İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hekimler Arş. Gör. Elif Uludağ  - Kitap

İş ve Sosyal Güvenlik Hukukunda Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hekimler

1. Baskı, 
Ağustos 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
215
Barkod:
9786253779825
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
540,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
5510 sayılı Kanun'a 04.04.2015 tarih ve 6645 sayılı Kanun ile eklenen ek m. 10 ile özel sağlık kuruluşlarına, hekimlerden fatura karşılığı hizmet satın alma imkânı tanınmıştır. Bu madde, özel sağlık kuruluşlarının hekimleri şirket kurmaya yönlendirmeleri ve bu şirket üzerinden hizmet alımı yapmalarına dair süregelen uygulamaya hukuki bir dayanak kazandırmıştır. Aslında bu hüküm salt sosyal sigorta alanına ilişkin olup hekim ile sağlık kuruluşu arasındaki hukuki ilişkinin iş sözleşmesinin unsurlarından hareketle nitelendirilmesine engel değildir. Buna rağmen uygulamada ücretlendirme sistemi ve ek m. 10 gerekçe gösterilerek çok sayıda hekim iş hukukundan kaynaklanan haklardan yararlandırılmamaktadır.
Özel sağlık kuruluşlarında çalışan ve şirket ortağı olan veya mesleğini serbest olarak icra eden hekimler ile tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan hekimlerin sigortalılık statülerinin, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça bağımsız çalışanların sigortalılık statüsüne tabi olduğu düzenlenmiştir. Bu düzenleme gerekçe gösterilerek hekimler; iş güvencesi, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, yıllık ücretli izin gibi İş Kanunu ile sağlanan bazı haklardan mahrum bırakılmaktadır.
Tüm bu sebeplerden ötürü çalışma konusunun kapsamı, özel sağlık kuruluşlarında çalışan hekimlerin iş sözleşmesi ile çalışıp çalışmadığının ve hekimden fatura karşılığı hizmet alınmasının, hekimin işçi niteliğini ortadan kaldırıp kaldırmadığının değerlendirilmesine ve ulaşılan farklı sonuçların, hekimlerin iş ve sosyal güvenlik hukukundan kaynaklanan haklarına nasıl etki ettiğine ilişkindir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Türkiye'de Sağlık Hizmeti ve Hekimlerin Özel Sağlık Sistemindeki Rolü
.
İş Hukuku Bağlamında Hekim İle Özel Sağlık Kuruluşu İlişkisi
.
Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hekimler Bakımından İşin Düzenlenmesi
.
Sosyal Güvenlik ve Vergi Hukuku Bağlamında Hekim İle Özel Sağlık Kuruluşu İlişkisi
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
SUNUŞ 
5
ÖNSÖZ 
7
ÖZET 
9
İÇİNDEKİLER 
11
KISALTMALAR 
15
GİRİŞ 
17
BİRİNCİ BÖLÜM
TÜRKİYE’DE SAĞLIK HİZMETİ VE HEKİMLERİN ÖZEL SAĞLIK SİSTEMİNDEKİ ROLÜ
I. KAMU HİZMETİ OLARAK SAĞLIK 
21
A. Sağlık Hakkı 
21
B. Sağlık Hizmeti Kavramı 
24
C. Sağlık Hizmetinin Hukuki Niteliği 
26
D. Sağlık Hizmetinde Reform ve Özelleşme 
29
1. Kavram ve Tarihsel Gelişimi 
29
2. Türkiye’de Sağlık Hizmetlerinde Dönüşüm 
30
II. SAĞLIK HİZMETİNDE HEKİMİN YERİ 
34
A. Hekimlik Meslek Kuralları 
34
B. Hekimlik Mesleğinin İcrasında Özerklik 
37
1. Kavram ve Hukuki Dayanakları 
37
2. Bağlı Çalışan Hekimlerin Mesleki Özerklikleri Hakkında 
39
İKİNCİ BÖLÜM
İŞ HUKUKU BAĞLAMINDA HEKİM İLE ÖZEL SAĞLIK KURULUŞU İLİŞKİSİ
I. UYGULAMADA HEKİM İLE ÖZEL SAĞLIK KURULUŞU İLİŞKİSİ 
43
A. Genel Olarak 
43
B. Hukuki İlişkinin Tarafları 
45
1. Hekimler 
45
2. Özel Sağlık Kuruluşları 
46
C. Uygulama Örnekleri 
49
1. Hekimin Özel Sağlık Kuruluşunda İş Sözleşmesi ile Çalışması 
49
2. Özel Sağlık Kuruluşunun Hekimden Hizmet Satın Alması 
50
3. Hekim ile Özel Sağlık Kuruluşu Arasında Ortaklık veya Pay
Sahipliği İlişkisi 
53
4. Hekim ile Özel Sağlık Kuruluşu Arasında Kiralama veya Alt Yapı
Kullanım İlişkisi 
53
II. İŞ HUKUKUNUN KONUSU OLARAK HEKİM İLE ÖZEL SAĞLIK KURULUŞU
İLİŞKİSİ 
54
A. Genel Olarak İş Sözleşmesi 
