1. BÖLÜM: GENEL BİLGİLER
33
I. BORÇLAR HUKUKU’NA EGEMEN OLAN TEMEL İLKELER
33
A) İrade Özerkliği (Serbestîsi) İlkesi
33
E) Üçüncü Kişi Aleyhine Borç Kurulamaması İlkesi
34
II. BORÇ İLİŞKİSİ VE BORÇ KAVRAMLARI İLE BORÇ İLİŞKİSİNİN UNSURLARI
36
A) Borç İlişkisi ve Borç Kavramları
36
1. Borç İlişkisi Kavramı
36
B) Borç İlişkisinin Unsurları
37
1. Geniş Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları
37
a) Sözleşmenin Tarafları
37
b) Yükümlülükler ve Haklar
38
aa) Edim Yükümlülükleri ve Diğer Yükümler
38
aaa) Edim Yükümlülükleri
38
i. Aslî Edim Yükümlülükleri
38
ii. Yan Edim Yükümlülükleri
38
iii. Talî Edim Yükümlülükleri
39
iv. Fer’i Edim Yükümlülükleri
39
bb) Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Haklar
40
aaa) Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan Birincil Haklar
40
bbb) Geniş Anlamda Borç İlişkisinden Doğan İkincil Haklar (Düzenleme Hakları)
40
i. Yenilik Doğuran Haklar
40
ii. Borç İlişkisinden Doğan Def’iler
41
2. Dar Anlamda Borç İlişkisinin Unsurları
43
bb) Alacaklının Borç İlişkisinden Doğan Hakları
44
d) Dar Anlamda Borcun Konusu: Edim
45
aa) Verme–Yapma–Yapmama Edimi Ayrımı
45
bb) Ani–Dönemli–Sürekli Edim Ayrımı
45
cc) Bölünebilir–Bölünemez Edim Ayrımı
45
dd) Maddi–Şahsi Edim Ayrımı
45
III. BORÇ VE SORUMLULUK
46
2. BÖLÜM: BORCUN KAYNAKLARI
51
I. SÖZLEŞMENİN HUKUKİ NİTELİĞİ: HUKUKİ İŞLEM
51
1. Özel Hukukun Farklı Alanlarına İlişkin Olmalarına Göre
53
2. Etkilerini Sağlararasında veya Ölümden Sonra Meydana Getirmelerine Göre
53
3. Malvarlığı Üzerinde Yaptıkları Etkiye Göre
54
4. Sebebe Bağlı Olup Olmamalarına Göre
55
5. Kazandırıcı Olup Olmamasına Göre
56
6. Sebebin Gösterilmiş Olup Olmamasına Göre
56
7. Taraf Sayısına Göre
58
II. SÖZLEŞMENİN MEYDANA GELMESİ
60
1. Kavram ve Unsurları
60
2. Önerinin Hükmü: Önerinin Bağlayıcılığı
61
a) Genel Olarak Öneriyle Bağlılık
61
b) Önerinin Geri Alınması (Öneriden Dönme)
62
c) Ölüm veya Ehliyetin Kaybının Önerenin Öneriyle Bağlılığına Etkisi
63
1. Kavram ve Unsurları
63
2. Kabulün Geri Alınması (Kabulden Dönme)
64
3. Kabul Beyanının Yapılış Tarzı ve Susmanın Kabul Anlamına Gelip Gelmediği
64
D) Sözleşmenin Tamamlandığı ve Hüküm İfade Ettiği An
66
2. Hazırlar (Karşı Karşıya Bulunan Şahıslar) Arasında Sözleşme
66
3. Hazır Olmayan (Uzakta Bulunan Şahıslar, Gaipler) Arasında
66
4. Açık Bir Kabul Beyanına Gerek Olmayan Hallerde
67
III. SÖZLEŞMENİN GEÇERLİLİK ŞARTLARI
67
A) Uyulmaması Halinde Sözleşmenin Kesin Hükümsüzlüğüne Neden Olan Geçerlilik Şartları
67
1. Tarafların Hukuki İşlem Ehliyetine Sahip Olması
67
2. Sözleşmenin Emredici Hükümlere, Genel Ahlaka, Kişilik Haklarına, Kamu Düzenine Aykırı Olmaması ve Sözleşmenin Konusunun İmkânsız Olmaması
70
b) Emredici Hükümlere Aykırılık
70
d) Kişilik Haklarına Aykırılık
72
e) Kamu Düzenine Aykırılık
72
f) Sözleşmenin Konusunun Başlangıçtan İtibaren İmkânsız Olması
72
3. Sözleşmenin Muvazaalı Olmaması
74
aa) Genel Olarak Muvazaanın Türleri
74
bb) Mutlak Muvazaa ve Nispi Muvazaa Kavramları
75
d) Sözleşmenin Niteliğinde Muvazaanın Hüküm ve Sonuçları
75
e) Bedel Muvazaası ve Hükmü
77
aa) Bedel Muvazaası Kavramı
77
bb) Bedel Muvazaasının Hükmü
77
g) Muvazaada Üçüncü Kişilerin Korunması
78
h) Muvazaanın İnançlı İşlemden Farkı
79
4. Belli Bir Geçerlilik Şekli Öngörülmüşse Sözleşmenin Bu Şekle Uyularak Yapılmış Olması
