Türk Vatandaşlık Hukuku Prof. Dr. Vahit Doğan, Doç. Dr. Alper Çağrı Yılmaz, Doç. Dr. Lale Ayhan İzmirli  - Kitap
21. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
272
Barkod:
9786253610937
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
540,00₺
İndirimli (%10):
486,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
20. baskı
Ekim 2025
540,00₺
375,00₺ (%31)
Kitabın Açıklaması
Son yıllarda, bölgemizde yaşanan olaylar, bir şekilde ülkemizi de etkilemiş ve yoğun göç dalgası ile karşılaşılmıştır. Kanunkoyucu, ülkemize göç eden yabancılardan, nitelikli işgücü kapsamında değerlendirileceklerin kolaylaştırılmış yoldan Türk vatandaşlığını kazanabilmesine imkân tanıyan bir düzenleme yapmıştır. Ayrıca ülkemizde sermaye yatırımı yapacak yabancıların istisnaî yoldan Türk vatandaşlığına alınabilmelerine ilişkin hükmün kapsamı genişletilmiş, yaşanan aksaklıkların giderilmesi bağlamında bir kısım tedbirler alınmıştır.
16 Nisan 2017 tarihinde yapılan Anayasa değişikliği sonrasında, vatandaşlık hukukunda, karar alma makamı bağlamında kanunlarda gerekli değişiklikler yapılmış, aradan geçen zamana rağmen ikincil mevzuatta hâlâ uyumlaştırma yapılmamıştır. Öyle ki, yürürlükten kaldırılan bir kısım kanun hükümlerinin yönetmelikte aynen muhafaza edildiği görülmektedir. Kanunlar ile yönetmelikler arasında çelişki olması hâlinde, kanunların nazara alınacak olmasına rağmen oluşan çelişkilerin bir an önce giderileceğini ümit ediyoruz.
Kitabın bu baskısında, güncel Danıştay kararlarının yanında, Cumhur-başkanının dışında diğer makamlarca alınacak vatandaşlık hukuku ile ilgili idarî kararlara karşı açılacak davaların İstinaf aşamasında kesinleşeceği nazara alınarak, İstinaf Mahkemelerinin kararlarına da yer verilmiştir. Diğer taraftan kitabın hacminin artırmamaya dikkat ederek, karşılaştırmalı hukuk-ta, özellikle vatandaşlığın sonradan kazanılmasına ilişkin pozitif düzenlemeler ele alınmıştır. Ayrıca HMG sınavlarına hazırlık bağlamında çoktan seçmeli sorulara da yer verilmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Türk Vatandaşlık Hukukunun Tarihi Gelişimi
.
Türk Vatandaşlığının Kazanılması
.
Türk Vatandaşlığının Kaybı
.
Seçme Hakkının Vatandaşlığa Etkisi
.
Vatandaşlık İhtilâfları ve Vatandaşlığın İspatı
.
TVK Dışında Vatandaşlığın Kazanılması ve Kaybı
.
