Vergi Yargılama Hukuku (Vergi Davaları) Prof. Dr. Ahmet Ak  - Kitap

Vergi Yargılama Hukuku (Vergi Davaları)

5. Baskı, 
Nisan 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
506
Barkod:
9786253778101
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
780,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
İlk baskısı 22.02.2022 tarihinde yapılan bu çalışmanın Beşinci baskısında yasa hükümlerindeki değişiklerle, zayi belgesi konusundaki Danıştay Kararı, dava sürecinde ıslah ve maddi hataların düzeltilmesi ve parasal sınırların güncel tutarları gibi konularda güncellemeler yapılmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Vergi Yargılama Hukuku (Vergi Davaları)
.
Vergi Uyuşmazlıkları ve İdari Çözüm Yolları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
BEŞİNCİ BASKININ ÖNSÖZÜ 
7
BİRİNCİ BASKININ ÖNSÖZÜ 
9
İÇİNDEKİLER 
11
KISALTMALAR 
29
GİRİŞ 
31
BİRİNCİ BÖLÜM
İDARİ TASARRUFLAR VE İDARENİN DENETİMİ
I. İDARİ TASARRUFLAR 
37
1. Maddi bakımdan hukuki tasarruflar 
37
A. Bireysel işlemler 
38
a. Şart işlem 
38
b. Sübjektif (öznel) işlem 
38
B. Genel düzenleyici işlem 
39
C. Bireysel işlem ile düzenleyici işlemlerin farkı 
39
D. İdari uyuşmazlıklar ve niteliği 
40
2. Şekli bakımdan idari tasarruflar 
43
II. İDARENİN DENETİMİ 
43
1. İç denetim 
43
2. Dış denetim 
44
A. Yasama denetimi 
45
a. Dilekçe hakkı 
45
b. Bilgi edinme 
46
c. Kamu Denetçisine Başvurma 
48
ca. Başvuru usulü ve işleme konulmayacak başvurular 
50
cb. İdari başvuru yollarının tükenmesi koşulu 
51
cc. Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuru süresi 
51
cd. Bilgi ve belge istenmesi, bilirkişi görevlendirilmesi ve tanık
dinlenmesi 
52
ce. İnceleme ve araştırma süresi ile dava açma süresinin
yeniden işlemeye başlaması 
53
cf. Başdenetçi veya denetçiler hakkında ceza soruşturması ve
kovuşturması usulü 
53
B. Sayıştay denetimi 
54
a. Sayıştay denetiminin kapsamı 
54
b. Sayıştay denetiminin niteliği ve amacı 
54
C. Devlet Denetleme Kurulu denetimi 
55
a. Devlet Denetleme Kurulunun yapısı 
56
b. Devlet Denetleme Kurulunun kuruluş amacı ve görev alanı 
57
D. Vesayet denetimi 
57
a. İdari vesayetin özellikleri 
58
b. İdari vesayet ile hiyerarşik denetim arasındaki farklar 
58
E. İdarenin politik, mali, sendika ve medya denetimi 
60
III. İDARENİN İŞLEM VE EYLEMLERİNİN YARGI DENETİMİ 
60
1. Yargı denetiminin Anayasal temeli 
60
A. İdarenin her türlü işlem ve eylemlerine karşı yargı yolu açıktır 
62
a. İdari işlem ve idari eylem kavramları 
63
b. İdari işlem ve idari eylem arasındaki farklar 
63
c. İdari işlemin yargı denetimine tabi olma koşulları 
64
B. Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinde
tahkim 
65
C. Yargı denetiminin sınırları 
67
D. İdarenin takdir yetkisi 
68
E. Yürütmenin durdurulması 
70
2. Yargı denetiminin özellikleri 
70
A. Yargı denetimi idari işlem ve eylemlerin yapılmasından sonra
yapılır 
70
B. Yargı denetimi hakimler tarafından yapılır 
71
C. Hâkim/mahkeme açılan davayı sonuçlandırmak zorundadır 
72
D. Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır 
73
E. Yargı kararları bağlayıcıdır / geciktirilemez 
73
3. Yargı denetiminde dikkate alınacak anayasal ilkeler 
