Osmanlı Devleti'nde Yabancı Sigorta Şirketlerinin Denetimi ve Hukuki Statüsü Dr. Müberra Korkmaz  - Kitap

Osmanlı Devleti'nde Yabancı Sigorta Şirketlerinin Denetimi ve Hukuki Statüsü

1. Baskı, 
Ocak 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
527
Barkod:
9786050524550
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.000,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bu eser, Osmanlı Devleti'nde yabancı sigorta şirketlerinin denetimi ve hukuki statüsünü, hem hukuki hem de tarihsel bir perspektifle ele alan özgün ve kapsamlı bir çalışmadır.
Kitap, modern sigortacılığın Osmanlı topraklarına girişi, gelişimi ve bu süreçte yabancı şirketlerin oynadığı merkezi rolü detaylı biçimde incelerken, Osmanlı hukuk sisteminin bu yeni kuruma ve aktörlerine nasıl yaklaştığını ve düzenlemeler getirdiğini de gözler önüne seriyor.
Yazar, önsözde belirttiği üzere, Osmanlı'da sigorta kurumunun Batı'dan ithal edilen bir yapı olarak, özellikle yabancı sermaye ve şirketlerin etkisiyle gündeme geldiğini vurguluyor. Osmanlı'da sigortacılığın gelişimi, büyük ölçüde hukuki boşluklardan ve kapitülasyonların sağladığı imtiyazlardan yararlanan yabancı şirketlerin faaliyetleriyle şekillenmiştir. Bu nedenle, Osmanlı yönetiminin öncelikli amacı, kamu düzenini ve milli ekonomiyi korumak için bu şirketleri denetim altına almak olmuştur. Kitap, bu sürecin hukuki altyapısını ve Osmanlı'nın yabancı sigorta şirketlerine yönelik düzenleme ve denetim çabalarını ayrıntılı biçimde analiz ediyor.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Genel Olarak Sigorta Kavramı ve Sigorta Hukuku
.
Osmanlı Devleti'nde Sigorta Kurumu
.
Osmanlı Devleti'nde Yabancı Sigorta Şirketleri
.
Lozan Barış Konferansı'nda ve Lozan Düzenlemelerinde Yabancı Sigorta Şirketleri
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER 
ÖNSÖZ 
KISALTMALAR 
GİRİŞ 
BİRİNCİ BÖLÜM: GENEL OLARAK SİGORTA KAVRAMI VE SİGORTA HUKUKU 
I. Tanım, Sigorta Kurumunun Temel Yapısı ve İşlevleri 
II. Sigorta Hukukuna İlişkin Çeşitli Ayrımlar 
A. Amaç Yönünden 
B. Koruma Altına Alınan Menfaat Yönünden 
C. Sigorta Hukukuna İlişkin Kurallar Yönünden 
1. Sigortacılık Hukuku 
2. Sigorta Sözleşme Hukuku 
a. Tanım ve Unsurlar 
b. Şekil 
c. Sigorta Hukukunda Sözleşme Serbestisi 
d. Tarafların Borç ve Yükümlülükleri 
e. Sona Ermesi 
III. Sigorta Kurumunun Tarihi Gelişimi 
A. Sigorta Kurumunun Ortaya Çıkışı ve Gelişimine Zemin Hazırlayan Sosyo–Ekonomik Olaylar ve Fikri Temeller 
B. Sigorta Kurumunun Tarihsel Olarak Ortaya Çıkış Şekilleri 
1. Sigorta Benzeri Geleneksel Uygulamalar 
2. Modern Sigortanın Ortaya Çıkışı 
IV. İslam Hukukunda Sigorta Kurumu 
A. İslam Hukuk Doktrininde Genel Olarak Sigorta Kurumu 
B. Ticari Sigorta Türüne İlişkin Görüşler 
1. Aleyhteki Görüş ve Dayanakları 
2. Lehteki Görüş ve Dayanakları 
C. Katılım Sigortacılığı (Tekâfül/İslami Sigorta) 
D. Tarihsel Süreçte Çeşitli Ulusal ve Uluslararası Kurum ve Kuruluşların Sigortanın Meşrûiyeti Hakkındaki Kararları 
İKİNCİ BÖLÜM: OSMANLI DEVLETİ’NDE SİGORTA KURUMU 
I. Osmanlı Devleti’nde Sigorta Kurumuna Zemin Hazırlayan Koşullar 
A. Yabancı Sermayenin Osmanlı Devleti’ne Girişi ve Güçlenmesi 
B. Hukuki Modernleşme 
II. Osmanlı Devleti’nde Sigorta Kurumunun Gelişimini Engelleyen Faktörler 
A. Sigorta Benzeri Geleneksel Uygulamaların Etkisi 
1. Vakıf 
2. Yardım Sandıkları 
3. Derbent 
B. Osmanlı Devleti’nde İslam Hukuku Çerçevesinde Sigorta Kurumuna İlişkin Genel Yaklaşımın Etkisi 
1. İslam Hukukçularının Sigorta Kurumuna Yaklaşımı 
a. Harputizade Hacı Mustafa’nın Görüşü 
b. İbn–i Hazim Ferid’in Görüşü 
c. Mustafa Sabri Efendi’nin Görüşü 
d. Şeyh İsmail Es–Safâihi’nin Görüşü 
e. Abdülreşid İbrahim’in Görüşü 
2. Sigorta Hakkında Verilen Fetvalar ile Osmanlı Hükümeti ve Halkının Sigorta Kurumuna Yaklaşımı 
III. Osmanlı Devleti’nde Sigorta Uygulamalarının Doğuşu ve Gelişimi 