79
aa) Kanuni Şekle Tabi Tutmanın Sebepleri
80
bb) Kanuni Şeklin Türleri
81
i. Yazılı Şeklin Unsurları
82
iii. Yazılı Şekle Tabi İşlemin Değiştirilmesi
84
d) Şekle Uyulmamasının Sonuçları
87
aa) Kesin Hükümsüzlük Görüşü ve Diğer Görüşler
87
bb) Şekle Aykırılığın İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı
88
5. Genel İşlem Koşullarına Getirilen Sınırlara Uyulmuş Olması
89
b) Genel İşlem Koşulu Kavramı ve Unsurları
89
c) Genel İşlem Koşulu Olarak Nitelendirilmenin Sonuçları
90
aa) Yazılmamış Sayılma
90
cc) Dayatılan Tarafın Lehine Yorumlanma
91
B) Uyulmaması Halinde Sözleşmenin İptalle Sakat Olmasına Neden Olan Geçerlilik Şartları
92
1. İrade Beyanlarının Sağlıklı Olması
92
aa) Esaslı Yanılma Halleri
93
bb) Yanılmada Karşı Tarafın İyiniyetinin Rolü
96
cc) Esaslı Yanılmanın Sonuçları
96
bbb) İptal Hakkının İleri Sürülmesinde Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı
97
bb) Aldatmanın Sonuçları
100
bb) Korkutmanın Sonuçları
103
i. Korkutulanın Talep Edeceği Tazminat
104
ii. Korkutulanın Ödemekle Yükümlü Tutulabileceği Tazminat
104
2. Aşırı Yararlanmanın Bulunmaması
105
c) Aşırı Yararlanmanın Sonuçları
107
aa) Sömürülenin Sahip Olduğu Haklar
107
C) Bazı Sözleşmeler Bakımından Sözleşmenin Hüküm İfade Etmesi İçin Tamamlayıcı Unsurlar
108
IV. SÖZLEŞMENİN GEÇERSİZLİĞİ
111
A) Genel Olarak Geçersizlik Kavramı ve Sözleşmenin Yokluğundan Farkı
111
B) Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı
112
2. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımının Özellikleri
112
3. Kesin Hükümsüzlüğün İleri Sürülmesinin Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi
113
2. İptal Yaptırımının Özellikleri
114
3. İptal Hakkının Hakkın Kötüye Kullanılması Teşkil Etmesi
114
4. Kesin Hükümsüzlük Yaptırımı İle İptal Yaptırımı Arasındaki Farklar ve Bu Yaptırımların Ortak Özellikleri
115
D) Eksiklik (Noksanlık)
115
V. SÖZLEŞMENİN YORUMLANMASI, TAMAMLANMASI VE SÖZLEŞMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI
116
B) Sözleşmenin Yorumlanması
117
2. Sözleşmenin Yorumlanmasında Teoriler
117
3. Sözleşmelerin Yorumlanmasında Başvurulacak Kurallar
118
4. İrade ile Beyan Arasında Uygunsuzluk Bulunması Durumu
119
C) Sözleşmenin Tamamlanması
120
D) Sözleşmede Değişiklik Yapılması (Sözleşmenin Uyarlanması)
121
VI. SÖZLEŞME YAPMA ZORUNLULUĞU
122
B) Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu
123
1. Kanundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Başlıca Haller
123
C) Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu
124
1. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğunun Bulunduğu Hal
124
D) Sözleşme Yapma Vaadinden Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu
124
1. Sözleşme Yapma Vaadi Kavramı ve Özellikleri
124
VII. İLAN YOLU İLE ÖDÜL SÖZÜ VERME
127
B) İlân Yolu ile Ödül Sözü Vermenin Türleri
128
1. İlân Yolu ile Ödül Vaadi
128
C) İlân Yoluyla Ödül Sözü Vermeden Dönme
129
VIII. BORCUN (KAZANDIRMANIN) SEBEBİ VE SEBEBİ GÖSTERİLMEKSİZİN YAZILI BORÇ KABULLENMESİ
130
A) Borcun (Kazandırmanın) Sebebi
130
B) Sebebi Gösterilmeden Yazılı Borç Kabullenmesi (İkrarı)
131
B) Temsilin Unsurları ve Özellikleri
134
C) Temsil İlişkisinin Kurulması ve Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı
137
2. Benzer Hukuki İlişkilerden Farkı
