Çek Uygulamasında Muhatap Bankanın Hukuki Sorumluluğu Av. Derya Akaslan - Kitap

Çek Uygulamasında Muhatap Bankanın Hukuki Sorumluluğu

1. Baskı, 
Haziran 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
150
Barkod:
9786253778989
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Yayınevi:
Adalet Yayınevi
Fiyatı:
450,00₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Hukuki ve ekonomik hayatın temel unsurlarından biri olan güven olgusu, ticari ilişkilerin sağlıklı şekilde sürdürülebilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Ticari yaşamın en yaygın ödeme araçlarından biri olan çek de bu güven ilişkisinin merkezinde yer almakta; özellikle bankacılık sistemi içerisinde hem uygulama hem de sorumluluk bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Çekin güvenilirliğinin sağlanması ise yalnızca keşideci ve hamil arasındaki ilişkiyle sınırlı olmayıp, süreçte aktif rol üstlenen muhatap bankaların yükümlülüklerinin doğru şekilde belirlenmesini de zorunlu kılmaktadır.
Bu çalışma, uygulamada sıklıkla karşılaşılan uyuşmazlıklardan ve bankacılık sektöründeki mesleki tecrübelerimden hareketle hazırlanmıştır. Özellikle çek hesabı açılması, çek defteri verilmesi ve çekin ibrazı süreçlerinde muhatap bankaların özen ve dikkat yükümlülüğünün kapsamı ile bu yükümlülüklerin ihlali hâlinde ortaya çıkan hukuki sorumluluğun incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma boyunca yalnızca teorik bilgilerle yetinilmemiş; öğretideki görüşler, yargı kararları ve uygulamada karşılaşılan sorunlar birlikte değerlendirilerek konu bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmaya çalışılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Çek Kavramı ve Çekin Unsurları
.
Çekte Muhatap ve Muhatap Bankanın Yükümlülükleri
.
Muhatap Bankanın Hukukî Sorumluluğu
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
7
ÖZET 
9
İÇİNDEKİLER 
11
KISALTMALAR 
15
GİRİŞ 
17
BİRİNCİ BÖLÜM
ÇEK KAVRAMI VE ÇEKİN UNSURLARI
I. ÇEK KAVRAMI 
21
II. ÇEKİN HUKUKÎ NİTELİĞİ 
22
A. Çekin Kıymetli Evrak Niteliği 
22
B. Çekin Havale Niteliği 
23
C. Çekin Emre Yazılı Senet Niteliği 
24
D. Çekin Ödeme Aracı Niteliği 
25
III. ÇEKİN GEÇERLİLİĞİ İÇİN ZORUNLU UNSURLAR 
29
A. Çek Kelimesi 
31
B. Kayıtsız ve Şartsız Belirli Bir Bedelin Ödenmesi İçin Havale 
32
C. Muhatabın Ticaret Unvanı 
33
D. Ödeme Yeri 
35
E. Düzenlenme Tarihi 
36
F. Düzenlenme Yeri 
37
G. Düzenleyenin İmzası 
39
H. Muhatap Banka Tarafından Verilen Seri Numarası 
41
I. Karekod 
42
IV. YASAL UNSURLAR HARİCİNDE ÇEKE YAPILAN İLAVELER VE HUKUKÎ
SONUÇLARI 
43
A. Zorunlu Unsurlar Dışında Çeke Yazılması Mümkün ve Geçerli İlaveler 
43
1. “Emre Yazılı Değildir” Kaydı 
43
2. “Hamiline” Kaydı 
44
3. Aynen Ödeme Kaydı ve Kur Kaydı 
44
4. İkametgâh Kaydı 
44
5. Protestodan Muafiyet Kaydı 
44
6. Hesaben Ödeme Kaydı 
45
7. Sorumsuzluk Kaydı ve Ciro Yasağı 
45
8. Yetki Kaydı ve Tahkim Kaydı 
46
9. Çizgili Çeke İlişkin Kayıtlar 
47
10. Çek Karşılığının Bloke Edildiği Kaydı 
47
B. Çeke Yazılması Hâlinde Geçersiz Sayılan İlaveler 
48
1. Kabul Kaydı 
48
2. Vade Kaydı 
48
3. Faiz Kaydı 
49
4. Düzenleyenin Sorumsuzluk Kaydı 
49
5. Cezai Şart Kaydı 
49
6. “Teminat Çeki” Kaydı 
49
C. Çekin Kambiyo Senedi Olma Vasfını Ortadan Kaldıran İlaveler 
50
İKİNCİ BÖLÜM
ÇEKTE MUHATAP VE MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. ÇEKTE MUHATABIN BANKA OLMA ZORUNLULUĞU 
53
II. ÇEK ANLAŞMASI, ÇEK HESABI AÇILMASI VE BANKANIN BU HUSUSTAKİ
YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
55
A. Çek Anlaşması 
55
B. Bankanın Çek Hesabı Açarken Dikkat Edeceği Hususlar 
57
1. Kişinin Ekonomik ve Sosyal Durumunun Tespitinde Gerekli
