Medeni Hukuk Ders Kitabı Prof. Dr. Murat Doğan, Dr. Alperen Polat, Dr. Zeynep Ayar Birkin  - Kitap
1. Baskı, 
Ekim 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
500
Barkod:
9786253231620
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Kitabın Fiyatı:
880,00₺
İndirimli (%7):
818,40₺
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Medenî hukuk, kişinin doğumundan ölümüne kadar karşılaştığı pek çok ilişkinin hukuki çerçevesini belirler. Kişilik, aile, mülkiyet, borç ve miras ilişkilerinin anlaşılması, bu alanlarda kullanılan temel kavramların ve kanunun başlangıç hükümlerinin öğrenilmesini gerektirir. Medenî hukuka giriş dersinin önemi de burada ortaya çıkar. Öğrencinin yalnızca kuralları tanıması değil, bu kurallar arasında bağ kurabilmesi ve karşılaştığı bir olayın hukuki anlamını belirleyebilmesi gerekir.
Bu kitap, medenî hukuk öğrenimine başlayan öğrencilerin temel kavramları ve başlangıç hükümlerini bir bütün içinde kavramalarına yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Konuların ele alınışında, bir kavramın tanımı kadar hangi ihtiyaca cevap verdiğinin ve somut olayda nasıl işlediğinin açıklanmasına önem verilmiştir. Örneklerle desteklenen anlatımın, öğrencinin kanun metnini okuyabilmesine, hukuki sorunu belirleyebilmesine ve vardığı sonucu gerekçelendirebilmesine katkı sağlamasını amaçlıyoruz.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Giriş
.
Kaynaklar
.
Temel Kavramlar
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
BİRİNCİ BÖLÜM
SOSYAL DÜZEN VE HUKUK
§ 1. SOSYAL DÜZEN VE KURALLARA OLAN İHTİYAÇ 
27
I. SOSYAL HAYAT 
27
II. SOSYAL DÜZEN KURALLARINA OLAN İHTİYAÇ 
27
III. SOSYAL DÜZEN KURALLARI VE TÜRLERİ 
28
A. Genel Olarak 
28
B. Sosyal Düzen Kurallarının Türleri 
29
1. Din Kuralları ve Hukuk Kurallarından Farkları 
30
a. Genel Olarak Din Kuralları 
30
b. Hukuk Kurallarından Farkları 
31
aa. Kaynak Bakımından 
31
bb. Konu Bakımından 
32
cc. Şekil Bakımından 
32
dd. Müeyyide (Yaptırım) Bakımından 
32
2. Ahlak Kuralları ve Hukuk Kurallarından Farkları 
33
a. Genel Olarak Ahlak Kuralları 
33
b. Hukuk Kurallarından Farkları 
35
aa. Kaynak Bakımından 
35
bb. Konu Bakımından 
35
cc. Şekil Bakımından 
35
dd. Müeyyide (Yaptırım) Bakımından 
36
3. Görgü Kuralları ve Hukuk Kurallarından Farkları 
36
a. Genel Olarak Görgü Kuralları 
36
b. Hukuk Kurallarından Farkları 
37
aa. Kaynak Bakımından 
37
bb. Konu Bakımından 
37
cc. Şekil Bakımından 
37
dd. Müeyyide (Yaptırım) Bakımından 
38
§ 2. HUKUK KURALLARI 
38
I. HUKUKUN TANIMI VE ÖZELLİKLERİ 
38
II. HUKUKUN AMACI VE İŞLEVLERİ 
40
A. Adaleti Gerçekleştirme 
40
B. Toplumda Barış ve Düzeni Sağlama 
41
C. Hukuki Güvenliği Sağlama 
43
D. Toplumun İhtiyaçlarını Karşılama 
45
E. Ayırt Edici Temel Unsur: Müeyyide (Yaptırım) 
45
1. Müeyyide (Yaptırım) Kavramı 
45
2. Müeyyide (Yaptırım) Türleri 
