Anayasa Hukukunda Ölçülülük İlkesi M. Murat Öngel  - Kitap
Anayasa Hukukunda

Ölçülülük İlkesi

1. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
404
Barkod:
9786253778613
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
850,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Çalışmanın konusu olan ölçülülük ilkesi çağımız anayasa hukuku ve anayasal yargısının başat kavramlarından birisidir. Ölçülülük İkinci Dünya Savaşı'ndan sonraki dönemde coğrafi olarak ve hukuk sahaları itibariyle yaygınlaşmış, günümüzde ise "hukukun genel ilkesi" olarak görülmeye başlanmıştır.
Mevcut çalışma, bu gelişim trendinden yola çıkarak bir yorum/yargısal akıl yürütme yönteminin pek de uzun olmayan bir zaman aralığında nasıl hukukun genel ilkesi haline geldiğini sorgulamaktadır. Bu soruların cevaplarını bulmak adına ilk olarak ölçülülüğün tarihsel gelişim sürecini inceledim ve İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde temel hak ve özgürlüklerin anayasal düzeyde düzenlenme biçimi ile olan ilişkisini ele aldım. Ardından gelen teknik-hukuksal analizi, Türk Anayasa Mahkemesi'nin ölçülülük ilkesini nasıl uyguladığını inceleyerek yaptım.
Son bölümde ise Wesley N. Hohfeld'in haklar kuramından yola çıkarak ölçülülük yargısal pratiğinin temel hakların yargısal korunması yolunda nasıl bir anlama sahip olduğunu göstermeye çalıştım. Böylece ölçülülük ilkesinin temel hak ve özgürlüklerin yargı yoluyla korunmasında bir zorunluluk ve olumsallık olarak nasıl karşımıza çıktığını ve ne anlama geldiğini sorgulamak istedim
Kitabın Konu Başlıkları
.
Tarihsel Gelişimi Sürecinde Ölçülülük
.
Teknik–Hukuksal Boyutuyla Ölçülülük: Türk Anayasa Hukukunda Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılması Rejimi
.
Temel Hakların (Ölçülü) Yargısal Korunmasının Genel Teorisi
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
KISALTMALAR 
9
GİRİŞ 
11
A. TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN DÜZENLENME BİÇİMİ VE SINIRLANMA
REJİMLERİ 
17
B. ANAYASAL HAKLARIN DÖNÜŞÜMÜ: “KÜRESEL MODEL” 
23
C. YARGININ KONUMU VE HUKUKSAL YORUM MESELESİ 
32
BİRİNCİ BÖLÜM
TARİHSEL GELİŞİMİ SÜRECİNDE ÖLÇÜLÜLÜK
A. ÖLÇÜLÜLÜĞÜN “TARİHÖNCESİ”: GEÇ ON DOKUZUNCU – ERKEN YİRMİNCİ
YÜZYIL ARASI 
52
1. Almanya: Rechtsstaat ve Prusya Yüksek İdare Mahkemesi’nin Öncü
Rolü 
52
2. Amerika Birleşik Devletleri: Federal Yüksek Mahkeme Kararlarında
Ölçülülüğün İzleri 
69
B. ÖLÇÜLÜLÜĞÜN MODERN TARİHİ: İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI SONRASI 
89
1. Savaş Sonrası Dünyada Totalitarizm Karşıtlığının Hukuksal Çerçevesi:
Demokratik Toplumda Gereklilik 
90
2. Ölçülülüğün Alt İlkelerinde Somutlaşma ve Dengelemenin Anlamı 
113
İKİNCİ BÖLÜM
TEKNİK–HUKUKSAL BOYUTUYLA ÖLÇÜLÜLÜK: TÜRK ANAYASA HUKUKUNDA TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİN SINIRLANDIRILMASI REJİMİ
A. TEMEL HAKLARIN KAPSAMI SORUNU 
129
1. Hakların Sınırlılığına İlişkin Kuramsal Yaklaşımlar: İçkin Sınırlar ve
Hakkın Norm Alanı 
134
2. AYM Pratiğinde Hakların Sınırlılığı 
146
3. Prima Facie Haklar ve Sınırlılık Fikrinin Düşüşü 
166
4. Müdahale Kavramı 
179
B. SINIRLAMANIN KANUNLA YAPILMASI 
190
C. SINIRLAMADA MEŞRU AMAÇ: TEMEL HAK VE ÖZGÜRLÜKLERİ SINIRLAMA
SEBEPLERİ 
205
1. Doğal Haklarcı Anlayıştan Sınırlama Sebeplerine Geçiş ve Genel
Sınırlama Sebepleri Rejiminin Benimsenmesi 
211
2. Genel Sınırlama Sebeplerinin Ölümü ve Yaşamı: 2001 Anayasa
Değişikliği ve Sonrası 
219
D. ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ VE ALT İLKELERİ 
275
1. Elverişlilik 
296
2. Gereklilik 
308
3. Orantılılık 
319
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TEMEL HAKLARIN (ÖLÇÜLÜ) YARGISAL KORUNMASININ GENEL TEORİSİ
A. YENİ ANAYASACILIK, HUKUKSALLAŞMA VE HAK SAHİBİ ÖZNE 
333
B. WESLEY N. HOHFELD’İN HUKUKİ HAKLAR ANALİZİ VE ANAYASAL HAKLAR 
345
C. ÖLÇÜLÜLÜĞÜN ANLAMI: KİŞİNİN HAKLARINA KARŞI “DEVLETİN HAKLARI” 
357
SONUÇ 
381
KAYNAKÇA 
385