Üreticinin Sorumluluğu Dr. Duygu Dincioğlu  - Kitap

Üreticinin Sorumluluğu

1. Baskı, 
Temmuz 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
360
Barkod:
9786253779702
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
1.200,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Çalışmamızın birinci bölümünde, üreticinin sorumluluğu kavramı, ortaya çıkış sebepleri, bazı yabancı ülke hukukları ile Avrupa Birliği hukuku ve Türk hukukundaki tarihsel gelişimi anlatılacaktır.
İkinci bölümde, 85/374 sayılı Direktif uyarınca üreticinin sorumluluğunun şartları ve Direktif'te düzenlenen diğer hususular incelenecektir.
Üçüncü bölümde, Türk hukukunda 2021 yılında yürürlüğe giren 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında üreticinin sorumluluğu ve Kanun'da yer verilen diğer hususlar Direktif ile karşılaştırmalı olarak ele alınacaktır.
Dördüncü bölümde, Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin 2024/2853 sayılı yeni Direktifi kapsamlı biçimde analiz edilecek, gerek 85/374 sayılı Direktif, gerekse 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ile karşılaştırmalı olarak incelenecektir.
Sonuç bölümde konu hakkında genel bir değerlendirme yapılacak ve çalışma sona erdirilecektir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Üreticinin Sorumluluğu Kavramı, Ortaya Çıkış Sebepleri ve Tarihsel Gelişimi
.
85–374 Sayılı Direktif Kapsamında Üreticinin Sorumluluğu
.
7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu Kapsamında Üreticinin Sorumluluğu
.
Avrupa Parlamentosu ve Konseyi'nin 2024–2853 Sayılı Direktifi'ne Göre Üreticinin Sorumluluğu
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
KISALTMALAR 
19
GİRİŞ 
21
BİRİNCİ BÖLÜM
ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU KAVRAMI, ORTAYA ÇIKIŞ SEBEPLERİ VE TARİHSEL GELİŞİMİ
I. ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU KAVRAMI VE ORTAYA ÇIKIŞ SEBEPLERİ 
23
II. ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞUN TARİHSEL GELİŞİMİ 
28
A. Genel Olarak 
28
B. Amerikan Hukukunda Tarihsel Gelişim 
30
1. Genel Olarak 
30
2. Üreticinin Sorumluluğuna İlişkin Verilen Bazı Önemli Mahkeme
Kararları 
31
a. “MacPherson v. Buick Motor Co” Kararı 
31
b. “Escola v. Coca–Cola Bottling Co. of Fresno” Kararı 
32
c. “Hennigsen v. Bloomfield Motors”ve “Greenman v. Yuba
Power Products”Kararları 
34
3. Restatement (Second) ve (Third) of Torts Çerçevesinde
Üreticinin Kusursuz Sorumluluğu 
35
C. Alman Hukukunda Tarihsel Gelişim 
42
1. Alman Ürün Sorumluluğu Kanunu’ nun Kabulü Öncesi 
42
2. Alman Ürün Sorumluluğu Kanunu’ nun Kabulü Sonrası 
45
D. İsviçre Hukukunda Tarihsel Gelişim 
49
1. İsviçre Ürün Sorumluluğu Kanunu’nun Kabulü Öncesi 
