Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne Yönelik Eleştiriler 87 Kusurda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Otopsi Raporu Dr. Gökhan Taneri  - Kitap

Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne Yönelik Eleştiriler

87 Kusurda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Otopsi Raporu

1. Baskı, 
Ekim 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
975
Barkod:
9786253230449
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.850,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Uluslararası Ceza Mahkemesi, en ağır uluslararası suçları yargılamak ve cezasızlıkla mücadele etmek amacıyla kurulmuş olsa da seçicilik, siyasallaşma, tarafsızlık ve etkinlik sorunları nedeniyle yoğun eleştirilere konu olmaktadır.
Dr. Gökhan Taneri, bu çalışmasında UCM'ye yönelik eleştirileri uluslararası hukuk doktrini ve güncel gelişmeler ışığında kapsamlı biçimde ele alıyor. Mahkemenin meşruiyetini ve işlevselliğini sorgulayan eser, aynı zamanda uluslararası ceza adaletinin yapısal sorunlarını ve bu tartışmaların Türk ceza hukuku bakımından doğurabileceği sonuçları inceliyor.
Uluslararası ceza hukuku, uluslararası hukuk ve ceza adaletiyle ilgilenen araştırmacılar ve hukukçular için eleştirel bir değerlendirme sunuyor.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Uluslararası Suçlar
.
Roma Statüsüne Kadar Tarihi Gelişmeler
.
Uluslararası Ceza Mahkemesi
.
Roma Statüsü Kapsamında Düzenlenen Suçlar
.
Roma Statüsünde Ceza Hukuku İlkeleri
.
UCM'de Görülen Davalar
.
UCM'ye Karşı Bazı Devletlerin Yaklaşımları
.
Türkiye ve UCM
.
UCM'ye Eleştiriler
.
Uluslararası Ceza Mahkemesini Devreden Çıkarma Konusunda Çalışmalar
.
Filistin–İsrail Savaşı ve UCM
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
9
BİRİNCİ BÖLÜM
ULUSLARARASI SUÇLAR
A. ULUSLARARASI HUKUK VE ULUSLARARASI CEZA HUKUKU 
35
B. ULUSLARARASI CEZA HUKUKU VE ULUSÖTESİ CEZA HUKUKU 
38
C. DEVLET EGEMENLİĞİ VE ULUSLARARASI SUÇLAR 
42
Ç. UCM STATÜSÜ 
45
İKİNCİ BÖLÜM
ROMA STATÜSÜNE KADAR TARİHİ GELİŞMELER
A. II. DÜNYA SAVAŞI’NA KADAR ULUSLARARASI CEZA YARGILAMALARI
GELİŞİMİ 
49
B. II. DÜNYA SAVAŞI SONRASI AD HOC NİTELİKLİ MAHKEMELER 
56
1. Uluslararası Nürnberg Askeri Ceza Mahkemesi (UNACM) 
56
2. Tokyo Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi (TUACM) 
62
3. Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (EYUCM/International
Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia) 
65
a. Tarihçe 
65
b. EYUM’nin Kuruluşu 
66
c. EYUCM’nin Çalışması 
67
ç. EYUCM Yargı Yetkisi 
69
d. Mahkeme Kararları 
71
e. Mahkemenin Hukuki Dayanağına ilişkin Eleştiriler 
71
f. EYUCM Hukuki Niteliği 
72
g. EYUCM’nde Soruşturmaların Başlatılması 
73
h. Hüküm 
74
i. Cezalar 
74
j. Kanun Yolları 
75
k. Yargılamanın Yenilenmesi 
75
l. EYUCM Kararlarının İnfazı 
75
m. Af ve Cezada İndirim: 
75
n. Ulusal Mahkemelerin Yargı Yetkisi 
76
o. Tahliyeler 
78
ö. Eleştiriler 
78
p. EYUCM Lehine Değerlendirmeler 
82
4. Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi (RUCM) 
82
a. Günümüzde Ruanda 
82
b. Olayların Gelişimi 
83
c. Yargısal Sistemler 
83
ç. Gacaca mahkemeleri 
84
d. RUCM 
84
e. Yetki 
86
f. Hükümler 
87
g. Eleştiriler 
88
5. EYUCM ve RUCM Arasındaki Benzerlik ve Farklılıklar 
89
a. Benzerlikler 
89
b. Farklılıklar 
90
6. Hibrit Mahkemeler 
90
a. Doğu Timor’da Birleşmiş Milletler Geçiş Yönetimi ve Hibrit Yargı
Mekanizmaları 
91
b. Kosova’da Kurulan Hibrit Yargı Mekanizmaları: 64 Sayılı Tüzük
Kapsamındaki Paneller 
93
c. Birleşmiş Milletler ile Devlet Arasında Antlaşma ile Kurulan Hibrit
Mahkemeler 
96
i. Kamboçya Mahkemelerindeki Olağanüstü Daireler 
96
ii. Sierra Leone Özel Mahkemesi (SLÖM) 
98
iii. Lübnan Özel Mahkemesi 
99
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİ
A. GENEL OLARAK 
101
B. KURULUŞ NEDENLERİ 
105
C. UCM YAPISI VE GÖREVLERİ 
108
1. Yapı 
108
2. Yargılama Konusu Suçlar 
111
3. Yetki ve Hukuki Statü 
112
Ç. UCM HUKUK KAYNAKLARI 
113
1. UCM’nin Özel Kaynakları 
114
a. Statü 
114
b. Suç Unsurları (Elements of Crimes) 
115
c. Usul ve Delil Kuralları (UDK) 
116
ç. Mahkeme İçtihat Hukuku 
121
d. Hazırlık Çalışmaları 
122
2. Uluslararası Ceza Mahkemesinin Genel Kaynakları 
122
a. Uygulanabilir Antlaşmalar 
122
b. Uluslararası Hukukun Prensip ve Kuralları 
122
c. Hukukun Genel İlkeleri 
122
ç. Akademisyen Görüşleri 
123
D. UCM’DE SORUŞTURMANIN BAŞLATILMASI 
123
E. ELEŞTİRİLER VE KARŞI ARGÜMANLAR 
124
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ROMA STATÜSÜ KAPSAMINDA DÜZENLENEN SUÇLAR
A. GENEL OLARAK 
125
B. SOYKIRIM SUÇU M. 6 
126
1. Soykırımın Tarihçesi 
126
a. Lemkin Soykırım Tanımlaması 
126
2. Soykırım Suçunun Önlenmesine ve Cezalandırılmasına Dair Sözleşme
