ENERJİ PİYASASI KAVRAMI, TÜRLERİ VE
I. TERMİNOLOJİK OLARAK ENERJİ PİYASASI
21
II. ENERJİ KAYNAĞI, ENERJİ PİYASASININ VARLIĞI VE İŞLEYİŞİ AÇISINDAN HUKUKİ DAYANAKLAR
22
A. Anayasal Dayanaklar
23
III. GENEL OLARAK ENERJİ PİYASASI TÜRLERİ VE OLUŞTURULMA AMAÇLARI
28
ENERJİ PİYASALARININ İŞLEYİŞİ BAKIMINDAN YETKİLİ İDARİ MAKAMLAR VE İŞLEVLERİ
I. İLGİLİ İDARİ MAKAMLAR
37
A. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
38
B. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
39
C. Rekabet Kurumu (RK)
41
D. Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK)
43
E. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının İlgili Olduğu Kamu Kuruluşları
46
1. Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (EÜAŞ)
47
2. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (TEİAŞ)
49
3. Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (TEDAŞ)
50
4. Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (BOTAŞ)
52
5. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO)
53
6. Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ)
54
7. Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü (TTK)
55
8. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ETİ MADEN)
56
9. Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (TEMSAN)
57
10. Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK)
58
II. İLGİLİ İDARİ MAKAMLARIN İDARİ İŞLEVLERİ VE REGÜLASYON KAVRAMININ İRDELENMESİ
59
A. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının İşlevleri
59
B. Düzenleyici Denetleyici Kurumların İşlevleri ve Regülasyon Kavramı
61
C. Kamu İktisadi Teşebbüslerinin İşlevleri
63
III. DENETİM VE YAPTIRIMLAR
64
ELEKTRİK PİYASASI FAALİYETLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ, TÜRLERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ
I. ELEKTRİK PİYASASININ TARİHÇESİ, ÖZELLEŞTİRME VE AYRIŞTIRMA SÜREÇLERİ
67
II. ELEKTRİK PİYASASI FAALİYET TÜRLERİ
71
D. Toptan ve Perakende Satış Faaliyeti
76
E. Piyasa İşletim Faaliyeti
79
F. İthalat–İhracat Faaliyeti
81
G. Toplayıcılık Faaliyeti
82
6446 SAYILI KANUN UYARINCA ELEKTRİK PİYASALARINDA LİSANS ESASLARI
I. LİSANS KAVRAMI, TÜRLERİ İLE BAŞVURU VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ
85
II. ÖN LİSANS BAŞVURU VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ
91
III. LİSANSLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ
95
IV. LİSANS VERİLMESİNİN HUKUKİ SONUÇLARI
96
6446 SAYILI KANUN UYARINCA ELEKTRİK PİYASALARINDA TARİFELER, TÜKETİCİLERİN DESTEKLENMESİ, ÖZELLEŞTİRME, KAMULAŞTIRMA VE ARZ GÜVENLİĞİ
I. TARİFELER VE TÜKETİCİLERİN DESTEKLENMESİ
99
A. Tüketicilerin Desteklenmesi
99
B. Tarifelerin Belirlenmesi ve İçeriği
101
II. ÖZELLEŞTİRME İŞLEMLERİ
103
III. TAŞINMAZ MAL EDİNME SÜRECİ OLARAK KAMULAŞTIRMA
106
IV. ELEKTRİK PİYASASI ARZ GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI
111
5346 SAYILI KANUN UYARINCA YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ ESASLARI
I. 5346 SAYILI KANUN’UN AMACI VE YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ TÜRLERİ
113
II. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANLARININ (YEKA) BELİRLENMESİ
116
A. YEKA’ların Enerji İşleri Genel Müdürlüğü Tarafından Geliştirilmesi Durumunda Usul
118
B. YEKA Amaçlı Bağlantı Kapasite Tahsisi ile YEKA Geliştirilmesi Durumunda Usul