140
3. Acentelikten Farkı
142
D) Temsil Yetkisinin Kapsamı
142
2. Yetkinin Kapsamına İlişkin Çeşitli Ayrımlar
143
a) Genel Yetki – Sınırlı Yetki – Özel Yetki Ayrımı
143
b) Aktif Yetki – Pasif Yetki Ayrımı
144
c) Tek Başına Yetki – Müteselsil Yetki – Birlikte Yetki Ayrımı
144
3. Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması ve Çifte Temsil
145
a) Temsilcinin Kendi Kendisiyle İşlem Yapması
145
E) Temsilcinin Yetkisini Kötüye Kullanması
147
F) Temsil Yetkisinin Sona Ermesi
148
1. Temsil Yetkisini Sona Erdiren Sebepler
148
2. Temsil Yetkisinin Sona Ermesinde İyiniyetli Üçüncü Kişilerin Korunması
150
a) Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Bilmiyor Olması Halinde
150
b) Temsilcinin Yetkinin Sona Erdiğini Biliyor Olması Halinde
151
aa) Temsil Yetkisinin, Temsil Edilen Tarafından Geri Alma Beyanıyla Sona Erdirildiği Durumlarda
151
bb) Temsil Yetkisinin Kendiliğinden Sona Erdiği Durumlarda
152
bb) Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme Açık veya Örtülü Olarak İcazet Vermesi Durumunda
154
cc) Yetkisiz Olarak Temsil Edilenin Yapılan İşleme İcazet Vermeyi Reddetmesi veya Verilen Sürede Susarak İcazet Vermeyi Reddetmiş Sayılması Durumunda
155
2. KISIM: HAKSIZ FİİLLER
156
I. KUSURA DAYANAN SORUMLULUK
156
B) Kusura Dayanan Sorumluluğun Şartları
157
2. Fiilin Hukuka Aykırı Olması
157
a) Hukuka Aykırılık Kavramı
157
b) Hukuka Uygunluk Sebepleri
158
bb) Zarar Görenin Rızası
158
cc) Kamu Hukukuna Dayanan Yetki
159
dd) Özel Hukuka Dayanan Yetki
160
ee) Üstün Nitelikli Kamu Yararı
160
ff) Üstün Nitelikli Özel Yarar
160
ii) Hakkını Korumak İçin Kuvvet Kullanma
163
aa) Malvarlığı Zararı – Şahısvarlığı Zararı
164
bb) Maddi Zarar – Manevi Zarar
164
cc) Doğrudan Zarar – Dolaylı Zarar
165
ee) Mevcut Zarar – Müstakbel Zarar – Muhtemel Zarar
165
ff) Fiili Zarar – Yoksun Kalınan Kâr
166
b) Nedensellik Bağına İlişkin Teoriler
167
c) Birden Çok Sebebin Varlığında Nedensellik Bağı
167
aa) Ortak Nedensellik (Ortak İlliyet)
168
bb) Yarışan Nedensellik (Yarışan İlliyet)
168
cc) Alternatif (Seçimlik) Nedensellik (İlliyet)
168
dd) Önüne Geçilen (Farazi) Nedensellik (İlliyet)
169
d) Nedensellik Bağının Kesilmesi
170
bb) Ayırt Etme Gücünden Yoksun Kişilerin Hakkaniyet Sorumluluğu
172
cc) Geçici Olarak Ayırt Etme Gücünü Kaybedenlerin Verdikleri Zararlar Bakımından Durum
173
C) Ahlâka Aykırı Fiillerden Sorumluluk
173
II. KUSURA DAYANMAYAN SORUMLULUK
174
B) Kusura Dayanamayan Sorumluluğun Dayandığı Esas
175
C) Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Ek (Munzam) Kusur
176
D) Kusura Dayanmayan Sorumluluk Halleri
177
2. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu
177
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı
178
c) Sorumluluğun Şartları
178
3. Ev Başkanının Sorumluluğu
181
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı
182
c) Sorumluluğun Şartları
182
4. Hayvan İdare Edenlerin Sorumluluğu
185
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı
185
c) Sorumluluğun Şartları
185
e) İdare Edilen Hayvanın Bir Taşınmaza Zarar Vermesi Durumunda Taşınmaz Zilyedine Tanınan Haklar ve Yükümlülükler
187
5. Araç İşletenin Sorumluluğu
188
b) İşletilme Halindeki Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk
188
bb) Sorumluluğun Dayandığı Esas ve Sorumluluğun Uygulama Alanı