(SSÖCS) 
130
3. UAD 26/02/2007 günlü SSÖCS Kararları 
132
4. SSÖCS Kapsamında Kasıt 
133
5. Roma Statüsünde Soykırım 
133
a. Genel Olarak 
133
b. Roma Statüsü’nde Soykırım Suçunun Unsurları 
135
i. Soykırım Suçunda Suçla Korunan Hukuki Değer 
135
ii. Soykırım Suçu Faili 
135
iii. Soykırım Suçunda Mağdur 
137
iv. Soykırım Suçunda Suçun Maddi Unsuru/Hareket (Actus
Reus) 
137
v. Soykırım Suçunda Manevi Unsur: Özel Kasıt(Mens Rea–
Specific Intent) 
142
c. Soykırım Suçuna Teşebbüs 
144
ç. Soykırım Suçlarına İştirak 
145
d. Bağlamsal Öge 
148
e. Vazgeçme 
148
C. İNSANLIĞA KARŞI SUÇLAR (CRIMES AGAINST HUMANITY) M. 7 
149
1. Genel Olarak 
150
2. Suçun Unsurları 
154
a. Genel olarak 
154
b. Sivil Topluluk 
154
c. Manevi Unsur (Mens Rea) 
155
ç. Suçun Maddi Unsurları/Hareket (Actus Reus) 
155
i. Öldürme/Murder m. 7/1–(a) 
159
ii. Toplu yok etme/Crime against humanity of extermination
m. 7/1–(b) 
159
iii. Esarete mahkûm etme/köleleştirme/ Crime against
humanity of enslavement Elements, m. 7/1–(c) 
159
iv. Nüfusun sürgün edilmesi veya zorla nakli/ Halkın bir kısmını
tehcire ya da nakle zorlama/Crime against humanity of
deportationforcible transfer of population, m. 7/1–(d) 
159
v. Uluslararası hukukun temel hükümlerini ihlâl ederek
hapsetme veya bedensel hürriyeti ağır bir şekilde ortadan
kaldırma, Uuslararası hukukun temel kurallarını ihlal ederek,
hapsetme veya fiziksel özgürlükten başka biçimlerde
mahrum etme/ Crime against humanity of imprisonment or
other severe deprivation of physical liberty, m. 7/1–(e) 
160
vi. İşkence/ Crime against humanity of torture,Article 7 (1) (f) 
160
vii. Irza geçme/Crime against humanity of rape Article 7 (1) (g)–
1 
161
viii. Cinsel kölelik/ Crime against humanity of sexual slavery
Article 7 (1) (g)–2 
161
ix. Fuhşa zorlama/ Crime against humanity of enforced
prostitution Article 7 (1) (g)–3 
162
x. Hamileliğe zorlama/ Crime against humanity of forced
pregnancy Article 7 (1) (g)–4 
162
xi. Zorla kısırlaştırma/ Crime against humanity of enforced
sterilization Article 7 (1) (g)–5 
162
xii. Cinsel şiddet/ Crime against humanity of sexual violence
Article 7 (1) (g)–6 
163
xiii. Zulüm/Crime against humanity of persecution Article 7 (1)
(h) 
163
xiv. Zorla kişilerin kaybolması/Crime against humanity of
enforced disappearance of personsArticle 7 (1) (i) 
163
xv. Irk ayrımcılığı/ Crime against humanity of apartheid Article 7
(1) (j) 
165
xvi. Diğer insanlık dışı hareketler/ Crime against humanity of
other inhumane acts Article 7 (1) (k) 
165
Ç. SAVAŞ SUÇLARI M. 8 
166
1. Genel Olarak Savaş Suçları 
169
2. Kasten Öldürme/ War crime of wilful killing Article 8 (2) (a) (i) 
176
3. İşkence suçu/War crime of torture Article 8 (2) (a) (ii)–1 
176
4. Gayri insani davranış/War crime of inhuman treatment Article 8 (2)
(a) (ii)–2 
177
5. Biyolojik deney/ War crime of biological experiments, Article 8 (2) (a)
(ii)–3 
177
6. Kasten büyük acılara neden olma/War crime of wilfully causing great
suffering Article 8 (2) (a) (iii) 
177
7. Malvarlığını yok etme ya da ele geçirme/ War crime of destruction
and appropriation of property Article 8 (2) (a) (iv) 
178
8. Zorla, düşman kuvvetlere hizmet etme/ettirme/ War crime of
compelling service in hostile forces Article 8 (2) (a) (v) 
178
9. Adil yargılanma hakkının inkârı/War crime of denying a fair trial
Article 8 (2) (a) (vi) 
178
10. Hukuk dışı olarak sınırdışı etme ya da nakletme/ War crime of
unlawful deportation and transfer, Article 8 (2) (a) (vii)–1 
179
11. Hukuka aykırı hapsetme/ War crime of unlawful confinement Article
8 (2) (a) (vii)–2 
179
12. Rehine alma suçu/ War crime of taking hostages Article 8 (2) (a) (viii) 
179
13. Sivillere Saldırma/War crime of attacking civilians Article 8 (2) (b) (i) 
180
14. Sivil Nesnelere Saldırı Suçu/War crime of attacking civilian objects,
Article 8 (2) (b) (ii) 
180
15. Bir insani yardım veya barışı koruma görevinde yer alan personele
veya nesnelere saldırmak savaş suçu/War crime of attacking
personnelobjects involved in a humanitarian assistance or
peacekeeping mission, Article 8 (2) (b) (iii) 
180
16. Aşırı tesadüfi ölüm, yaralanma veya hasara yol açan savaş suçu, War
crime of excessive incidental death, injury,damage, Article 8 (2)
(b) (iv) 
181
17. Savunmasız yerlere saldırmak savaş suçu War crime of attacking
undefended places, Article 8 (2) (b) (v) 
181
18. Savaş sırasında, savaş dışı bir kişiyi öldürme veya yaralama suçu, War
crime of killingwounding a person hors de combat, Article 8 (2)
(b) (vi) 
182
19. Ateşkes bayrağının uygunsuz kullanımı savaş suçu War crime of
improper use of a flag of truce, Article 8 (2) (b) (vii)–1 