47
a. Kamu Hukuku Müeyyideleri 
47
b. Özel Hukuk Müeyyideleri 
48
3. Müeyyide İçermeyen Hukuk Kuralları 
49
III. HUKUK KURALLARININ NİTELİKLERİ 
51
A. Beşerî Nitelik ve Zorlayıcılık 
51
B. Normatiflik 
51
C. Soyutluk 
51
D. Genellik ve Objektiflik 
52
E. Süreklilik 
53
F. İnsan Davranışlarını Konu Alma 
53
§ 3. HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI VE HUKUK KURALLARININ TASNİFİ 
54
I. HUKUKUN ÇEŞİTLİ ANLAMLARI 
54
A. Objektif Hukuk – Sübjektif Hukuk 
54
B. Pozitif (Müspet) Hukuk 
55
C. Mevzu Hukuk 
56
D. Tarihî Hukuk 
56
E. İdeal (Tabiî / Olması Gereken) Hukuk 
57
II. HUKUKUN ÇEŞİTLİ TASNİFLERİ 
58
A. İç (Milli) Hukuk – Dış (Milletlerarası) Hukuk 
58
B. Pozitif Hukuk – İdeal Hukuk 
60
C. Yazılı Hukuk – Yazılı Olmayan Hukuk 
62
D. Maddi Hukuk – Şeklî (Usul) Hukuk 
64
E. Kamu Hukuku – Özel Hukuk 
66
1. Ayrımın Tarihsel Gelişimi ve Açıklamak İçin İleri Sürülen
Ölçütler 
66
2. Ayrıma Göre Hukuk Kurallarının Tasnifi 
67
a. Özel Hukuk Kuralları 
67
b. Kamu Hukuku Kuralları 
68
c. Karma Hukuk Kuralları 
68
3. Ayrımın Pratik Sonuçları 
69
a. Uygulanacak Kurallar ve Rejim 
69
b. Görevli Yargı Kolu 
69
c. Yorum Yöntemi 
70
d. Sözleşme Özgürlüğünün Kapsamı 
70
e. Kıyas İmkânı 
70
§ 4. MEDENÎ HUKUK 
71
I. KAVRAM VE TANIM 
71
A. Genel Olarak 
71
B. Terimin Kökeni: İus Civile 
71
C. Türk Hukukunda Medenî Hukuk Teriminin Tercih Sebebi 
72
D. Tanım 
73
E. Medenî Hukukun Özel Hukukun Genel ve Temel Dalı Olması 
74
II. MEDENÎ HUKUKUN KONUSU VE KAPSAMI 
75
A. Genel Olarak 
75
B. Başlangıç Hükümleri (TMK m. 1–7) 
75
C. Kişiler Hukuku 
76
D. Aile Hukuku 
76
E. Miras Hukuku 
77
F. Eşya Hukuku 
78
G. Borçlar Hukuku 
79
III. MEDENÎ HUKUKUN DÜZENLENİŞ TARZI BAKIMINDAN ETKİLİ OLAN
SİSTEMLER 
80
A. Roma–Cermen Hukuk Sistemi 
80
B. Anglo–Sakson Hukuk Sistemi (Common Law) 
82
C. İslam Hukuku Sistemi 
83
D. Sosyalist Hukuk Sistemi 
85
E. Türk Medenî Hukuku’nun Sistemler İçindeki Yeri 
86
IV. KANUNLAŞTIRMA HAREKETLERİ 
87
A. Kanunlaştırma Kavramı ve Sebepleri 
87
B. Kanunlaştırma Yöntemleri 
88
C. Kronolojik Olarak Kanunlaştırma Hareketleri 
90
D. Türkiye'de Kanunlaştırma Hareketleri 
91
1. Osmanlı İmparatorluğu Dönemi 
92
2. Cumhuriyet Dönemi 
93
V. TÜRK MEDENÎ KANUNU’NUN SİSTEMATİĞİ 
96
A. Başlangıç Hükümleri (TMK m. 1–7) 
96
B. Kanunun Kitapları 
98
C. Türk Medenî Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu’nun Genel Nitelikli
Hükümlerinin Tüm Özel Hukuk İlişkilerinde Uygulanabilirliği 
101
İKİNCİ BÖLÜM
MEDENÎ HUKUKUN KAYNAKLARI
§ 5. KAYNAK KAVRAMI VE KAYNAK TÜRLERİ 
105
I. KAYNAK KAVRAMI 
105
II. İŞLEVLERİNE GÖRE KAYNAKLAR 
105
A. Yaratıcı Kaynak 
105
B. Yürürlük (Normatif) Kaynağı 
106
C. Bilgi Kaynağı 
106
III. BAĞLAYICILIKLARINA GÖRE KAYNAKLAR 
107
A. Aslî Kaynak 
107
B. Yardımcı Kaynak 
107
IV. UYGULAMADA ÖNCELİK SIRASINA GÖRE KAYNAKLAR 
107
A. Aslî Kaynak 
