİZMETİNİN GÖRÜLME USULLERİ 
569
§ 5. KAMU MALLARI 
571
I. GENEL OLARAK 
571
II. KAMUNUN MAL EDİNMESİ 
572
§ 6. KAMU GÖREVLİLERİ 
574
I. KAMU GÖREVLİSİNİN TANIMI VE KAPSAMI 
574
II. MEMURLUK MESLEĞİNİN TEMEL İLKELERİ 
574
A. SINIFLANDIRMA İLKESİ 
574
B. KARİYER İLKESİ 
575
C. LİYAKAT İLKESİ 
575
§ 7. İDARENİN SORUMLULUĞU VE İDARİ YARGI 
577
I. GENEL OLARAK 
577
II. İDARENİN SORUMLULUK TÜRLERİ 
577
III. İDARİ YARGI 
579
KAYNAKÇA 
583