Tüzel Kişilerin ve Şeylerin Tâbiiyeti
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Yirmi Birinci Basıya Önsöz 
7
Kısaltmalar 
17
§ 1. GİRİŞ 
19
I. KAVRAM 
22
A. Terim Meselesi 
22
B. Tanım 
24
II. VATANDAŞLIĞIN HUKUKÎ NİTELİĞİ 
26
III. VATANDAŞLIK HUKUKUNUN KAYNAKLARI 
30
A. Milletlerarası Kaynaklar 
30
B. Millî Kaynaklar 
31
C. Doktrin 
32
IV. VATANDAŞLIK HUKUKUNUN KAMU HUKUKU KARAKTERİ 
32
V. VATANDAŞLIK HUKUKUNUN DİĞER HUKUK DALLARI İLE İLİŞKİSİ 
32
A. Anayasa ve Türk Vatandaşlık Hukuku 
32
1. Anayasal Vatandaşlık Kavramı 
33
2. Anayasada Yer Alan Düzenlemenin Değerlendirilmesi 
38
B. İdare Hukuku ile İlişkisi 
41
C. Devletler Hukuku ile İlişkisi 
41
D. Ceza Hukuku ile İlişkisi 
41
E. Yabancılar Hukuku ile İlişkisi 
42
F. Kanunlar İhtilâfı Hukuku ile İlişkisi 
42
G. Milletlerarası Usûl Hukuku ile İlişkisi 
42
VI. VATANDAŞLIK HUKUKUNUN GENEL İLKELERİ 
43
A. Herkesin Bir Vatandaşlığı Olmalıdır 
44
B. Herkesin Yalnız Bir Vatandaşlığı Olmalıdır 
45
C. Kişi Vatandaşlığını Değiştirmede Serbest Olmalıdır 
46
VII. VATANDAŞLIĞIN TÜRLERİ 
47
A. Doğumla Kazanılan (Asli) Vatandaşlık 
47
1. Soybağı Esası (Jure Sanguinis) 
48
2. Doğum Yeri Esası (Jure Soli) 
49
3. Karma Esas 
49
B. Sonradan Kazanılan (Müktesep) Vatandaşlık 
49
§ 2. TÜRK VATANDAŞLIK HUKUKUNUN TARİHİ GELİŞİMİ 
50
I. 8 NİSAN 1284 (23 OCAK 1869) TARİHLİ TÂBİİYET–İ OSMANİYE’YE DAİR NİZAMNAME 
50
II. 1312 SAYILI KANUN 
51
III. 403 SAYILI TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU 
51
IV. 5901 SAYILI TÜRK VATANDAŞLIĞI KANUNU 
52
Birinci Bölüm
TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI
§ 3. TÜRK VATANDAŞLIĞININ ASLEN KAZANILMASI 
53
I. SOYBAĞI ESASINA GÖRE TÜRK VATANDAŞLIĞININ ASLEN KAZANILMASI 
54
A. Evlilik Birliği İçinde Doğan Çocuklar 
55
B. Evlilik Birliği Dışında Doğan Çocuklar 
58
1. Ana Türk Vatandaşı, Baba Yabancı 
58
2. Baba Türk Vatandaşı, Ana Yabancı 
60
a. Soybağının Kurulması 
62
aa. Evlenme ile Soybağının Kurulması 
62
bb. Soybağının İdarî Yoldan Düzeltilmesi 
63
b. Tanıma 
64
c. Babalığın Hükümle Tahakkuk Etmesi 
65
d. Soybağının Kuruluşunun Türk Vatandaşlığına Etkisi 
65
C. Yurtdışında Doğan Çocukların Durumu 
67
D. Saklı Nüfus 
68
II. DOĞUM YERİ ESASINA (TOPRAK ESASI) GÖRE TÜRK VATANDAŞLIĞININ ASLEN KAZANILMASI 
70
A. Türkiye’de Doğan Çocuklar 
70
1. Doğumun Türkiye’de Gerçekleşmiş Olması 
71
2. Soybağı Esasına Göre Ana ve/veya Babadan Vatandaşlık Kazanılamamış Olması 
71
3. Yabancı Ülke Vatandaşlığının Doğum Anında Kazanılamamış Olması 
72
B. Türkiye’de Bulunmuş Çocuklar 
73
C. Başvuru Usûlü 
74
§ 4. TÜRK VATANDAŞLIĞININ SONRADAN KAZANILMASI 