119
III. YEKA’LARIN KULLANILMASI VE KORUNMASI
120
A. YEKA Kullanım Usulü
120
B. YEKA’ların Korunması Bakımından Uyulması Gereken Hususlar
122
IV. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE UYGULANACAK USUL VE ESASLAR
123
A. YEK ve YEK–G Belgesi
124
B. YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM)
125
C. Yerli Ürün (Aksam) Kullanımı ve Etkileri
126
D. Arazi İhtiyacının Karşılanmasına Yönelik Diğer Uygulamalar
127
DOĞAL GAZ PİYASASININ OLUŞUM SÜRECİ VE
I. DOĞAL GAZ PİYASASININ OLUŞTURULMASI
131
II. DOĞAL GAZ PİYASASI FAALİYET TÜRLERİ
133
1. İthalat Lisansını Haiz Bir İthalatçı Şirketin Hakları
136
2. İthalat Lisansını Haiz Bir İthalatçı Şirketin Yükümlülükleri
137
1. İletim Şirketlerinin Yükümlülükleri
141
2. Ulusal İletim Sistemi ve Şirketlerce Yapılacak Nakil
143
D. Depolama Faaliyeti
145
E. Toptan Satış Faaliyeti
151
G. Şehir İçi Dağıtım Faaliyeti
156
1. Faaliyet Kapsamında Tüketicilerin Durumu
160
2. Doğal Gaz Piyasası Bağlamında Dağıtım Bölgeleri
164
3. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım Şirketlerinin Hak ve Yükümlülükleri
166
H. Sıkıştırılmış Doğal Gazın (CNG) Dağıtımı ve İletimi Faaliyetleri
166
İ. Doğal Gazın Sıvılaştırılması Faaliyeti
167
DOĞAL GAZ PİYASASINDA REKABETİN KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİ, ARZ GÜVENLİĞİ, DOĞAL GAZ PİYASASINDA İDARİ YAPTIRIMLAR VE KAMULAŞTIRMA
I. DOĞAL GAZ PİYASASINDA BOTAŞ’IN HUKUKİ DURUMU VE ETKİSİ
169
II. DOĞAL GAZ PİYASASINDA REKABETİ KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK HUKUKİ DÜZENLEMELER İLE AYRIŞTIRMA MESELESİ
171
IV. DOĞAL GAZ PİYASASINDA İDARİ YAPTIRIMLAR VE DENETİM
178
A. Doğal Gaz Piyasasında Genel Olarak İdari Yaptırımlar
178
B. Doğal Gaz Piyasasında Denetim
181
V. DOĞAL GAZ PİYASASINDA ÖN ARAŞTIRMA VE SORUŞTURMA
183
1. Soruşturma Raporu ve Savunma
186
2. Soruşturmanın Nihai Karara Bağlanması
186
b. İdari Para Cezasının Tahsili
189
3. Özel Soruşturma Usulü
189
A. Genel Olarak Kamulaştırma Yetkisi ve Kamu Yararı Kararı
190
B. Acele Kamulaştırma Hali
191
C. Sertifika Sahipleri İçin Kamulaştırma
192
D. Kamusal Mallar Üzerinde Ayni Hak Tesisi
192
PETROL PİYASASININ GELİŞİMİ VE FAALİYET TÜRLERİ
I. PETROL PİYASASININ HUKUK DÜZENİNDE GELİŞİMİ VE KONUSU
197
II. PETROL PİYASASI FAALİYET VE LİSANS TÜRLERİ
198
C. Madeni Yağ Üretimi Faaliyeti
204
D. Depolama Faaliyeti
205
F. Serbest Kullanım Faaliyeti
207
G. İhrakiye Teslimi Faaliyeti
208
PETROL PİYASASINDA REKABETİN KORUNMASI, PİYASA DENETİMİ VE KAMULAŞTIRMA
I. ULUSAL PETROL STOĞU
219
A. Ulusal Petrol Stoğu Komisyonu
220
B. Ulusal Petrol Stoğu Yükümlüleri
220
1. Zorunlu ve Tamamlayıcı Ulusal Petrol Stoğu
221
a. Zorunlu Ulusal Petrol Stok Yükümlüsü
222
b. Tamamlayıcı Ulusal Petrol Stok Yükümlüsü
222
2. Olağanüstü Hallerde Ulusal Petrol Stoğu Kullanımı
223
III. PİYASA DENETİM UYGULAMASI OLARAK ULUSAL MARKER
226
A. Ulusal Marker Kavramı ve Kaçak Akaryakıtla İlişkisi
226
B. Ulusal Markerin Tatbik Edilmesi
227
1. Ulusal Marker Ekleme Yetkisi
228
2. Ulusal Marker Temin ve Teslimi
229
C. Ulusal Markerin Eklenmesinin Denetlenmesi
229
1. Ekleme ve Ekleme Sırasında Kontrol
232
a. Ulusal Marker Eklememe
235
b. Ulusal Markerin Kurumun Belirlediği Seviyede veya Şartta Bulunmaması