107
B. Talî Kaynak 
108
V. TÜRK MEDENÎ KANUNU’NUN 1. MADDESİNİN KURDUĞU KAYNAK
SİSTEMİ 
108
VI. MADDEDEKİ “KANUN” TERİMİNİN ANLAMI 
109
A. Geniş Anlamda Kanun: Yazılı Hukuk Kurallarının Tamamı 
109
B. Kanunun Başka Kurallara Yollama Yapması Halinde Genişleyen
Kanun Kavramı 
110
§ 6. YAZILI (ASLİ) KAYNAKLAR 
112
I. YAZILI KAYNAKLARIN TÜRLERİ VE NORMLAR HİYERARŞİSİ 
112
A. Yazılı Kaynakların Türleri 
112
B. Yazılı Kaynaklar Arasındaki Normlar Hiyerarşisi 
112
II. KANUNLAR VE YÖNETMELİKLER 
113
III. İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARININ KAYNAK NİTELİĞİ 
114
IV. YAZILI HUKUK KURALLARININ YÜRÜRLÜĞE GİRMESİ VE
YÜRÜRLÜKTEN KALKMASI 
115
A. Kanunların Yürürlüğe Girmesi 
116
B. Kanunların Yürürlükten Kalkması 
117
V. AYNI KONUYU DÜZENLEYEN İKİ KANUNUN BULUNMASI 
120
A. Çatışmanın Şartları ve Çözümün Ölçütleri 
120
B. Farklı Düzeydeki Kuralların Çatışması 
121
C. Genel Kanun ve Özel Kanun Ayrımı 
121
1. Genel Kanun – Özel Kanun Ayrımının Ölçütleri 
121
2. Kanunların Çatışmasında Genel Kanun – Özel Kanun
Ölçütünün Uygulanması 
122
a. Önceki Genel Kanun – Sonraki Genel Kanun 
122
b. Önceki Özel Kanun – Sonraki Özel Kanun 
123
c. Önceki Genel Kanun – Sonraki Özel Kanun 
123
d. Önceki Özel Kanun – Sonraki Genel Kanun 
124
3. Çatışmanın Bulunmadığı Hâllerde Uygulama 
124
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MEDENÎ HUKUKUN UYGULANMASI
§ 7. KANUNUN UYGULANMASI SÜRECİ 
125
I. UYGULAMA SÜRECİNİN AŞAMALARI 
125
II. MADDİ OLAYIN (VAKIANIN) TESPİTİ 
126
III. HUKUKİ NİTELENDİRME 
127
IV. UYGULANACAK KURALIN BELİRLENMESİ 
128
A. Hâkimin Uygulanacak Kuralı Re’sen Belirlemesi 
128
B. Belirlenen Kanun Hükmünün Maddi Olayı Kapsayıp
Kapsamadığının Tespiti 
129
1. Kanun Hükmünün Düz ve Zıt Anlamıyla Uygulanması 
129
a. Düz Anlam 
129
b. Zıt Anlam (Mefhumu Muhalif, Argumentum a Contrario) 
129
c. Zıt Anlam Çıkarmanın Sınırları 
130
V. KANUN HÜKMÜNÜN UYGULANIŞ TARZI 
132
§ 8. KANUN HÜKÜMLERİNİN YORUMLANMASI 
133
I. YORUM KAVRAMI VE ZORUNLULUĞU 
133
II. YORUM ÇEŞİTLERİ 
134
A. Yasama Yorumu 
134
B. Yargı Yorumu 
135
C. Bilimsel Yorum 
135
III. YORUM TEORİLERİ 
136
A. Sübjektif (Tarihî) Teori 
136
B. Objektif Teori 
136
C. Serbest Yorum Teorisi 
137
D. Karma Anlayış ve Türk Hukukundaki Durum 
137
IV. YORUM YÖNTEMLERİ 
138
A. Lafzî (Sözel/Gramatik) Yorum 
138
B. Sistematik Yorum 
139
C. Tarihî Yorum 
140
D. Amaçsal (Gai/Teleolojik) Yorum 
142
V. YORUMDA TÜRK MEDENÎ KANUNU’NUN KABUL ETTİĞİ SİSTEM 
144
A. Kanunun Sözüyle ve Özüyle Bağlılık 
144
1. Genel Olarak 
144
2. Kanunun Sözü ile Özünün Çatışması (Örtülü Kanun Boşluğu) 
145
3. Söze Göre Belirlenen Anlamın Öze Göre Tespit Edilen
Anlamla Aynı Olması (Açıklayıcı Yorum) 
145
4. Söze Göre Belirlenen Anlamın Öze Göre Tespit Edilen
Anlamla Farklı Olması (Değiştirici Yorum) 
145
a. Genişletici Yorum 
146
