Türk Ceza Hukukunda Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması Dr. Harun Mert  - Kitap

Türk Ceza Hukukunda Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması

1. Baskı, 
Ocak 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
322
Barkod:
9786253776787
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
650,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bu çalışmanın amacı, yurt dışında işlenen suçlar dolayısıyla Türkiye'de yapılan yargılamalarda suçun işlendiği yabancı ülke kanununun göz önünde bulundurulmasını öngören 5237 sayılı TCK'nın 19. maddesindeki düzenlemenin hangi durumlarda ve ne şekilde uygulanacağını tespit etmektir. Aşağıda açıklanacağı üzere, 19. madde 765 sayılı TCK'nın 10/a maddesine nazaran daha basit ve kolay uygulanabilir bir hüküm olmakla birlikte, söz konusu düzenlemede konuya ilişkin detaylı hükümlere yer verilmediği için uygulamada bazı tereddütlerle karşılaşıldığı görülmektedir.
Çalışmanın, "Yabancı Ceza Kanununun Göz Önünde Bulundurulmasının Hukuki Esasları, Tarihçesi ve Çeşitli Devletlerin Hukukunda Düzenlenişi" başlıklı Birinci Bölümünde, öncelikle "yabancı ceza kanununun göz önünde bulundurulması" kavramı incelenecek ve bu kavramın benzer kavramlardan farkları tespit edilmeye çalışılacaktır. Ardından konunun genel tarihçesi ile Türk hukukundaki tarihi gelişimi araştırılacaktır. Bu çerçevede 765 sayılı TCK'nın 10/a maddesinin kanunlaşmasından önceki mevzuat, doktrin ve yargı kararlarına temas edilecektir. Daha sonra 765 sayılı TCK'ya 10/a maddesinin eklenmesi süreci ve maddenin yürürlüğe girmesinin ardından verilen yargı kararları incelenecek; müteakip aşamada hazırlanmış olan TCK öntasarılarında konuya ilişkin yer alan düzenlemeler ile 5237 sayılı TCK'nın 19. maddesinin kanunlaşma süreci hakkında bilgi verilecektir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Yabancı Ceza Kanununun Göz Önünde Bulundurulmasının Hukuki Esasları, Tarihçesi ve Çeşitli Devletlerin Hukukunda Düzenlenişi
.
Türk Ceza Kanununda Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması
.
Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulmasının İstisnaları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
İÇİNDEKİLER 
9
KISALTMALAR 
17
GİRİŞ 
19
BİRİNCİ BÖLÜM
YABANCI CEZA KANUNUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASININ HUKUKİ ESASLARI, TARİHÇESİ VE ÇEŞİTLİ DEVLETLERİN HUKUKUNDA DÜZENLENİŞİ
I. YABANCI CEZA KANUNUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI KAVRAMI 
25
A. Yabancı Ceza Kanununun Göz Önünde Bulundurulması Kavramı 
25
B. Yabancı Ceza Kanununun Göz Önünde Bulundurulması Kavramının
Benzer Kavramlardan Farkları 
29
1. Yabancı Ceza Kanununun Değeri 
29
2. Ceza Yargılarının Milletlerarası Değeri 
31
a. Yabancı Ceza Yargısının Yerine Getirilmesi 
32
b. Yabancı Ceza Yargısının Göz Önünde Tutulması 