74
I. YETKİLİ MAKAM KARARI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI 
75
A. Kavramsal Çerçeve 
75
B. Yetkili Makam Kararı ile Türk Vatandaşlığının Kazanılma Hâlleri 
77
1. Genel Olarak Vatandaşlığa Alınma (Âdi Telsik) 
79
a. Ehliyet Şartı 
81
b. İkamet Şartı 
82
c. Yerleşme Niyeti 
86
ç. Sağlıklı Olmak 
88
d. İyi Ahlâk Sahibi Olmak 
88
e. Türkçe Konuşabilmek 
89
f. Geçimini Temin Edebilecek Gelir veya Meslek Sahibi Olmak 
90
g. Millî Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından Engel Teşkil Edecek Hâli Bulunmamak 
90
2. İstisnaî Yolla Vatandaşlığa Alınma 
93
3. Yeniden Vatandaşlığa Alınma 
101
a. İkamet Şartsız Yeniden Vatandaşlığa Alınma 
103
aa. Çıkma İzni Almak Suretiyle Türk Vatandaşlığını Kaybedenler 
103
bb. Ana veya Babalarına Bağlı Olarak Türk Vatandaşlığını Kaybedenler 
103
cc. Mülga Kanunlara Göre Türk Vatandaşlığını Kaybedenler 
104
b. İkamet Şartlı Yeniden Vatandaşlığa Alınma 
105
4. Evlenme Yolu ile Vatandaşlığın Kazanılması 
106
a. Evlenmenin Vatandaşlığa Etkisi 
107
aa. Evlenme Ehliyeti ve Maddî Şartları 
110
bb. Evlenmenin Şeklî Şartları 
113
b. Evlenme ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması Hâlleri 
113
c. Özel Durumlar 
120
aa. Türk Vatandaşı Eşin Ölümü 
120
bb. Evlenmenin Geçerliliği 
121
5. Evlat Edinilme Yolu ile Vatandaşlığın Kazanılması 
122
a. Evlat Edinilmenin Vatandaşlığa Etkisi 
122
aa. Maddî Şartlar 
123
bb. Şeklî Şartlar 
125
b. Evlat Edinilme Yolu ile Türk Vatandaşlığının Kazanılması 
125
aa. Evlatlığın Küçük Olması 
126
bb. Millî Güvenlik ve Kamu Düzeni Bakımından Engel Teşkil Edecek Hâlin Bulunmaması 
127
c. Evlat Edinmede Türk Vatandaşlığının Kazanılma Anının Tespiti 
128
d. Özel Durumlar 
128
C. Vatandaşlığa Alınmada Usûl 
129
1. Genel Olarak Vatandaşlığa Alınma ve Evlenme Yolu ile Vatandaşlığa Alınma Usûlü 
130
2. Yatırımcı Vatandaşlık Kazanmada Kabul Edilen Usul 
133
3. Diğer Hâllerde Kabul Edilen Usûl 
133
D. Karar Vermeye Yetkili Makamlar 
134
E. Vatandaşlığa Alınmanın Sonuçları 
136
1. İlgili Hakkında 
136
2. Eşe Olan Etkisi 
136
3. Çocuklara Olan Etkisi 
138
a. Küçük Çocuklar 
139
b. Ergin Çocuklar 
142
4. Türk Vatandaşlığını Sonradan Kazanan Kişilerin Ad ve Soyadı Meselesi 
142
II. KKTC VATANDAŞLARININ TÜRK VATANDAŞLIĞINI KAZANMASI 
143
III. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI 
144
İkinci Bölüm
TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI
§ 5. KİŞİNİN İRADESİNE BAĞLI KAYIP HÂLLERİ 
149
I. VATANDAŞLIKTAN ÇIKMA 
149
A. Çıkmanın Şartları 
150
1. Ergin ve Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak 