182
20. Düşman tarafın bayrağını, nişanını veya üniformasını uygunsuz
kullanma savaş suçuWar crime of improper use of a flag, insignia or
uniform of the hostile party Article 8 (2) (b) (vii)–2 
183
21. Birleşmiş Milletler bayrağı, nişanı veya üniformasının uygunsuz
kullanımına ilişkin savaş suçu, War crime of improper use of a flag,
insigniauniform of the United Nations, Article 8 (2) (b) (vii)–3 
183
22. Cenevre Sözleşmelerinin ayırt edici amblemlerinin uygunsuz
kullanımına ilişkin savaş suçu, War crime of improper use of the
distinctive emblems of the Geneva Conventions, Article 8 (2) (b) (vii)–
4 
184
23. Nakil ve sürgün 
184
24. Korunan nesnelere saldırmak savaş suçu/War crime of attacking
protected objects Article 8 (2) (b) (ix) 
185
25. Savaş Suçu Olarak Sakatlama/ War crime of mutilation, Article 8 (2)
(b) (x)–1 
185
26. Tıbbi veya bilimsel deneylere ilişkin savaş suçu/War crime of medical
or scientific experiments, Article 8 (2) (b) (x)–2 
186
27. Haince öldürme veya yaralama savaş suçu/War crime of
treacherously killingwounding Article 8 (2) (b) (xi) 
186
28. Bağışlanmayı dilemeyi red suçu/ War crime of denying quarter
Article 8 (2) (b) (xii) 
186
29. Düşman mallarını tahrip etme veya ele geçirme savaş suçu/War
crime of destroyingseizing the enemy’s property Article 8 (2) (b)
(xiii) 
187
30. Düşman gücün vatandaşlarını haklarından veya eylemlerinden
yoksun bırakma savaş suçu/War crime of depriving the nationals of
the hostile power of rightsactions Article 8 (2) (b) (xiv) 
187
31. Askeri operasyonlara katılmaya zorlama savaş suçu /War crime of
compelling participation in military operations, Article 8 (2) (b) (xv) 
187
32. Yağma savaş suçu/War crime of pillaging, Article 8 (2) (b) (xvi) 
188
33. Zehir veya zehirli silah kullanma savaş suçu/War crime of employing
poisonpoisoned weapons, Article 8 (2) (b) (xvii) 
188
34. Yasaklanmış gazlar, sıvılar, malzemeler veya cihazlar kullanarak savaş
suçu işlemek/War crime of employing prohibited gases, liquids,
materialsdevices, Article 8 (2) (b) (xviii) 
188
35. Yasaklanmış mermi kullanmak savaş suçu/War crime of employing
prohibited bullets, Article 8 (2) (b) (xix) 
189
36. Yasak silah, mühimmat ve yöntem kullanımı 
189
37. Kişisel saygınlığa saldırı suçu/War crime of outrages upon personal
dignity, Article 8 (2) (b) (xxi) 
189
38. Tecavüz Savaş Suçu/War crime of rape Article 8 (2) (b) (xxii)–1 
189
39. Cinsel kölelik/War crime of sexual slavery, Article 8 (2) (b) (xxii)–2 
190
40. Zorla fuhuş yaptırma suçu/War crime of enforced prostitution,
Article 8 (2) (b) (xxii)–3 
190
41. Zorla hamile bırakma suçu/War crime of forced pregnancy Article 8
(2) (b) (xxii)–4 
191
42. Zorla kısırlaştırma savaş suçu/War crime of enforced sterilization,
Article 8 (2) (b) (xxii)–5 
191
43. Cinsel şiddet savaş suçu/War crime of sexual violence Article 8 (2) (b)
(xxii)–6 
191
44. Korunan kişileri kalkan olarak kullanma suçu/War crime of using
protected persons as shields, Article 8 (2) (b) (xxiii) 
192
45. Cenevre Sözleşmelerinin ayırt edici amblemlerini kullanarak
nesnelere veya kişilere saldırma savaş suçu/ War crime of attacking
objectspersons using the distinctive emblems of the Geneva
Conventions, Article 8 (2) (b) (xxiv) 
192
46. Bir savaş yöntemi olarak aç bırakma/ War crime of starvation as a
method of warfare, Article 8 (2) (b) (xxv) 
193
47. Çocukları kullanma, askere alma veya askere gönderme savaş
suçu/War crime of using, conscriptingenlisting children, Article 8
(2) (b) (xxvi) 
193
48. Savaşta adam öldürme/War crime of murder, Article 8 (2) (c) (i)–1 
193
49. Savaşta sakatlama suçu/ War crime of mutilation Article 8 (2) (c) (i)–2 
194
50. Zalimce davranma suçu/ War crime of cruel treatment Article 8 (2)
(c) (i)–3 
194
51. İşkence savaş suçu/War crime of torture, Article 8 (2) (c) (i)–4 
194
52. Kişisel haysiyete saldırı savaş suçu/ War crime of outrages upon
personal dignity, Article 8 (2) (c) (ii) 
195
53. Rehine alma savaş suçu/War crime of taking hostages, Article 8 (2)
(c) (iii) 
195
54. Adil yargılama olmaksızın hüküm verme veya infaz etme savaş
suçu/War crime of sentencingexecution without due process
Article 8 (2) (c) (iv) 
196
55. Sivilllere karşı saldırı savaş suçu/ War crime of attacking civilians,
Article 8 (2) (e) (i) 
196
56. Cenevre Sözleşmelerinin ayırt edici amblemlerini kullanarak
nesnelere veya kişilere saldırma savaş suçu/War crime of attacking
objectspersons using the distinctive emblems of the Geneva
Conventions Article 8 (2) (e) (ii) 
197
57. Bir insani yardım veya barışı koruma görevinde yer alan personele
veya nesnelere saldırmak savaş suçu/ War crime of attacking
