CEZA HUKUKUNA İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER
1. İDEOLOJİ, HUKUK DÜZENİ VE CEZA HUKUKU
21
2. CEZA HUKUKUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ VE GÜNÜMÜZ CEZA ADALETİ
SİSTEMİNİN GENEL DEĞERLENDİRMESİ
24
2.1. Modern Öncesi Dönem
24
2.2.2. Modern Süreçte Kamusal Cezalandırmada Görülen Temel
2.3. Günümüz Ceza Adaleti Sisteminin Genel Değerlendirmesi
36
4. SUÇ VE CEZAİ YAPTIRIM KAVRAMLARI
45
5. HAKSIZLIK, HUKUKA AYKIRILIK VE SUÇ ARASINDAKİ İLİŞKİ
48
6. SUÇLA KORUNAN HUKUKİ MENFAAT (SUÇUN HUKUKİ KONUSU)
49
7. SUÇTA VE CEZADA KANUNİLİK İLKESİ
51
7.2. Kanunilik İlkesinin Sonuçları
54
7.2.1. Suçun ve Cezanın Şekli Kaynağını Kanunun Oluşturması
7.2.2. Belirlilik İlkesi
54
7.2.3.1. Yorum ve Kıyas Kavramları
55
6.2.3.2. Kıyas Yasağının Kapsamı
59
7.2.4. Geçmişe Yürüme Yasağı
60
5.2.4.1. Lehe Kanunun Geriye Yürümesi
62
2.1. Tipik Maddi Unsur
71
2.1.1.2. Hareketin Şekli Bakımından Suç Türleri
76
2.1.1.3. Hareketin Tipiklikte Düzenlenişi Bakımından Suç
2.1.2.2. Netice Bakımından Suçlar
82
2.1.3. Nedensellik Bağı
85
2.1.4.3. Bizzat İşlenebilen Suçlar
93
2.1.7. Nitelikli Haller
97
2.2. Tipik Manevi Unsur
101
2.2.2.1. Genel Olarak
106
2.2.2.2. Kastın Aranacağı Zaman
108
2.2.2.3. Kastın Varlığının Tespiti
111
2.2.2.4. Kast Kapsamında Bulunması Gereken Hususlar
114
2.2.2.5. İradilik Unsuru Bağlamında Kast Türleri
116
2.2.2.5.1. Genel olarak
116
2.2.2.5.2. Birinci Dereceden Doğrudan Kast
118
2.2.2.5.3. İkinci Dereceden Doğrudan Kast
125
2.2.2.5.4. Olası (Dolaylı) Kast
129
2.2.2.6. Özel Kast (Maksat, Saik)
136
2.2.2.7. Kastı Ortadan Kaldıran Hata
140
2.2.2.7.1. Genel Olarak
140
2.2.2.7.2. Suçun Maddi Unsurlarında Hata
141
2.2.2.7.3. Suçun Nitelikli Hallerinde Hata
143
2.2.3. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşan Suçlar (Kast ve Taksir
2.2.3.1. Genel Olarak
145
2.2.3.2. Gerçek Neticesi Sebebiyle Ağırlaşan Suçlar (Kast–
2.2.3.3. Gerçek Olmayan Neticesi Sebebiyle Ağırlaşan
Suçlar (Kast–Kast ve Taksir–Taksir Kombinasyonları)
149
2.2.3.3.1. Kast–Kast Kombinasyonu
149
2.2.3.3.2. Taksir–Taksir Kombinasyonu
154
3.2. Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Genel Yapısı
157
3.3. Hukuka Uygunluk Sebepleri
160
3.3.1. Kanun Hükmünün Yerine Getirilmesi
160
3.3.2.1. Genel Olarak
161
3.3.2.2. Meşru Savunmanın Koşulları
162
3.3.2.3. Önleyici Meşru Savunma (Offendicula)
167
3.3.4. İlgilinin Rızası
169
3.3.4.1. Genel Olarak
169
3.3.4.2. Tipikliği Kaldıran Rıza
169
3.3.4.3. İlgilinin Rızasının Koşulları
170
3.3.4.4. Varsayılan Rıza
173
3.4. Hukuka Uygunluk Sebeplerinde Sınırın Aşılması ve Bu Sebeplerde
2.2. Algılama Yeteneği
180
2.4. Kusur Yeteneğini Etkileyen Haller
181
