TEMEL KAVRAMLAR; ZARAR, FAİZ, BORÇLU TEMERRÜDÜ VE ENFLASYON
§1. ZARAR KAVRAMI VE ZARAR TÜRLERİ
19
A. Maddi Zarar– Manevi Zarar
22
b. Maddi Zararın Unsurları
25
bb. Malvarlığının Eksilmesi
27
cc. Eksilmenin İrade Dışı Olması
32
b. Manevi Zararın Unsurları
34
bb. Şahıs Varlığında Eksilmenin Meydana Gelmesi
35
cc. Eksilmenin İrade Dışı Olması
37
c. Manevi Zararın Tazmin Edilmesinin Amacı
38
d. Manevi Zararın Tazmin Edilmesinin Amacını Açıklayan
aa. Giderim (Telafi) Görüşü
39
B. Müspet Zarar– Menfi Zarar
41
§2. FAİZ KAVRAMI, FAİZİN İKTİSADİ VE HUKUKÎ NİTELİĞİ İLE FAİZİN TÜRLERİ
46
II. FAİZİN İKTİSADİ VE HUKUKÎ NİTELİĞİ
48
A. Faizin İktisadi Niteliği
48
1. Klasik Faiz Teorisi
48
2. Keynesyen Faiz Teorisi
49
3. Böhm– Bawerk ve Fisher
50
B. Faizin Hukukî Niteliği
50
I. BORÇLU TEMERRÜDÜNÜN ŞARTLARI
56
A. Borcun İfasının Mümkün Olması
56
B. Borcun Muaccel Olması
59
C. Alacaklının İhtarda Bulunması
63
2. İhtar Şartının Aranmadığı Hâller
66
3. Tarafların Sözleşmeyle İhtar Koşulunu Kaldırması
67
4. Özel Düzenlemenin Bulunması
67
5. Sözleşmede İfa Gününün Kararlaştırılması
68
6. İfa Günü Belirleme Konusunda Taraflardan Birinin Yetkili
7. Dürüstlük Kuralı Nedeniyle İhtarın Gerekli Olmaması
70
8. Haksız Fiil ve Sebepsiz Zenginleşmede Özel Durum
72
9. Alacaklının İfayı Kabule Hazır Olması
72
10. Borçlunun İfadan Kaçınma Hakkının Bulunmaması
73
II. BORÇLU TEMERRÜDÜNÜN SONUÇLARI
73
A. Borçlu Temerrüdünün Genel Sonuçları
73
1. Aynen İfayı Talep Hakkı
74
2. Gecikme Tazminatı Talep Hakkı
74
3. Beklenmedik Hâlden Sorumluluk
76
B. Temerrüdün Para Borçlarına Özgü Sonuçları
79
§4. ENFLASYON KAVRAMI VE ENFLASYONUN TÜRLERİ
86
II. ENFLASYONUN TÜRLERİ
89
A. Kaynağına Göre Enflasyon Türleri
89
B. Fiyatların Artış Hızına Göre Enflasyon
91
1. Ilımlı (Sürünen) Enflasyon
91
2. Yüksek Oranlı Enflasyon
92
MUNZAM ZARAR KAVRAMI, MUNZAM ZARARIN HUKUKİ NİTELİĞİ, BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI VE TALEP EDİLMESİNİN ŞARTLARI
§1. MUNZAM ZARAR KAVRAMI
95
§2. MUNZAM ZARARIN HUKUKÎ NİTELİĞİ VE BENZER KURUMLARLA
I. MUNZAM ZARARIN HUKUKÎ NİTELİĞİ
97
II. MUNZAM ZARARIN BENZER KURUMLARLA KARŞILAŞTIRILMASI
101
A. İfaya Eklenen Cezai Şart
101
§3. MUNZAM ZARARIN TALEP EDİLMESİNİN ŞARTLARI
104
I. BİR PARA BORCUNUN BULUNMASI
104
B. Paranın Özellikleri
105
7. Zaman İçinde Değer Kaybetmeme
111
1. Değişim Aracı Olma İşlevi
112
2. Değer Ölçme ve Ödemelerin Standart Ölçüsü Olma İşlevi
113
3. Değer Biriktirme Aracı Olma İşlevi
113
4. Değer Yaratma İşlevi
114
D. Para Borcu Kavramı
114
II. BORÇLUNUN TEMERRÜDE DÜŞMESİ
120
III. ALACAKLININ TEMERRÜT FAİZİNİ AŞAN BİR ZARARA UĞRAMASI
120
IV. UYGUN İLLİYET BAĞI
121
V. BORÇLUNUN TEMERRÜDE DÜŞMEDE KUSURLU OLMASI
123
§4. UYGULAMADA SIKLIKLA KARŞILAŞILAN MUNZAM ZARAR KALEMLERİ
126
I. ALACAĞA ULAŞMAK İÇİN YAPILAN MASRAFLAR