49
2. İsviçre Ürün Sorumluluğu Kanunu’nun Kabulü Sonrası 
52
E. Fransız Hukukunda Tarihsel Gelişim 
53
1. 85/374 sayılı AB Direktifi’nin Fransız Medeni Kanunu’na
Aktarılması Öncesi 
53
2. 85/374 sayılı AB Direktifi’nin Fransız Medeni Kanunu’na
Aktarılması Sonrası 
58
F. Avrupa Birliği Hukukunda Tarihsel Gelişim 
59
G. Türk Hukukunda Tarihsel Gelişim 
62
1. Genel Olarak 
62
2. Sözleşmesel Sorumluluk Kapsamında Üreticinin Sorumluluğu 
63
3. Haksız Fiil Sorumluluğu Kapsamında Üreticinin Sorumluluğu 
64
4. Kusursuz Sorumluluk Düzenlemelerine Göre Çözüm Arayışı 
66
a. Genel Olarak 
66
b. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu Hükümleri Çerçevesinde
Çözüm Arayışı 
66
c. Yapı Malikinin Sorumluluğu Hükümleri Çerçevesinde Çözüm
Arayışı 
69
d. Organizasyon Sorumluluğu Hükümleri Çerçevesinde Çözüm
Arayışı 
71
e. Tehlike Sorumluluğu Hükümleri Çerçevesinde Çözüm Arayışı 
73
5. Özel Kanunların Getirdiği Sorumluluk Hükümleri Bakımından 
76
a. Mülga 4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
Dönemi 
76
b. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna Göre
Üreticinin Sorumluluğu 
80
c. Mülga 4703 Sayılı Kanun Kapsamında Üreticinin
Sorumluluğu 
82
d. 7223 Sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
Kapsamında Üreticinin Sorumluluğu 
84
İKİNCİ BÖLÜM
85/374 SAYILI DİREKTİF KAPSAMINDA ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU
I. 85/374 SAYILI DİREKTİF’E GENEL BAKIŞ 
85
II. 85/374 SAYILI DİREKTİF’ E GÖRE ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU 
87
A. Sorumluluğun Koşulları 
87
1. Direktif’e Göre Bir Ürünün Bulunması 
87
a. 85/374 Sayılı Direktif’te Ürün Tanımı ve Kapsamı 
87
(1) Taşınır Eşya 
89
(2) Elektrik 
90
b. Ürün Kapsamı Değerlendirilmesinde Bazı Özel Durumlar 
93
(1) İnsan Kanı ve Organları 
93
(2) Çöp (Atık) 
93
(3) Kullanılmış ya da Onarılıp Yenilenmiş Ürünler 
94
(4) Bilgi, Kitap ve Basılı Eserler 
94
(5) Yazılım, Yapay Zeka Sistemleri ve Robotlar 
96
(i) Yazılım ve Yapay Zeka Sistemleri 
96
(ii) Robot 
102
(6) İlaç 
103
c. 85/374 sayılı Direktif’e Göre Ürün Olarak
Nitelendirilmeyenler 
105
2. Ürünün Hatalı Olması 
106
a. 85/374 Sayılı Direktif’ e Göre Hata Tanımı ve Kapsamı 
106
(1) Genel Olarak 
106
(2) Ürünün Hatalı Olup Olmadığına İlişkin Değerlendirmede
Direktif’te Yer Verilen Hususlar 
107
(i) Ürünün Sunumu (Tanıtımı) 
108
(ii) Ürününden Makul Olarak Beklenen Kullanım 
110
(iii) Ürünün Piyasaya Sürüldüğü Tarih 
112
(iv) Diğer Etkenler 
113
b. Hata Türleri 
115
(1) Tasarım (Yapım – Bileşim) Hatası 
117
(2) Üretim Hatası 
118
(3) Bilgilendirme (Talimat) Hatası 
119
3. Zararın Ortaya Çıkması 
121
a. Kişinin Uğradığı Zarar 