73
A. Devlet yapısına ilişkin ilkeler 
74
a. Devletin temel amaç ve görevleri 
74
b. Egemenlik 
74
c. Türk vatandaşlığı 
74
d. Yasama, yürütme ve yargı yetkisi 
74
e. Devletin iktisadî ve sosyal ödevlerinin sınırları 
75
B. Kişi hak ve hürriyetlerine ilişkin ilkeler 
75
a. Temel hak ve hürriyetlerin korunması 
75
b. Temel hak ve hürriyetlerin niteliği 
76
c. Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması 
76
d. Temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılamaması 
77
e. Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması 
78
f. Yerleşme ve seyahat hürriyeti 
78
g. Mülkiyet hakkı 
79
h. Hak arama hürriyeti 
80
C. Yargılamaya ilişkin ilkeler 
81
a. Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü 
81
b. Kanun önünde eşitlik 
81
c. Kanunî hâkim güvencesi 
82
d. Hâkimlik ve savcılık teminatı 
83
e. Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması 
83
f. Mahkemelerin kuruluşu ve bağımsızlığı 
83
g. Suç ve cezalara ilişkin esaslar 
84
D. İdareye ilişkin ilkeler 
85
a. İdarenin bütünlüğü ve kamu tüzelkişiliği 
85
b. Merkezi idare 
86
c. Mahalli idareler 
87
d. Yürütme organının düzenleme yapma yetkisi /Kararname–Karar
ve Yönetmelikler 
87
e. Vergi alma hakkı /Vergi ödevi 
88
f. İdarenin rücu hakkı 
89
İKİNCİ BÖLÜM
YARGI ÖRGÜTÜ
I. CUMHURİYET ÖNCESİ VE OSMANLIDA YARGI ÖRGÜTÜ 
91
1. Cumhuriyet öncesi yargı sistemi 
91
2. Osmanlı Devleti'nde “Kadı”’lık sistemi 
92
3. 17.Yüzyılda Osmanlı’da halkın vergiye dair şikayet ve tepkileri 
94
II. CUMHURİYET SONRASI TÜRKİYE’DE YARGI ÖRGÜTÜ 
99
1. Anayasa yargısı 
99
A. Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkileri 
99
B. Anayasa Mahkemesi kararları 
100
2. Adli yargı 
101
3. İdari yargı 
101
4. Uyuşmazlık yargısı 
102
5. Seçim yargısı 
102
6. Hesap yargısı 
102
III. TÜRK İDARİ YARGI SİSTEMİNİN KURULUŞU 
103
1. Şura–yı Devlet ve kuruluşunda temel etkenler 
103
2. Şura–yı Devlet’in görevleri 
105
3. 1980 Tutuk adalet dönemi 
106
4. Mevcut idari yargı mevzuatının yürürlüğe girmesi 
107
5. İdare ve idari yargı 
107
A. İdari yargı sistemleri 
107
a. Yargı birliği / Adli yargı sistemi 
108
b. İdari rejim 
108
c. Kuruluş yönünden farklılıklar 
109
d. Danıştay biçiminde örgütlenme 
109
B. İdari yargı, mali yargı ve vergi yargısı 
109
IV. TÜRKİYE’DE VERGİ YARGISI 
111
1. 1982 Öncesi vergi yargısı 
112
2. 1982 Sonrası vergi yargısı 
115
3. Vergi mahkemelerinin kuruluşu 
115
4. Bölge idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin yapısı 
116
5. Vergi mahkemelerinin görevleri 
116
6. Tek hâkimle çözümlenecek davalar 
116
7. Bölge idare mahkemelerinin görevleri 
117
8. Tek hakimle bakılacak davalarda parasal sınırın güncellenmesi 
118
9. 1982 sonrası idari yargıda yapılan diğer değişiklikler 
118
V. DANIŞTAY 
121
1. Danıştay’ın yapısı 
121
A. Danıştay meslek mensupları ve Anayasal teminat 
121
B. Karar organları 
121
C. Genel sekreterlik 
122
D. Danıştay üyelerinin nitelikleri 
122
E. Daire ve kurullar 
123
a. Daireler 
123
b. Başkan ve üyelerin dairelere ayrılmaları 
123
c. Danıştay genel kurulu 
124
d. İdari işler kurulu 
124
e. Başkanlar Kurulu ve görevleri 