127
II. DİĞER HUKUKÎ İLİŞKİLERİN İHLÂLİ NEDENİYLE OLUŞAN ZARARLAR
133
III. ÖDENMEYEN ALACAĞIN İKAMESİ İÇİN YAPILAN HARCAMALAR
134
IV. MAHRUM KALINAN KAZANÇ KAYIPLARI
139
V. DÖVİZ BORÇLARINDA KUR FARKINDAN KAYNAKLANAN ZARARLAR
143
PARANIN DEĞER KAYBININ MUNZAM ZARAR OLARAK TALEP EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ MESELESİ, ZAMANAŞIMI VE MUNZAM ZARAR TALEBİNİN SAKLI TUTULMASI
§1. PARANIN DEĞER KAYBININ MUNZAM ZARAR OLARAK TALEP EDİLİP
EDİLEMEYECEĞİ MESELESİ
149
II. MUNZAM ZARARA İLİŞKİN ÖĞRETİDEKİ GÖRÜŞLER
149
A. Paranın Değer Kaybının Munzam Zarar Olarak Talep
Edilemeyeceği Yönündeki Görüşler
149
B. Paranın Değer Kaybının Munzam Zarar Olarak Talep Edilebileceği
a. Olması Gereken Hukuk Bakımından (De Lege Ferenda)
b. Olan Hukuk Bakımından (De Lege Lata) Çözüm Önerileri
160
3. Karayalçın’ın Görüşü
166
4. Kılıçoğlu’nun Görüşü
168
5. Ayrancı’nın Görüşü
169
a. Normal Enflasyon Dönemlerinde
171
b. Yüksek Enflasyon Dönemlerinde
172
6. Günergök’ün Görüşü
174
III. ANAYASA MAHKEMESİ’NİN MUNZAM ZARARA İLİŞKİN GÖRÜŞÜ
180
A. Paranın Değer Kaybının Hangi Nispetten Sonra Mülkiyet Hakkına
Müdahale Teşkil Ettiği Hususundaki Görüş
180
B. Sosyal Güvenlik Hukukuna İlişkin Görüş
183
C. Görevden Uzaklaştırma Gibi Nedenlerle Yapılan Maaş Kesintisinin
İadesi Hususundaki Görüş
188
D. Değer Kaybının İspatında Somut İspatın Aranması Gerekmediği
E. Anayasa Mahkemesi’nin Somut Norm Denetimi Çerçevesinde
IV. YARGITAY’IN MUNZAM ZARARIN İSPATINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ
205
A. Somut İspatı Zorunlu Olarak Gören Kararlar
205
2. Uygulamada Sıklıkla Karşılaşılan ve Yargıtay’ın Somut İspatı
Kriterini Aradığı Uyuşmazlıklara İlişkin Örnek Kararlar
209
a. Kamulaştırmasız El Atmaya İlişkin Kararlar
209
b. Hukukî El Atmaya İlişkin Kararlar
210
c. Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesine İlişkin Kararlar
211
d. Taşınmaz Satışına İlişkin Kararlar
213
e. İş Hukukuna İlişkin Kararlar
214
f. Tapu Kaydının Yanlış Tutulmasına İlişkin Kararlar
215
B. Soyut İspatı Yeterli Gören Kararlar
217
b. Uygulamada Sıklıkla Karşılaşılan ve Yargıtay’ın Soyut
İspatı Kriterini Aradığı Uyuşmazlıklara İlişkin Örnek
aa. Hukuken Geçersiz Sözleşmelere İlişkin Kararlar
220
bb. Vekâletin Kötüye Kullanılmasına İlişkin Karar
223
cc. Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesine İlişkin
dd. Diğer Uyuşmazlıklara İlişkin Kararlar
226
C. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu Kararı
229
D. Yargıtay’ın Diğer Bazı Konularda Paranın Değer Kaybına İlişkin
1. Nemalandırma Yükümlülüğüne İlişkin Kararlar
230
2. Zapta Karşı Tekeffül Hususundaki Kararlar
233
V. GÖRÜŞLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KONUYA DAİR GÖRÜŞÜMÜZ
236
§2. MUNZAM ZARAR TALEBİNİN SAKLI TUTULMASI
256