55
B. İş Sözleşmesinin Unsurları Bakımından Hekim ile Özel Sağlık Kuruluşu
İlişkisi 
57
1. İş Görme Unsuru 
57
a. Hekimin İş Görme Borcunun Niteliği ve Kapsamı 
57
b. Hekimin İş Görme Borcunu Şahsen İfa Yükümlülüğü 
59
c. Hekimin Özen Yükümlülüğü 
60
d. Değerlendirme 
62
2. Ücret Unsuru 
62
a. Ücret Kavramı 
62
b. Ücret (Tahakkuk) Türünün Hekimin Hukuki Statüsüne Etkisi 
63
c. Ücretin Ödenme Yönteminin Hekimin Hukuki Statüsüne
Etkisi 
67
d. Hekimin Ücretinin İspatı Yükü 
70
e. Değerlendirme 
72
3. Bağımlılık Unsuru 
73
a. Genel Olarak Bağımlılık İlişkisi Kavramı 
73
b. Bağımlılığın Hekim ile Özel Sağlık Kuruluşu İş İlişkisinde Farklı
Görünümleri 
75
(1) Ekonomik Bağımlılık 
75
(2) Teknik Bağımlılık 
77
(3) Kişisel/Hukuki Bağımlılık 
79
i. İşverenin İş Organizasyonunda İş Görme 
82
ii. İşin Yönetimi ve Denetimi 
83
iii. İşletme Rizikosunun İşveren Tarafından Üstlenilmesi 
85
iv. Çalışanın İşi Reddetme Hakkının Bulunmaması 
86
v. İşin İşverene Ait İşyerinde Görülmesi 
88
vi. Çalışma Sürelerinin İşveren Tarafından Belirlenmesi
ve İşçinin Çalışma Sürelerine Uyma Yükümlülüğü 
90
vii. Çalışan Kişinin Yardımcı Kişi Çalıştıramaması 
92
viii. İş Araç ve Malzemelerinin İşveren Tarafından
Sağlanması 
94
c. Değerlendirme 
95
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARINDA ÇALIŞAN HEKİMLER BAKIMINDAN İŞİN DÜZENLENMESİ
I. HEKİMLERİN ÇALIŞMA SÜRELERİ 
100
A. Genel Olarak Çalışma Süresi Kavramı 
100
B. Normal Çalışma Süreleri 
103
C. Hekimler Bakımından Özellik Arz Eden Çalışma Süreleri 
105
1. Hekimlerin Gece Çalışmaları 
105
2. İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Hekimlerin Çalışma
Süreleri 
109
3. Hekimlerin Nöbette Geçen Süreleri 
112
a. Normal Nöbet 
113
b. Acil Nöbeti 
116
c. Branş Nöbeti 
119
d. İcap Nöbeti 
119
(1) Birlik Hukukunda 
122
(2) Türk Hukukunda 
127
D. Hekimlere İlişkin Olarak Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma 
131
II. HEKİMLERİN DİNLENME SÜRELERİ 
139
A. Ara Dinlenmesi 
139
B. Hafta Tatili 
141
C. Yıllık Ücretli İzinler 
143
D. Hekimlerin Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde Çalışması 
146
E. Şua İzni 
148
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
SOSYAL GÜVENLİK VE VERGİ HUKUKU BAĞLAMINDA HEKİM İLE ÖZEL SAĞLIK KURULUŞU İLİŞKİSİ
I. ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARINDA ÇALIŞAN HEKİMLERİN SİGORTALILIK
STATÜSÜNÜN TESPİTİ 
151
A. Sosyal Sigortalar Hukukunda Geçerli Temel İlkeler 
151
B. Sigortalılık 
153
1. Genel Olarak 
153
2. Madde 4/1–a Kapsamında Sigortalı Sayılanlar 
155
3. Madde 4/1–b Kapsamında Sigortalı Sayılanlar 
157
C. Hekimlerin Sigortalılık Statülerinin 5510 Sayılı Kanun Ek Madde 10
Hükmü Bağlamında Değerlendirilmesi 
158
1. 5510 Sayılı Kanun’a Eklenen Ek Madde 10 Hükmü 
158
2. İş Sözleşmesine Dayalı Çalışma İlişkisi Bakımından 
161
3. Hizmet Alım Sözleşmesine Dayalı Çalışma İlişkisi Bakımından 
166
4. 5510 sayılı Kanun Ek Madde 10 Hükmünün Sosyal Güvenlik
Kurumu’nun 2015/19 sayılı Genelgesi ile Birlikte
Değerlendirilmesi 
171
a. Sigortalılık Hallerinin Çakışması Hekimin Sigortalılığına Etki
Eder Mi? 
175
b. Hekimin Sigortalılık Statüsünün Prime Esas Kazanç
Tutarlarına Etkisi 
177
c. Hekimin Sigortalılık Statüsünün Özel Sağlık Kuruluşlarının
Sorumluluklarına Etkisi 
180
(1) Zararlandırıcı Sigorta Olayları Bakımından 
180
(2) Zorunlu Malî Sorumluluk (Hekim Mesleki Sorumluluk)
Sigortası Bakımından 
183
II. ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARINDA ÇALIŞAN HEKİMLERİN
VERGİLENDİRİLMESİ 
185
A. Sosyal Güvenliğin Vergi Sistemi İle İlişkisi 
185
B. Ücret ile Serbest Meslek Kazancı Ayrımı 
187
C. Hekimlerin Vergilendirilmesine İlişkin 7394 Sayılı Kanun ile Yapılan
Değişikliğin Değerlendirilmesi 
192
SONUÇ 
195
KAYNAKÇA 
199