124
f. Başkanlık Kurulu ve görevleri 
125
2. Danıştay'ın görevleri 
126
A. İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar 
127
B. Temyiz yoluyla Danıştay'da görülecek davalar 
129
3. Dava dairelerinin görevleri 
129
A. Üçüncü Dairenin görevleri 
131
B. Yedinci Dairenin görevleri 
131
C. Dokuzuncu Dairenin görevleri 
131
D. Kamu alacaklarına ilişkin davalar 
132
E. Yeni vergilerle ilgili uyuşmazlıkların çözümü 
132
4. Vergi dava daireleri kurulu ve görevleri 
133
5. İçtihatları Birleştirme Kurulu 
134
A. İçtihatları birleştirme kurulunun görevleri 
134
B. İçtihatların birleştirilmesini istemeye yetkili olanlar 
134
6. Danıştay genel kurulunun görevleri 
135
7. Danıştay Başsavcısı ve Danıştay savcılarının görevleri 
135
8. Tetkik hakimlerinin görevleri 
136
9. Başka iş ve görev kabul etme 
136
VI. ÇALIŞMAYA ARA VERME VE ADLİ TATİL 
136
1. Danıştay’da çalışmaya ara verme 
137
A. Danıştay’da nöbetçi dairenin göreceği işler 
137
B. Çalışmaya ara verme hükümleri 
137
C. Nöbetçi mahkemenin görevleri 
138
2. Adli tatil 
138
A. Adli tatilde görülecek dava ve işler (HMK m.103) 
138
B. Adli tatilin sürelere etkisi 
139
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
VERGİ YARGISINDA TEMEL İLKELER VE YORUM
I. VERGİ YARGISINDA TEMEL İLKELER 
141
1. Yazılı yargılama ilkesi 
143
A. Sözlü yargılama usulü 
143
B. Yazılı yargılama usulü 
143
C. Karma yargılama usulü 
144
D. Türk idari yargı hukukunda yazılı yargılama usulü 
144
2. Re’sen araştırma ilkesi 
148
3. Heyet halinde yargılama (toplu yargılama) ilkesi 
157
4. Delil serbestisi ilkesi 
159
II. VERGİ HUKUKUNDA YORUM 
160
1. Vergi hukukunda ve vergi yargısında yasa hükümlerinin yorumu 
162
A. Yorum kavramı 
162
B. Hukuki açıdan yorumun anlamı 
163
C. Yorumun vergilendirme açısından önemi 
164
D. Vergilendirme işlemlerinde yorum çeşitleri ve yorum yöntemleri 
166
a. Vergilendirme işlemlerinde yorum çeşitleri 
166
aa. İdari Yorum 
166
ab. Yargısal Yorum 
167
b. Vergilendirme işlemlerinde ve vergi yargılamasında uygulanacak
yorum yöntemleri 
168
ba. Deyimsel (lafzi) yorum yöntemi 
168
bb. Amaçsal (gai) yorum yöntemi 
170
bc. Sistematik yorum yöntemi 
171
bd. Tarihsel (sübjektif) yorum yöntemi 
171
c. Vergilendirme işlemlerinde ve vergi yargısında yorumun
özellikleri 
172
2. Vergi hukukunda yorum kuralları 
174
A. Vergilemenin yasallığı ilkesi 
174
a. Tipleştirme ve tipiklik kavramı ve vergi yasaları açısından önemi 
176
b. Tipleştirme ve tipiklik kavramının vergi yasaları açısından
uygulanmasındaki zorluklar 
178
B. Kıyas yasağı 
180
a. Kıyasın hukuki tanımı 
180
b. Vergi hukukunda kıyas 
180
C. Vergi idaresinin takdir yetkisi 
182
D. Yargıcın hukuk inşa etmemesi ilkesi /Yasa boşluğu 
183
a. Yasa boşluğu 
183
b. Vergi hukukunda yasa boşluklarının doldurulması (yargıcın
hukuk inşa etmemesi ilkesi) 
185
E. Aksi ile ispat (yorumda mantık kuralı) 
186
F. Evleviyet (yorumda mantık kuralı) 
187
G. Ekonomik yaklaşım ilkesi 
189
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
VERGİ UYUŞMAZLIKLARI VE İDARİ ÇÖZÜM YOLLARI
I. VERGİ HATALARI VE DÜZELTME 
191
1. Vergi hatası 
191
A. Hesap hataları 
192
a. Matrah hataları 
192