personnelobjects involved in a humanitarian assistance or
peacekeeping mission, Article 8 (2) (e) (iii) 
197
58. Korunan nesnelere saldırmak savaş suçu/ War crime of attacking
protected objects, Article 8 (2) (e) (iv) 
197
59. Yağma savaş suçu/War crime of pillaging, Article 8 (2) (e) (v) 
198
60. Tecavüz savaş suçu/War crime of rape, Article 8 (2) (e) (vi)–1 
198
61. Cinsel kölelik savaş suçu/War crime of sexual slavery, Article 8 (2) (e)
(vi)–2 
199
62. Zorla fuhuş yaptırma savaş suçu/War crime of enforced prostitution
Article 8 (2) (e) (vi)–3 
199
63. Zorla hamile bırakma savaş suçu/War crime of forced pregnancy
Article 8 (2) (e) (vi)–4 
199
64. Zorla kısırlaştırma savaş suçu/War crime of enforced sterilization,
Article 8 (2) (e) (vi)–5 
200
65. Cinsel şiddet savaş suçu/War crime of sexual violence, Article 8 (2)
(e) (vi)–6 
200
66. Çocukları kullanma, askere alma ve askere gönderme savaş suçu/War
crime of using, conscripting and enlisting children, Article 8 (2) (e)
(vii) 
200
67. Sivillerin yerini değiştirme savaş suçu/ War crime of displacing
civilians Article 8 (2) (e) (viii) 
201
68. Haince yaralama ya da öldürme savaş suçu/War crime of
treacherously killingwounding, Article 8 (2) (e) (ix) 
201
69. Bağışlanmayı dilemeyi inkâr suçu/War crime of denying quarter,
Article 8 (2) (e) (x) 
201
70. Sakatlama savaş suçu/War crime of mutilation, Article 8 (2) (e) (xi)–1 
202
71. Tıbbi veya bilimsel deneylere tabi tutma savaş suçu/War crime of
medicalscientific experiments, Article 8 (2) (e) (xi)–2 
202
72. Düşman mallarını tahrip etme veya ele geçirme savaş suçu/ War
crime of destroyingseizing the enemy’s property, Article 8 (2) (e)
(xii) 
203
73. Zehir veya zehirli silah kullanma savaş suçu/War crime of employing
poisonpoisoned weapons Article 8 (2) (e) (xiii) 
203
74. Yasaklanmış gazlar, sıvılar, malzemeler veya cihazlar kullanarak savaş
suçu işlemek/War crime of employing prohibited gases, liquids,
materialsdevices, Article 8 (2) (e) (xiv) 
203
75. Yasaklanmış mermi kullanmak savaş suçu/War crime of employing
prohibited bullets Article 8 (2) (e) (xv) 
204
D. SALDIRGANLIK SUÇU M. 8 BİS 
204
1. Genel Olarak 
204
a. Tanımlama ve Tarihçe 
205
b. Roma Statüsünde Saldırganlık Suçu 
207
c. Yargı Yetkisi 
211
2. Suçun Unsurları 
213
a. Fail 
213
b. Mağdur 
216
c. Fiil (Actus Reus) 
216
ç. Suçun Manevi Unsuru (Mens rea) 
218
d. Yargılama 
218
BEŞİNCİ BÖLÜM
ROMA STATÜSÜNDE CEZA HUKUKU İLKELERİ
A. GENEL OLARAK 
221
B. AYNI EYLEM NEDENİYLE BİRDEN FAZLA YARGILAMA YAPILAMAMASI
İLKESİ 
222
1. İstisnalar 
224
2. UCM’nin, Yargı Yetkisini Kullanamadığı Haller 
224
3. Gerçek ve Uzlaşı Komisyonları 
225
4. UCM Yargılaması Sonrası Ulusal Mahkemelerde Yargılama 
226
C. UYGULANACAK HUKUK M. 21 
226
Ç. KANUNDA DÜZENLENMEYEN FİİLİN SUÇ SAYILMAMASI/NULLUM CRİMEN
SİNE LEGE (M. 22) 
230
1. Genel Olarak 
231
2. Teamül Hukuku 
234
3. Amaç 
235
4. Uygulama Alanı 
236
5. Mağdur Odaklı Yorum 
236
6. Mahkeme Yönetmeliğinde Kanunilik İlkesine Aykırılık 
237
7. Geniş Yorum 
237
D. KANUNSUZ CEZA OLMAMASI İLKESİ/NULLA POENA SİNE LEGE, M. 23 
238
1. Genel Olarak 
238
2. Devam Eden Fiiller 
241
E. CEZALARIN ŞAHSİLİĞİ M. 25 
242
1. Tarihsel Gelişim 
243
a. Birinci Dünya Savaşı’na Kadar 
243
b. Birinci Dünya Savaşı Sonrası 
245
c. İkinci Dünya Savaşı Sonrası Dönem 
247
2. UCM’de Kişisel Sorumluluk 
248
F. 18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERİN YARGILAMA DIŞINDA BIRAKILMASI M. 26 
256
G. RESMİ UNVAN İLE İLİŞKİ KURULMAMASI M. 27 
259
1. Genel Olarak 
259
2. Eşit Uygulama 
261
H. KOMUTANLARIN VEYA DİĞER ÜST RÜTBELİLERİN SORUMLULUĞU M. 28 
261
1. Genel Olarak 
262
2. Üst Sorumluluğu Doktrini 
264
3. Üst Sorumluluğu Suçları 
266
4. m. 28 Bağımsız Suç Olmadığı 
267
5. Teşebbüs ve Komutan Sorumluluğu 
268
6. Modern Savaşlarda Gevşek Sorumluluk Yeterli 
269
7. Bilginin Gerekliliği 
269
8. 5. Paragraf (a) Askerî komutan veya fiilen askerî komutan olarak
hareket eden kişi 
270
a. Atanmış Komutanlar 
270
b. Etkin Kontrol 
270
c. Komutanlar ve Astlar 
270
9. Manevi unsur: kast ve bilgi 
272
I. YASA SINIRLAMALARININ UYGULANAMAZLIĞI M. 29 
274
İ. MANEVİ UNSUR M. 30/MENS REA 
275
1. Genel Olarak 
275
2. Kast 
275
3. Kastın Yargısal Tespiti 
278
4. Aksi Öngörülmedikçe 
278
5. Davranış ve Sonuç 
279
6. İştirak 
279
7. Yargısal İdareye Karşı Suçlarda Manevi Unsur 
279
8. Davranışı Gerçekleştirmeyi İsteme 
279
J. CEZA SORUMLULUĞUNDAN KURTULMA M. 31 
280
1. Genel Olarak 
281
2. m. 31 Dışında Cezai Sorumluluğu Ortadan Kaldıran Hâller 
281
3. Açıkça Reddedilen Savunmalar 
282
4. Statüde Açıkça Düzenlenmemiş Savunmalar 
282
5. “Cezai sorumluluğu ortadan kaldıran nedenler” kavramı 
282
6. “Fiilin işlendiği sırada” şartı 
