1. Baskı,
Kasım 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa Sayısı:
712
Kitabın Fiyatı:
1.400,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bu çalışmada, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389/1'in ikili yapısından hareketle, mevcut durumu değiştiren ve söz konusu ihtiyaca cevap veren düzenleme tedbirlerinin teminat tedbirlerinden ayrı, bağımsız bir ihtiyatî tedbir türü olduğu savunulmuş ve bu tedbirlerin kuramsal temelleri ortaya konulmuştur. Ardından düzenleme tedbirlerinin anayasal dayanakları, yargılama ilkeleri ve ölçülülük ilkesi çerçevesinde sınırları belirlenmeye; tedbire esas olan hak, tedbir sebebi ve tedbir araçları bakımından şartları incelenmeye çalışılmıştır.
Çalışmanın ikinci yarısında ise bu tedbirlerde yargılamanın gösterdiği özellikler, özellikle yaklaşık ispat ölçüsü, teminat, durum ve koşulların değişmesi ile haksız tedbirden doğan sorumluluk ele alınmış; ulaşılan sonuçlar ortaklık, eşya ve komşuluk, sözleşme (özellikle uyarlama davaları, banka teminat mektupları ve kat karşılığı inşaat sözleşmeleri) ve aile hukuku ilişkilerinde uygulamada en sık karşılaşılan uyuşmazlık tipleri üzerinde sınanmıştır. Bu çerçevede, "yargılamayı gerektirir" ve "davanın esasını çözer nitelikte tedbir kararı verilemez" şeklindeki yerleşik gerekçelerin düzenleme tedbirleri bakımından yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. İnceleme, Alman ve İsviçre hukuku başta olmak üzere karşılaştırmalı hukuk verileri ve yargı kararları ışığında yapılmış; çalışmada Ekim 2026'ya kadar yayımlanan literatür ve yargı kararları dikkate alınmaya çalışılmıştır.
Konunun müstakil bir inceleme konusu yapılması fikri, salgın döneminde ortaya çıkmıştır. Salgının sözleşme ilişkileri üzerindeki etkileriyle birlikte, Doğuş Taylan Türkel ile kaleme aldığımız ve Haziran 2020'de yayımlanan "İşyeri Kira Sözleşmeleri Açısından Aşırı İfa Güçlüğüne Dayalı Uyarlama Davalarında (TBK m. 138) Düzenleyici Amaçlı İhtiyatî Tedbirler" başlıklı çalışma, bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. O çalışmanın ardından verilen yargı kararları, düzenleme tedbirlerinin Türk hukukunda önemli bir boşluğu doldurabileceği yönündeki kanaatimizi güçlendirmiş; konunun henüz pek az işlenmiş bir alan olduğu da görülmüştür. Bu tespitler, düzenleme tedbirlerinin müstakil bir çalışmada ele alınmasını gerekli kılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
Düzenleme Tedbirlerinin Yapısı ve Özellikleri
Düzenleme Tedbirlerinin Anayasal Temelleri, Yargılama İlkeleri ve Ölçülülük İlkesi İle İlişkisi
Düzenleme Tedbirlerinin Şartları ve İçeriği
Düzenleme Tedbirlerinde Yargılamanın Özellikleri
Özellik Gösteren Bazı Düzenleme Tedbirleri
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖZET PLAN
BİRİNCİ BÖLÜM
DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
§ 1. GEÇİCİ HUKUKÎ KORUMA VE İHTİYATÎ TEDBİR KAVRAMI
47
§ 2. İHTİYATÎ TEDBİR TÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE DÜZENLEME
TEDBİRLERİNİN TEMELLERİ
62
§ 3. DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN AMACI
129
§ 4. DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN MADDÎ HUKUK VE NİHAÎ
HUKUKÎ KORUMAYLA OLAN İLİŞKİSİ
142
§ 5. DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN DİĞER TEDBİR VE KORUMA
TÜRLERİYLE KARŞILAŞTIRILMASI
217
İKİNCİ BÖLÜM
DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN ANAYASAL TEMELLERİ,
YARGILAMA İLKELERİ VE ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ İLE İLİŞKİSİ
§ 6. DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN ANAYASAL TEMELİ
229
§ 7. MEDENÎ YARGILAMAYA HÂKİM OLAN İLKELER KARŞISINDA
DÜZENLEME TEDBİRLERİ
255
§ 8. ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ
295
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN ŞARTLARI VE İÇERİĞİ
§ 9. DÜZENLEME TEDBİRİNE ESAS TALEP HAKKI
317
§ 10. TEDBİR SEBEBİ
331
§ 11. TEDBİRİN İÇERİĞİ: TEDBİR ARAÇLARI
359
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DÜZENLEME TEDBİRLERİNDE YARGILAMANIN ÖZELLİKLERİ
§ 12. HUKUKÎ DİNLENİLME HAKKININ GÖSTERDİĞİ ÖZELLİK VE
ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN DURUMU
417
§ 13. İSPAT SÜRECİNİN GÖSTERDİĞİ ÖZELLİKLER
421
§ 14. DÜZENLEME TEDBİRİNDE TEMİNAT SORUNU
460
§ 15. DURUM VE KOŞULLARDAKİ DEĞİŞİKLİKLERİN DÜZENLEME
TEDBİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
480
§ 16. HAKSIZ TEDBİRDEN DOĞAN TAZMİNAT SORUMLULUĞUNUN
GÖSTERDİĞİ ÖZELLİKLER
499
BEŞİNCİ BÖLÜM
ÖZELLİK GÖSTEREN BAZI DÜZENLEME TEDBİRLERİ
§ 17. ORTAKLIK İLİŞKİLERİNDE DÜZENLEME TEDBİRLERİ
513
§ 18. EŞYA HUKUKU VE KOMŞULUK İLİŞKİLERİNDEN DOĞAN
DÜZENLEME TEDBİRLERİ
590
§ 19. SÖZLEŞME HUKUKU İLİŞKİLERİNDE DÜZENLEME
TEDBİRLERİ
601
§ 20. AİLE HUKUKU İLİŞKİLERİNDE DÜZENLEME TEDBİRLERİ VE
DÜZENLEME ETKİLİ GEÇİCİ HUKUKÎ KORUMALAR
625
AYRINTILI PLAN
ÖNSÖZ
7
İÇİNDEKİLER
11
KISALTMALAR
29
GİRİŞ
35
I. KONUNUN TAKDİMİ VE ÖNEMİ
35
II. DÜZENLEME TEDBİRİNE İLİŞKİN TEMEL SORUNLAR
40
III. KONUNUN SINIRLANDIRILMASI
43
IV. İNCELEME PLANI
44
BİRİNCİ BÖLÜM
DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
§ 1. GEÇİCİ HUKUKÎ KORUMA VE İHTİYATÎ TEDBİR KAVRAMI
47
I. Geçici Hukukî Koruma
47
II. İhtiyatî Tedbir ve Düzenleme Tedbiri Kavramı
54
A. İhtiyatî Tedbir Kavramı
54
B. Düzenleme Tedbiri Kavramı ve Terim Sorunu
58
III. İhtiyatî Tedbir ve Özel Geçici Hukukî Korumalar
60
§ 2. İHTİYATÎ TEDBİR TÜRLERİNİN GELİŞİMİ VE DÜZENLEME
TEDBİRLERİNİN TEMELLERİ
62
I. Mukayeseli Hukukta Tedbir Türleri ve Düzenleme Tedbirlerinin Gelişimi
62
A. Alman Hukuku
62
1. Kanunî Temel: Alman Medenî Yargılama Kanunu
§ 935 ve § 940
62
2. Düzenleme Tedbirine İlişkin Alman Medenî Yargılama Kanunu
§ 940’ın Kaynakları
62
3. Tedbir Türlerine İlişkin Görüşler ve Öğretideki Tartışmalar
65
a. Genel Olarak
65
b. Münferit Görüşlere Yakından Bakış
68
aa. Jauernig
68
bb. Baur
70
cc. Leipold
71
dd. Walker
74
B. İsviçre Hukuku
76
1. İsviçre Medenî Yargılama Kanunu m. 261, 262 ve Hükümet Gerekçesi
76
2. Öğreti
77
C. Avusturya Hukuku
82
1. Para Alacakları Dışındaki Taleplerde İhtiyatî Tedbirin Şartları
82
2. Para Alacakları Dışındaki Taleplerde İhtiyatî Tedbir (EO § 381) Türleri
84
3. Avusturya İcra Kanunu § 381/b. 2’nin Prototipi Olarak Düzenleme
Tedbirleri
85
D. İtalyan Hukuku
85
1. Kanunî Temel ve Geçici Hukukî Koruma Sistemi
85
2. Tedbir Türlerine İlişkin Tasnif ve Düzenleme Tedbirinin Yeri
87
3. Düzenleme Etkisinin Kanunî Görünümleri
88
4. Esas Davaya Bağlılığın Zayıflaması
89
5. Değerlendirme
89
E. ALI/UNIDROIT Ulusötesi Medenî Yargılama İlkeleri
90
F. UNCITRAL Uluslararası Ticarî Tahkim Hakkında Model Kanun
91
G. Medenî Yargılama İçin Avrupa Model Kuralları
93
1. Avrupa Model Kurallarının Ortaya Çıkışı
93
2. Geçici Hukukî Korumalar Hakkındaki Düzenlemelerin Genel Amacı
ve Sistematiği
95
3. Geçici ve Koruyucu Tedbirin Tanımı ve Tedbir Türleri (Kural 184)
97
4. Ölçülülük Kuralı
98
5. Düzenleme Tedbirleri (Kural 196–197)
99
II. Türk Hukukunda Tedbir Türleri ve Düzenleme Tedbirlerinin Gelişimi
101
A. Türk Hukukunda Düzenleme Tedbirlerinin Gelişimi ve Öğretideki
Görüşler
101
B. Tedbir Türleri Hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerinin
Temel Yapısı
105
1. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389/1
105
a. Genel Olarak
105
b. Hükmün İkili Yapısı
106
c. Hükmün Kaynakları
107
2. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 391/1
108
C. Değerlendirme ve Görüşümüz
110
1. İhtiyatî Tedbir Türleri Açısından Mevcut Durumun Korunması
110
a. Teminat Araçlarının Ortak Özelliği: Mevcut Durumun
Korunması
110
b. Teminat Tedbiri ve Diğer Tedbir Türleri Arasındaki Sınır:
Talep Hakkının İcrası İçin (Uyuşmazlık Konusunun) Mevcut
Durumun Korunması
113
2. Mevcut Durumu Değiştiren Tedbirlerin Sınıflandırılmasındaki Ölçüt
114
3. Tedbirin Etkisinin Belirlenmesinde Yargısal Talep Teorisinin
Uygulama Alanı
116
4. Düzenleme ve Eda Etkisi
118
5. İhtiyatî Tedbir Türleri ile Tedbir Sebebi ve Tedbirin İçeriği Arasındaki
İlişki
126
a. İhtiyatî Tedbir Türleri ve Tedbir Sebebi Arasındaki İlişki
126
b. İhtiyatî Tedbir Türleri ve Tedbirin İçeriği Arasındaki İlişki
127
§ 3. DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN AMACI
129