b. Vergi miktarında hatalar 
194
c. Verginin mükerrer olması 
194
B. Vergilendirme hataları 
195
a. Mükellefin şahsında hata 
195
b. Mükellefiyette hata 
196
c. Mevzuda hata 
196
d. Vergilendirme veya muafiyet döneminde hata 
197
C. Vergi hataları ve düzeltmede özellikli durumlar 
197
a. Damga Vergisinde düzeltme 
198
b. Vergiyi doğuran olayın geçersizliği ve düzeltme 
198
c. Ödeme emri hataları ve düzeltme 
199
d. Şikayet yolu ile müracaat 
200
D. Vergi hatalarının ortaya çıkarılması ve düzeltilmesi 
200
E. Düzeltmenin kapsamı ve düzeltme zamanaşımı 
202
II. CEZALARDA İNDİRİM 
203
1. Cezalarda indirim uygulamasından yararlanma şartları 
204
2. Cezalarda indirim oranları 
204
III. PİŞMANLIK VE ISLAH 
206
1. Pişmanlık ve ıslah müessesesinin gelişim süreci 
206
2. Pişmanlık ve ıslah hükümlerinden yararlanma koşulları 
211
3. Pişmanlık ve ıslah açısından özellikli durumlar 
213
A. Pişmanlık hükümlerine göre verilen beyanname içeriği dava
konusu yapılamaz 
213
B. Pişmanlık kapsamında ihtirazi kayıtla beyanda bulunulamaz 
214
C. Vergi incelemesine başlanmış olması halinde pişmanlık
hükümlerinden yararlanılamaz 
215
D. 2008 yılında yürürlüğe giren değişiklik 
215
E. Emlak vergisi ve pişmanlık hükümleri 
216
IV. İZAHA DAVET 
217
1. İzaha davet hükümlerinden yararlanabilme koşulları 
218
2. Ön tespit 
221
A. Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonu 
221
a. Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde kurulan ön tespit ve izah
değerlendirme komisyonu 
221
b. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde kurulan ön tespit
ve izah değerlendirme komisyonu 
222
B. Ön Tespit ve İzah Değerlendirme Komisyonun görev ve yetkileri 
222
3. İzaha davetin kapsamı 
222
4. İzaha davet yazısı 
223
5. İzahın değerlendirilmesi 
224
A. İzahın değerlendirilmesi sonucu vergi ziyaına neden olunmadığının
tespit edilmesi üzerine yapılacak işlemler 
224
B. İzahın değerlendirilmesi sonucu vergi ziyaına neden olunduğunun
tespit edilmesi üzerine yapılacak işlemler 
225
6. Mükellefin izahta bulunmadığı durumda yapılacak işlemler 
225
7. Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge kullanılmasına ilişkin
yapılan ön tespitler 
226
A. SMİYB toplam tutarının ilgili haddi aşmaması 
226
B. Mal ve hizmet alışlarının %5’inin aşılmaması 
227
C. İlgili had ile mal ve hizmet alışlarının %5’inin aşılması 
227
D. Ön tespitlere ilişkin tutarların birlikte değerlendirilmesi 
228
E. Ön tespit şartlarının her yıl için ayrı ayrı değerlendirilmesi 
228
8. KDV mükellefleri açısından toplam mal ve hizmet alışlarının
belirlenmesi 
229
A. KDV mükellefiyeti bulunmayanlarda toplam mal ve hizmet
alışlarının belirlenmesi 
229
B. Toplam mal ve hizmet alışları ya da SMİYB toplam tutarının net
olarak tespit edilememesi 
229
9. SMİYB ön tespit yazısı 
230
10. SMİYB ön tespit yazısının tebliği üzerine beyanname verilmesi ve
ödemede bulunulması halinde yapılacak işlemler 
231
A. İndirimli ceza koşullarını taşımayanların vereceği beyanname
açısından ceza uygulaması 
231
B. 30 gün içinde ödeme yapılmaması 
231
11. Uzlaşma başvurusu 
231
12. İzahın yapıldığı tarihin belirlenmesi 
232
V. UZLAŞMA 