282
7. Akıl Yetersizliği ve Sarhoşluk 
283
8. Meşru Savunma ve Zorlayıcı Durum 
283
K. MADDİ HATA VEYA KANUN HATASI M. 32 
283
L. ÜST MAKAM EMİRLERİ VE KANUNUN TANIMI M. 33 
284
ALTINCI BÖLÜM
UCM’DE GÖRÜLEN DAVALAR
A. DEMOKRATİK KONGO CUMHURİYETİ 
287
B. UGANDA 
289
C. SUDAN 
289
Ç. ORTA AFRİKA CUMHURİYETİ 
290
D. DİĞER UCM DOSYALARI 
291
YEDİNCİ BÖLÜM
UCM’YE KARŞI BAZI DEVLETLERİN YAKLAŞIMLARI
A. ABD 
293
1. Statü Öncesi Süreç ve Statü Onay Süreci 
293
2. ABD Askeri Personelini Koruma Kanunu 
295
3. Afganistan 
295
4. ABD’nin UCM’ye karşı olma nedenleri: 
298
a. UCM’nin uluslararası bir antlaşma ile kurulması 
298
b. Mülkilik ilkesi gereğince UCM’nin yargı yetkisinin oluşması
açısından, o ülkede suçun işlenmesinin yeterli olması 
299
c. BM Güvenlik Konseyi’nin kontrolü dışında oluşum 
299
ç. İnsan Hakları İhlalcilerinin Cezasızlığının Artma Tehlikesi
Bulunduğu İddiaları 
299
d. Devlet Egemenliğinin Tehlikede Olduğu 
300
e. ABD Vatandaşlarının Yargılanması 
300
5. Roma Statüsünün ABD Tarafından Desteklendiği Olaylar 
301
6. ABD İçin UCM’nin Önemi 
302
B. RUSYA 
302
1. Genel Olarak 
302
2. Ukrayna–Rusya Savaşı 
305
3. Putin Tutuklama Kararı 
309
4. Rusya Tepkisi 
311
5. Ukrayna Tepkisi 
313
6. Hukuki Sonuçları 
314
7. Değerlendirme 
315
8. Ukrayna İçin Özel Mahkeme Kurulması Çağrısı 
315
9. Şüpheli Hızlılık 
316
C. ÇİN 
317
1. Genel Olarak 
317
2. Doğu Türkistan 
320
3. Kültürel Farklılık 
322
Ç. HİNDİSTAN 
322
SEKİZİNCİ BÖLÜM
TÜRKİYE VE UCM
A. GENEL OLARAK 
325
B. MAVİ MARMARA OLAYI 
325
DOKUZUNCU BÖLÜM
UCM’YE ELEŞTİRİLER
1. GENEL OLARAK 
329
2. AFFIN, STATÜ SUÇLARINA ETKİSİNİN BELİRSİZLİĞİ 
333
a. Ağır İnsan Hakları İhlallerinde Af 
337
b. Soykırım ve İşkencenin Kovuşturulması Yükümlülüğü 
337
c. İnsanlığa Karşı Suçlar 
338
ç. İnsan Hakları Komisyonu Raporu 
338
d. Affın Sınırlanması ya da Ortadan Kaldırılması 
339
i. Meşruiyet tartışması 
339
ii. Yabancı yargı mercilerine taşıma: 
339
iii. Yeniden tanımlama 
340
iv. Alternatif çözüm yolları 
340
3. AFRİKA ÜLKELERİNE ODAKLI ÇALIŞMA 
340
a. Genel Olarak 
340
b. Afrika Birliği 
345
c. Burundi’nin Uluslararası Ceza Mahkemesinden Çekilmesi 
354
ç. Güney Afrika Cumhuriyeti’nin UCM’den Ayrılması 
361
d. Gambia’nın UCM Statüsü’nden Ayrılması 
363
e. Sahil Ülkeleri Çekilme Bildirisi 
363
f. Eleştirilere Karşı Argümanlar 
364
g. Afrika Ceza Mahkemesi 
371
4. AHLAKİ YÜKÜMLÜLÜKLERİN ULUSLARARASI KURAL HALİNE
GELEMEYECEĞİ 
373
5. ANAYASAL SORUNLAR 
374
6. BAZI SUÇLARIN KAPSAM DIŞI BIRAKILMIŞ OLMASI 
375
7. BAZI CEZALARIN KAPSAM DIŞI BIRAKILMIŞ OLMASI 
379
8. BAZI TEDBİRLERİN ÖNGÖRÜLMEMİŞ OLMASI 
380
9. BM GÜDÜMÜNDE YÜRÜTÜLEN GÖREV 
382
a. Kuruluş 
382
b. Güvenlik Konseyi İnsiyatifi 
383
c. Güvenlik Konseyi ile Çatışma 
388
ç. Yapısal Sorunlar 
392
d. Durdurma Yetkisi 
394
e. Yargı Bağımsızlığı 
396
10. CAYDIRICI OLMADIĞI 
397
a. Etkililik ve Verimlilik 
403
b. Uganda’da Yakalama Emirleri’nin Etkisi 
404
c. Meşruiyet ve Caydırıcılık 
405
ç. Yapısal Sorunlar 
405
d. Caydırıcılık Hedefinin Hatalı Olduğu 
406
11. CEZALANDIRMADA İSTİKRARSIZLIK 
406
12. CEZALANDIRMADA BELİRSİZLİKLER 
409
a. Genel Olarak 
409
b. Tazminatlar 
410
c. Orantılılık İlkesinin Dikkate Alınmaması 
411
ç. Lubanga 
415
d. Katanga 
417
e. Bemba 
418
f. Mehdi 
418
g. Kanunilik İlkesi 
418
h. Ulusal Mahkemelerle Oluşan Orantısızlık 
419
13. CİNSİYET ESASLI SUÇLARDA YETERSİZLİK 
419
a. Cinsel Suçlar 
419
b. Nötr Tanımlama 
421
c. Evrensellik ve Alan Genişlemesi 
422
ç. STK’lar 
423
d. Bemba Kararı 
423
e. Sıradanlaşma–Rehabilitasyon 
424
f. Sınırlar 
425
g. Ongwen Davası 
426
h. Alternatif Delil Türleri 
427
14. ÇALIŞAN KAYNAKLI SORUNLAR 
428
15. ÇEKİLME SONRASI SORUNLAR 
430
16. DELİLLERİN TOPLANMASINDA GÜÇLÜK 
431
a. Roma Statüsü m. 16 hükmü gereğince Güvenlik Konseyi kararıyla 12
ay süreyle erteleme 
437
b. Taraf Olmayan Devletler Sorunu 
438
c. Devam Eden Çatışmalar 
438
ç. Hakikat Komisyonları 
439
d. Olay Esaslı Delil Toplama Güçlüğü 
439
17. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE TUTARSIZLIKLAR 
440
a. Makul Şüpheye Yer Bırakmayacak Şekilde Kanıtlama Standardı: 
443
b. Bemba Davası Örneği 
443
c. Tanık Güvenilirliği Sorunu 
443
ç. Ulusal Güvenlik 
444
d. Yargılama Sırasında Kabul Edilebilirlik 
444
e. Sosyal Medya 
445
f. Dışlama Kuralı 
446
g. Duyuma Dayalı Kayıtların Değerlendirilmesi 
447
18. DELİL STANDARTLARININ DÜŞÜKLÜĞÜ 
448
19. DEVLET BAŞKANI DOKUNULMAZLIĞININ İHLAL EDİLDİĞİ 
449
a. Devlet Başkanı Sorumluluğu 
449
b. Kişisel Dokunulmazlık/İşlevsel Dokunulmazlık 
450
c. UCM m. 27 ve m. 98 
451
ç. El Beşir Hakkındaki İlk Tutuklama Kararı 
454
d. Putin Hakkında Tutuklama Kararı 
455
e. Filistin 
456
20. DEVLET EGEMENLİĞİNİN SINIRLANMASI 