b. Daraltıcı Yorum 
146
B. Birden Fazla Yöntemin Birlikte Uygulanması 
147
§ 9. KANUN HÜKMÜNÜN UYGULANIŞ TARZI 
148
I. Doğrudan Doğruya Uygulama 
148
II. KIYAS YOLUYLA UYGULAMA 
149
III. EVLEVİYET YOLUYLA UYGULAMA (A FORTİORİ) 
150
IV. ATIF (YOLLAMA) YOLUYLA UYGULAMA 
151
V. HUKUKİ FİKSİYON (VARSAYIM) YOLUYLA UYGULAMA 
151
§ 10. KANUNLARIN YER, ZAMAN NİTELİK BAKIMINDAN UYGULANMASI 
152
I. YER BAKIMINDAN UYGULANMA 
152
A. Genel Olarak 
152
B. Yer Bakımından Uygulamada Kabul Edilen İlkeler 
152
1. Mülkilik (Yersellik) 
152
2. Şahsilik (Kişisellik) 
153
3. Türk Hukukunda Kabul Edilen İlke 
153
II. ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMA 
154
A. Kanunların Geçmişe Etkili Olup Olmayacağı 
155
1. Kural: Kanunların Geçmişe Etkili Olmaması 
155
2. İstisnalar: Kanunun Geçmişe Etkili Olduğu Hâller 
155
a. Beklenen Haklar 
156
b. Kamu Düzeni ve Genel Ahlaka İlişkin Hükümler 
156
c. Emredici Hükümler 
157
d. Kanunda Geçmişe Etkili Olacağı Öngörülen Hükümler 
158
3. Eski Kanunun Yeni Kanun Zamanında Etkisini Sürdürmesi:
Kazanılmış Haklar 
158
B. Hukuk Kurallarının Çatışması 
159
III. NİTELİK BAKIMINDAN UYGULANMA 
159
A. Genel Olarak 
159
B. Emredici Hukuk Kuralları 
160
1. Kavram 
160
2. Emredici Niteliğin Dayandığı Amaçlar 
161
3. Bir Kanun Hükmün Emredici Olduğunu Gösteren Ölçütler 
162
4. Emredici Kurala Aykırılığın Yaptırımı 
163
C. Yedek Hukuk Kuralları 
163
1. Kavram 
163
2. Tamamlayıcı Hukuk Kuralları 
164
3. Yorumlayıcı Hukuk Kuralları 
165
§ 11. KANUN HÜKMÜNÜN UYGULANIŞ TARZI VE HÂKİMİN TAKDİR YETKİSİ 
166
I. Hüküm İçi Boşluk Kavramı 
166
II. HÂKİME TAKDİR YETKİSİ TANINAN HALLERDE KANUNUN UYGULANIŞI 
167
A. Takdir Yetkisinin Hukuki Dayanağı ve Benzer Kavramlardan Farkı 
167
B. Takdir Yetkisi Tanınmasının Sebepleri 
168
C. Hâkime Takdir Yetkisi Verilen Hükümlerin Özellikleri 
169
1. Kanunun Doğrudan Takdir Yetkisi Tanıdığı Hâller 
169
2. Durumun Gereklerinin Göz Önünde Tutulmasının
Emredildiği Hâller 
170
3. Haklı Sebeplerin Göz Önünde Tutulmasının Emredildiği
Hâller 
170
D. Takdir Yetkisinin Konusu 
171
E. Takdir Yetkisinin Kullanılması 
171
1. Hukuka ve Hakkaniyete Göre Karar Verme 
171
2. Takdir Yetkisinin Sınırları 
172
III. TAKDİR YETKİSİNİN DENETİMİ 
173
§ 12. KANUNDA UYGULANABİLİR HÜKÜM BULUNMAMASI: KANUN BOŞLUĞU 
174
I. KANUN BOŞLUĞU KAVRAMI VE SINIRLARI 
174
A. Kanun Boşluğu Kavramı 
174
B. Kanun Boşluğunun Şartları 
175
C. Kanun Boşluğunun Benzer Kavramlardan Farkları 
176
II. KANUN BOŞLUKLARININ ÇEŞİTLERİ 
177
A. Bilinçli Boşluk – Bilinçsiz Boşluk 
177
B. Açık Boşluk – Örtülü Boşluk 
180
C. Gerçek Boşluk – Gerçek Olmayan Boşluk 
182
III. KANUN BOŞLUĞUNUN DOLDURULMASI VE SONUÇLARI 
184
§ 13. ÖRF VE ADET HUKUKU 
184
I. KAVRAM VE HUKUKİ NİTELİĞİ 
184
A. Tanım 
184
B. Örf ve Adet Hukukunun Hukuki Niteliği 
185
1. Yazılı Olmayan Kaynak Niteliği 
185