32
3. Milletlerarası Özel Hukukta Yabancı Kanunun Uygulanması 
34
II. YABANCI CEZA KANUNUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASININ
TARİHÇESİ 
36
A. Batı Hukukunda 
36
B. Türk Hukukunda 
40
1. İslam Hukukunda 
41
2. Osmanlı Hukukunda 
43
3. Cumhuriyet Dönemi Hukukunda 
47
a. 765 Sayılı TCK’nın 10/a Maddesinin Kabulünden Önceki Dönem 
47
i. Mevzuat 
47
ii. Yargı Kararları 
49
iii. Doktrin 
52
b. 765 Sayılı TCK’nın 10/a Maddesinin Kabulü 
54
i. Kanunlaşma Süreci 
54
ii. Doktrin 
57
iii. Yargı Kararları 
59
c. 5237 Sayılı TCK’nın 19. Maddesinin Kabulü 
66
i. 1997 Tarihli TCK Öntasarısı 
66
ii. 2003 Tarihli Hükümet Tasarısı 
67
iii. 5237 sayılı TCK’nın 19. Maddesi 
69
III. YABANCI CEZA KANUNUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASININ
LEHİNDEKİ VE ALEYHİNDEKİ GÖRÜŞLER 
72
A. Genel Olarak 
72
B. Yabancı Ceza Kanununun Göz Önünde Bulundurulmasının Lehindeki
Görüşler 
72
1. Sanığın Yararı 
73
2. Toplumun Yararı 
74
3. Uluslararası İş Birliği Bakımından Sağlanacak Yarar 
74
C. Yabancı Ceza Kanununun Göz Önünde Bulundurulmasının Aleyhindeki
Görüşler 
76
1. Yabancı Kanuna Güvensizlik Duyulması 
76
2. Suçun İşlendiği Ülkenin İç İşlerine Karışma Tehlikesi 
76
3. Yabancı Ceza Kanununun Bir Bütün Olarak Ele Alınıp
Değerlendirilmesindeki Zorluklar 
79
4. Suçluların Geri Verilmesine Ağırlık Verilmesi 
81
D. Değerlendirme 
82
IV. YABANCI CEZA KANUNUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASININ HUKUKİ
TEMELİ 
85
A. Uluslararası Nezaket Görüşü 
85
B. Uygulanmasında En Büyük Menfaati Olan Devlet Kanununun Esas
Alınması Görüşü 
85
C. Evrensel Adalet Görüşü 
86
D. Ülke Kanun Koyucusunun İsteğinin Esas Alınması Görüşü 
87
V. ULUSLARARASI ALANDA YABANCI CEZA KANUNUNUN GÖZ ÖNÜNDE
BULUNDURULMASI 
87
A. Uluslararası Ceza Hukuku Toplantılarında Alınan Kararlar 
88
1. 1927 Varşova Konferansı 
88
2. 1929 Bükreş Kongresi 
89
3. 1961 Lizbon Kongresi 
90
B. Uluslararası Sözleşmeler 
92
1. Ceza Kovuşturmalarının Aktarılmasına Dair Avrupa Sözleşmesi 
92
2. Ceza Yargılarının Milletlerarası Değeri Konusunda Avrupa
Sözleşmesi 
95
3. Hükümlülerin Nakline Dair Sözleşme 
97
4. Trafik Suçlarının Cezalandırılması Konusunda Avrupa Sözleşmesi 
98
5. Cezai Konularda Kovuşturmaların Devrine Dair Model Andlaşma 
100
6. Avrupa Birliğine Üye Devletler Arasında Ceza Kovuşturmalarının
Aktarılmasına Dair Antlaşma 
101
VI. ÇEŞİTLİ DEVLETLERİN MEVZUATINDA YABANCI KANUNUN GÖZ ÖNÜNDE
BULUNDURULMASI 
101
A. Genel Olarak 
101
B. Suçun İşlendiği Ülke Kanununa Değer Tanımayan Devletler 
102
1. Amerika Birleşik Devletleri 
102
2. Pakistan 
106
C. Suçun İşlendiği Ülke Kanununa “Çifte Cezalandırılabilirlik” Bakımından
Değer Tanıyan Devletler 
107
1. Almanya 
108
2. Çin 
110
3. Fransa 
111
4. İngiltere 
112
D. Suçun İşlendiği Ülke Kanununun Sanık Lehine Olması Halinde Göz