456
a. Feragat–Rıza 
459
b. Güvenlik Konseyi Yetkisi 
460
c. Egemenlik Yetkisinin Kötüye Kullanıldığı 
461
ç. İkame Egemenlik 
462
d. Taraf Devlet Başvurusu 
463
21. DEVLETLERİN KATILIM KONUSUNDA İSTEKSİZLİĞİ 
463
22. DÜŞÜK MAHKÛMİYET ORANLARI 
467
23. EKONOMİK YETERSİZLİKLER 
468
24. ELEŞTİRİLERİN DİKKATE ALINMAMASI 
476
25. EŞİTSİZLİK/SEÇİCİLİK 
477
a. Soruşturma ve Yargılamaların Yürütülmesinde Eşitlik 
479
b. Güvenlik Konseyi Yetkisi 
480
c. Afrika Esaslı Seçicilik (Jeopolitik Seçicilik–Batı Dokunulmazlığı) 
483
ç. Ülke Esaslı Seçicilik 
485
d. İşbirliği Zorunluluğunun Eşitsizliğe Neden Olması 
488
e. Eşitsizlik İddialarının Temelden Yoksunluğu 
490
f. Eşitsizliğe Karşı Argümanlar 
490
g. Suçların Seçimi 
491
h. İşbirliğinin Reddedilmesinin Yaptırımsızlığı 
492
ı. Eşitsizliğin Etkisi 
492
i. Geçiş Dönemi Savcılık Yetkilendirmeleri 
492
j. Süje Esaslı Eşitsizlik 
493
k. Eşitsizliğin Olağanlığı 
493
l. Savcılık Seçiciliği 
494
m. Hâkim Takdir Hakkı 
494
26. EVRENSEL YARGI YETKİSİNİN OLMAMASI 
495
a. Ulusal Mahkemelerin Evrensel Yetkisi 
495
b. UCM’nin Evrensel Yetkisi/Taraf Olmayan Ülkelerde de Yetkisini
Kullanabilme Sorunu 
499
c. Roma Statüsünün Amacı ve Evrensel Yetki 
499
ç. Coğrafi Evrensellik Kavramı 
501
d. Katılım ve Uluslararası İşbirliği 
501
27. GERÇEĞİ ÖĞRENME HAKKI/HAKİKATE ULAŞMA HAKKI–RİGHT TO TRUTH 
502
a. Tanım 
502
b. İnsan Hakları Hukuku 
502
c. Onarıcı Adalet Yaklaşımı 
504
ç. UCM’de Hakikatın Ortaya Çıkarılması 
505
28. GERÇEKÇİ OLMAYAN BEKLENTİLER 
506
a. Ceza Yargılamasının Amaçları Bakımından 
507
b. Uluslararası Kurum ve Kuruluşlar Açısından 
511
c. Taraf Devlet Beklentileri 
512
ç. Çalışan Beklentileri 
513
d. Kaynak Sınırlılığı 
513
e. Abartılmış Toplumsal Algı 
513
f. Mağdur Beklentileri 
515
g. Sanık Odaklı Beklentiler 
516
29. GIYAPTA SUÇLAMALARIN DOĞRULANMASI YARGILAMASI 
517
30. GIYAPTA YARGILAMA İMKANSIZLIĞI 
518
31. GİZLİ İDDİANAME (SEALED INDİCTMENT) SİSTEMİNİN YOKLUĞU 
520
32. GÜVENİLİRLİK VE ETKİLİLİK 
522
a. UCM Hâkimi Chang–ho Chung’un Değerlendirmeleri 
524
b. Çekilme 
525
33. HÂKİMLERİN SEÇİMİ 
525
34. HAPİS CEZASININ DÖNÜŞTÜRÜCÜ ADALETİN TEK YOLU OLARAK
GÖRÜLMESİ 
530
35. HUKUKİ YETERSİZLİKLER 
531
a. Statü 
532
b. Suç Unsurları Belgesi 
543
c. Usul ve Delil Kuralları (UDK) 
565
ç. Mahkeme İçtihat Hukuku 
569
d. Genel Uygulanabilir Hukuk Kaynakları Bakımından Sorunlar 
570
e. Ön İnceleme Dairesi 
573
f. Ulusal Hukuklar 
575
g. Alternatif Çözüm Yolları Konusunda Yetersizlikler 
576
h. Yapıcı Belirsizliklerde Hâkimin Rolu–Yorum 
577
ı. Statü’nün Hazırlanmasında Siber Suçların Dikkate Alınmaması 
578
36. HUKUKİ SAVAŞ ARACI OLMASI/KÖTÜCÜL HUKUKİ OPERASYONLAR 
580
37. İNFAZ KURUMU YOKLUĞU 
585
38. İŞBİRLİĞİ SORUNLARI 
586
a. Soykırım Sözleşmesi Kaynaklı İşbirliği Yükümlülüğü 
588
b. Strateji ve Diplomasi Nedenli İşbirliği Yapmama 
588
c. İşbirliği Yapılmamasının Yaptırımsızlığı 
589
ç. Kelle Avcıları Önerisi 
592
d. Tazminat Önerisi 
593
39. KARARLARDA MUHALEFET ŞERHİ BULUNABİLMESİ 
593
40. KAYDEDİLMİŞ TANIK BEYANLARININ KULLANILABİLMESİ 
595
41. KRİZLERİN ODAĞI HALİNE GELME 
597
42. KÜLTÜREL FARKLILIK SORUNLARI 
603
43. MAĞDUR HAKLARININ YETERİNCE GÖZETİLMEMESİ 
605
a. Gelişim ve Tanım 
605
b. Mağdur Hakları 
609
c. Katılma Hakkı 
613
ç. Temsil 
615
d. Mağdur Ofisi 
618
e. Usul 
619
f. UCM Hakimleri 
619
g. Haklar Hiyerarşisi 
620
h. Öncelikler 
621
ı. Mağdurlar için Pozitif Tamamlayıcılık Önerisi 
621
i. Geleneksel Yöntemler ve Af 
622
j. Tazminat 
623
k. Engelli Mağdur Haklarının Gözetilmemesi 
627
l. Zararın İspatı 
628
m. Orantılılık İlkesi 
628
n. Diğer Eleştiriler 
629
aa. Sanık ve Mağdur Hakları Arasında Denge 
634
bb. Sanık Haklarının Önceliği–Mağdur Haklarının Belirsizliği 
635
cc. Mağdur Seçiciliği 
635
çç. Kavramların Belirsizliği 
636
dd. Hangi Aşamada Katılımın Gerçekleşeceği Konusunda Belirsizlik 
636
ee. Tazminatın Çeşitlenmesi 
637
44. MAĞDURLARA KATILIM HAKKI TANINMASI 
637
a. Katılma Usulü 
638
b. Sorun Alanları 
640
c. Yargılamaları Uzatma Riski 
643
ç. Sayı Çokluğu 
643
d. Mağdur İçtihatlarında İstikrarsızlık ve Eşitsiz Uygulama 
644
e. Soruşturma Aşamasında UCM Savcısı Takdiri 
644
f. Mağdurların Sanık Lehine Delil Sunma Zorunluluğu 
644
g. Gerçek Sorunları Saptırma 
645
h. Sanık Mahkumiyeti Yönünde Baskı Oluşturma 
646
ı. Mağdur Beklentilerinin Hatalı Olarak Artırılması 
646
i. Saha Çalışmalarının Sınırlı Olması 
646
j. Mağdur Güvenliği için Risk Oluşturma 
646
k. Maliyet Artışı 
647
l. Esaslı Bir Fayda Sağlamama 
647
45. MAĞDURLAR İÇİN GÜVEN FONU ELEŞTİRİLERİ 
647
a. Tanım ve Amaç 
647
b. Zayıf Tarafları 
649
c. Tazminat Eşiğinin Yüksekliği 
652
ç. Katılma Eşitsizliği 
653