122
(1) Genel Olarak 
122
(2) Kişinin Uğradığı Zararın Miktarı Bakımından Getirilen
Sınırlandırma 
122
b. Eşyaya İlişkin Hasar 
125
(1) Genel Olarak 
125
(2) Hasara Uğrayan Eşyanın Kullanım Amacı Bakımından
Getirilen Sınırlandırma 
125
(3) Hatalı Ürünün Kendisine Gelen Hasarlar Bakımından
Sınırlandırma 
127
(4) Eşyanın Uğradığı Hasarın Miktarı Bakımından Getirilen
Sınırlandırma 
128
c. Manevi Zarar 
129
4. Hatalı Ürün ile Meydana Gelen Zarar Arasında İlliyet Bağının
Bulunması 
129
a. Genel Olarak 
129
b. İlliyet Bağının İspatı 
130
B. Hak Talep Edebilecek Kişiler 
131
C. Sorumlu Olan Kişiler 
132
1. Üretici 
133
a. Gerçek Üreticiler 
134
(1) Bitmiş (Nihai Ürün) Üreticisi 
134
(2) Bileşen Parça Üreticisi 
136
(3) Hammadde Üreticisi 
137
b. Görünüşte Üreticiler 
138
2. İthalatçı 
142
3. Tedarikçi 
143
D. Sorumluluğun Hukuki Niteliği ve Birden Fazla Kişinin Hukuki
Sorumluluğu 
146
1. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 
146
2. Birden Fazla Kişinin Hukuki Sorumluluğu (Müteselsil
Sorumluluk) 
147
E. Sorumsuzluk Anlaşması Yapma Yasağı 
148
F. Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 
149
1. Ürünün Piyasaya Sürülmemiş Olması 
150
2. Şartlar Göz Önünde Bulundurulduğunda, Ürünün Piyasaya
Sürülme Anında Hatasız Olduğu ya da Hatanın Sonradan
Meydana Geldiği Yönünde İhtimallerin Bulunması 
152
3. Ürünün Ticari Bir Amaçla Satış veya Başka Bir Dağıtım Şekli İçin
Üretilmemesi veyahut Mesleki Faaliyet Sırasında Üretilmemiş ya
da Dağıtılmamış Olması 
153
4. Üründeki Hatanın Emredici Hükümlere Uyulması Sonucu
Meydana Gelmiş Olması 
155
5. Ürünün Piyasaya Sürüldüğü Anda Mevcut Olan Bilimsel ve
Teknolojik Bilgi Düzeyinin, Bir Hatanın Varlığının Tespit Edilmesine
Olanak Tanıyacak Nitelikte Olmaması (Gelişim Riski Savunması) 
157
a. Genel Olarak 
157
b. Mevcut Olan Bilim ve Teknolojik Bilgi Düzeyi 
161
c. Ürünün Piyasaya Sürüldüğü Zamanın Esas Alınması 
163
6. Bileşen Üreticisi Söz Konusu Olduğunda, Hatanın Bileşenin Dahil
Edildiği Ürünün Tasarımına veya Bu Ürünün Üreticisi Tarafından
Verilen Talimatlara Atfedilebilir Olması 
163
a. Hatanın Hammadde ya da Bileşen Parçanın Dahil Edildiği
Ürünün Tasarımı Nedeniyle Ortaya Çıkması 
164
b. Hatanın Bileşenin Dahil Edildiği Ürünün Üreticisi Tarafından
Verilen Talimatlarından Kaynaklanması 
165
G. Tazminattan İndirim Sebepleri 
166
H. Sorumluluğun Zamansal Sınırı 
167
I. Direktifin Mevcut Kanunlarla İlişkisi 
168
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
7223 SAYILI ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE TEKNİK DÜZENLEMELER KANUNU KAPSAMINDA ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU
I. KANUNA GENEL BAKIŞ 
171