I. Hukukî Barışı Sağlama Görüşü
129
A. Görüşün Açıklanması
129
B. Eleştiriler
131
II. Hakkın Korunması Görüşü
133
III. Değerlendirme ve Görüşümüz
134
A. Medenî Yargılama Hukukunun Amacı
134
B. Düzenleme Tedbirinde Hukukî Barış Görüşünün Kabul Edilebilir
Olmayışı
136
C. Düzenleme Tedbirleri ile Kamusal Menfaat İlişkisi
137
D. Düzenleme Tedbirleri ile Tedbir Sahibinin Yargısal Özel Menfaatlerinin
Korunması
140
§ 4. DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN MADDÎ HUKUK VE NİHAÎ
HUKUKÎ KORUMAYLA OLAN İLİŞKİSİ
142
I. Düzenleme Tedbirlerinin Maddî Hukuk ile İlişkisi
142
A. Medenî Yargılama Hukuku ve Maddî (Özel) Hukukun Ayrılığı
142
B. Düzenleme Tedbirinin Karma Yapısı
146
C. Düzenleme Tedbirlerinin Maddî Hukuku Tamamlaması
148
D. Düzenleme Tedbirlerinde Maddî Hukuka Uygun Yorum İlkesi
149
II. Hukukî İlişkilerin Geçici Olarak Düzenlenmesi
153
A. Ön Açıklamalar
153
B. Hukukî İlişki Kavramı
155
1. Hukukî İlişkinin Tanımı ve İşlevi
155
2. Sürekli Hukukî İlişkilerin Gösterdiği Özellik
158
C. Düzenlemenin Geçiciliği
160
D. Hukukî İlişkinin Uyuşmazlık Konusunu Oluşturması
161
E. Düzenleme Tedbirlerinin Hukukî İlişki Üzerindeki Etkisi
163
1. Etkinin Görünüm Şekilleri
163
2. İnşaî Etki
164
a. İnşaî Etkinin Ortaya Çıkışı
164
b. İnşaî Etkinin Geçerli Olduğu Zaman Aralığı
166
c. İnşaî Etkinin Sübjektif Sınırı
170
d. İnşaî Etkinin Kapsamına Giren Üçüncü Kişilerin Hukukî
Dinlenilme Hakkının Korunması
171
III. Düzenleme Tedbirlerinin Nihaî Korumayla Olan İlişkisi
174
A. Düzenleme Tedbirleri Açısından Nihaî Koruma Etkisinin Öne
Çekilmesi Tartışmasının Değerlendirilmesi
174
1. Nihaî Koruma Etkisinin Öne Çekilmesi
174
a. Sorunun Ortaya Konulması: “Davanın Esasını Çözme” Yasağı
174
b. Olması Gereken Hukuk Açısından Nihaî Korumanın Öne
Çekilmesi İhtiyacı
177
c. Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389’un Yapısının Nihaî
Korumayı Öne Çeken Tedbirleri Kapsaması
179
d. Tarihî Yorum
185
2. Düzenleme Tedbirlerinde Nihaî Koruma Etkisinin Öne Çekilmesinin
Sınırları
186
a. Temel Kural
186
b. İnşaî Dava Açısından
187
aa. İnşaî Hükmün Etki Alanı
187
bb. Inter Omnes Etkinin Bulunduğu İnşaî Hükümlerde
188
aaa. Hukukî Güvenlik ve Belirlilik İlkesi Sebebiyle Nihaî
Koruma Etkisinin Öne Çekilememesi
188
bbb. Tedbir Yoluyla Nihaî Koruma Etkisinden “Daha
Azına” Karar Verilmesi
191
cc. Inter Partes Etkinin Bulunduğu İnşaî Hükümlerde
194
c. Tespit Davası Açısından
195
B. Dava Türlerine Göre Düzenleme Tedbirlerinin Nihaî Korumayla İlişkisi
196
1. İnşaî Dava ve Düzenleme Tedbiri
197
2. Eda Davası ve Düzenleme Tedbiri (Eda Davasının İnşaî Hükme Bağlı
Olduğu Durumlarda Düzenleme Tedbirleri)
202
3. Tespit Davası ve Düzenleme Tedbiri
204
4. Çift Taraflı Davalar
208
5. Çekişmesiz Yargı İşleri ve Düzenleme Tedbiri
213
a. Tedbir Hükümlerinin Çekişmesiz Yargıda Kıyasen
Uygulanması (HMK m. 389/2)
213
b. Hakkın Yokluğu Ölçütü ve Düzenleme Tedbiri Arasındaki İlişki
214
c. Düzenleme Tedbirinin İlgilileri
215
d. Re’sen Araştırma ve Re’sen Harekete Geçme İlkesi
216
§ 5. DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN DİĞER TEDBİR VE KORUMA
TÜRLERİYLE KARŞILAŞTIRILMASI
217
I. Düzenleme Tedbirlerinin Eda ve Teminat Tedbiri ile Karşılaştırılması
218
A. Teminat Tedbirleriyle Karşılaştırılması
218
B. Eda Tedbirleriyle Karşılaştırılması
220
II. Düzenleme Tedbirinin İhtiyatî Haciz ile Karşılaştırılması
222
III. Düzenleme Tedbirinin Delil Tespiti ile Karşılaştırılması
223
IV. Düzenleme Tedbirleri ve Düzenleme Etkili Özel Geçici Hukukî Korumalar
225
A. İhtiyatî Tedbirlerin Özel Geçici Hukukî Korumalardan Ayırt Edilmesi
225
B. İhtiyatî Tedbirin Bir Türü Olarak “Düzenleme Tedbirleri” ve
“Düzenleme Etkili Geçici Hukukî Koruma” Ayrımı
225
C. Özel Geçici Hukukî Korumalara İhtiyatî Tedbirlere Dair Hükümlerin
Niteliğine Uygun Düştüğü Oranda Kıyasen Uygulanabilmesi
227
İKİNCİ BÖLÜM
DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN ANAYASAL TEMELLERİ,
YARGILAMA İLKELERİ VE ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ İLE İLİŞKİSİ
§ 6. DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN ANAYASAL TEMELİ