d. Ceza Yargılamalarına Bağlılık 
653
46. MAKUL SÜREDE YARGILANMA HAKKI 
653
a. 2002 Uzman Raporu 
654
b. 2011 tarihli Savaş Suçları Araştırma Ofisi Raporu 
655
c. 2014 Uzman Girişim 
655
ç. UCM Daireleri Uygulama Kılavuzu 
655
d. Paris Bildirgesi 2017 
656
e. UCM Bağımsız Uzman Değerlendirmesi 2020 
656
f. Alman Parlamentosu Kitapçığı 
657
g. Yargılama Süreleri 
658
h. UCM’de Yargılamanın Aşamaları 
659
ı. Davada yargılama süresini uzatan hususlar: 
662
47. MANEVİ UNSUR SORUNLARI 
665
a. Olası Kast 
666
b. Zorlama 
666
48. MEŞRUİYET 
666
a. Meşruiyet Tartışmalarının Doğallığı 
668
b. Sanık ve Savunmanın Rolü 
669
c. Güvenlik Konseyi Yetkisi 
670
ç. Yargılama Bölgesine Uzaklık 
671
d. Eşitsizlik Nedeniyle Meşruiyet Sorunları 
671
e. Yapısal Sorunlar Nedeniyle Meşruiyet Sorunu 
673
f. İşbirliği Sorunları 
673
g. Eleştirilerin Çokluğunun Meşruiyet Algısını Zayıflatması 
675
h. Evrenselleşememe 
675
ı. Mesleki Uyumsuzluk Sorunu 
676
i. Mağdur Beklentilerinin Karşılanmaması 
676
j. Meşruiyet Bunalımı 
677
k. Çekilme Eğilimi 
677
l. Farklı Meşruiyet Anlayışları 
678
m. Bölgesel Mahkemeler Önerisi 
679
n. Afrika Mahkemesi ile UCM Arasında Yargı Yetkisi Çakışması 
680
o. Pedagojik Amaçların Yerine Getirilememesi 
682
ö. Prosedürel Meşruiyet 
682
p. Toplumsal İçselleşmeme 
682
r. Performans–Meşruiyet İlişkisi 
683
s. Kararlara Uyma ve Meşruiyet İlişkisi 
683
49. MÜŞTEREK SORUMLULUK KONUSUNDA BELİRSİZLİKLER 
684
a. Kollektif Sorumluluk 
684
b. Ortak Suç Girişimi 
685
c. EYUCM’nde Tadic Kararı 
687
ç. Statü’de Kolleektif Sorumluluk 
687
d. Hiyerarşik Sorumluluk 
689
e. Esaslı Katkı 
690
f. Kast ve Bilgi 
691
g. Kontrol Teorisi 
692
h. Suçun Beyni, Planlayanı Sorumluluğu 
693
ı. Komplo 
694
50. OLAY ESASLI SINIRLANDIRILMAMIŞ OLMA 
694
51. ÖRGÜTSEL SORUMLULUĞUN DOĞRUDAN DÜZENLENMEMİŞ OLMASI 
695
a. Tüzel Kişilerin Sorumluluğu 
695
b. Malabo Protokolü 
697
c. Bölgesel İnsan Hakları Mahkemeleri ile İşbiliği 
698
ç. Örgütsel Sorumluluk 
698
52. PAZARLIK USULÜYLE YARGILAMA YOKLUĞU 
698
a. Kültürel farklılık sorunu 
701
b. Elverişlilik Sorunu 
702
c. Cezaların orantılı olmaması sorunu 
702
ç. Yargılama Pazarlığı Avantajları 
703
d. Tehlikeye uğrayan usul güvenceleri 
703
53. REHABİLİTASYON SORUNLARI 
704
a. Erken Tahliye 
705
b. Entegrasyon Sorunları 
706
c. Mevzuatta Rehabilitasyonun Öngörülmemesi 
706
54. RESMİ DİL SORUNU 
707
a. Genel Olarak 
707
b. Esaslı Meseleleri Çözüme Kavuşturan Diğer Kararlar 
709
c. Fransızca Kullanılmamasına Yönelik Eleştiriler 
710
ç. Çalışanlarla Yapılan Görüşmeler 
711
d. Uzmanlaşma Sorunu 
712
e. Çeviri Nedeniyle Gecikmeler 
712
f. Anadilin İngilizce Olmasının Avantajları 
712
g. Avukat Seçiminde İngilizce Bilenlerin Avantajı 
712
h. Yapay Zekâ 
712
ı. Yazı İşleri Müdürlüğü 
713
i. Çeviri Sorunları 
713
j. Diğer Dillerin Kullanımı 
713
55. SAVCININ GENİŞ TAKDİR YETKİSİ 
714
a. Yapı ve Görev 
714
b. UCM Savcılığının Soruşturma Başlatması 
716
i. Devlet Havalesi 
717
ii. Güvenlik Konseyi Havalesi 
717
iii. Savcının Resen Soruşturma Başlatması 
717
c. Savcılık Değerlendirmesi 
718
ç. Savcılık İşlemlerinde Gözetilmesi Gereken İlkeler 
719
d. Savcının Kendiliğinden (Proprio Motu) Soruşturma Başlatma Yetkisi 
719
e. Takdir Yetkisinin Sınırları 
721
i. Uluslararası Kamu Düzeni 
725
ii. Yargısal Denetim 
725
iii. Güvenlik Konseyi Müdalesi 
727
iv. Makul Temel Testi 
727
v. Ağırlık 
728
vi. Taraf Devletler Meclisi (TDM) 
729
f. Siyasi Saiklerle Soruşturma Başlatılabileceği İtirazı 
730
g. UCM Savcısının Bağımsızlığı 
732
h. Afrika Odaklı Çalışma 
734
ı. Belli Soruşturmaların Uzun Sürmesi 
735
i. Savcılık Seçiciliğinin Meşruiyet Algısını Zayıflatması 
735
j. Kişisel Sorunlar 
736
k. Stratejik Planlar 
737
l. UCM Savcısı Karim A.A. Khan KC döneminde Savcılık Bürosu Siyaset
Yayınları 
737
56. SAVUNMA HAKKININ İHLALİ 
739
a. Adli Yardım Sistemi 
741
b. Bina Yetersizliği 
742
c. Tazminata Hükmedilmesi 
742
ç. Savunma Propogandası 
742
d. Delil Açıklama Usulü (Disclosure of evidence) 
743
e. Mağdur Katılımı 
745
57. SERBEST DELİL İLKESİNİN BENİMSENMESİ 
745
58. SEVK SORUNLARI 
746
59. SİVİL TOPLUM KURULUŞLARINA AŞIRI BAĞIMLILIK 
747
60. SORUNLARIN ÇÖZÜMÜNE OLUMSUZ ETKİDE BULUNMASI 
750
61. SORUŞTURMA ÖNCESİ DENETİM EKSİKLİĞİ 
753
62. SUÇLAMANIN DOĞRULANMASI AŞAMASI SORUNLARI 
753
63. ŞEFFAFLIK SORUNU 
754
64. TAMAMLAYCILIK İLKESİ SORUNLARI 
756
a. Yetki 
758
b. Hukuki Niteliği 
760
c. Etkisi ve Şartları 
761
i. Yeterli Ağırlık 
763
ii. İsteksizlik veya Yetersizlik 
763
iii. Ön Yargılama Dairesi 
768
iv. İspat Yükü 
769
ç. Tamamlayıcılık İlkesinin Kötüye Kullanılması/Göstermelik Yargılama 
769
d. Yargısal Aktivizm/Kapsam Genişlemesi 
771
e. Hangi Fiillerden, Kimin Sorumlu Olduğu 