188
cc) Sorumluluğun Şartları ve Rücu Hakkı
190
c) İşletilme Halinde Olmayan Motorlu Aracın Sebep Olduğu Zarardan Sorumluluk
192
d) Gerçekleşen Trafik Kazasında Zarar Görenlere Yardım Edenlerin Uğradıkları Zararlardan Sorumluluk
193
e) Birden Fazla Motorlu Aracın Katıldığı Kazalarda Araç İşletenlerin Birbirlerine Karşı Sorumlulukları
193
f) Çalıntı veya Gasp Edilmiş Bir Aracın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk
194
g) Sorumsuzluk Anlaşması
194
6. Yapı Malikinin Sorumluluğu
196
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı
196
c) Sorumluluğun Şartları
197
f) Bina veya Yapı Eserinin Arz Ettiği Tehlikeyi Bertaraf Etme Yükümlülüğü
200
7. Taşınmaz Malikinin Sorumluluğu
200
c) Tazminat Sorumluluğunun Şartları ve Rücu Hakkı
201
d) Tehlikenin Bertaraf Edilmesi Talebi
203
8. Devletin Tapu Sicilinin Hukuka Aykırı Olarak Tutulmasından Doğan Sorumluluğu
203
b) Sorumluluğun Uygulama Alanı
204
c) Sorumluluğun Şartları
204
III. MADDİ ZARARIN TAZMİNİ
205
A) Zararın Belirlenmesi
205
2. Yararların Denkleştirilmesi (Mahsubu)
206
3. Bedensel Zarar ve Ölüm Halinde Maddi Tazminatın Kapsamı
207
b) Bedensel Zarar Halinde
208
B) Tazminatın Belirlenmesi
211
3. Tazminatın Miktarının Belirlenmesi
212
aa) Failin Hafif Kusurlu Olması
212
bb) Zarar Görenin Rızası
213
cc) Zarar Görenin Birlikte (Ortak, Müterafik) Kusuru
213
dd) Failin Yoksulluğa Düşecek Olması
213
ee) Diğer İndirim Sebepleri
214
C) Haksız Rekabet Halinde Maddi Zararın Tazmini
214
D) Maddi Tazminat Davası
215
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme
215
a) Zarar Görenin Açacağı Davada Zamanaşımı
216
cc) Kusursuz Sorumlu Kişiye Karşı
217
b) Rücu Davasında Zamanaşımı
217
4. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi ve Geçici Ödemeler
218
a) Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi
218
IV. MANEVİ ZARARIN TAZMİNİ
218
2. Bir Kimsenin Kişilik Haklarına Yönelik Hukuka Aykırı Bir Saldırı Bulunmalıdır
219
3. Bu Saldırı Neticesinde Manevi Zarar Doğmuş Olmalıdır
220
4. Sorumlu Kişinin Sorumluluğuna Neden Olan Kusuru veya Kusuru Olmasa da Sorumlu Olmasına Neden Olan Bir Kusursuz Sorumluluk Normu Bulunmalıdır
220
C) Manevi Tazminat Davası
220
2. Yetkili ve Görevli Mahkeme ile Zamanaşımı
222
3. Tazminat Hükmünün Değiştirilmesi
222
V. CEZA HÂKİMİNİN KARARININ HUKUK DAVASINA ETKİSİ
222
VI. BİRDEN ÇOK SORUMLULUK SEBEBİ VEYA BİRDEN ÇOK SORUMLU BULUNMASI
222
A) Bir Kişi Bakımından Birden Çok Sorumluluk Sebebinin Bulunması
222
1. Bir Davranışın Hem Borca Aykırı Davranış Hem de Haksız Fiil Oluşturması
222
2. Bir Kişinin Kusura Dayanmayan Sorumlulukta Kusurunun Bulunması
223
3. Bir Kişinin Birden Fazla Kusura Dayanmayan Sorumluluk Hükmü Çerçevesinde Sorumlu Olması
223
B) Bir Zarardan Birden Çok Kişinin Sorumluluğu
224
3. KISIM: SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDEN DOĞAN BORÇLAR
225
I. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME KAVRAMI, İŞLEVİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ
225
II. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMENİN ŞARTLARI
225
E) Haklı Sebebin Bulunmaması
228
2. İfa Yoluyla Zenginleşmeler
228
b) İfa Sebebinin Hiç Bulunmaması
228
c) İfa Sebebinin Geçersiz Olması
228
d) İfa Sebebinin Gerçekleşmemiş Olması
229
e) İfa Sebebinin Sona Ermesi (Ortadan Kalkması)