150
2. Herhangi Bir Nedenle Yabancı Devlet Vatandaşlığını Kazanmış Olmak veya Kazanacağına Dair İnandırıcı Emareler Bulunmak 
151
3. Herhangi Bir Suç veya Askerlik Hizmeti Nedeniyle Aranan Kişilerden Olmamak 
153
4. Hakkında Herhangi Bir Malî ve Cezaî Tahdit Bulunmamak 
154
B. Çıkma ve İzin Belgesi 
154
1. İzin Belgesi 
155
2. Çıkma Belgesi 
155
C. Vatandaşlıktan Çıkmada Usûl 
156
D. Vatandaşlıktan Çıkmanın Sonuçları 
156
1. İlgili Hakkındaki Sonuçları 
156
2. Eşe Olan Etkisi 
161
3. Çocuklara Olan Etkisi 
161
II. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI 
164
§ 6. KİŞİNİN İRADESİ DIŞINDA TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI HÂLLERİ 
164
I. VATANDAŞLIĞA ALINMA KARARININ İPTALİ 
166
A. İptal Kararının Şartları 
168
1. İlgilinin Yalan Beyanda Bulunması veya Önemli Hususları Gizlemesi 
168
2. Aldatma Kastının Bulunması 
169
3. İptal Kararının Verileceği Süre 
171
B. İptal Kararının Hüküm ve Sonuçları 
172
1. İlgili Hakkında 
172
a. Basit (Şartsız) İptal Kararı 
173
b. Kapsamlı (Şartlı) İptal Kararı 
175
2. Eş ve Çocuklara Etkisi 
176
II. VATANA BAĞLILIKLA BAĞDAŞMAYAN EYLEMLER 
178
A. Vatana Bağlılıkla Bağdaşmayan Eylem Kavramı 
178
B. Kaybettirme 
180
1. Kaybettirme Hâlleri 
181
2. Değerlendirme 
185
3. Kaybettirmede Usûl 
189
4. Kaybettirmenin Sonuçları 
190
a. Şahsî Sonuçlar 
190
b. Malî Sonuçlar 
190
c. Ülkeye Gelebilme 
191
d. Yeniden Vatandaşlığa Alınma 
192
Üçüncü Bölüm
SEÇME HAKKININ VATANDAŞLIĞA ETKİSİ
§ 7. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAZANILMASI 
194
I. SEÇME HAKKINDAN YARARLANACAK KİŞİ GRUPLARI 
195
II. SEÇME HAKKINDAN YARARLANMANIN ŞARTLARI 
195
A. Ergin Olmak 
195
B. Süre 
196
III. SEÇME HAKKININ KULLANILMASINDA USÛL 
196
IV. SEÇME HAKKININ KULLANILMASININ SONUÇLARI 
197
A. İlgili Hakkında 
197
B. Seçme Hakkının Kullanılmasının Eş ve Çocuklara Etkisi 
197
1. Eşe Olan Etkisi 
197
2. Çocuklara Olan Etkisi 
197
a. Küçük Çocuklar 
198
b. Ergin Çocuklar 
198
§ 8. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞININ KAYBI 
199
I. SEÇME HAKKI İLE TÜRK VATANDAŞLIĞINDAN AYRILMA HAKKINA SAHİP KİŞİ GRUPLARI 
199
II. SEÇME HAKKINDAN YARARLANMANIN ŞARTLARI 
201
A. Ergin Olmak 
201
B. Vatansız Kalmamak 
202
C. Süre 
202
III. SEÇME HAKKININ KULLANILMASINDA USÛL 
202
IV. SEÇME HAKKI İLE VATANDAŞLIKTAN AYRILMANIN SONUÇLARI 
203
A. Kişi Bakımından 
203
B. Eş ve Çocuklara Olan Etkisi 
203
Dördüncü Bölüm
VATANDAŞLIK İHTİLÂFLARI VE VATANDAŞLIĞIN İSPATI
§ 9. VATANDAŞLIK İHTİLÂFLARI VE ÇÖZÜM YOLLARI 
209
I. OLUMLU VATANDAŞLIK İHTİLÂFLARI 
209
A. Kavram 
209