II. KANUNA GÖRE ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU 
174
A. Sorumluluğun Koşulları 
174
1. Kanun’a Göre Bir Ürünün Bulunması 
175
a. Kanun’a Göre Ürün Tanımı ve Kapsamı 
175
(1) Madde 
176
(2) Müstahzar 
177
(3) Eşya 
182
(i) Genel Olarak 
182
(ii) Taşınır – Taşınmaz Eşya Ayrımının Kanun
Kapsamında Değerlendirilmesi 
184
(iii) Elektrik ve Diğer Doğal Güçler 
186
(iv) Bütünleyici Parçanın Kanun Kapsamında Sayılıp
Sayılamayacağı 
186
b. Ürün Kapsamının Değerlendirilmesinde Bazı Özel Durumlar 
188
c. Ürün Olarak Nitelendirilmeyenler 
188
2. Ürünün Uygunsuz (Hatalı) Olması 
190
a. Uygunsuzluk Kavramı ve Yorumu 
190
b. Uygunsuz (Hatalı) Ürün ve Ayıplı Ürün Karşılaştırması 
195
c. Güvenli Ürün Tanımı ve Kapsamı 
200
(1) Genel Olarak 
200
(2) Güvenli Ürün Belirlemesinde Esas Alınan Teknik
Düzenleme, Genel Ürün Güvenliği Mevzuatı ile
Kanundaki Diğer Yardımcı Tanımlamalar 
201
(i) Teknik Düzenlemeye Uygunluk 
201
(ii) Yardımcı Diğer Tanımlamalar 
205
3. Bir Zararın Meydana Gelmesi 
206
a. Genel Olarak 
206
b. Kişinin Uğradığı Zarar 
206
(1) Ölüm 
208
(i) Cenaze Giderleri 
208
(ii) Tedavi Giderleri ile Çalışma Gücünün Azalmasından
Ya Da Yitirilmesinden Doğan Kayıplar 
208
(iii) Destekten Yoksun Kalma Tazminatı 
209
(2) Bedensel Zararlar 
210
(i) Tedavi Giderleri 
211
(ii) Kazanç Kaybı 
212
(iii) Çalışma Gücünün Tamamen veya Kısmen
Kaybından (Azalmasından ya da Yitirilmesinden)
Doğan Zarar 
213
(iv) Ekonomik Geleceğin Sarsılmasından Doğan Zararlar 
214
(3) Manevi Zarar 
215
c. Eşyanın Uğradığı Hasar 
217
(1) Genel Olarak 
217
(2) Hatalı Ürünün Kendisine Gelen Hasar Bakımından
Değerlendirme 
218
(3) Hasara Uğrayan Eşyanın Kullanım Amacı Bakımından
Değerlendirme 
221
(4) Tazminat Sınırlaması Bakımından 
223
4. Uygunsuz (Hatalı) Ürün ile Meydana Gelen Zarar Arasında İlliyet
Bağının Bulunması 
224
a. Genel Olarak 
224
b. İlliyet Bağının İspatı 
224
B. Hak Talep Edebilecek Kişiler 
226
C. Sorumlu Olan Kişiler 
227
1. İmalatçı (Üretici) 
229
2. İthalatçı 
231
3. Ara Ürün İmalatçısı (Üreticisi) ve İthalatçısının Durumu 
232
4. Dağıtıcı (Tedarikçi) 
233
5. Yetkili Temsilcinin Durumu 
235
D. Sorumluluğun Hukuki Niteliği ve Birden Fazla Kişinin Hukuki
Sorumluluğu 
236
1. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 
236
2. Birden Fazla Kişinin Hukuki Sorumluluğu (Müteselsil
Sorumluluk) 
240
E. Sorumsuzluk Anlaşması Yapma Yasağı 
241
F. Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 
244
1. Genel Olarak 
244
2. Kanunda Yer Verilen Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 
245
a. Ürünün Piyasaya Sürülmemiş Olması 
245
b. Uygunsuzluğun Dağıtıcının veya Üçüncü Bir Tarafın Ürüne