232
1. Tarhiyat sonrası uzlaşma 
232
A. Tarhiyat sonrası uzlaşmanın konusu ve kapsamı 
233
a. Tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamındaki ceza ve tarhiyatlar 
233
b. Tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamına girmeyen ceza ve
tarhiyatlar 
234
c. Tarhiyat sonrası uzlaşma hükümlerinden yararlanma koşulları 
236
B. Tarhiyat sonrası uzlaşma komisyonları 
237
C. Tarhiyat sonrası uzlaşma talebi 
238
D. Tarhiyat sonrası uzlaşma talebinin incelenmesi ve görüşmelerinin
yapılması 
239
E. Tarhiyat sonrası uzlaşma gününün ertelenmesi 
241
F. Tarhiyat sonrası uzlaşma ve vergi mahkemelerinde dava açma 
241
G. Tarhiyat sonrası uzlaşma ve cezalarda indirme 
244
2. Tarhiyat öncesi uzlaşma 
245
A. Tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamındaki ceza ve tarhiyatlar 
245
B. Tarhiyat öncesi uzlaşma kapsamına girmeyen ceza ve tarhiyatlar 
245
C. Tarhiyat öncesi uzlaşma komisyonları 
247
a. Vergi müfettişlerince yapılacak vergi incelemelerinde
komisyonların oluşumu 
247
b. İncelemeye yetkili diğer memurlarca yapılacak vergi
incelemelerinde komisyonların oluşumu 
248
c. Tarhiyat öncesi bölgesel uzlaşma komisyonlarının oluşumu 
248
D. Tarhiyat öncesi uzlaşma talebi ve uzlaşma talep süresi 
249
E. Tarhiyat öncesi uzlaşmaya davet ve uzlaşma davetine uyulmaması 
249
F. Tarh edilecek verginin uzlaşma komisyonuna ve mükellefe
bildirilmesi 
250
G. Tarhiyat öncesi uzlaşma komisyonunun toplanması 
250
H. Tarhiyat öncesi uzlaşma toplantısına katılabilecekler 
251
I. Tarhiyat öncesi uzlaşma tutanağının düzenlenmesi 
251
İ. Tarhiyat öncesi uzlaşmada ödeme zamanı 
253
3. Mahalli idare gelirlerinde uzlaşma 
253
A. Mahalli idare gelirlerinde uzlaşma kapsamındaki vergi ve cezalar 
253
B. Mahalli İdare uzlaşma komisyonları ve uzlaşma yetkisi 
253
a. Mahalli idare uzlaşma komisyonları; 
254
b. Mahalli idare uzlaşma talebi 
254
VI. KARŞILIKLI ANLAŞMA USULÜ VE DAVA AÇMA 
255
1. Karşılıklı anlaşma usulüne başvuru 
255
2. Karşılıklı anlaşma usulü ve dava açma 
256
3. Karşılıklı anlaşma usulü başvurusunun sonuçlandırılması 
256
4. Başvuru öncesi açılan davalar ve uzlaşma talebi 
257
5. Karşılıklı anlaşma usulünde diğer hususlar 
258
VII. GÜMRÜK VERGİLERİNDE İDARİ ÇÖZÜM YOLLARI VE UZLAŞMA 
259
1. İtirazlar 
259
2. Gümrük idari para cezasında peşin ödeme indirimi 
259
3. Uzlaşma 
259
A. Yasal hükümler 
259
B. Gümrük vergilerinde uzlaşma 
260
C. Uzlaşmanın kapsamı 
261
D. Uzlaşmaya talep etme koşulları 
262
E. Uzlaşmaya konu olabilecek alacaklar 
262
F. Uzlaşmaya konu olamayacak alacaklar 
263
G. Uzlaşma talebinde bulunabilecekler ve uzlaşma görüşmelerine
katılabilecekler 
263
H. Uzlaşma talebinin sonuçları / Uzlaşma tutanaklarının kesinliği 
264
I. Uzlaşılan gümrük vergilerinde ödeme 
265
BEŞİNCİ BÖLÜM
VERGİ YARGILAMASI VE VERGİ DAVASI
I. VERGI YARGILAMA HUKUKUNUN KAMU HUKUKU İÇİNDEKİ YERİ 
268
1. Özel hukuk – Kamu hukuku ayrımı 
269
2. Mali hukuk 
269
3. Vergi yargılama hukukunun vergi hukuku içindeki yeri 
270
4. İdari yargı ve vergi yargısı 
271
A. İdari davalarda genel yetkili mahkeme 
272
B. Vergi uyuşmazlıklarında yetkili mahkeme 
272
C. Vergi davalarında uygulanacak usul 