B. Olumlu Vatandaşlık İhtilâflarının Çözüm Yolları 
210
1. Vatandaşlıklardan Birisinin Hâkimin (For) Vatandaşlığı Olması 
211
2. Kişinin Vatandaşlıklarının Hâkimin (For) Vatandaşlığı Olmaması 
211
a. Kişinin Tercih Ettiği Vatandaşlığın Dikkate Alınması 
212
b. Kişinin Gerçek Vatandaşlığının Dikkate Alınması 
212
II. OLUMSUZ VATANDAŞLIK İHTİLÂFLARI 
213
A. Kavram 
213
B. Olumsuz Vatandaşlık İhtilâflarının Çözüm Yolları 
214
§ 10. VATANDAŞLIĞIN İSPATI VE YARGI YOLU 
216
I. VATANDAŞLIĞIN İSPATI 
216
A. Vatandaşlığın İspat Usûlü 
217
1. Doğrudan İspat 
217
2. Dolaylı İspat 
218
B. İspat Yükü 
218
II. TÜRK VATANDAŞLIĞININ İSPATI 
220
A. Vatandaşlık Karineleri 
220
1. Türkiye Cumhuriyeti Nüfus Sicili Kayıtları ve Kimlik Kartı 
221
2. Pasaport ve Pasaport Yerine Geçen Belgeler 
222
a. Pasaport 
222
b. Pasaport Yerine Geçen Belgeler 
223
B. Yurt Dışında Gerçekleşen Doğumlara Dayalı Kazanılan Vatandaşlığın İspatı 
224
III. YARGI YOLU 
225
A. İdarî Yargı 
227
B. Diğer Yargı Organları 
230
C. Maddî Hataların Düzeltilmesi 
230
D. Vatandaşlık Kararının Geri Alınması 
231
Beşinci Bölüm
TVK DIŞINDA VATANDAŞLIĞIN KAZANILMASI VE KAYBI
§ 11. İSKÂN KANUNUNA GÖRE VATANDAŞLIĞIN KAZANILMASI: GÖÇ (MUHACERET) 
233
§ 12. ANTLAŞMALAR YOLU İLE VATANDAŞLIĞIN KAZANILMASI 
237
I. ARAZİ TERK VE İLHAKI 
238
A. Vatandaşlık Değişimi Hususunda Kabul Edilen Esaslar 
238
1. İkametgâh Esası 
238
2. Doğum Yeri Esası 
239
3. İkametgâh ve Doğum Yeri Esası 
239
4. İkametgâh veya Doğum Yeri Esası 
239
B. Seçme (Option) Hakkı 
239
C. Türk Hukukunda Terk ve İlhakın Vatandaşlığa Etkisi 
240
II. AHÂLİ MÜBADELESİ 
241
Altıncı Bölüm
TÜZEL KİŞİLERİN VE ŞEYLERİN TÂBİİYETİ
§ 13. TÜZEL KİŞİLERİN TÂBİİYETİ 
245
I. KAVRAMSAL ÇERÇEVE 
245
II. TİCARET ŞİRKETLERİNİN TÂBİİYETİNİN TESPİTİ 
247
A. Ticaret Şirketlerinin Tâbiiyetinin Tespitinde Kabul Edilen Sistemler 
247
1. Kurucuların Vatandaşlığını Nazara Alan Sistem 
247
2. Sermayenin Bulunduğu Yer Sistemi 
247
3. Kuruluş Yeri Sistemi 
248
4. Merkez Yeri Sistemi 
248
5. Kontrol Sistemi 
249
C. Türk Hukukunda Ticaret Şirketlerinin Tâbiiyeti 
250
1. Sermaye Şirketlerinin Tâbiiyetinin Tespiti 
250
2. Şahıs Şirketlerinin Tâbiiyetinin Tespiti 
251
III. DERNEKLERİN TÂBİİYETİ 
251
§ 14. GEMİLERİN VE HAVA GEMİLERİNİN TÂBİİYETİNİN TESPİTİ 
253
I. GEMİLERİN TÂBİİYETİNİN TESPİTİ 
253
A. Genel Olarak 
253
B. Bayrak Çekme Hakkının Kazanılması 
253
1. Gerçek Kişilerin Malı Olan Gemiler 
254
2. Tüzel Kişilerin Malı Olan Gemiler 
254
II. HAVA GEMİLERİNİN TÂBİİYETİNİN TESPİTİ 
255
ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR 
257
Kaynakça 
269