229
I. Geçici Hukukî Korumanın Anayasa Hukuku ile İlişkisi
229
II. Tedbir Talep Eden Bakımından Temel Haklar
230
A. Hukukî Koruma Garantisi ve Kendiliğinden Hak Alma Yasağı
230
B. Etkin Hukukî Koruma ve Ara Dönemin Tehlikeleri
232
C. Düzenleme Tedbirleri Bakımından Özel Anlamı
235
D. Sosyal Devlet İlkesi ve Zayıf Tarafın Durumu
237
III. Karşı Taraf Bakımından Özellik Gösteren Temel Haklar
240
A. Düzenleme Tedbirlerinin Müdahale Ettiği Temel Haklar
240
B. Karşı Tarafın Hak Arama Özgürlüğü ve Hukukî Dinlenilme Hakkı
242
C. Temel Hak Çatışması ve Çözüm Yöntemi
243
IV. Geçici Hukukî Koruma Yasaklarının Anayasaya Uygunluğu
245
V. Mukayeseli Hukukta Geçici Hukukî Korumanın Anayasal Temeli
248
VI. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi İçtihatları
250
A. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi: Adil Yargılanma Hakkının Geçici
Hukukî Korumalara Uygulanması
250
B. Anayasa Mahkemesi: Tedbirin Süre ve Kapsam Yönünden Ölçülülüğü
252
§ 7. MEDENÎ YARGILAMAYA HÂKİM OLAN İLKELER KARŞISINDA
DÜZENLEME TEDBİRLERİ
255
I. Yargılama İlkelerinin Tedbir Yargılamasında “Niteliğine Uygun Düştüğü
Ölçüde” Uygulanması
255
II. Tasarruf İlkesi ve Taleple Bağlılık
256
A. Talep Şartı
256
B. Taleple Bağlılığın Düzenleme Tedbirlerindeki Görünümü
258
C. Re’sen Harekete Geçme İlkesinin Geçerli Olduğu Düzenleme
Tedbirleri
264
III. Taraflarca Getirilme İlkesi ve Re’sen Araştırma İlkesi
266
IV. Hukukî Dinlenilme Hakkı ve Silâhların Eşitliği
269
A. Hakkın Ertelenmesi: Karşı Taraf Dinlenmeden Verilen Düzenleme
Tedbirleri
269
B. İtiraz ve Üçüncü Kişilerin Dinlenilmesi
273
C. Gerekçe Yükümlülüğü
277
D. Silâhların Eşitliği
280
V. Hâkimin Davayı Aydınlatma Ödevi
282
VI. Dürüst Davranma Yükümlülüğü ve Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı
285
VII. Usûl Ekonomisi İlkesi
287
VIII. Hâkimin Hukuku Re’sen Uygulaması İlkesi
288
IX. Teksif, Doğrudanlık ve Alenîyet İlkeleri
292
§ 8. ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ
295
I. Ölçülülük İlkesinin Geçici Hukukî Korumadaki Yeri
295
II. Temel Hak Çatışması ve Menfaat Dengesinin Kurulması
298
III. Mukayeseli Hukukta Ölçülülük İlkesine Verilen Önem
300
IV. Ölçülülük İlkesine Dayalı Denetimin Aşamaları ve Alt İlkeleri
303
A. Meşru Amaç
303
B. Elverişlilik
305
C. Gereklilik
306
D. Dar Anlamda Ölçülülük: Menfaatlerin Ölçülmesi (Tartılması) ve
Dengelenmesi
309
V. Türk Hukukunda Ölçülülük İlkesinin Pozitif Dayanağı ve Yargı
Kararlarındaki Görünümü
312
A. Pozitif Dayanak
312
B. Yargı Kararlarında “Menfaat Dengesi” Ölçütü
314
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
DÜZENLEME TEDBİRLERİNİN ŞARTLARI VE İÇERİĞİ
§ 9. DÜZENLEME TEDBİRİNE ESAS TALEP HAKKI
317
I. Tedbire Esas Talep Hakkının Anlamı ve Kapsamı
317
II. İnşaî Dava Bakımından
319
A. Düzenleme Tedbirlerinin Başlıca Uygulama Alanı Olarak İnşaî Dava
319
B. İhlâl Edilememe ve Muhatabına Yönelik Talep Hakkı Bahşetmeme
321
C. Hukukî İlişkiye Bağlılık ve İkincil Hak Olma Niteliği
321
D. İnşaî Sebep (İnşaî Hakkın Dayandığı Hukukî Sebep)
322
E. İstisnaî Olarak Düzenleme Etkili Özel Geçici Hukukî Korumalarda
Tedbire Esas Talep Hakkının Bulunmadığı Düzenleme Tedbirleri
323
III. Tespit Davası Bakımından
323
A. Maddî Hukuka Dayanmayan Saf Yargısal Hukukî Korunma Talebi
323
B. Tespit Davasında Hukukî Korunma Talebinin Unsurlarının Tedbir
Yargılaması İçinde İncelenmesi
324
1. Hak veya Hukukî İlişki
324
2. Belgenin Sahteliği
325
3. Hukukî Yarar
327
a. Tespit Davasında Hukukî Yarar Şartı
327
b. Hukukî Yararın Yaklaşık Olarak İspatı
328
IV. Talep Hakkının İncelenmesi
329
§ 10. TEDBİR SEBEBİ
331
I. Uygulanacak Hüküm
331
A. Genel Hüküm: Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 389/1’in İkinci Kısmı
331
B. Özel Hükümler
332
II. Tehlike Durumu ve Gereklilik İlkesi
334
A. Gereklilik Şartının Anlamı
334
B. Tehlikenin Niteliği
336
III. Zaruret Şartı
338
A. “Sakınca” ve “Ciddi Zarar” Ölçütlerinin Somutlaştırılması İhtiyacı
338
B. Kalıcı Hak Kaybı Tehlikesi
340
C. Talep Sahibinin Zor Durumu
343
D. Tedbir Talebindeki Gecikme Sebebiyle Zaruretin Ortadan Kalkması
346