Müdahalesinden veya Kullanıcıdan Kaynaklanması 
246
c. Üründeki Uygunsuzluğun Teknik Düzenlemelere veya Diğer
Zorunlu Teknik Kurallara Uygun Olarak Üretilmesinden
Kaynaklanması 
248
3. Kanunda Yer Verilmeyen Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 
251
a. Genel Olarak 
251
b. Ürünün Ticari Bir Amaçla Satış veya Başka Bir Dağıtım Şekli
İçin Üretilmemesi veyahut Mesleki Faaliyet Sırasında
Üretilmemiş ya da Dağıtılmamış Olması 
251
c. Ürünün Piyasaya Sürüldüğü Anda Mevcut Olan Bilimsel ve
Teknolojik Bilgi Düzeyinin, Bir Hatanın Varlığının Tespit
Edilmesine Olanak Tanıyacak Nitelikte Olmaması (Gelişim
Riski Savunması) 
252
d. Bileşen Üreticisi Söz Konusu Olduğunda, Hatanın Bileşenin
Dahil Edildiği Ürünün Tasarımına veya Bu Ürünün Üreticisi
Tarafından Verilen Talimatlara Atfedilebilir Olması 
254
G. Tazminattan İndirim Sebepleri 
254
H. Sorumluluğun Zamansal Sınırı 
256
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
AVRUPA PARLAMENTOSU VE KONSEYİ’NİN 2024/2853 SAYILI DİREKTİFİ’NE GÖRE ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU
I. 2024/2853 SAYILI DİREKTİF’İN KABULÜ 
259
II. 2024/2853 SAYILI DİREKTİFİ’NE GENEL BAKIŞ 
262
III. 2024/2853 SAYILI DİREKTİF’E GÖRE ÜRETİCİNİN SORUMLULUĞU 
263
A. Sorumluluğun Koşulları 
263
1. Direktif’e Göre Bir Ürünün Bulunması 
263
a. 2024/2853 Sayılı Direktife Göre Ürün Kavramı 
263
(1) Taşınır Eşya 
264
(2) Elektrik 
265
(3) Dijital Üretim Dosyaları 
266
(4) Hammadde 
266
(5) Yazılım 
267
(6) Dijital Hizmetler 
270
(7) İlaç 
273
b. Ürün Kavramı Kapsamı Değerlendirilmesinde Bazı Özel
Durumlar 
274
c. Ürün Olarak Nitelendirilmeyenler 
274
d. Ürün Kavramının ÜGTDK Kapsamında Değerlendirilmesi 
275
2. Ürünün Hatalı Olması 
275
a. Genel Olarak 
275
b. Ürünün Hatalı Olduğuna İlişkin Direktif’te Yer Verilen Özel
Değerlendirilmesi Gereken Hususlar 
276
c. Hata Türleri 
280
d. Ürünün Hatalı Olduğuna İlişkin Direktif’te Düzenlenen
Karineler 
281
(1) Davalının, Direktif’in md. 9/1 Düzenlemesi Uyarınca
Kendi Tasarrufunda Bulunan Delilleri Sunmaması 
282
(2) Davacının, Ürünün Zarar Gören Kişinin Maruz Kaldığı
Zarar Riskine Karşı Koruma Sağlamak Amacıyla AB
Hukukunda veya Ulusal Hukukta Öngörülen Zorunlu
Ürün Güvenliği Kurallarına Uymadığını Kanıtlaması 
282
(3) Davacının, Zararın Ürünün Makul Ölçüde Kullanımı
Sırasında ya da Olağan Koşullar Altında Ürünün Bariz Bir
Hatasından Kaynaklandığını Kanıtlaması 
283
(4) Davanın Teknik veya Bilimsel Karmaşıklığı Nedeniyle
Davacının Üründeki Hatayı, İlliyet Bağını veya Her İkisini
Birden Kanıtlamasının Aşırı Derecede Zor Olacağı
Durumlar 
283
e. Hata Kavramının ÜGTDK Kapsamında Değerlendirilmesi 
285
3. Zararın Ortaya Çıkması 
286