771
f. Alternatif Çözüm Mekanizmaları/Uzlaşma ve Gerçek Komisyonları 
771
g. Yasama Faaliyetleri 
775
h. İstikrar ve Etkinlik 
775
i. Bölgesel Tamamlayıcılık 
776
j. Konu Bakımından Otomatik Yetki Olmaması 
778
k. Tahmini Analizle Adil Yargılanma Hakkının İhlali İhtimali 
778
65. TANIK HAZIRLIĞI USULÜNÜN GEREKSİZLİĞİ 
779
66. TANIK VE DELİL KORUNMASINDA YETERSİZLİK 
781
a. Tanıklık ve Tanık Türleri 
781
b. Koruma Nedenleri ve Tedbirler 
782
c. Sınırlılık 
785
ç. Zorla Getirme 
785
d. Gizli Tanıklık 
786
e. Gizli Tanıklığın Adil Yargılanma Hakkına Etkisi 
787
f. Uyum Sorunu 
791
g. İşbirliği Sorunları 
791
h. Kenya ve Ruanda Tanıkları 
791
ı. Tanık Güvenilirliği 
792
i. Mağdur Tanıklığı 
793
67. TARAF DEVLETLER MECLİSİ YETKİ SINIRLARININ BELİRLENMESİ SORUNU 
794
68. TARAF OLMAYAN DEVLETLER SORUNU 
795
a. Gürcistan–Rusya 
797
b. Afganistan/ABD 
798
c. Filistin 
799
ç. Bangladeş/Myanmar 
800
d. Orta Afrika Cumhuriyeti 
801
e. Fildişi Sahili 
801
f. Ukrayna 
802
g. Ömer El Beşir Tutuklama Kararı 
803
69. TAZMİNAT YÜKÜMLÜLÜĞÜNDE DEVLET YA DA TÜZEL KİŞİLİK
SORUMLULUĞUNUN BENİMSENMEMESİ 
805
70. TUTUKLAMA SORUNLARI 
805
a. Savcılık Seçiciliği 
807
b. İşbirliği Sorunları 
807
c. Siyasileşme İddiaları 
808
ç. Gizli Tutuklama Emirleri 
808
d. Yerine Getirilemeyen Tutuklamalar 
809
71. UCM’NİN BAĞIMSIZ OLMADIĞI 
811
a. Ulusal Düzeyde Bağımsızlık 
812
b. Uluslararası Mahkemelerde Bağımsızlık 
812
c. İşbirliğine Bağımlılık 
813
72. UCM’NİN DAİMÎ OLMASINI GEREKTİRECEK NEDENLER BULUNMAMASI 
814
a. Kuruluş Dönemi 
814
b. Tarihsel Süreç 
814
c. Beklenen Faydanın Sağlanamaması, Bağımlı Hale Gelme 
815
ç. Eksen Kayması 
815
d. Rusya–Ukrayna için Ad Hoc Mahkeme Kurulması Önerisi 
816
73. UCM’NİN KURULUŞ DÖNEMİNDEKİ ŞARTLARIN FARKLI OLMASI 
817
74. UCM’NİN ÖN YARGILI OLDUĞU 
817
75. UCM’NİN SAVUNMASIZLIĞI 
822
76. UCM’NİN SİYASİLEŞMESİ 
824
a. Uluslararası Örgütlerin Siyasileşmesi 
824
b. UCM’nin Siyasileşmesi 
825
c. Olay Odaklı Siyasileşme İddiaları 
830
ç. Devletlerin Farklı Amaçlarla UCM’yi Kullanması 
831
d. Yakalama Emirleri 
832
e. Sonuç Olarak 
832
77. UCM’YE YÖNELİK BASKILAR 
834
78. ULUSLARARASI HUKUKUN PARÇALANMASINA NEDEN OLDUĞU 
837
a. Uzmanlık Alanlarının Genişlemesi 
838
b. BM Raporları 
839
c. UAD 
840
79. ULUSAL GÜVENLİK NEDENİYLE OLUŞAN SORUŞTURMA SORUNLARI 
841
80. UYGULAMA GÜCÜ EKSİKLİĞİ 
845
a. Anayasal Sorun Alanları 
850
b. Kanun Değişikliği 
850
c. Almanya Örneği 
853
ç. İnfaz 
854
d. Bölgesel Kurumlarla İş birliği 
854
81. YARGISAL DAYANIŞMA YOKLUĞU 
855
82. YEREL MAHKEMELERİN İŞLEYİŞİNİN UCM’YE ETKİSİ 
857
83. YETERSİZ GEREKÇELENDİRME 
859
84. YETKİ SORUNLARI 
860
a. Yargı yetkisi 
860
b. Zaman Bakımından Yetki 
862
c. Yeni Suçlarda Yetki 
863
ç. Taraf Olmayan Devletler Yönünden Yetki 
864
d. İşbirliği Sorunları Nedeniyle Yetki Sınırlılığı 
868
e. Yargı Süreci Karmaşıklığı 
868
f. Saldırganlık Suçunda Yetki Sorunu 
868
g. Bağımsız Yetki Sorunu 
869
h. Yaş Yönünden Yetki 
869
ı. Pasif Şahsilik İlkesinin Yokluğu 
869
85. YÖNETİM SORUNLARI 
870
a. Güçlü bir Sistem Oluşturma İradesi Yokluğu 
870
b. Personel Eksikliği 
871
c. Hukuki Yetersizlikler 
872
ç. Tutuklamalar ve Suçluların Teslimi 
872
d. Bütçe 
873
e. Faillerin Seçilmesi 
873
f. Coğrafi Alan 
875
g. Faaliyet Dönemi 
875
h. Verimlilik Sorunları 
876
ı. Yargısal Yönetim 
876
i. Bağımsız Denetim Mekanizması (BDM) 
878
86. YÜKÜMLÜLÜKLERİN DEĞİŞMESİ TEHLİKESİ 
881
87. ZOR DAVALAR İÇİN TASARLANMADIĞI 
882
ONUNCU BÖLÜM
ULUSLARARASI CEZA MAHKEMESİNİ DEVREDEN ÇIKARMA KONUSUNDA ÇALIŞMALAR
A. GENEL OLARAK 
885
1. ABD 
887
a. Amerikan Askeri Personelini Koruma Yasası 
889
b. İsrail’e Amerika Desteği 
890
c. 6 Şubat 2025 Bildirisi 
891
ç. ABD Yönetimi Ceza Sorumluluğu 
895
d. ABD’ye Karşı Çalışmalar 
897
2. İngiltere ve Irak 
897
3. Diğer Ülkeler 
898
ONBİRİNCİ BÖLÜM
FİLİSTİN–İSRAİL SAVAŞI VE UCM
A. FİLİSTİN’İN UCM ÜYELİĞİ 
901
B. OLAYLARIN GELİŞİMİ VE İSRAİL SALDIRGANLIĞI 
901
C. UCM SORUŞTURMALARI 
902
Ç. ASKERİ GÜÇ KULLANIMI 
903
1. Genel Olarak 
903
2. BM Şartı ve Meşru Müdafaa 
903
a. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi 
904
b. Soykırımı Önleme Sözleşmesi 
904
c. Viyana Anlaşmalar Hukuku Sözleşmesi 
904
ç. UAD ve Soykırım Yasağı 
904
d. Uluslararası İnsancıl Hukuk 
904
e. Lahey Konvansiyonları 
905
f. Cenevre Konvansiyonları 
905
g. Uluslararası İnsan Hukuk 
906
h. Uluslararası Kızılhaç Komitesi Kuralları 
907
ı. Roma Statüsü ve Uluslararası Ceza Mahkemesi 
907
3. İsrail Savaş ve İnsanlığa Karşı Suçları 
908
a. İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) Raporu
(İHİÖR) 
908
b. Birleşmiş Milletler 
910
c. Filistin 
910
ç. UAD 
913
SONUÇ 
915
KAYNAKÇA 
917