2. Örf ve Adet Hukukunun Tali Kaynak Olması 
185
3. Örf ve Adet Hukukunun Uygulama Alanının Sınırları 
186
II. UNSURLARI 
187
A. Maddi Unsur: Sürekli ve Tekrarlanan Uygulama 
188
B. Manevî Unsur: Genel İnanç 
189
C. Hukuki Unsurun Gerekli Olup Olmadığı Meselesi 
189
D. Unsurların Birlikte Bulunması ve Eksikliğinin Sonucu 
190
III. TÜRLERİ 
190
A. Genel Örf ve Adet ve Yerel (Mahallî) Örf ve Âdet 
190
B. Genel Örf ve Âdet ve Özel Örf ve Âdet 
191
C. Adi Örf ve Âdet ve Ticarî Örf ve Âdet 
191
D. Doğuş Kaynağı Bakımından: Toplum Hayatından Doğan Örf ve
Âdet ve Yargı Kararlarından Doğan Örf ve Âdet 
192
IV. ÖRF VE ADET HUKUKUNUN ROLÜ 
192
A. Kanun Boşluğunu Doldurma Rolü 
192
B. Hüküm İçi Boşluğu Tamamlama Rolü 
193
C. Kanun ve Sözleşme Hükümlerini Yorumlama Rolü 
194
D. Örf ve Âdetin Kanunu Değiştirmeye Zorlayıcı Rolü 
194
V. ÖRF VE ADET HUKUKUNUN VARLIĞININ BELİRLENMESİ 
196
A. Hâkimin Re’sen Araştırması 
196
B. Tarafların İddiası ve İspat Yükü 
196
C. Bilirkişi ve Meslek Kuruluşlarının Görüşü 
196
D. Uygulanması 
197
§ 14. HÂKİMİN HUKUK YARATMASI 
198
I. KAVRAM VE TARİHSEL GELİŞİMİ 
198
A. Kavram ve Kanuni Dayanağı 
198
B. Benzer Kurumlardan Ayrılması 
199
1. Hâkimin Takdir Yetkisinden Farkı 
199
2. Kanunun Yorumlanmasından Farkı 
200
II. ŞARTLARI 
201
A. Kanunda Uygulanabilir Bir Hüküm Bulunmaması 
201
B. Örf ve Âdet Hukukunda da Hüküm Bulunmaması 
201
C. Boşluğun Gerçek Boşluk Niteliğinde Olması 
201
III. HÂKİMİN HUKUK YARATAMAYACAĞI ALANLAR 
202
A. Hukuk Dışı Alan 
202
B. Bilinçli Susma 
203
C. Sınırlı Sayı (Numerus Clausus) İlkesinin Benimsendiği Alanlar 
204
D. Ceza Hukukunda Kanunilik İlkesi ve Kıyas Yasağı 
204
E. Vergi Hukuku 
205
F. Kamu Düzenine İlişkin Düzenlemeler 
205
IV. HÂKİMİN HUKUK YARATIRKEN UYGULAYACAĞI YÖNTEM 
206
A. Genel ve Soyut Nitelikli Kural Konulmalı 
206
B. Menfaat Dengesinin Kurulması 
207
C. Mevcut Hukuk Düzeniyle ve Anayasayla Bağdaşma 
207
D. Gerekçe Zorunluluğu ve Kuralın Somut Olaya Uygulanması 
208
V. HÂKİMİN YARARLANABİLECEĞİ İMKÂNLAR 
208
A. Kıyas 
208
B. Evleviyet (A Fortiori) 
209
C. Hukukun Genel İlkeleri ve Kanunun Ruhu 
210
D. Karşılaştırmalı Hukuk ve Mehaz Hukuk 
212
E. Bilimsel Görüşler ve Yargı Kararları 
212
F. Kanunlaşmamış Tasarılar ve Yardımcı Disiplinler 
213
G. Hukuk Tarihi, Hukuk Felsefesi ve Hukuk Sosyolojisinden
Yararlanarak Kural Koyma 
213
H. Özgün Bir Kural Koyma Yoluyla Hukuk Yaratma 
214
VI. YARATILAN KURALIN NİTELİĞİ VE ETKİSİ 
214
A. Somut Olay İçin Konulmuş Kural Olması 
214
B. Hâkim Tarafından Yaratılan Hukuk Kuralının Emsal Değeri ve
İçtihat Hâline Gelmesi 
214
C. İçtihadı Birleştirme Kararları İstisnası 
215
D. Hâkimin Yarattığı Hukuk Kuralının Yazılı Kaynak Niteliği
Kazanmaması 
215
E. Hâkimin Hukuk Yaratmasının Üst Yargı Denetimi 
216
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MEDENÎ HUKUKUN UYGULANMASINDA BİLİMSEL GÖRÜŞLERİN VE YARGI KARARLARININ ROLÜ