a. Genel Olarak 
286
b. Kişinin Uğradığı Zarar 
287
c. Eşyanın Uğradığı Hasar 
288
d. Verilere İlişkin Zararlar 
290
e. Manevi Zarar 
292
f. Zarar Kavramının ÜGTDK Kapsamında Değerlendirilmesi 
292
4. Zarar ile Hatalı Ürün Arasında İlliyet Bağının Bulunması 
294
a. Genel Olarak 
294
b. İlliyet (Nedensellik) Bağına İlişkin Karineler 
295
c. İlliyet Bağına İlişkin Düzenlemelerin ÜGTDK Kapsamında
Değerlendirilmesi 
297
B. 2024/2853 Sayılı Direktif’e Göre Delillerin Açıklanması 
297
1. Delillerin Açıklanması 
297
2. Delillerin Açıklanmasının ÜGTDK Kapsamında Değerlendirilmesi 
300
C. Hak Talep Edebilecek Kişiler 
300
D. Sorumlu Olan Kişiler 
300
1. Genel Olarak 
300
a. Üretici 
301
b. İthalatçı 
302
c. Üreticinin Yetkili Temsilcisi 
303
d. İfa Hizmeti Sağlayıcısı 
304
e. Üründe Esaslı Değişiklik Yapanlar 
305
f. Dağıtıcı 
307
g. Elektronik Ticaret Hizmeti Sağlayıcısı 
308
2. Sorumlu Olan Kişilere İlişkin Düzenlemelerin ÜGTDK
Kapsamında Değerlendirilmesi 
310
E. Sorumluluğun Hukuki Niteliği ve Birden Fazla Kişinin Hukuki
Sorumluluğu 
310
1. Sorumluluğun Hukuki Niteliği 
310
2. Birden Fazla Kişinin Hukuki Sorumluluğu (Müteselsil
Sorumluluk) 
311
F. Sorumsuzluk Anlaşması Yapma Yasağı 
312
G. Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 
312
1. Genel Olarak 
312
2. Direktif’te Düzenlenen Sorumluluktan Kurtuluş Sebepleri 
313
a. Ürünün Piyasaya Sürülmemesi ve Hizmete Sunulmaması 
313
b. Ürünün Piyasaya Sunulmamış Olması 
313
c. Üründeki Hatanın Ürünün Piyasaya Sürüldüğü, Hizmete
Sunulduğu veya Bir Distribütör Olması Durumunda Piyasaya
Sunulduğu Sırada Mevcut Olmaması 
314
(1) Genel Olarak 
314
(2) Üreticinin Kontrolünün Devam Etmesi Durumu 
314
(3) Sorumluluktan Kurtuluş Sebebinin İleri Sürülemeyeceği
Durumlar 
315
d. Zarara Neden Olan Üründeki Hatanın Ürünün Yasal
Gerekliliklere Uygunluğundan Kaynaklanması 
317
e. Üründeki Hatanın Ürünün Piyasaya Sürüldüğü veya Hizmete
Sunulduğu Tarihte veya Ürünün Kontrolünde Olduğu Süre
Boyunca Bilimsel ve Teknik Bilgiye Göre Anlaşılamayacak
Durumda Olması 
317
f. Üründeki Hatanın Bileşenin Dahil Edildiği Ürünün Tasarımı
veya Ürünün Üreticisinin Bileşenin Üreticisine Vermiş
Olduğu Talimatlardan Kaynaklanması 
318
g. Değişiklik Yapılan Bir Ürün Söz Konusu Olduğunda Zarara
Neden Olan Hatanın Ürünün Değişiklikten Etkilenmeyen Bir
Parçasıyla İlgili Olması 
318
3. Sorumluluktan Kurtuluş Sebeplerinin ÜGTDK Kapsamında
Değerlendirilmesi 
319
H. Tazminattan İndirim Sebepleri 
319
I. Sorumluluğun Zamansal Sınırı 
320
1. Genel Olarak 
320
2. Sorumluluğun Zamansal Sınırının ÜGTDK Kapsamında
Değerlendirilmesi 
322
İ. Direktifin Mevcut Kanunlarla İlişkisi 
322
SONUÇ 
325
KAYNAKÇA 
341