IV. Menfaatlerin Ölçülmesi İlkesi
351
A. Menfaatlerin Ölçülmesinin Dar Anlamda Ölçülülükle İlişkisi
351
B. İlkenin Anlamı ve Sonucu
354
C. Menfaatlerin İlgili Olduğu Hukukî Değerin Niteliği
358
§ 11. TEDBİRİN İÇERİĞİ: TEDBİR ARAÇLARI
359
I. Kavram ve Terim
359
II. Düzenleme Tedbirlerinde Tedbir Araçlarının Çeşitliliği
361
III. Talep Şartı ve Mahkemenin Takdir Yetkisi
363
A. Tedbir Aracının Talepte “Açıkça Belirtilmesi” Şartı (HMK m. 390/3) ve
Mahkemenin Taleple Bağlılığının Derecesi
363
1. Sorunun Tespiti
363
2. Alman ve İsviçre Hukukundaki Durum
364
3. Türk Hukuku Açısından Görüşümüz
366
B. Aydınlatma Yükümlülüğü ve Talepteki Belirsizliğin Giderilmesi
370
IV. Erga Omnes Nihaî Koruma Etkisinin Tedbir Araçlarıyla Öne Çekilememesi
372
V. Üçüncü Kişilere Emir ve Yasaklama Getiren Tedbir Araçlarının Meşru
Görülmemesi
373
VI. Tedbir Aracının Ölçülülük İlkesine Uygunluğu
374
A. Ölçülülük İlkesinin Tedbir Aracı Bakımından Anlamı
374
B. Menfaatlerin Değerlendirilmesi
375
C. Tedbir Aracının Ölçülülük İlkesine Göre Etkisinin Sınırlandırılması
377
D. Koruma Amacının Belirlenmesi
379
E. Tedbir Aracının Elverişliliği (Elverişlilik İlkesi)
380
F. Tedbir Aracının Gerekliliği (Gereklilik İlkesi)
382
G. Tedbir Aracının Dar Anlamda Ölçülü Olması (Dar Anlamda Ölçülülük
İlkesi)
385
VII. Tedbir Aracının Belirliliği
386
A. İhtiyatî Tedbir Kararında Tedbir Aracının “Tereddüde Yer Vermeyecek
Şekilde” Açıklanması
386
B. Kişi Yönünden Belirlilik
387
C. Konu Yönünden Belirlilik
388
D. Zaman Yönünden Belirlilik
390
VIII. Uygulamada Önem Taşıyan Başlıca Tedbir Araçları
391
A. Hak, Yetki veya Yükümlülüklerin Geçici Olarak Kaldırılması
391
1. Yönetim ve Temsil Yetkilerinin Kaldırılması veya Sınırlandırılması
391
2. Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması
391
3. Hak ve Yükümlülüklerin Dondurulması
392
B. Ödeme ve Nafaka Tedbirleri
393
C. Kıymetli Evrakın ve Teminat Mektuplarının İbrazının Engellenmesi
394
D. Konut veya İşyerinden Uzaklaştırma
394
E. Kayyım Atanması (Geçici Yönetici veya Temsilci Atanması)
395
1. Türk Medenî Hukuku Açısından Kayyımlık
395
a. Medenî Hukukta Kayyımın Hukukî Konumu
395
b. Kayyımlık Türleri
396
c. Kayyım Atanmasının (TMK m. 426 vd.) Çekişmesiz Yargı İşi
Niteliğinde Bulunması
397
2. Anonim Ortaklık Genel Kurul Çağrısı İçin Kayyım Atanması (TTK
m. 412)
398
3. Geçici Hukukî Koruma (Tedbir) Aracı Olan Kayyımlığa Dair Özel
Hükümler
399
a. Kollektif Ortaklıkta Temsil Yetkisinin Tedbiren Kayyıma
Verilmesi (TTK m. 235/1)
399
b. Konkordato Tasdikiyle Birlikte Borçlu İçin Kayyım Atanması
(İİK m. 306/2)
400
c. Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbiri Olarak
Kayyım Atanması (CMK m. 133)
401
4. Düzenleme Tedbirlerinde Kayyım Atanmasının Yargısal Anlamı
402
5. Tedbir Kayyımlığına Uygun Nihaî Korumalar
405
6. Tedbir Kayyımlığının Diğer Tedbir Araçlarıyla İlişkisi
407
7. Tedbir Kayyımlığı Türleri ve Kayyımın Yetkileri
408
a. Maddî Hukuka Uygunluk
408
b. Yönetim Kayyımlığı
409
c. Temsil Kayyımlığı
412
d. Denetim Kayyımlığı
413
8. Tedbir Kayyımının Hukukî Durumu
414
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
DÜZENLEME TEDBİRLERİNDE YARGILAMANIN ÖZELLİKLERİ
§ 12. HUKUKÎ DİNLENİLME HAKKININ GÖSTERDİĞİ ÖZELLİK VE
ÜÇÜNCÜ KİŞİLERİN DURUMU
417
§ 13. İSPAT SÜRECİNİN GÖSTERDİĞİ ÖZELLİKLER
421
I. Yaklaşık İspat Ölçüsünün Düzenleme Tedbirlerinde Uygulama Şekli
421
A. İspat Ölçüsü Kavramı ve İspat Ölçüsünün Düşürüldüğü Hâller
421
B. Yaklaşık İspat Ölçüsünün Anlamı ve Bunun İçin Gerekli Olan İspat
Yoğunluğu Hakkındaki Görüşler
425
1. İsviçre Hukuku
425
2. Alman Hukuku
427
3. Türk Hukuku
430
4. Görüşümüz
433
a. Basit İhtimal Derecesi
433
b. İspat Ölçüsünün Genel ve Soyut Olarak Kanun Hükümlerinde
Yer Alması
434
c. Hâkimin Kural Olarak Basit İhtimal Derecesiyle Bağlılığı
436
d. Düzenleme Tedbirlerinde Menfaatlerin Değerlendirilmesi
İlkesinin Uygulanmasında (İstisnaî Olarak) Yaklaşık İspat İçin
Gerekli İhtimal Derecesinin Yükseltilebilmesi
437
aa. Yaklaşık İspat Ölçüsünün Yükseltilmesinin Gerekçesi
437
bb. Yaklaşık İspat Ölçüsü Hangi Konuda Yükseltilmelidir?
