İdare Hukuku Bakımından
Yapay Zeka
İdarenin Faaliyetleri, Yapay Zekalı İdari İşlemler ve Sorumluluk
2. Baskı,
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa Sayısı:
198
Kitabın Fiyatı:
585,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
1. baskı
Temmuz 2023
580,00₺
580,00₺ (%0)
1.
Temmuz 2023
580,00₺
580,00₺ (%0)
Kitabın Açıklaması
Günümüzde büyük miktarda dijital verinin (big data) oluşmasıyla birlikte yapay zeka sistemlerinin gelişimi hızlanmıştır. Özel kişiler yanında idareler tarafından kullanılması, yapay zekanın İdare Hukuku bakımından ele alınmasını gerektirmektedir. Kamu gücünün yapay zeka ile buluşması, çeşitli hukuki sorunları beraberinde getirmektedir. Bunların en başında, özellikle makine öğrenmesine dayanan sistemlerin belirli bir sonuca nasıl vardığının açıklanmasındaki teknolojik ve hukuki güçlükler gelmektedir. Bahsedilen sorun, özellikle "Yapay Zekalı İdare" tarafından tesis edilecek idari işlemlerin hukuka uygunluk denetimi üzerinde düşünmeyi gerektirmektedir. Diğer yandan, idarenin sorumluluğuna ilişkin geleneksel rejimin "Yapay Zekalı İdare" açısından yeterliliği de değerlendirilmelidir.
Bu çalışma, yapay zekanın İdare Hukukunun genel esaslarına etkisini ve gerçekleştirmekte olduğu "dönüşümün" ana hatlarını değerlendirmek, doğurabileceği sorunlara işaret etmek ve belirli bir ölçüde çözümlerine ilişkin yaklaşımlarda bulunmak maksadını taşımaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
Yapay Zekalı İdare ve Kamu Hizmeti
Yapay Zekalı İdari İşlemler
Yapay Zekalı İdarenin Sorumluluğu
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz
7
Kısaltmalar
13
Giriş
15
1. Bölüm
YAPAY ZEKALI İDARE VE KAMU HİZMETİ
I. YAPAY ZEKA KAVRAMI VE TÜRLERİ
17
A. Kavram
17
B. Yapay Zeka Türleri
18
II. TÜRKİYE CUMHURİYETİ YAPAY ZEKA TEŞKİLATI
22
A. Avrupa Birliği Yapay Zeka Kanununda Öngörülen Yapay Zeka Teşkilatı
23
1. Ulusalüstü Kuruluşlar
23
2. Ulusal Düzeydeki Kuruluşlar
24
III. İDARENİN FAALİYETLERİ BAKIMINDAN YAPAY ZEKA
25
A. Kamu Hizmetlerinde Dönüşüm
27
1. Yapay Zekanın Kamu Hizmeti İlkelerine Etkisi
27
2. Kamu Hizmetlerindeki Dönüşümün İtici Gücü Olarak Uyarlanma İlkesi
29
3. Dönüşümün Sonuçları
32
B. İdare İle Yapay Zeka İlişkisi
36
1. Yapay Zekanın İdarenin Yerini Alması
36
2. Yapay Zeka Sisteminin Kamu Hizmetinin Bir Unsuru Olması
38
a. Yapay Zeka Sisteminin İdarece Üretilmesi
39
b. Yapay Zeka Sisteminin Özel Kişilerden Temin Edilmesi
41
c. İdarenin Özel Kişinin Mülkiyetindeki Yapay Zekadan Yararlanması
43
aa. Verilerin Özel Kişilerin Hakimiyetinde Olması
45
bb. Telif Hakları Sorunu
46
C. Milli Güvenlik
48
D. Kolluk
49
1. Yapay Zekanın İdarenin Kolluk Faaliyetinde Kullanılması
49
2. Yapay Zeka Kolluğu
52
a. Özel Kişilerin Kullandığı Yapay Zeka İşlem ve Eylemlerinin Denetimi
52
b. Özel Kişilerce Yapay Zeka Kullanımına Sınırlama Getirilmesi
55
2. Bölüm
YAPAY ZEKALI İDARİ İŞLEMLER
I. YAPAY ZEKALI İDARİ İŞLEMLERİN İCRAİLİĞİ
59
II. YAPAY ZEKALI İDARENİN TEK YANLI İŞLEMLERİ
61
III. YAPAY ZEKALI İDARİ İŞLEMLER AÇISINDAN HUKUKA UYGUNLUK KARİNESİ
62
IV. İDARİ YAPAY ZEKANIN KURAL KOYABİLME ÖZELLİĞİ
63
A. İdarenin Kullandığı Yapay Zeka Genel İşlemler Tesis Edebilmektedir
63
B. Yapay Zekanın İşleyişi Sırasında Sürekli Değişen Kurallar Koyması
65
C. İdari İşlem Türlerindeki Değişim
70
V. YAPAY ZEKALI İDARİ İŞLEMLERİN HUKUKA UYGUNLUK DENETİMİ
71
A. İdari İşlemin Tesisinde Yapay Zeka İle Geleneksel İdare Farkı
71
B. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Unsurları
71
1. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Yetki Unsuru
73
a. Fonksiyon Gaspı Sorunu
74
b. Yürütme Yetkisinin Devri
75
c. Yargı Yetkisinin Gaspı
75
d. Yapay Zekanın Ehil Olması
77
aa. İrade Problemi
77
bb. Prematüre Yapay Zeka
81
e. YZ'nın Yeni Bir Yetki Üretmesi Ya Da Sehven İşlev Gaspı
82
f. Yapay Zekanın Tek Başına Yetkili Olması
84
aa. Anayasal Sınır Ya Da İnsan Dışı Varlık Engeli
84
bb. Anayasa Değişikliği Yapılması Durumunda Yapay Zekanın Tek Başına İşlem Tesisi
90
cc. İdari Yapay Zeka Üzerinde Etkin İnsan Denetimi
94
dd. Yapay Zekalı İdari İşlemlerde Konu, Yer ve Zaman Yönünden Yetki
100
2. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Şekil Unsuru
102
a. Tek Başına Yapay Zeka İşlemine Konu Olmama Hakkı
102
b. Kullanılacak Yapay Zeka Sisteminin Seçimi
104
c. Bildirim Yükümlülüğü
104
d. Gerekçe Gösterilmesi
106
e. Genel Düzenleyici Yapay Zeka İşlemlerinin İlanı Sorunu
108
f. Yapay Zeka İşlemleri Açısından Dinlenilme Hakkı
109
g. Kişisel Verilerin Korunması
110
3. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Sebep Unsuru
111
a. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Denetiminde “Kara Kutu” Sorunu
113
b. Kara Kutu Sorununun Çözümüne İlişkin Yaklaşımlar
114
aa. Hukuki Engelin Aşılması Çabası
114
bb. Teknolojik Engelin Aşılması İçin Açıklanabilir Yapay Zeka
116
aaa. Sebep Unsurunun Hukuki Yönü
122
bbb. Sebep Unsurunun Maddi Yönü
127
ccc. Konu Unsuru İle Sebep Unsuru Arasındaki Nedensellik Bağından Hareketle İşlemin Sebebinin Tespit Edilmesi Yöntemi
130
ddd. Yapay Zeka Sisteminin Üretilmesi Aşamasına İlişkin Denetim
132
eee. Üretim Aşamasına İlişkin Denetimin Temel Unsurları
134
fff. İdarenin Takdir Yetkisinin Denetimine İlişkin Dönüşüm
137
4. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Konu Unsuru
139
a. Yapay Zekanın İdari İşlemlerinin Esasa İlişkin Hukukilik Denetiminin Konu Unsurunda Yoğunlaşması Zorunluluğu
143
b. Yapay Zeka Sistemlerinin Tesis Ettiği İdari İşlemlerde Ayırımcılık Sorunu
146
c. Sebep Unsuru İle Konu Unsuru Arasındaki Nedensellik Bağı
148
5. Yapay Zekalı İdari İşlemlerin Maksat Unsuru
149
6. İptal Kararının Genel Etkisi ve Hukukilik Denetimine İlişkin Formül Önerisi
153
3. Bölüm
YAPAY ZEKALI İDARENİN SORUMLULUĞU
I. SORUMLULUK ESASLARINA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR
157
A. Kusura Dayanan Sorumluluk
159
B. Kurallara Aykırılıktan Sorumluluk
159
C. Ayıplı Maldan Doğan Sorumluluk
160
D. Kusursuz Sorumluluk
160
II. SORUMLULUĞA İLİŞKİN TEMEL ESASLAR BAKIMINDAN YAPAY ZEKALI İDARENİN SORUMLULUĞU
161
A. Nedensellik Bağı Sorunu
162
B. Yapay Zeka Kullanan İdarenin Hizmet Kusurundan Sorumluluğu
167
1. Öngörülemezlik Alanı Dışında Hizmet Kusuru
167
2. Yapay Zekanın İşlem Ya Da Eyleme Yardımcı Bir Araç Olması İhtimali
169
3. Yapay Zeka Kullanan İdarenin Kusursuz Sorumluluğu
171
Sonuç
177
Kaynakça
179
Kavram Dizini
195
Kitabın Fiyatı:
585,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Bu kitaplar da ilginizi çekebilir
Hasta Hakları ve İdarenin Sağlık Hizmetlerinden Doğan Sorumluluğu
Ayşe Almıla Tanrıverdi
Depremden Etkilenen Yapılara İlişkin Hasar Tespit Raporlarının Hukuksal Niteliği ve Yargısal Denetimi
Uğur Özten
Rezerv Yapı Alanlarının İdare Hukuku Açısından Değerlendirilmesi
İlayda Koçak
Uluslararası Koruma Statüsüne Sahip Kişiler (Mülteciler ve Sığınmacılar) Hakkında İdarenin Görevleri–Yetkileri ve Yargısal Denetim
Elif Altınok Çalışkan
Hakkımızda
|
Uluslararası Yayınevi Belgesi|
Kaynakça Dosyası|
Kişisel Verilerin Korunması |
Üyelik|
Siparişlerim|
İade Politikası|
İletişim