Önünde Bulundurulmasını Kabul Eden Devletler 
115
1. Avusturya 
116
2. Danimarka 
118
3. Finlandiya 
120
4. İsveç 
122
5. İsviçre 
126
6. Polonya 
129
7. Rusya 
131
8. Diğer Devletler 
132
İKİNCİ BÖLÜM
TÜRK CEZA KANUNUNDA YABANCI KANUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASI
I. YABANCI KANUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASININ UYGULANMA
ALANI 
135
A. Ceza Kanununun Yer Bakımından Uygulanması 
135
12 İçindekiler
B. Mülkilik İlkesi ve Türkiye’de İşlenen Suçların Yargılanması 
138
1. Mülkilik İlkesinin Kapsamı 
138
2. “Ülke” Kavramı ve Suçun Türkiye’de İşlenmesinin Anlamı 
140
3. Suçun İşlendiği Yerin Belirlenmesi 
144
a. Genel Olarak 
144
b. Türk Ceza Kanunu’ndaki Düzenleme 
146
c. Suçun Özel Görünüş Şekilleri Bakımından Suçun İşlendiği Yer 
149
d. İnternet Yoluyla İşlenen Suçlarda Suçun İşlendiği Yer 
151
C. Türkiye’nin Egemenlik Alanı Dışında İşlenen Suçlar Dolayısıyla
Türkiye’de Yapılan Yargılama 
153
1. “Türkiye’nin Egemenlik Alanı Dışında İşlenen Suçlar”ın Anlamı 
153
2. Şahsilik İlkesi Uyarınca Türkiye’de Yapılan Yargılama 
155
a. Faile Göre Şahsilik İlkesi 
155
i. Türk Vatandaşları Tarafından Yurt Dışında İşlenen Suçlar 
156
ii. Yurt Dışında İşlenen Görev Suçları 
159
b. Mağdura Göre Şahsilik İlkesi 
160
3. Koruma İlkesi Uyarınca Türkiye’de Yapılan Yargılama 
162
4. Evrensellik İlkesi Uyarınca Türkiye’de Yapılan Yargılama 
163
5. İkame Yargı Yetkisi İlkesi Uyarınca Türkiye’de Yapılan Yargılama 
166
D. Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması Açısından
Değerlendirme 
168
E. Kabahatler Bakımından Yabancı Kanunun Göz Önünde Bulundurulması 
173
II. YABANCI KANUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASINA İLİŞKİN HÜKMÜN
UYGULANMA YÖNTEMİ 
174
A. Genel Olarak 
174
B. Cezanın Türk Kanununa Göre Verilmesi 
174
C. Verilecek Cezanın Suçun İşlendiği Ülke Kanununda Öngörülen Cezanın
Üst Sınırından Fazla Olamaması 
180
1. Suçun İşlendiği Yabancı Ülkenin Tespit Edilmesi 
180
a. Suçun Bir Yabancı Ülkede İşlenmesi 
180
b. Suçun Birden Fazla Yabancı Ülkede İşlenmesi 
181
c. Suçun Herhangi Bir Devletin Egemenliği Altında Bulunmayan Bir
Yerde İşlenmesi 
185
2. Suçun İşlendiği Yabancı Ülke Kanununda Öngörülen Cezanın Üst
Sınırının Tespit Edilmesi 
186
D. TCK 19. Maddenin Uygulanma Yöntemi 
189
1. Doktrin 
189
2. Uygulama 
192
a. Genel Olarak 
192
b. Yargı Kararları 
194
c. Zaman Bakımından Yabancı Kanunun Göz Önünde
Bulundurulması 
200
3. Suçun Özel Görünüş Şekilleri Bakımından Yapılacak Uygulama 
205
a. Teşebbüs 
205
b. İştirak 
207
c. İçtima 
209
i. Bileşik Suç 
209
ii. Zincirleme Suç 
213
iii. Fikri İçtima 
216
E. Değerlendirme 
217
III. YABANCI ÜLKE KANUNUNUN TESPİT EDİLMESİ 
219
A. Genel Olarak 
219
B. Uluslararası Adli Yardımlaşma 
221
1. Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Kanunu 