230
3. İfa Dışı Zenginleşmeler
230
III. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN ÇEŞİTLİ TALEPLER KARŞISINDAKİ DURUMU VE SEBEPSİZ ZENGİNLEŞME TALEBİNİN İLERİ SÜRÜLEMEYECEĞİ HALLER
231
A) Sebepsiz Zenginleşme Talebinin Çeşitli Talepler Karşısındaki Durumu
231
2. Sebepsiz Zenginleşme Talebini Bertaraf Eden Talepler
231
a) İstihkak Davasına İlişkin Talep
231
b) Zilyetlik Davalarına İlişkin Talepler
231
c) Gerçek Vekâletsiz İş Görme Talebi
231
d) Sözleşmeye Dayanan Talep
232
3. Sebepsiz Zenginleşme Talebiyle Yarışan Talepler
232
a) Haksız Fiilden Doğan Talep
232
b) Gerçek Olmayan (Caiz Olmayan) Vekâletsiz İş Görmeden Doğan Talep
232
B) Sebepsiz Zenginleşme Talebinin (veya Başka Bir Talebin) Bulunmadığı Durumlar
233
2. Hukuka veya Ahlâka Aykırı Amaç Güdülerek Verilen Şeyler
233
3. Eksik Borcun İfasında
233
4. Borç Olmayan Şeyin Borçlu Olunmadığı Bilinerek İfasında
233
IV. SEBEPSİZ ZENGİNLEŞMEDE İADE BORCU
234
B) İade Borcunun Kapsamı
235
1. Sebepsiz Zenginleşenin İyiniyetli Olması Halinde
235
2. Sebepsiz Zenginleşenin Kötüniyetli Olması Halinde
236
3. Zenginleşenin İade Sırasında İleri Sürebileceği Talepler
236
3. BÖLÜM: BORÇ İLİŞKİSİNİN HÜKÜMLERİ
239
1. KISIM: BORCUN İFASI
239
I. İFANIN HUKUKÎ NİTELİĞİ, İFADA FİİL EHLİYETİ VE TASARRUF YETKİSİ, İFANIN UNSURLARI
239
B) İfanın Hukukî Niteliği
239
C) İfada Fiil Ehliyeti ve Tasarruf Yetkisi
241
1. İfada Fiil Ehliyeti
241
2. İfada Tasarruf Yetkisi
242
a) Borcu İfa Edecek Kişi ve Üçüncü Kişinin İfası
243
bb) Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfa Edilmesinin Sonuçları
243
aaa) Genel Kural: Borcun Sona Ermesi ve Rücu
243
bbb) İstisna: Borcun Sona Ermemesi ve Üçüncü Kişinin Alacaklıya Halef Olması
244
b) Borcun İfa Edileceği Kişi ve Üçüncü Kişiye İfa
245
II. ÇEŞİTLİ EDİMLERİN İFASI
247
A) Bölünebilir Edimlerde İfa (Kısmî İfa)
247
B) Bölünemeyen Edimlerin İfası
248
C) Çeşit (Cins) ve Parça Borçlarında İfa
249
1. Çeşit Borcu – Parça Borcu Ayrımı ve Mislî Eşya – Gayrımislî Eşya Ayrımı ile İlişkisi
249
2. Çeşit Borçlarında ve Parça Borçlarında İfa
249
a) Çeşit Borçlarında İfa
249
b) Parça Borçlarında İfa
250
3. Sınırlı Çeşit Borcu Kavramı ve Bu Borçların İfası
250
D) Seçimlik Borçlarda İfa
251
E) Para Borçlarında İfa
251
2. Mevzuat Hükümleri Çerçevesinde Yasal Olduğu Durumlar Bakımından Yabancı Para Borçlarında İfa
252
a) Genel Kural ve İstisnası
252
b) Yabancı Para Borcunun Vadesinde Ödenmemesi
252
3. Para Borçlarında Faiz
253
4. Para Borçlarında Mahsup
255
b) Tek Bir Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup
255
c) Birden Fazla Borcun Bulunduğu Hallerde Mahsup
256
5. Para Borçlarında Ödemenin İspatı
256
III. İFA YERİ VE İFA ZAMANI
257
2. İfa Zamanının Belirlenmesi
258
a) Muaccel Borç – Müeccel Borç
258
b) Özel Olarak Vadeye Bağlı Borçlar
259
bb) Vadeye Bağlı Borçlarda Sürenin Hesaplanması
259
3. Zamanından Önce İfa
260
IV. KARŞILIKLI (TAM İKİ TARAFA) BORÇ YÜKLEYEN SÖZLEŞMELERDE İFA
261
B) Aynı Anda İfa Kuralı ve Ödemezlik Def’i
261
C) Bir Tarafın Ödeme Güçsüzlüğü Halinde Diğer Tarafın Def’i ve Fesih Hakkı
262
V. ALACAKLI TEMERRÜDÜ VE BORCUN İFASINI ENGELLEYEN ALACAKLIYA İLİŞKİN DİĞER SEBEPLER
262
A) Alacaklı Temerrüdü
262
a) Borçtan Kurtulma İmkânı
264
bb) Verme Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı
264