§ 15. YARDIMCI KAYNAK KAVRAMI 
217
I. TÜRK MEDENÎ KANUNU'NUN 1. MADDESİNİN ÜÇÜNCÜ FIKRASI 
217
II. YARDIMCI KAYNAĞIN KULLANILDIĞI HÂLLER 
218
§ 16. BİLİMSEL GÖRÜŞLER 
220
I. DOKTRİNİN ROLÜ VE DEĞERİ 
220
A. Doktrinin İşlevi 
220
B. Hâkim Görüş ve Azınlık Görüşü 
222
C. Doktrinin İçtihat Üzerindeki Etkisi 
224
II. BİLİMSEL ESER TÜRLERİ 
224
A. Sistematik Eserler 
224
B. Şerhler 
225
C. Monografiler 
225
D. Makaleler ve Tebliğler 
226
E. Karar İncelemeleri 
227
F. Notlu–İçtihatlı Kanun Metinleri ve Diğer Yardımcı Eserler 
227
III. DOKTRİNDEN YARARLANMA YÖNTEMİ 
228
A. Atıf ve Bilimsel Dürüstlük 
228
B. Yabancı Doktrinden Yararlanma 
229
C. Hukuki Mütalaa ve Uzman Görüşü 
230
§ 17. YARGI KARARLARI 
231
I. YARGI KARARLARININ ROLÜ 
231
II. KARARIN NİTELİĞİ BAKIMINDAN AYRIM 
233
A. Olay Kararları 
233
B. İlke Kararları 
234
III. KARARI VEREN MERCİ BAKIMINDAN AYRIM 
234
A. İlk Derece Mahkemesi Kararları 
234
B. Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları 
235
C. Yargıtay Kararları 
236
D. Anayasa Mahkemesi Kararları 
237
E. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları 
239
F. İsviçre Federal Mahkemesi Kararları 
240
IV. İÇTİHADI BİRLEŞTİRME KARARLARI 
240
A. Amaç ve İhtiyaç 
240
B. Alınma Usulü 
241
C. Bağlayıcılığı ve Kapsamı 
242
V. İÇTİHAT İSTİKRARI VE İÇTİHAT DEĞİŞİKLİĞİ 
244
BEŞİNCİ BÖLÜM
HAK KAVRAMI VE HAKKIN TÜRLERİ
§ 18. HAK KAVRAMI 
245
I. Hak Kavramı 
245
A. Hak Kavramını Açıklayan Teoriler 
245
1. İrade Teorisi 
245
2. Menfaat Teorisi 
246
3. Karma Teori 
247
B. Hak Kavramının Unsurları ve Tanım 
247
C. Hak ile Hukuk Kavramları Arasındaki İlişki 
248
II. HAKKIN KONUSU 
248
A. Eşya 
249
B. Edim 
249
C. Kişisel Değerler 
250
D. Fikri Ürünler 
250
E. Hakkın Konusunun Başka Bir Hak Olması 
250
III. HAK SAHİBİ 
250
A. Gerçek Kişiler 
250
B. Tüzel Kişiler 
251
C. Hak Sahibinin Birden Fazla Olması 
252
IV. HAKKIN SINIRLANDIRILMASI 
252
A. Kanundan Doğan Sınırlar 
253
B. Hukuki İşlemden Doğan Sınırlar 
253
C. Dürüstlük Kuralından Doğan Sınırlar 
254
§ 19. HAKLARIN TÜRLERİ 
254
I. DÜZENLENDİĞİ HUKUK ALANINA GÖRE: KAMU HUKUKU HAKLARI –
ÖZEL HUKUK HAKLARI 
255
II. PARAYLA ÖLÇÜLEBİLEN BİR DEĞERİNİN BULUNUP BULUNMAMASINA
GÖRE: MALVARLIĞI HAKLARI – ŞAHIS VARLIĞI HAKLARI 
256
A. Malvarlığı Hakları 
256
1. Alacak Hakları 
257
2. Aynî Haklar 
258
a. Aynî Hakların Unsurları 
259
aa. Hakkın Konusunun Eşya Olması 
259
bb. Eşya Üzerinde Sağlanan Hâkimiyetin Doğrudan
Olması 
259
cc. Herkese Karşı İleri Sürülebilme 
260
b. Hak Sahibine Eşya Üzerinde Sağladığı Yetkiye Göre Aynî
Hakkın Türleri 
260
aa. Mülkiyet Hakkı 
261
aaa. Konusuna Göre Mülkiyet Hakkı Türleri 
262
bbb. Hak Sahibinin Sayısına Göre Mülkiyet Hakkı
Türleri 
262
bb. Sınırlı Aynî Haklar 
264
aaa. İrtifak Hakları 
264