2.4.3. Akıl Hastalığı
186
2.4.4. Sağır ve Dilsizlik
189
3. KUSURLULUĞU ETKİLEYEN HALLER
190
3.2. Bağlayıcı Emrin İfası
192
3.3.2. Zorunluluk Halinin Şartları
197
3.4. Ceza Sorumluluğunu Kaldıran Nedenlerde Sınırın Aşılması
200
3.4.2. Sınırın Aşılmasının Şartları
202
3.4.3. Meşru Savunmada Sınırın Mazur Görülebilecek Heyecan,
Korku veya Telaş Nedeniyle Aşılması
204
3.4.4. Ceza Sorumluluğunu Kaldıran Nedenlerde Sınırın
Aşılmasının Sonuçları
205
3.5. Cebir veya Tehdit
205
3.6.2. Haksız Tahrikin Şartları
210
3.6.3. Haksız Tahrike İlişkin Önem Arzeden Bazı Hususlar
215
3.6.3.1. Genel Olarak
215
3.6.3.2. Tasarlama ve Haksız Tahrik
215
3.6.3.3. Haksız Tahrik ve Töre–Kan Gütme Saikleri
216
3.6.3.4. Haksız Tahrik ve Sapma
216
3.7. Kusurluluğu Etkileyen Hata
217
3.7.2. Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Nedenlerde Hata
219
3.7.3. Fiilin Haksızlık İçeriği Konusunda Hata (Haksızlık Yanılgısı)
222
3.8. Geçici Nedenler, Alkol ve Uyuşturucu Etkisinde Olma
224
CEZALANDIRILABİLİRLİĞİN DİĞER KOŞULLARI
1. OBJEKTİF CEZALANDIRILABİLİRLİK ŞARTININ GERÇEKLEŞMİŞ OLMASI
227
2. ŞAHSİ CEZASIZLIK SEBEBİNİN BULUNMAMASI
230
3. CEZAYI KALDIRAN ŞAHSİ SEBEBİN BULUNMAMASI
231
SUÇUN ÖZEL BELİRİŞ BİÇİMLERİ
2.2. Teşebbüsün Şartları
238
2.2.1. Kasıtlı Bir Suçun Söz Konusu Olması
238
2.2.2. Suçun İcra Hareketlerine Doğrudan Başlanmış Olmalıdır
239
2.2.3. İcra Hareketleri Elverişli Olmalıdır
241
2.2.3.1. Genel Olarak
241
2.2.3.2. İşlenemez Suç
241
2.2.4. Failin Elinde Olmayan Nedenlerle İcra Hareketleri
Tamamlanamamalı veya Netice Meydana Getirilememelidir
244
2.3. Gönüllü Vazgeçme
245
2.3.2. Gönüllü Vazgeçmenin Koşulları
247
2.3.2.1. İcra Hareketlerine Başlanmış Olmalıdır
247
2.3.2.2. Fail İcra Hareketlerinden Gönüllü Vazgeçmeli yahut
Suçun Tamamlanmasını ya da Neticenin
Gerçekleşmesini Kendi Çabalarıyla Engellemelidir
248
2.3.3. Gönüllü Vazgeçmenin Sonucu
249
4.2. Çok Failli Suçlar (Zorunlu İştirak)
251
4.2.2. İştirak Halinde İşlenen Suçun Örgütlü Suçluluktan Farkı
252
4.3.2. Tek Başına Faillik
254
4.3.3. Müşterek Faillik
254
4.3.3.1. Genel Olarak
254
4.3.3.2. Müşterek Failliğin Koşulları
255
4.3.4. Yan Yana Faillik
257
4.3.5. Dolaylı Faillik
258
4.3.5.1. Genel Olarak
258
4.3.5.2. Kusur Yeteneği Olmayanı Kullanmak Suretiyle
4.3.5.3. Hataya Düşürmek Suretiyle Dolaylı Faillik
260
4.3.5.4. Cebir ve Tehdit Kullanmak Suretiyle Dolaylı Faillik
261
4.3.5.5. Örgüt Hiyerarşisini Kullanmak Suretiyle Dolaylı
4.3.5.6. Bağlayıcı Emir Yetkisinden Faydalanmak Suretiyle
4.4.2. Bağlılık Kuralı
265
4.4.4.1. Genel Olarak
269
4.4.4.2. Yardım Etme Türleri
270
4.5. Birden Fazla İştirak Türüyle Tek Bir Suçun İcrasına Katılma
Durumunda Cezai Sorumluluğun Belirlenmesi