236
2. Ekleme Esnasında Nezaret Etme
238
IV. PETROL PİYASASINDA DENETİM, SORUŞTURMA VE İDARİ YAPTIRIMLAR
243
A. Genel Olarak Denetimler
243
B. Piyasada Dolaşan Akaryakıtın Ulusal Marker Yönünden Denetimi
245
D. Petrol Piyasasında Soruşturma
247
1. İhtara Tabi Haller
247
3. Ön Araştırma ve Soruşturma
249
aa. Soruşturma Raporu ve Savunma
252
bb. Soruşturmanın Sonuçlandırılması
253
b. İdari Para Cezaları
255
SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZI (LPG) PİYASASININ GELİŞİMİ VE FAALİYET TÜRLERİ
I. SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZI (LPG) PİYASASININ HUKUK DÜZENİNDE GELİŞİMİ VE KONUSU
259
II. LPG PİYASASI FAALİYET VE LİSANS TÜRLERİ
260
C. Depolama Faaliyeti
268
E. LPG Tüp İmalatı Faaliyeti
269
F. LPG Tüpü Muayenesi, Tamiri ve Bakımı Faaliyeti
270
G. LPG Oto Gaz Bayilik Faaliyeti
270
III. LPG TÜP BAYİLİĞİ FAALİYETİ
274
IV. DÖKME LPG FAALİYETİ
276
V. LPG PİYASASINDA DENETİM, SORUŞTURMA VE İDARİ YAPTIRIMLAR
276
A. Genel Olarak Denetimler
276
B. LPG Piyasasında Numune Alma, Test ve Analiz Yapılması
279
D. LPG Piyasasında Soruşturma
280
1. İhtara Tabi Haller
281
3. Ön Araştırma ve Soruşturma
282
aa. Soruşturma Raporu ve Savunma
285
bb. Soruşturmanın Sonuçlandırılması
285
b. İdari Para Cezaları
288
NÜKLEER ENERJİ VE NÜKLEER GÜÇ SANTRALLERİ
I. NÜKLEER ENERJİ KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ
291
II. NÜKLEER GÜÇ SANTRALİ KURMA VE İŞLETME FAALİYETİNİN İDARİ FAALİYET TEMELİNDE İRDELENMESİ
292
A. NGS Kurma ve İşletme Faaliyetinin İdare Tarafından Üstlenilmesi
293
2. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
294
3. Nükleer Düzenleme Kurumu
295
B. NGS Kurma ve İşletme Faaliyetinin Yerine Getirilmesi
296
1. Özel Hukuk Şirketleri
296
a. EÜAŞ ile Enerji Satış Sözleşme Yapmak İsteyen Şirketler
297
b. EÜAŞ ile Enerji Satış Sözleşme Yapmak İstemeyen Şirketler
299
2. Cumhurbaşkanınca Kurulmasına Karar Verilen Şirket
301
3. Bakanlık Tarafından Görev Verilen Kamu Şirketi
303
4. Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdaresi ya da Kamu Sermayeli Kuruluş
305
III. NGS KURMA VE İŞLETME KAMU HİZMETİNİN YERİNE GETİRİLMESİNDE ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMUNUN ROLÜ
305
I. ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAVRAMI VE KAPSAMI
307
II. ENERJİ VERİMLİLİĞİ ALANINDA YÜRÜTÜLEN FAALİYETLER
309
1. Eğitim ve Bilinçlendirme Faaliyetleri
310
a. Enerji Verimliliği Konusunda Toplumu Bilinçlendirme ve Eğitimler
310
b. Enerji Verimliliği Konusunda Teorik ve Uygulamalı Eğitimler Düzenlenmesi
312
2. Enerji Yöneticisi Görevlendirme ve Enerji Birimi Kurma Faaliyetleri
312
3. Enerji Verimliliğini Artırıcı Uygulamalar
315
4. Enerji Verimliliğini Artırıcı Bir Önlem Olarak Etüt Faaliyeti
316
1. Üniversite ve Meslek Odalarının Yetkilendirilmesi
319
2. Şirketlerin Yetkilendirilmesi
322
C. Enerji Verimliliği Destekleri
326
1. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’da Enerji Verimliliği Teşvikleri
326
2. Türkiye’de Enerji Verimliliği Destekleri
328
D. Ürün Etiketlemesi ve ENVER Etiketi Uygulaması
331
E. Binalarda Enerji Performansı Uygulaması
334
F. Ulaşımda Enerji Verimliliği Uygulaması
338
III. ENERJİ VERİMLİLİĞİ ALANINDA DENETİM
340
IV. ENERJİ VERİMLİLİĞİ ALANINDA İDARİ YAPTIRIMLAR
341