442
cc. Yaklaşık İspat Ölçüsünün Kuvvetli İhtimal Derecesine
Yükseltilmesi
442
II. İspat Yükü Kuralının Uygulanma Şekli
444
III. Deliller, Diğer İspat Araçları ve Delillerin Değerlendirilmesi
447
A. Tedbir Yargılamasında Uygulanacak Delil Kuralları
447
B. Tedbirin “Yargılamayı Gerektirmesi” Uygulaması ve Eleştirisi
449
C. Tedbir Yargılamasının Amacına Uygun Hızlı (İvedi) Bilirkişi
İncelemesinin Gerekliliği
457
§ 14. DÜZENLEME TEDBİRİNDE TEMİNAT SORUNU
460
I. Geçici Hukukî Korumada Teminatın İşlevi
460
II. Teminat Gösterme Yükümlülüğünün Kural Olması ve İstisnaları
464
A. Kural
464
B. Teminattan Muafiyet Hâlleri
466
III. Düzenleme Tedbirlerinde Teminatın Belirlenmesinde Ölçütler
471
A. Teminatın Konusunu Oluşturan Zarar
471
B. Teminatın Miktarı ve Türü
472
C. Teminatın Belirlenmesinde İspat Ölçüsünün ve Talep Sahibinin Hak
Arama Özgürlüğünün Gözetilmesi
475
D. Teminatın Türünün Düzenleme Tedbirinin Konusunu Oluşturan
Hukukî İlişkiye Uygun Seçilmesi
477
IV. Karşı Tarafın Teminat Göstermesi Karşılığında Tedbirin Değiştirilmesi veya
Kaldırılması
478
§ 15. DURUM VE KOŞULLARDAKİ DEĞİŞİKLİKLERİN DÜZENLEME
TEDBİRLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
480
I. Kesinleşen İhtiyatî Tedbir Kararlarının Etkisi
480
II. Tedbir Talebinin Reddedilmesinden Sonra Durumun Değişmesi Sebebiyle Yeni
Bir Düzenleme Tedbirine Karar Verilmesi
487
A. Reddedilen Tedbir Talebinin Yenilenebilmesi
487
B. Tedbire Esas Olan Hak Açısından
487
1. Sonradan Ortaya Çıkan Vakıaya Dayanarak Yeni Tedbir Talebinde
Bulunulması
487
2. Önceki Tedbir Talebi Sırasında Mevcut Olan Vakıaya İlk Defa
Dayanılarak Yeni Bir Tedbir Talebinde Bulunulması
488
III. Durumun Değişmesi Sebebiyle Düzenleme Tedbiri İçeriğinin Değiştirilmesi
veya Tedbirin Kaldırılması (HMK m. 396)
490
A. Tedbirin Dayandığı Temelin Değişmesi
490
B. Durum ve Koşulların Değişmesi Kavramı
492
C. Talep ve Mahkemenin Re’sen Harekete Geçmesi
493
D. Değiştirme ve Kaldırma Kararı
497
§ 16. HAKSIZ TEDBİRDEN DOĞAN TAZMİNAT SORUMLULUĞUNUN
GÖSTERDİĞİ ÖZELLİKLER
499
I. Sorumluluğun Dayanağı ve Niteliği (HMK m. 399)
499
II. Sorumluluğun Hukukî Niteliği
500
III. Sorumluluğun Şartları
502
A. Tedbirin Haksızlığı
502
B. Zarar
505
C. İlliyet Bağı
507
IV. Düzenleme Tedbirlerine Özgü Sorunlar
508
BEŞİNCİ BÖLÜM
ÖZELLİK GÖSTEREN BAZI DÜZENLEME TEDBİRLERİ
§ 17. ORTAKLIK İLİŞKİLERİNDE DÜZENLEME TEDBİRLERİ
513
I. Adî Ortaklığın Haklı Sebeple Feshi Davasında Düzenleme Tedbirleri
513
II. Anonim Ortaklık Genel Kurul Kararlarının Yürütülmesinin Geri Bırakılması
(TTK m. 449)
515
A. Genel Kurul Kararının Uygulanmasının Tedbiren Durdurulması İhtiyacı
515
B. Uygulama Alanı
517
C. Tedbir Konusu Genel Kurul Kararları ve Genel Kurul Toplantısından
Önce Tedbir Kararı Verilip Verilemeyeceği Sorunu
518