aaa) Malı Tevdi Hakkı
264
iii. Tevdiyle Borcun Sona Ermesi ve İstisnası
265
iv. Tevdinin İfadan Farkı
265
bbb) Malı Sattırarak Bedeli Tevdi Hakkı
265
ii. Tevdiye Elverişsizlik
266
iii. Malı Sattırarak Bedelin Tevdiinde Usûl
266
cc) Yapma Borçlarında Borçtan Kurtulma İmkânı
266
B) Borcun İfasını Engelleyen Alacaklıya İlişkin Diğer Sebepler
268
2. KISIM: BORCUN İFA EDİLMEMESİ (BORCA AYKIRI DAVRANIŞ)
269
II. BORCA AYKIRI DAVRANIŞ İLE CULPA IN CONTRAHENDO ARASINDAKİ İLİŞKİ
270
III. İFA DAVASI VE CEBRİ İCRA
271
B) Verme Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra
271
C) Yapma ve Yapmama Tipi Borçlarda İfa Davası ve Cebri İcra
272
IV. BORCA AYKIRI DAVRANIŞIN TÜRLERİ VE HÜKÜMLERİ
272
A) Kusurlu İfa İmkânsızlığı ve Hükümleri
272
B) Borcun Gereği Gibi İfa Edilmemesi (Kötü İfa) ve Hükümleri
273
C) Temerrüt ve Hükümleri
273
3. Hükümleri (Hukukî Sonuçları)
276
b) Temerrüdün Genel Sonuçları
277
aa) Gecikme Tazminatı
277
bb) Beklenmedik Hâlden (Kazadan) Sorumluluk (Beklenmedik Hâl Nedeniyle Ortaya Çıkan Zararları Tazmin Sorumluluğu)
278
c) Temerrüdün Para Borçlarına Özgü Sonuçları
279
bb) Aşkın (Ek, Munzam) Zarar
281
d) Temerrüdün Tam İki Tarafa Borç Yükleyen (Synallagmatik) Sözleşmelerdeki Sonuçları
282
bb) Alacaklının Sahip Olduğu Haklar
282
cc) Hakların Kullanılması
283
bbb) Seçimlik Hakların Kullanılmasına İlişkin Genel Özellik
284
ccc) Süre (Mehil) Verilmesine ilişkin Özellikler ve Süre Verilmesi Gerekmeyen Haller
284
ddd) Seçimlik Hakların Kullanılmasında Zararın İspatı
286
eee) Seçimlik Hakların Kullanılmasında Kusurun Rolü
286
5. Kısmî Temerrüt ve Hukukî Sonuçları
288
V. BORCA AYKIRI DAVRANIŞTA ZARAR VE ZARARIN HESAPLANMASI
288
A) Borca Aykırı Davranışta Zarar Kavramı
288
B) Zararın Hesaplanması
289
2. Aynen İfadan Vazgeçerek Müspet Zararın Tazmininin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması
289
b) Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmişse
290
c) Temerrüde Düşülen Edimin Alacaklısı Kendi Edimini İfa Etmemişse
290
3. Sözleşmeden Dönme ve Menfî Zararın Tazminin Talep Edilmesi Halinde Zararın Hesaplanması
291
C) Borca Aykırı Davranışta Tazminatın Kapsamının ve Şeklinin Belirlenmesi
292
VI. SORUMSUZLUK ANLAŞMASI
293
B) Sorumluluğa Neden Olabilecek Davranışı Gerçekleştiren Kişiye Göre Sorumsuzluk Anlaşmasının Türleri ve Bu Türlere Göre Anlaşmanın Geçerliliği
294
2. Borçlunun Kendi Borca Aykırı Davranışından Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği
294
3. Borçlunun Alacaklıya Karşı Yardımcı Kişinin Verdiği Zarardan Sorumlu Olmayacağına İlişkin Sorumsuzluk Anlaşması ve Geçerliliği
295
VII. BORÇLUNUN İFA YARDIMCILARININ FİİLİNDEN (EYLEMLERİNDEN/BORCA AYKIRI DAVRANIŞINDAN) SORUMLULUĞU
296
B) Sorumluluğun Şartları
296
C) Borçlunun İfa Yardımcılarının Eylemlerinden Sorumluluğunun Adam Çalıştıranın Sorumluluğuyla Karşılaştırılması
298
3. Borçlunun Emrinde Çalışan Kişinin Borcun İfası veya Borçtan Doğan Hakkın Kullanılmasında Alacaklıya Zarar Vermesi Durumu
299
3. KISIM: BORÇLARIN ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE ETKİSİ
300
I. ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ ÜSTLENME (ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN FİİLİNİ TAAHHÜT)
300
C) Üçüncü Kişinin Edimini Taahhüt ile Kefalet Arasındaki Farklar
301