A. Osmanlı Devleti’nde Sigorta Uygulamasının İlk Örnekleri ve Gelişimi 
B. Sigorta Sözleşme Hukukuna Dair Mevzuatın Oluşması ve Sigorta Kurumunu Tanıtmaya Yönelik Çabalar 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: OSMANLI DEVLETİ’NDE YABANCI SİGORTA ŞİRKETLERİ 
I. Genel Olarak Anonim Şirket ve Sigorta Şirketleri 
A. Anonim Şirket, Tüzel Kişilik ve Sigorta Kurumları Arasındaki Fonksiyonel İlişki 
B. Osmanlı Devleti’nde Anonim Şirketler ve Sigorta Şirketleri 
II. Denetim Hukuku Kapsamında Yabancı Sigorta Şirketleri 
A. Denetim Hukukuna İlişkin Genel Hususlar 
1. Tarihsel Olarak Ekonomik Alanda Devletin Konumuna Genel Bakış ve Sigortacılık Özelinde Türkiye Uygulamaları 
2. Sigortacılık Faaliyetlerinde Denetimin Önemi, Niteliği ve Esasları 
B. Osmanlı Devleti’nde Yabancı Sigorta Şirketlerinin Denetimi 
1. Kapitülasyonların Hukuki Niteliği ve Yabancı Sigorta Şirketlerinin Denetimine Etkisi 
2. Yabancı Sigorta Şirketlerinin Denetimini Gerektiren Sebepler 
3. Yabancı Sigorta Şirketlerinin Devlet Tarafından Denetim Altına Alınmasına Yönelik Çabalar ve Çıkarılan Kanuni Düzenlemeler 
a. 8 Aralık 1887 Tarihli Nizamname 
aa. Yürürlüğe Girmesinden Önce Yaşanan Gelişmeler 
bb. Nizamname’nin Uygulanmasına Yönelik Elçiliklerce İleri Sürülen İtirazların Osmanlı Hükümeti Tarafından Değerlendirilmesi ve Çözüm Arayışları 
b. 25 Mart 1906 Tarihli Nizamname 
aa. Nizamname’nin İçeriği ve Yürürlüğe Girmesi 
bb. İngiliz Hükümeti, Elçiliği ve Sigorta Şirketlerinin Nizamname’ye ve Genel Olarak Osmanlı Devleti’nin Düzenleme ve Denetim Yetkisine İlişkin Değerlendirme, Yaklaşım ve İtirazları 
cc. İleri Sürülen İtirazlar Karşısında Osmanlı Hükümeti’nin Yaklaşımı ve Faaliyetleri 
c. 13 Aralık 1914 Tarihli Muvakkat Kanun 
4. Kanuni Düzenlemeler Çerçevesinde Öngörülen Denetimin Esasları 
a. Faaliyete Başlama Sırasında Denetim 
b. Faaliyetin Devamı ve Sona Ermesi Sırasında Denetim 
5. Kasıtlı Yangınlar ve Yabancı Sigorta Şirketlerinin Denetim Sağlama Çabası 
a. İtfaiye Birliği Oluşturulması 
b. Ortak Tarife Belirlenmesi 
III. Osmanlı Devleti’nde Yabancı Sigorta Şirketlerinin Hukuki Statüsü 
A. Bir Tüzel Kişi Olarak Yabancı Sigorta Şirketlerinin Kapitülasyonlardan Yararlanıp Yararlanamayacağı Meselesi 
B. Osmanlı Devleti’nde Yabancı Sigorta Şirketlerinin Tanınması (Milletlerarası Mevcudiyet) 
1. Genel Olarak Tüzel Kişiliğe Sahip Şirketlerin Tanınması 
2. Osmanlı Hukuk Doktrinindeki Görüş ve Değerlendirmeler 
C. Yabancı Sigorta Şirketlerinin Tabiiyeti 
1. Genel Olarak Tabiiyet 
2. Osmanlı Hukuk Doktrinindeki Görüş ve Değerlendirmeler 
3. Denetim Hukukuna İlişkin Kanuni Düzenlemeler Çerçevesinde Yabancı Şirketlerin Tabiiyeti 
D. Yabancı Sigorta Şirketleri ile Osmanlı Tebaası Arasında, Sigorta Sözleşmelerinden Doğan İhtilaflarda, Milletlerarası Yetkili Mahkemenin ve Uygulanacak Hukukun Tayini 
1. Milletlerarası Yetkili Mahkemenin Tayini 
2. Uygulanacak Hukukun Tayini 
E. Yabancı Sigorta Şirketlerinin Osmanlı Devleti’ndeki Bazı Hak ve Yükümlülükleri 
1. Vergi Yükümlülüğü 
2. Teminat Gösterme Yükümlülüğü 
3. Türkçe Kullanma Zorunluluğu 
4. Taşınmaz Mülkiyeti Edinme Hakkı 
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: LOZAN BARIŞ KONFERANSI’NDA VE LOZAN DÜZENLEMELERİNDE YABANCI SİGORTA ŞİRKETLERİ 
I. Genel Olarak Lozan Barış Konferansı’nda ve İzmir İktisat Kongresi’nde Yabancı Sigorta Şirketleri 
II. Konferans Görüşmelerinde ve Lozan Düzenlemelerinde Yabancı Sigorta Şirketleri 
A. Yabancı Sigorta Şirketlerinin Hukuki Statüsü, Tâbi Olacakları Yargı ve Vergi Rejimi 
1. Hukuki Statü ve Yargı Rejimi Bakımından Yabancı Sigorta Şirketleri 
a. Hukuki Statü 
b. Yargı Rejimi 
2. Vergi Rejimi Bakımından Yabancı Sigorta Şirketleri 
B. Yabancı Sigorta Şirketlerini İlgilendiren Bir Husus: Sigorta Sözleşmeleri 
SONUÇ 
KAYNAKÇA 
EKLER