272
4.6. Özgü Suçlarda İştirak
273
4.7. İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Nitelikli Hallerden Sorumluluk
274
4.8. Netice Sebebiyle Ağırlaşmış Suçlarda İştirak
276
4.9. İştirak Halinde İşlenen Suçlarda Gönüllü Vazgeçme
276
5.2. Fiilin Tekliği ve Çokluğu
279
5.3. Özel Normun Önceliği İlkesi
280
5.4. Bileşik (Mürekkep) Suç
281
5.5.2. Suçların Tek Suç İşleme Kararının İcrası Kapsamında
5.5.3. Suçun Birden Fazla Kez İşlenmesi
288
5.5.4. Suçların Değişik Zamanlarda İşlenmesi
288
5.5.4. Suçların Aynı Kişiye Karşı İşlenmesi
290
5.5.5. İşlenen Suçların Aynı Suç Olması
290
5.5.6. Zincirleme Suçta Cezanın Belirlenmesi
291
5.5.7. Zincirleme Suç Hükümlerinin Uygulanamayacağı Suçlar
292
5.6.2. Farklı Nev’iden Fikri İçtima
294
5.6.3. Aynı Nev’iden Fikri İçtima
296
6. TAKSİRLE İŞLENEN SUÇLAR
298
6.2. Taksir ve İhmal Kavramlarının Farklılığının Belirlenmesi
301
6.3. Taksirli Suçlar İçin Önşart: Açık Kanuni Düzenleme Bulunması
6.4. Taksirli Suçun Unsurları
303
6.4.1.1. Genel Olarak
303
6.4.1.2. Dikkat ve Özen Yükümlülüğüne Aykırı İradi
6.4.2. Hukuka Aykırılık
306
6.4. Taksirli Suçlarda Kusurluluk ve Cezalandırılabilirliğin Diğer Koşulları
306
6.5.2. Bilinçli Taksirin Olası Kasttan Farkı
310
6.6. Taksirle İşlenen Suçlarda Şahsi Cezasızlık ve İndirim Sebebi
312
2.3. Cezanın Özellikleri
326
2.4. TCK’da Yer Alan Ceza Türleri
330
2.4.2.1. Genel olarak
331
2.4.2.2. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası
331
2.4.2.3. Müebbet hapis cezası
333
2.4.2.4. Süreli hapis cezası
333
2.4.3. Adli Para Cezası
335
2.5. Yan Cezalar ve Yasaklı (Memnu) Hakların İadesi
337
2.5.1. Yasaklı (Memnu) Hakların İadesi
339
2.6. Hapis Cezasına Alternatif Cezai Yaptırımlar ve Hapis Cezasının
2.6.2. Hapis Cezasına Alternatif Cezai Yaptırımlar (Seçenek
2.6.3. Hapis Cezasının Ertelenmesi
347
3. GÜVENLİK TEDBİRLERİ
350
3.2. Belli Hakları Kullanmaktan Yoksun Bırakılma (TCK m.53)
351
3.3.2. Eşya Müsaderesi (TCK m.54)
355
3.3.3. Kazanç Müsaderesi (TCK m.55)
358
3.4. Çocuklara Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m.56)
359
3.5. Akıl Hastalarına Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m.57)
361
3.6. Madde Bağımlısı Kişilere Özgü Güvenlik Tedbiri (TCK m.57/7)
362
3.7. Mükerrirlere ve Diğer Özel Tehlikeli Suçlulara Özgü Güvenlik
Tedbirleri (TCK m.58; CGTİHK m.108)
363
3.7.2. Tekerrürün Uygulanma Koşulları
363
3.7.3. Tekerrürün Sonuçları
366
3.7.4. Özel Tehlikeli Suçlular
367
3.8. Sınır Dışı Edilme (TCK m.59)
367
3.9. Tüzel Kişilere Özgü Güvenlik Tedbirleri (TCK m.60)
368
4. CEZANIN BELİRLENMESİ VE BİREYSELLEŞTİRİLMESİ
370
4.2. Cezanın Hesaplanması
371
4.2.1. Hapis Cezasının Hesaplanması