II. ÜÇÜNCÜ KİŞİ YARARINA (LEHİNE) SÖZLEŞME
302
B) Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Türleri ve Hükümleri
302
a) Tam Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri
303
b) Eksik Üçüncü Kişi Yararına Sözleşmenin Hükümleri
303
C) Çalışana Gerçekleştirilecek Zararlara İlişkin Sorumluluk Sigortalarında Durum
304
4. BÖLÜM: BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ VE ZAMANAŞIMI
305
1. KISIM: BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ
305
I. BORCUN VE BORÇ İLİŞKİSİNİN SONA ERMESİ KAVRAMLARI
306
II. BORÇ İLİŞKİSİNİ SONA ERDİREN SEBEPLER
306
B) İkâle (Bozma Sözleşmesi)
307
E) Özel Olarak Aşırı İfa Güçlüğüne Dayanan Dönme veya Fesih
308
G) Borç İlişkisinin Yenilenmesi
310
III. BORCU SONA ERDİREN SEBEPLER
310
3. Kurulması ve Şekli
313
C) Birleşme (Alacaklı ve Borçlu Sıfatlarının Birleşmesi)
313
4. Cari Hesap Sözleşmesinde Durum
315
5. Yenilemenin Sonuçları
316
a) Borcun Tamamına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri
316
b) Kısmî İfa İmkânsızlığının Hükümleri (Borcun Bir Kısmına İlişkin Kusursuz İfa İmkânsızlığının Hükümleri)
317
b) Karşılıklı Borçluluk
318
aaa) Karşılıklı Borçluluk Bulunmadığından Takasın Mümkün Olmadığı Bazı Özel Durumlar
318
bbb) Karşılıklı Borçluluk Bulunmamasına Rağmen Takasın Mümkün Olduğu İstisnai Hâl
319
c) Borçlarda Özdeşlik
319
d) Takası İleri Sürecek Olanın Alacağının Muaccel Olması
319
bb) Bazı Özel Durumlarda Takas
319
aaa) Karşılıklı Borçlardan Birinin Eksik Borç Olması Durumu
319
bbb) Karşılıklı Borçlardan Birinin Müeccel Olması Durumu
320
ccc) Karşılıklı Borçlardan Birinin Zamanaşımına Uğramış Olması Durumu
320
i. Duruma İlişkin Temel Kural
320
ii. Zamanaşımında Uğramış Borçlarda Özel Durum
320
3. Ancak Karşı Tarafın Rızasıyla Takas Edilebilecek Borçlar
321
I. ZAMANAŞIMI KAVRAMI
323
B) Hak Düşürücü Süreden Farkı
324
II. ZAMANAŞIMINA UĞRAMIŞ BORCUN ÖZELLİKLERİ
324
III. REHİNLE TEMİN EDİLEN ALACAKLARDA ZAMANAŞIMI
325
IV. ZAMANAŞIMI SÜRELERİ, ZAMANAŞIMI SÜRESİNİN BAŞLANGICI VE ZAMANAŞIMININ HESAPLANMASI
325
A) Zamanaşımı Süreleri
325
B) Zamanaşımı Süresinin Başlangıcı
326
C) Zamanaşımının Hesaplanması
327
V. ZAMANAŞIMININ DURMASI VE KESİLMESİ
327
B) Zamanaşımının Durması
328
C) Zamanaşımının Kesilmesi
328
2. Zamanaşımını Kesen Haller
329
a) Zamanaşımının Borçlunun Bir Fiiliyle Kesilmesi
329
b) Zamanaşımının Alacaklının Bir Fiiliyle Kesilmesi
329
c) Zamanaşımının Yargılama veya Takibe İlişkin Bir İşlemle veya Yargıcın Kararıyla Kesilmesi
330
3. Zamanaşımının Kesilmesinin Hükümleri
330
a) Zamanaşımının Kesilmeden Sonra İşleyecek Yeni Süre Bakımından
330
b) Zamanaşımının Kesilmesinin Borçlu Dışında Kalan Diğer Kişilere Etkisi Bakımından
330
VI. ZAMANAŞIMI SÜRELERİNİN KESİNLİĞİ
330
VII. ZAMANAŞIMINDAN VAZGEÇME
331
VIII. ZAMANAŞIMININ DOLMASININ HÜKÜMLERİ
332
5. BÖLÜM: BORÇ İLİŞKİSİNDE ÖZEL DURUMLAR
333
1. KISIM: TESELSÜL (MÜTESELSİL BORÇLULUK VE MÜTESELSİL ALACAKLILIK)
333
II. BORÇLULAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL BORÇLULUK)
333
C) Müteselsil Borçlulukta İlişkiler
335
1. Dış İlişki (Alacaklı ile Müteselsil Borçlular Arasındaki İlişki)
335
a) Müteselsil Borçlulardan Her Birinin Borcun Tamamı Ödeninceye Kadar Alacaklıya Karşı Sorumlu Olması
335
b) Müteselsil Borçlulardan Birinin Kişisel Eylemiyle Diğerlerinin Durumunu Ağırlaştıramaması