222
2. Ceza İşlerinde Karşılıklı Adli Yardım Avrupa Sözleşmesi 
223
3. Yabancı Hukuk Hakkında Bilgi Edinilmesine Dair Avrupa
Sözleşmesine Ek Protokol 
224
4. İkili Andlaşmalar 
226
C. Bilirkişiye Müracaat Edilmesi 
229
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
YABANCI KANUNUN GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMASININ İSTİSNALARI
I. GENEL OLARAK 
233
II. SUÇUN TÜRKİYE’NİN GÜVENLİĞİNE KARŞI VEYA ZARARINA OLARAK
İŞLENMESİ 
234
A. Suçun Türkiye’nin Güvenliğine Karşı İşlenmesi 
235
1. “Türkiye'nin Güvenliği” Kavramı 
235
2. Türk Ceza Kanunu’nda Yer Alan Türkiye’nin Güvenliğine Karşı Suçlar 
238
a. Genel Olarak 
238
b. Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına
Karşı Suçlar 
241
c. Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar 
241
d. Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar 
244
e. Milli Savunmaya Karşı Suçlar 
245
f. Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk 
246
g. Yabancı Devletlerle Olan İlişkilere Karşı Suçlar 
248
3. Terörle Mücadele Kanunu’nda Yer Alan Türkiye’nin Güvenliğine
Karşı Suçlar 
250
4. Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’da Yer Alan
Türkiye’nin Güvenliğine Karşı Suçlar 
254
B. Suçun Türkiye’nin Zararına Olarak İşlenmesi 
256
1. “Türkiye’nin Zararı” Kavramı 
256
2. Suçun Türk Kamu Hukuku Tüzel Kişilerinin Zararına Olarak
İşlenmesi 
259
3. Türkiye’nin Zararına Olarak İşlenen Suçlara Örnekler 
262
4. Yabancı Ülkede İşlenen Görev Suçları 
264
III. SUÇUN TÜRK VATANDAŞINA KARŞI YA DA TÜRK KANUNLARINA GÖRE
KURULMUŞ ÖZEL HUKUK TÜZEL KİŞİSİ ZARARINA OLARAK İŞLENMESİ 
265
A. Suçun Türk Vatandaşına Karşı İşlenmesi 
265
1. Türk Vatandaşı Kavramı 
265
2. Suçun Türk Vatandaşına Karşı İşlenmesi 
266
B. Suçun Türk Kanunlarına Göre Kurulmuş Özel Hukuk Tüzel Kişisi Zararına
Olarak İşlenmesi 
268
1. “Özel Hukuk Tüzel Kişisi” Kavramı 
268
2. Türk Kanunlarına Göre Kurulmuş Özel Hukuk Tüzel Kişileri 
270
a. Tüzel Kişilerin Tâbiiyeti 
271
b. Ticaret Şirketlerinin Tâbiiyeti 
273
c. Derneklerin Tâbiiyeti 
277
d. Vakıfların Tâbiiyeti 
279
3. Suçun Türk Kanunlarına Göre Kurulmuş Özel Hukuk Tüzel Kişisi
Zararına Olarak İşlenmesine Örnekler 
281
IV. İSTİSNA HÜKÜMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 
283
A. 5237 Sayılı TCK’da Yer Verilmeyen İstisnalar 
284
1. Suçun İşlendiği Ülke Kanununun Türkiye’nin Kamu Düzenine Aykırı
Olması 
284
a. 765 sayılı TCK’nın 10/a Maddesindeki Düzenleme 
284
b. 5237 Sayılı TCK’nın 19. Maddesi Açısından Değerlendirme 
288
2. Suçun İşlendiği Ülke Kanununun Türkiye’nin Milletlerarası
Yükümlerine Aykırı Olması 
291
a. 765 Sayılı TCK’nın 10/a Maddesindeki Düzenleme 
291
b. 5237 Sayılı TCK’nın 19. Maddesi Açısından Değerlendirme 
293
B. 5237 Sayılı TCK’nın 19. Maddesinde Düzenlenen İstisnaların
Değerlendirilmesi 
295
SONUÇ 
301
KAYNAKÇA 
309