273
5. Bağlantılı davalar 
274
A. Bağlantının Danıştay tarafından incelenmesi 
274
B. Bağlantının bölge idare mahkemesi tarafından incelenmesi 
275
C. Bağlantının mahkemeler tarafından kabul edilmemesi 
275
D. Bağlantılı davalarla ilgili diğer esaslar 
275
6. İdari dava türleri 
276
7. 6183 Sayılı AATUHK hükümlerine göre açılacak davalar 
278
A. 6183 Sayılı AATUHK hükümlerine göre idare mahkemesinde
açılacak davalar 
278
B. 6183 Sayılı AATUHK hükümlerine göre adli yargıda açılacak davalar 
279
a. İstihkak iddiaları ile ilgili diğer hükümler 
279
b. Haczin neticeleri 
279
c. Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi 
280
d. Sözleşmeler 
281
8. İdari yargı yetkisinin sınırı 
281
İDARİ YARGIDA AÇILAN DAVALAR 
282
I. İPTAL DAVASI 
282
1. İdari işlem 
282
2. İptal davasında hukuka aykırılık iddiaları 
286
A. Yetki yönünden hukuka aykırılık: 
287
B. Şekil yönünden hukuka aykırılık 
289
C. Sebep yönünden hukuka aykırılık 
289
D. Konu yönünden hukuka aykırılık 
290
E. Amaç yönünden hukuka aykırılık 
290
3. İptal davasının özellikleri: 
290
4. İptal davasının ön koşulları 
291
A. Göreve ilişkin ön koşullar 
291
B. Yetkiye ilişkin ön koşullar 
292
a. İdari davalarda genel yetki 
292
b. İdari yargıda özel yetki kuralları 
292
ba. Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki 
292
bb. Taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki 
293
bc. Taşınır mallara ilişkin davalarda yetki 
293
C. İptal davasının konusuna ilişkin ön koşullar 
293
a. İdari işlemin yürütülebilir olması 
293
b. Kesin ve yürütülmesi zorunlu idari işlem 
294
c. Vergi hukukunda idari işlemin kesinleşmesi 
294
d. Tarh işleminin hukuki niteliği 
296
D. Davacıya ilişkin ön koşullar 
298
E. Davalıya ilişkin ön koşullar 
298
F. Süreye ilişkin ön koşullar (2577/7)/ Vergi davası açma süreleri 
299
5. Dava açma süresine ilişkin özel kanunlarda gösterilen süreler 
301
A. Uzlaşma ve vergi mahkemesinde dava açma 
301
B. İhtiyati hacze itiraz 
304
C. Ödeme emrine dava açma 
304
a. Borcun olmadığı iddiası 
307
b. Borcun kısmen ödendiği gerekçesiyle miktarının farklı olduğu
iddiası 
308
c. Borcun varlığını kabul etmekle birlikte zamanaşımına uğradığı
iddiası 
308
d. Ödeme emrinin kanuni temsilciler adına düzenlenmesi ve
zamanaşımı 
309
D. Borçlu elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları 
312
II. VERGİ DAVASI AÇMA SÜRELERİ 
312
1. Sürenin başlama tarihi 
312
2. Sürelerle ilgili genel esaslar 
315
3. Üçüncü şahıs elinde haczedilen mallara karşı istihkak iddiaları 
318
4. Görevli olmayan yerlere başvurma 
319
5. Zayi belgesi ve dava açma süresi 
324
6. Dava açma süresinin hak düşürücü niteliği 
326
7. Dava açma süresini durduran haller 
327
A. Üst makama başvurma 
327
B. İşlemi yapan idareye itiraz başvurusu 
328
C. Üst Makama ya da idareye başvurmanın dava açma süresine etkisi 
328
D. Sürenin son gününün çalışmaya ara verme zamanına rastlaması 
329
E. Sürenin son gününün mali tatile rastlaması (1 ila 20 Temmuz) 
332
a. Mali tatil içinde yapılan tebligatlarda sürenin başlangıcı 
333
b. Mali tatil süresinin istinaf ve temyiz başvuru süresine etkisi 
334
F. Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurma 
335
G. Bilgi Edinme Kuruluna başvurma 
335
H. İnsan Hakları ve Eşitlik Kuruluna başvurma; 
335
I. Karşılıklı anlaşma usulüne başvurma 
335
J. Bir avukatın geçici olarak görevlendirilmesi hali 
336
8. İdari işlemin tebliğinde dava açma süresi belirtilme zorunluluğu 
336
9. Mücbir sebebin dava açma sürelerine etkisi 
337
10. Dava açma süresi aşıldıktan sonra dava açma hakkının yeniden
kazanılması 
340
A. Biçime ilişkin ön koşullar 
342
B. Temyiz dilekçesinde biçime ilişkin önkoşullar 
343
C. Esasa ilişkin koşullar 
343
11. İptal davasının Sonuçları 
343
A İptal kararının sonuçları 
343
B. İptal kararının yerine getirilmesi 
343
III. TAM YARGI DAVASI 
345
1. Tam yargı davasının ön koşulları 
345
A. Göreve ilişkin ön koşullar (iptal davası ile aynı) 
345
B. Yetkiye ilişkin ön koşullar 
345
C. Davacıya ilişkin ön koşullar 
346
D. Davalıya ilişkin ön koşullar 
346
E. Biçime ilişkin ön koşullar 
346
F. Konuya ilişkin ön koşullar 
346
G. Süreye ilişkin ön koşullar (İptal davası ile aynı) 
347
H. Tam yargı davasının esastan kabul şartları 
347
2. Tam yargı davalarının sonuçları 
347
IV. TAM YARGI DAVASI İLE İPTAL DAVASI KARŞILAŞTIRMASI 
347
V. VERGİ DAVASININ HUKUKİ NİTELİĞİ 
348
VI. VERGİ DAVALARININ AÇILMASI 
354
1. Dava Açmaya Yetkililer 
354
2. Vergi davası açılması 
358
A. Posta yoluyla vergi davası açılabilir mi? 
364
B. Dava dilekçesinin verileceği yerler 
368
C. Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller 
368
D. Dilekçe üzerine uygulanacak işlem 
368
E. Görevli olmayan yerlere başvurma 
369
F. İptal davası ve tam yargı davasının birlikte açılması 
370
G. Doğrudan doğruya tam yargı davası açılması 
370
H. Bağlantılı davalar 
370
VII. VERGİ DAVALARIDA YARGILAMA SÜRECİ 
371
1. Dava dilekçesinde bulunacak hususlar 
371
2. Dilekçeler üzerine ilk inceleme (2577/14) 
372
3. İlk inceleme üzerine verilecek karar 
373
4. Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem 
374
5. Merci tayini 
376
6. Tebligat ve cevap verme 
377
7. Duruşma: 
379
A. Duruşmalara ilişkin esaslar 
380
B. Duruşmalı işlerde karar verilmesi 
381
8. Dosyaların incelenmesi 
381
9. İvedi yargılama usulü ve vergi davaları 
382
A. İvedi yargılama usulünün uygulandığı davalar 
382
B. İvedi yargılama usulünün özellikleri 
383
10. Merkezi ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü 
385
11. Sonradan ibraz olunan belgeler 
388
12. Davaların karara bağlanması 
388
13. Kararlarda bulunacak hususlar 
388
14. Kararların saklanması ve tebliği 
389
15. Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik 
389
16. Yürütmenin durdurulması 
389
A. Genel olarak vergi davalarında tahsilatın durması 
391
B. Tahsilatın dava açmakla durmayacağı vergi davaları 
391
C. Yürütmenin durdurulması koşulları 
392
D. Yürütmenin durdurulması istemine karşı verilen kararlara itiraz 
394
E. Adli yardım 
396
F. Kararların sonuçları 
397
G. Karar okuma / Karar analizi 
400
17. Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanunu’nun uygulanacağı
haller 
402
VIII.VERGİ DAVALARINDA DELİL TESPİTİ, BİLİRKİŞİ GÖREVLENDİRİLMESİ VE
UZMAN GÖRÜŞÜ 
403