336
c) Def’i ve İtirazlar
336
aa) Ortak Def’i ve İtirazlar
336
bb) Kişisel Def’i ve İtirazlar
337
2. İç İlişki (Müteselsil Borçlular Arasındaki İç İlişki)
337
b) Alacaklının Haklarına Halef Olma
337
III. ALACAKLILAR ARASINDA TESELSÜL (MÜTESELSİL ALACAKLILIK)
338
2. KISIM: KOŞULA (ŞARTA) BAĞLI BORÇLAR
340
II. KOŞULUN TÜRLERİ, KOŞULA BAĞLANAMAYAN İŞLEMLER, YASAK KOŞULLAR VE ANLAMSIZ VEYA RAHATSIZ EDİCİ KOŞULLAR
340
1. Geciktirici Koşul – Bozucu Koşul
340
2. Tesadüfi Koşul – İradi Koşul – Karma Koşul
340
3. Olumlu (Müspet) Koşul – Olumsuz (Menfî) Koşul
341
B) Koşula Bağlanamayan İşlemler
341
D) Anlamsız veya Rahatsız Edici Koşullar
342
III. GECİKTİRİCİ KOŞUL
342
B) Geciktirici Koşulun Hüküm ve Sonuçları
342
3. KISIM: BAĞLANMA PARASI, CAYMA PARASI, CEZA KOŞULU
344
I. BAĞLANMA PARASI (PEY AKÇESİ)
344
II. CAYMA PARASI (CAYMA AKÇESİ)
344
B) Ceza ile İfa Arasındaki İlişki
345
2. Seçimlik Ceza Koşulu ile İfaya Eklenen Ceza Koşulu
345
3. Dönme veya Fesih Cezası Bulunduğunun Kanıtlanması İmkânı
346
a) Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası ve Bu Cezanın Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı
346
aa) Genel Olarak Dönme veya Fesih Cezası
346
bb) Dönme/Fesih Cezasının Ceza Koşulu ile Cayma Parasından Farkı
346
b) Borçlunun Cezanın Dönme/Fesih Cezası Olduğunu Kanıtlayabilme İmkânı
346
C) Ceza ile Zarar Arasındaki İlişki
347
D) Cezanın Miktarı ve İndirilmesi
347
4. KISIM: DAR VE GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİKLERİ
348
I. DAR ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ
348
2. Alacağın Devri Kavramı, Devrin Hukukî Niteliği ve Devrin Kaynağı
349
a) Alacağın Devri Kavramı
349
b) Alacağın Devrinin Hukukî Niteliği
349
c) Alacağın Devrinin Kaynağı
351
3. Alacağın Devrinin Geçerlilik Şartları
351
4. Alacağın Devrinin Hükümleri ve Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu (Garanti Sorumluluğu)
353
a) Alacağın Devrinin Hükümleri
353
b) Alacağı Devredenin Devralana Karşı Sorumluluğu
353
aa) Çeşitli Durumlarda Sorumluluk
353
bb) Sorumluluğun Kapsamı
354
5. Alacağın Devrinde Borçlunun Savunma İmkânları
354
b) Alacağın Devri İşleminden Doğan Def’i ve İtirazlar
355
c) Borçlu ile Alacaklı Arasındaki Sözleşmeden Doğan Def’i ve İtirazlar
355
d) Borçlunun Önceki Alacaklının Şahsına Karşı Sahip Olduğu Def’iler
355
B) Borcun Nakli (Borcun Üstlenilmesi)
355
2. İç Yüklenme Sözleşmesi ile Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı
356
a) İç Yüklenme Sözleşmesinden Farklı
356
b) Borcun Üçüncü Kişi Tarafından İfasından Farkı
356
3. Borcun Nakli Sözleşmesinin Kurulması
357
b) Üstlenen ve Alacaklının Karşılıklı İrade Beyanlarıyla Kurulması
358
aa) Borcu Üstlenenin Süreli Olarak Öneride Bulunması Durumunda
358
bb) Borcu Üstlenenin Süresi Olarak Öneride Bulunması Durumunda
358
c) İç Yüklenme Sözleşmesinin Borçlu Tarafından Bildirilmesi Üzerine Alacaklının Bu Bildirime Rıza Göstermesiyle Kurulması
358
4. Borcun Nakli Sözleşmesinin Hükümleri
359
5. Borcun Naklinde Borcu Üstlenen Kişinin Savunma İmkânları
359
6. Borcun Naklinde Alacaklının Rızasının Aranmadığı Özel Durumlar
360
a) Bir Malvarlığının veya İşletmenin Aktif ve Pasifleri ile Devri
360
b) İşletmelerin Birleşmesi
360
II. GENİŞ ANLAMDA BORÇ İLİŞKİSİNDE TARAF DEĞİŞİKLİĞİ
361
C) Sözleşmeye Katılma
361