aaaa. Yararlanma Yetkisinin Tarzına Göre
İrtifak Hakları 
265
bbbb. Sağladıkları Yetkiye Göre İrtifak Hakları 
266
aaaaa. İntifa Hakkı 
266
bbbbb. Oturma Hakkı 
268
ccccc. Üst Hakkı 
269
ddddd. Kaynak Hakkı 
270
eeeee. Diğer İrtifaklar 
271
cccc. Hak Sahibinin Belirlenme Tarzına Göre
İrtifak Hakları 
272
aaaaa. Şahsa Bağlı (Şahsî) İrtifaklar 
272
bbbbb. Eşyaya Bağlı (Arzî) İrtifaklar 
272
bbb. Rehin Hakları 
273
ccc. Taşınmaz Yükü 
275
c. Aynî Hakların Ortak Özellikleri ve Alacak Hakkından
Farkları 
276
3. Maddi Değeri Olan Yenilik Doğuran Haklar 
278
4. Malî Yönüyle Fikrî Haklar 
279
B. Şahıs Varlığı Hakları 
280
C. Malvarlığı ve Şahıs Varlığı Hakkı Ayrımının Önemi ve Hakların
Özellikleri 
282
III. İLERİ SÜRÜLEBİLECEĞİ ÇEVREYE GÖRE: MUTLAK HAKLAR– NİSBÎ
HAKLAR 
283
A. Mutlak Haklar 
284
B. Nisbî Haklar 
284
1. Alelâde Nisbî Haklar 
285
2. Etkisi Kuvvetlendirilmiş Nisbî Haklar 
285
C. Mutlak Hak ve Nisbî Hak Ayrımının Önemi 
287
IV. KULLANILMASININ ETKİSİNE GÖRE: YENİLİK DOĞURAN HAKLAR–
ALELÂDE HAKLAR 
289
A. Yenilik Doğuran (İnşaî) Haklar 
289
1. Yöneldiği Sonuç Açısından Yenilik Doğuran Haklar 
290
a. Kurucu Yenilik Doğuran Haklar 
290
b. Değiştirici Yenilik Doğuran Haklar 
291
c. Bozucu Yenilik Doğuran Haklar 
292
2. Kullanılış Tarzı Bakımından Yenilik Doğuran Haklar 
292
3. Yenilik Doğuran Hakların Ortak Özellikleri 
293
a. Yenilik Doğuran Hakların Kullanılması İçin Karşı Tarafın
Kabulüne İhtiyaç Duyulmaması 
293
b. Yenilik Doğuran Hakların Kullanılmakla Sona Ermesi 
294
c. Yenilik Doğuran Hakların Şarta Bağlanamaması 
294
d. Yenilik Doğuran Hakkın Kullanılmasından Sonra Bundan
Geri Dönülememesi 
295
e. Yenilik Doğuran Hakların Zamanaşımına Tabi Olmaması 
295
B. Alelâde (Sıradan) Haklar 
296
V. KULLANMA YETKİSİNE GÖRE: ŞAHSEN KULLANILMASI ZORUNLU
OLAN HAKLAR– ŞAHSEN KULLANILMASI ZORUNLU OLMAYAN HAKLAR 
297
A. Şahsen Kullanılması Zorunlu Olan Haklar (Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı
Haklar) 
297
B. Şahsen Kullanılması Zorunlu Olmayan Haklar 
300
VI. BAĞIMSIZ OLUP OLMAMASINA GÖRE: BAĞIMSIZ HAKLAR–BAĞLI
HAKLAR 
300
A. Bağımsız Haklar 
300
B. Bağlı Haklar 
301
1. Eşyaya Bağlı Haklar 
301
2. Alacağa Bağlı (Fer’i) Haklar 
301
3. Borç İlişkisine Bağlı Haklar 
302
4. Bir Topluluğa Mensup Olmaya Bağlı Haklar 
302
5. Bağlı Hakların Ortak Özellikleri 
303
VII. DEVREDİLEBİLİR OLUP OLMAMASINA GÖRE: DEVREDİLEBİLEN
HAKLAR–DEVREDİLEMEYEN HAKLAR 
303
A. Devredilebilen Haklar 
303
B. Devredilemeyen Haklar 
303
ALTINCI BÖLÜM
HAKLARIN KAZANILMASI VE KAYBEDİLMESİ
§ 20. HUKUKİ OLAY VE HUKUKİ FİİL 
305
I. HUKUKİ OLAY 
305
II. HUKUKİ FİİL 
306
A. Kavram 
306
B. Hukuka Aykırı Fiiller 
307
C. Hukuka Uygun Fiiller 
309
1. Hukuki İşlemler 
309
2. Hukuki İşlem Benzeri Fiiller 
310
3. Maddi Fiiller 
311
§ 21. HUKUKİ İŞLEM KAVRAMI VE TÜRLERİ 
312
I. KAVRAM VE UNSURLARINA GENEL BAKIŞ 