D. Davadan Önce Tedbir Talep Edilip Edilemeyeceği Sorunu
521
E. Yönetim Kurulunun Dinlenmesi
522
F. Genel Kurul Kararının Yürütülmesinin Geri Bırakılmasının Anonim
Ortaklık Üzerindeki Etkisini Hafifletecek Tedbir Araçları
524
III. Anonim Ortaklığın Haklı Sebeple Feshi Davasında Düzenleme Tedbirleri
(TTK m. 531)
525
A. Davanın Niteliği ve Düzenleme Tedbiriyle Olan İlişkisi
525
B. Düzenleme Tedbiri Hakkında Uygulanacak Hükümler
527
C. Düzenleme Tedbirinin Tarafları ve Üçüncü Kişilerin Durumu
529
D. Tasarruf İlkesinin Ayrıksı Görünümü ve Tedbir Yargılamasına
Yansıması
531
E. Tedbire Esas Olan Hak
533
F. Tedbir Sebebi
534
G. Tedbir Araçları
536
1. Tedbir Araçlarının Çeşitliliği
536
2. Başlıca Tedbir Araçları
537
a. Bilgi Verilmesine ve Denetime Yönelik Tedbirler
537
b. Ortaklık Malvarlığına Yönelik Tasarruf Sınırlamaları
537
c. Genel Kurul Kararlarının Uygulanmasına İlişkin Tedbirler
538
d. Oy Haklarının Kullanılmasının Dondurulması
539
e. Yönetim ve Temsil Yetkisinin Sınırlandırılması veya
Kaldırılması ve Tedbir Kayyımlığı
539
f. Kâr Payı ve Diğer Malî Haklar Açısından
541
3. Tedbir Araçlarının Sınırları
541
H. Menfaatlerin Değerlendirilmesi ve Ölçülülük İlkesi Çerçevesinde
Menfaat Dengesinin Kurulması
542
1. Genel Olarak
542
2. Tedbir Talep Eden Pay Sahibinin Menfaatleri
543
3. Anonim Ortaklığın Menfaatleri
544
4. Ortaklık Yöneticilerinin Menfaatleri
544
5. Diğer Pay Sahiplerinin Menfaatleri
545
6. Ortaklık Alacaklılarının Menfaatleri
545
7. Menfaat Dengesinin Kurulması
546
IV. Anonim Ortaklığın Organ Yokluğu Sebebiyle Feshi Davasında Düzenleme
Tedbiri (TTK m. 530/2)
547
V. Anonim Ortaklığın Kuruluşuna İlişkin Sakatlıklardan Dolayı Fesih Davasında
Düzenleme Etkili Özel Geçici Hukukî Koruma (TTK m. 353/1, c. 3)
548
A. Kuruluştaki Sakatlıklar ve Hukukî Güvenlik İhtiyacı
548
B. Re’sen Harekete Geçme İlkesi ve Düzenleme Etkili Özel Geçici Hukukî
Korumanın Varlığı
549
C. Tedbirin Davadan Önce Talep Edilebilmesi Sorunu
550
D. Tedbir Sebebi ve Tedbir Araçları
551
E. İspat Ölçüsü
552
VI. Limited Ortaklıkta Çıkma ve Çıkarılma Davasında Ortağın Hak ve
Yükümlülüklerinin Dondurulması (TTK m. 638/2, c. 2)
553
A. Türk Ticaret Kanunu m. 638/2, c. 2’deki Özel Düzenleme Tedbiri
553
B. Hükmün Amacı
555
C. “Dondurulma”nın Anlamı
556
D. Esas Yargılamanın İki Tarafına Talep Hakkı Tanınması
557
E. Ortağın Hak ve Yükümlülüklerinin Tümünün Dondurulması
558
F. Ortağın Tedbiren Dondurulmaya Uygun Hak ve Yükümlülükleri
559
1. Çıkma veya Çıkarma Kararının Kesinleşmesiyle Ortaya Çıkan Hukukî
Durumun Ötesinde Tedbir Kararının Verilememesi
559
2. Ortağın Tedbir Konusu Olabilecek Yükümlülükleri
561
a. Ek Ödeme Yükümlülüğü
561
b. Yan Edim Yükümlülükleri
561
c. Genel Sadakat (Bağlılık) Yükümlülüğü (TTK m. 613/2)
Tedbiren Dondurulabilir mi?