371
4.2.2. Hapis Cezasının Hesaplanmasında Süreler
378
4.2.3. Adli Para Cezasının Hesaplanması
378
4.3. Takdiri İndirim Nedenleri
380
4.5. Mahkum Olunan Cezanın Hesaplanması Uygulamaları
384
5. DAVA VE CEZAYI DÜŞÜREN NEDENLER
385
5.2. Sanığın veya Hükümlünün Ölümü
386
5.4.2. Dava Zamanaşımı
392
5.4.2.1. Genel Olarak
392
5.4.2.2. Dava Zamanaşımını Durduran ve Kesen Haller
395
5.4.3. Ceza Zamanaşımı
398
5.4.3.1. Genel Olarak
398
5.4.3.2. Ceza Zamanaşımını Durduran ve Kesen Haller
400
5.5. Şikayetten Vazgeçme
402
5.5.2. Şikayet Süresi
404
5.5.3. Şikayetin Sirayeti
405
5.5.4. Şikayetten Feragat ve Vazgeçme
406
5.6.2. Önödemelik Suçlar
409
5.6.3. Önödeme Teklifi ve Usulü
412
6. KOŞULLU SALIVERİLME VE DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİ
UYGULANMASI SURETİYLE CEZANIN İNFAZI
414
6.2. Koşullu Salıverilme
414
6.2.2. Koşullu Salıverilme Kararı Verilebilmesinin Koşulları
421
6.2.2.1. Genel Olarak
421
6.2.2.2. Cezanın Belirli Bir Miktarının İnfaz Kurumunda
6.2.2.3. Hükümlünün İyi Halli Olması
426
6.2.3. Koşullu Salıverilmeden Faydalanamayacak Olanlar
433
6.3. Denetimli Serbestlik Tedbiri Uygulanması Suretiyle Cezanın İnfazı
435
6.3.2. Denetimli Serbestlik Tedbiri Uygulanması Suretiyle Cezanın
İnfazına Karar Verilebilmesinin Koşulları
441
6.3.2.1. Genel Olarak
441
6.3.2.2. Belirli İnfaz Kurumlarında Bulunuyor Olmak
442
6.3.2.3. Koşullu Salıverilmesine Bir Yıl veya Daha Az Süresi
6.3.2.4. İyi Halli Olmak
448
6.3.2.5. Ceza İnfaz Kurumunda Belirli Bir Süreyi Geçirmiş
6.3.3. Denetimli Serbestlik Uygulanması Suretiyle Cezanın
İnfazından Faydalanamayacak Olanlar
449
6.4. Koşullu Salıverilme ve Denetimli Serbestlikte Süre Hesaplama
CEZA KANUNUNUN YER VE KİŞİ BAKIMINDAN UYGULAMA ALANI VE SUÇLULARIN İADESİ
2. CEZA KANUNUN YER BAKIMINDAN UYGULAMA ALANI
455
2.2. Mülkilik (Ülkesellik) İlkesi
456
2.2.2. Mülkilik İlkesinin Sonucu Olarak Türkiye’de Yeniden
2.3. Şahsilik (Kişisellik) İlkesi
460
2.4. Koruma ve Evrensellik İlkeleri
462
2.5. Yabancı Devlette Bazı İşlemler Nedeniyle Geçirilen Sürelerin
2.6. Yabancı Devlette Verilen Mahkumiyet Dolayısıyla Ortaya Çıkan Hak
2.7. Yabancı Devlet Kanununun Göz Önünde Bulundurulacağı Haller
466
3. CEZA KANUNUN KİŞİ BAKIMINDAN UYGULAMA ALANI
467
3.2. Kişi Bakımından Uygulanmanın İstisnaları
468
3.2.1. Diplomatik Temsilciler Bakımından Söz Konusu Olan
3.2.2. NATO Statüsü Kapsamındaki Yabancı Askerler Bakımından
Söz Konusu Olan İstisnalar
470
4.2. Türkiye’nin Suçluları İadesi
472
4.2.2. Fiile İlişkin Koşullar
472
4.2.3. Faile İlişkin Koşullar
475
4.2.4. Birden Fazla İade Talebinin Değerlendirilmesi
476
4.3. Türkiye’ye Suçluların İadesi
478
4.4. İadede İhtisas Prensibi
479