1. Vergi davalarında delillerin tespiti 
403
A. Delil tespiti talebi ve karar 
406
B. Acele hâllerde tespit 
406
2. Vergi yargısında bilirkişi görevlendirilmesi 
407
A. Bilirkişinin görevini yapmaktan yasaklı olması ve reddi 
409
B. Bilirkişi raporuna itiraz 
410
3. Uzman görüşü 
410
IX. KARARLARA KARŞI BAŞVURU YOLLARI 
411
1. Kararı veren yargı mercine başvuru yolları 
411
A. Açıklama 
411
B. Yanlışlıkların düzeltilmesi 
412
2. Olağan kanun yolları 
412
A. İstinaf / hükmü kaldırma 
413
B. Temyiz / Hükmü bozma 
416
a. Temyiz dilekçesi 
419
b. Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar 
420
c. Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem 
421
C. Temyiz veya istinaf istemlerinde yürütmenin durdurulması 
421
3. Olağanüstü Kanun Yolları 
422
A. Kanun yararına temyiz 
422
B. Yargılamanın yenilenmesi 
424
a. Yargılamanın yenilenmesi sebepleri ve başvuru süresi 
424
b. Yargılamanın yenilenmesi usulü 
426
4. Kanun yolundan vazgeçme 
426
A. Kanun yolundan vazgeçme düzenlemesinin amaç ve kapsam 
429
B. Kanun yolundan vazgeçme kapsamındaki kararlar 
430
C. Kanun yolundan vazgeçme hükümlerinden yararlanamayacak
kararlar 
430
D. Kanun yolundan vazgeçme düzenlemesinden yararlanma koşulları 
430
E. Kanun yolundan vazgeçme durumunda tahakkuk edecek vergi
ve/veya cezalar 
431
F. Ödeme ve süresinde ödemeye bağlı olarak yapılacak indirim 
432
5. Çalışmaya ara verme 
433
6. Tebliğ işleri ve ücretler 
434
7. Parasal değerlerin güncellenmesi 
434
8. Güncel / Örnek yargı (Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu) kararlar
tablosu 
434
ALTINCI BÖLÜM
ADLİ YARGI VE ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU
I. 6183 SAYILI KANUNA GÖRE ADLİ YARGIDA AÇILACAK DAVALAR 
437
1. İptal davası açılması 
437
A. İptal talebinde muhatap 
438
B. Hükümsüz sayılmada zamanaşımı 
438
C. İvazsız tasarrufların hükümsüzlüğü 
438
D. Bağışlama sayılan tasarruflar 
438
E. Hükümsüz sayılan diğer tasarruflar 
439
F. Kamu alacağının tahsiline imkan bırakmamak maksadıyla yapılan
tasarruflar 
439
2. Üçüncü şahısların hakları ve mecburiyetleri 
439
3. Kamu alacaklarının tahsilinde hükümsüz tasarrufların iptali davası 
439
4. Özel hukuk alacaklarında iptal davası 
441
A. İptal davası ve davacılar 
441
B. İvazsız tasarrufların butlanı 
442
C. Acizden dolayı butlan 
442
D. Zarar verme kastından dolayı iptal 
443
E. İptal davalarında yargılama usulü 
443
F. İptal davasında davalı 
444
G. İadenin şümulü 
444
H. Hak düşürücü süre 
444
I. Borç ödemede aciz vesikası 
445
5. 6183 ile 2004 sayılı Kanun’a göre açılan iptal davaları arasındaki farklar 
448
II. VERGİ UYUŞMAZLIKLARINDA ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL
BAŞVURU 
449
1. Bireysel başvuru hakkı 
452
A. Bireysel başvuru hakkına sahip olanlar 
453
B. Bireysel başvuru usulü 
453
C. Bireysel başvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi 
454
D. Esas hakkındaki inceleme 
454
E. Kararlar 
455
2. Başvuru hakkının kötüye kullanılması 
456
3. Vergi uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvurularda
iddiaların yoğunlaştığı konular 
456
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ 
491
KAYNAKÇA 
495