562
d. Rekabet Yasağı
563
3. Ortağın Tedbir Konusu Olabilecek Hakları
565
a. Oy ve Veto Hakları
565
b. Bilgi Alma ve İnceleme Hakkı
567
c. Kâr Payı Hakkı
568
d. Diğer Haklar
568
G. Tedbire Esas Olan Hak ve Tedbir Sebebi
569
H. Yaklaşık İspat Ölçüsü
570
VII. Limited Ortaklıkta Çıkma Davasında Ortağın Diğer Menfaatlerinin
Tedbiren Korunması (TTK m. 638/2, c. 2)
571
A. “Diğer Önlemlerin” Kanunî Dayanağı (TTK m. 638/2, c. 2)
571
B. Tedbire Esas Olan Hak
572
C. Tedbir Araçları
573
VIII. Limited Ortaklığın Haklı Sebeple Feshi Davasında Düzenleme Tedbirleri
(TTK m. 636/4, 638/2, c. 2)
575
A. Uygulanacak Hükümler
575
B. Tedbire Esas Olan Hak
577
C. Tedbir Sebebi
578
D. Tedbir Araçları
580
1. Tedbir Araçlarının Çeşitliliği
580
2. Ortaklığın Feshine Alternatif Çözüm Yolları ile Tedbir Araçları
Arasındaki İlişki
583
E. İspat Ölçüsü
584
IX. Limited Ortaklığın Organsızlığı Sebebiyle Feshi Davasında Düzenleme
Tedbiri (TTK m. 636/2, 4)
585
X. Limited Ortaklık Müdürlerinin Yönetim ve Temsil Yetkilerinin Kaldırılması
(Azli) veya Sınırlandırılması Davasında Düzenleme Tedbirleri
587
A. Ortaklara Tanınan Hakkın İşlevi
587
B. Ortakların Korunması Açısından Düzenleme Tedbirinin Önemi ve
Uygulanacak Hükümler
587
C. Tedbire Esas Olan Hak ve Tedbir Sebebi
588
D. Tedbir Araçları
590
§ 18. EŞYA HUKUKU VE KOMŞULUK İLİŞKİLERİNDEN DOĞAN
DÜZENLEME TEDBİRLERİ
590
I. Zorunlu Geçit Hakkı Davasında Düzenleme Tedbiri
590
II. Paylı Mülkiyette Önemli Yönetim İşlerinde Hâkimin Müdahalesi ve
Düzenleme Tedbirleri
592
III. Paylı Mülkiyette Paydaşlıktan Çıkarma Davasında Düzenleme Tedbirleri
594
IV. Ortaklığın Giderilmesi Davasında Düzenleme Tedbirleri
596
V. Kat Malikleri Arasındaki Davalarda Düzenleme Tedbirleri
597
§ 19. SÖZLEŞME HUKUKU İLİŞKİLERİNDE DÜZENLEME
TEDBİRLERİ
601
I. Aşırı İfa Güçlüğüne Dayanan Uyarlama Davalarında Düzenleme Tedbirleri
601
A. Uyarlama Davasının Hukukî Niteliği (TBK m. 138)
601
B. Sözleşmenin Uyarlanması Davasında Düzenleme Tedbirinin Uygulama
Alanı
605
1. Uyarlama Hükmüne Kadar Sözleşme İlişkisinin Durumu
605
2. Yargı Kararları
606
C. Ekonomik Kriz Dönemlerinde Düzenleme Tedbirlerinin Artan Önemi
612
D. Nihaî Koruma Etkisinin Öne Çekilebilmesi
614
E. Tedbir Sebebi
614
II. Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin Feshi Davasında Düzenleme Tedbirleri
615
III. Banka Teminat Mektuplarının Paraya Çevrilmesinin Engellenmesine Dair
Düzenleme Tedbirleri
619
§ 20. AİLE HUKUKU İLİŞKİLERİNDE DÜZENLEME TEDBİRLERİ VE
DÜZENLEME ETKİLİ GEÇİCİ HUKUKÎ KORUMALAR
625
I. Babalık Davasında Özel Düzenleme Tedbiri (TMK m. 333)
625
II. Boşanma ve Ayrılık Davalarında Düzenleme Etkili Özel Geçici Hukukî
Korumalar (TMK m. 169)
627
A. Özel Bir Geçici Hukukî Koruma Olarak Türk Medenî Kanunu m.
169’un Amacı, Uygulama Alanı ve Özellikleri
627
1. Hükmün Amacı ve Uygulama Alanı
627
2. Re’sen Harekete Geçme İlkesi
631
3. Türk Medenî Kanunu m. 169 Bağlamında Asıl Yargılama ile Geçici
Hukukî Koruma Yargılamasının Ayrılığının Gözetilmesi
633
4. Doğrudanlık İlkesi ve Düzenleme Tedbiri İçin Yapılan Araştırmada
Kolluğun Konumu
635
5. Tedbire Esas Talep Hakkının Yokluğu
636
6. Boşanma ve Ayrılık Davasının Açılmasının Tedbir Şartı Niteliğinde
Bulunması
637
7. Gereklilik
638
8. Hukukî Dinlenilme Hakkı
639
9. Geçici Hukukî Korumanın İçeriğinin Belirlenmesinde Mahkemenin
Takdir Yetkisi ve Ölçülülük İlkesi
640
10. Tedbirin İcrasına Dair Bazı Sorunlar
642
B. Geçici Hukukî Korumanın İçeriği
644
1. Eşlerin Barınmasına İlişkin Tedbirler
644
a. Eşlerin Ortak Yaşama Ara Vermesi
644
b. Aile Konutunun Tedbiren Eşlerden Birine Bırakılması
645
c. Aile Konutunun Masrafları
647
d. Aile Konutunun Kullanım Durumunu Korumaya Yönelik
Tedbir Gerekir mi?
647
2. Eşlerin Mallarının Yönetimine İlişkin Tedbirler
650
a. Boşanma Davasının Mal Rejimine Etkisi
650
b. Malvarlığı Durumuna İlişkin Bilgi Verilmesinin Emredilmesi
652
c. Envanter Çıkarılmasının Emredilmesi
653
d. Mal Ayrılığına Tedbiren Karar Verilmesi
653
e. Malların Yönetimi ve Kullanımına İlişkin Tedbirler
654
f. Eşin Malvarlığı Durumunu Korumaya Yönelik Tasarruf
Sınırlamaları
655
3. Tedbir Nafakası
658
SONUÇ
663
KAYNAKÇA
675
Kitabın Fiyatı:
1.400,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Bu kitaplar da ilginizi çekebilir
Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve İlgili Mevzuat
L. Şanal Görgün, Levent Börü, Mehmet Kodakoğlu
Medenî Usul Hukuku Ders Kitabı
Murat Yavaş, Barış Küçük, Nagihan Tandoğan Özbaykal
Hukuk Yargılamasında Delillerin Toplanmasına Üçüncü Kişilerin Katkıda Bulunma Yükümlülüğü ve Kaçınma Hakkı
Nurdan Korkmaz Çetin
Medeni Usul Hukuku
Ramazan Arslan, Ejder Yılmaz, Sema Taşpınar Ayvaz,
Hakkımızda
|
Uluslararası Yayınevi Belgesi|
Kaynakça Dosyası|
Kişisel Verilerin Korunması |
Üyelik|
Siparişlerim|
İade Politikası|
İletişim|
Yazarlar|
Yayınevleri