Basiret ve Özenin Gösterilmesi 
58
a. Kişinin Ekonomik Durumunun Belirlenmesi 
59
b. Kişinin Sosyal Durumunun Belirlenmesi 
60
2. Kişinin Çek Yasaklısı Olup Olmadığını Araştırma Yükümlülüğü 
61
3. Çek Hesabı Açılması İçin Bilgi ve Belge İsteme Yükümlülüğü 
62
4. Çek Hesabı Sahibinin Yazılı Beyanını Alma Yükümlülüğü 
64
5. Çek Hesabı Sahibinin İmzasını Alma Yükümlülüğü 
65
6. Bankaların Çek Hesabı Sahibine Çek Defteri Vermeleri 
66
III. BANKALARIN BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
67
IV. ÇEKİN İBRAZINDA MUHATAP BANKANIN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
68
A. Çekin Muhatap Bankaya İbrazı 
68
1. Çekte İbraz Süreleri 
69
2. Çeki ibraz Edebilecek Kişi 
71
a. Nama Yazılı Çeklerde 
71
b. Emre Yazılı Çeklerde 
72
c. Hamiline Yazılı Çeklerde 
72
3. Çekin İbraz Edilebileceği Yer 
73
a. Muhatap Bankaya İbraz 
73
b. Takas Odasına İbraz 
74
4. İbraz Sayılmayan Haller 
75
B. Çekin İbrazında Muhatap Bankanın Araştırma Yükümlülüğü 
76
1. İbrazın Süresinde Yapılıp Yapılmadığı 
77
2. İbraz Edilen Çekin Geçerli Olup Olmadığı 
79
a. Çekin Zorunlu Unsurlarının Varlığının Kontrol Edilmesi 
80
b. Düzenleyenin İmzasının Kontrol Edilmesi 
80
c. Düzenleyenin İmzanın Kendisine Ait Olmadığına Dair
Beyanda Bulunması 
82
3. Çeki İbraz Edenin Yetkili Hamil Olup Olmadığı 
82
4. Çekin Sahte veya Tahrif Edilmiş Olup Olmadığı 
83
a. Sahte Çek 
84
b. Tahrif Edilmiş Çek 
86
5. Çekle İlgili Mahkeme Kararı Olup Olmadığı 
87
6. Düzenleyenin Çekten Cayma Beyanı Olup Olmadığı 
89
V. MUHATAP BANKANIN ÇEKİ ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
90
A. Muhatap Bankanın Karşılığı Olan Çeki Ödemesi 
90
B. Muhatap Bankanın Kısmen Karşılığı Olan Çeki Ödemesi 
92
C. Düzenleyenin Çeki Haricen Ödemesi 
94
D. Bankanın Alacağını Hesapta Bulunan Para ile Takas ve Mahsup
Etmesi 
94
E. Çek Bedeli Üzerine Hamilin Alacaklıları Tarafından Haciz Konulması 
94
VI. MUHATAP BANKANIN HER ÇEK YAPRAĞI İÇİN YASAL ÖDEME
YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
95
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU
I. GENEL OLARAK 
101
A. Muhatabın Düzenleyene Karşı Hukukî Sorumluluğu 
102
B. Muhatabın Hamile ve Üçüncü Kişilere Karşı Hukukî Sorumluluğu 
103
C. Sorumsuzluk Anlaşması 
106
II. BANKANIN ÇEK HESABI AÇILMASI VE ÇEK DEFTERİNİN TESLİMİNDE
HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
108
A. Sorumluluğun Hukukî Dayanağı 
108
B. Muhatap Bankanın Hesap Açılışında Göz Önünde Tutacağı Hususlar
ve Özen Yükümlülüğün Kapsamı 
109
C. Sorumluluğun Hukukî Niteliği 
112
III. BANKANIN ÇEKİN İBRAZI VE ÖDEME AŞAMASINDAKİ HUKUKÎ
SORUMLULUĞU 
115
A. Çekten Cayma ve Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk 
117
1. Çekten Cayma Hâlinde Sorumluluk 
117
2. Ödemenin Yasaklanması Hâlinde Sorumluluk 
118
B. Sahte ve Tahrif Edilmiş Çeklerin Ödenmesinden Doğan Sorumluluk 
120
IV. ÇEKİN KARŞILIKSIZ ÇIKMASI HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
SORUMLULUĞU 
126
V. ÖZEL ÇEK TÜRLERİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
128
A. Çizgili Çekler Açısından 
128
B. Mahsup Çekleri Açısından 
130
C. Teyitli (Bloke) Çekler Açısından 
131
D. Garantili Çekler Açısından 
134
VI. BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN İHLALİNDE MUHATAP BANKANIN
HUKUKÎ SORUMLULUĞU 
137
VII. KARŞILIĞIN DEVRİ HÂLİNDE MUHATAP BANKANIN HUKUKÎ
SORUMLULUĞU 
138
A. Karşılığın Devri 
138
B. Karşılığın Devri Hâlinde Muhatap Bankanın Sorumluluğu 
140
SONUÇ 
141
KAYNAKÇA 
145
HakkımızdaUluslararası Yayınevi BelgesiKaynakça Dosyası Kişisel Verilerin Korunması ÜyelikSiparişlerimİade Politikasıİletişim
 
Ana Sayfa
Kategori
Sipariş
Sepetim
Profil