312
II. GEREKLİ İRADE BEYANININ SAYISINA GÖRE 
314
A. Tek Taraflı Hukuki İşlemler 
314
B. İki (Çok) Taraflı Hukuki İşlemler: Sözleşmeler 
314
C. Kararlar 
316
D. Tarafın Birden Çok Kişi Olması 
317
III. İRADE BEYANININ YÖNELTİLMESİ AÇISINDAN 
317
IV. ETKİ DOĞURDUĞU ALAN AÇISINDAN 
318
A. Şahıs Varlığına İlişkin İşlemler 
318
B. Malvarlığına İlişkin İşlemler 
318
1. Borçlandırıcı İşlemler 
318
2. Tasarruf İşlemleri 
319
3. Kazandırıcı İşlemler 
320
4. Sebebe Bağlı (İlli) — Sebepten Soyut (Mücerret) İşlemler 
321
V. HÜKÜM İFADE EDECEĞİ AN AÇISINDAN 
323
VI. KOŞULA (ŞARTA) BAĞLI HUKUKİ İŞLEMLER 
323
A. Koşul Kavramı ve Konusu 
323
B. Geciktirici Koşul 
324
C. Bozucu Koşul 
325
D. Dürüstlüğe Aykırı Olarak Koşulun Gerçekleşmesinin Engellenmesi
veya Sağlanması 
325
VII. KOŞULA BAĞLANAMAYAN İŞLEMLER VE VADE 
326
§ 22. HUKUKİ İŞLEMİN UNSURLARI 
327
I. KURUCU UNSURLAR 
327
A. İrade Beyanı 
327
1. İç İrade ve Beyan 
327
2. İrade Beyanının Çeşitleri 
328
a. Açık – Örtülü İrade Beyanı 
328
b. İradeyi Ortaya Koyan Davranış 
329
c. Susmanın Rolü 
330
d. İrade Karinesi – İrade Beyanı Faraziyesi 
331
e. Yöneltilmesi Gereken — Gerekmeyen Beyanlar 
331
f. Vasıtalı – Vasıtasız İrade Beyanı 
332
B. İşlemin Türüne Özgü Diğer Kurucu Unsurlar 
333
II. GEÇERLİLİK ŞARTLARI 
334
A. Bütün Hukuki İşlemler İçin Aranan Şartlar 
334
1. Ehliyet 
334
2. Konunun Hukuka, Ahlâka ve Kişilik Haklarına Aykırı veya
İmkânsız Olmaması 
336
3. İrade Beyanının Sağlıklı Olması 
337
4. Muvazaa (Danışıklılık) Bulunmaması 
338
B. Bazı Hukuki İşlemler İçin Aranan Şartlar 
341
1. Şekil 
341
2. Tasarruf İşlemlerinde Tasarruf Yetkisi 
344
3. İlli Tasarruf İşlemlerinde Geçerli Bir Borçlandırıcı İşlemin
Bulunması 
345
4. Aşırı Yararlanma (Gabin) Bulunmaması 
345
III. TAMAMLAYICI (ETKİNLİK) UNSURLARI 
346
§ 23. HUKUKİ İŞLEMLERİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ 
347
I. GENEL OLARAK VE HÜKÜMSÜZLÜK TÜRLERİNİN TASNİFİ 
347
II. YOKLUK 
348
III. KESİN HÜKÜMSÜZLÜK 
349
A. Sebepleri 
349
B. Yasaklayıcı Kurala Aykırılığın Kesin Hükümsüzlük
Doğurabilmesinin Koşulları 
350
C. Sonuçları 
351
D. Kesin Hükümsüzlüğün Dürüstlük Kuralıyla Sınırlanması 
352
E. Tahvil (Çevirme — Konversiyon) 
353
F. Kısmi Kesin Hükümsüzlük 
354
IV. İPTAL EDİLEBİLİRLİK 
355
V. NOKSANLIK (ASKIDA HÜKÜMSÜZLÜK) 
356
VI. NİSBÎ ETKİSİZLİK 
357
§ 24. HAKLARIN KAZANILMASI 
358
I. ASLEN KAZANMA 
358
II. Devren Kazanma 
359
A. Cüz’i İntikal 
359
B. Külli İntikal 
360
III. TESİSEN KAZANMA 
361
§ 25. HAKLARIN KAYBEDİLMESİ 
361
I. MUTLAK KAYIP — NİSBÎ KAYIP 
361
II. İRADİ KAYIP — İRADE DIŞI KAYIP 
362
III. ZAMANIN GEÇMESİNİN HAKKA ETKİSİ 
363
A. Süreye Bağlı Haklar 
363
B. Hak Düşürücü Süre 
363
C. Zamanaşımı 
364
D. Hak Düşürücü Süre ile Zamanaşımının Karşılaştırılması 
365
YEDİNCİ BÖLÜM
HAKLARIN KAZANILMASINDA İYİNİYETİN KORUNMASI (TMK m. 3)
§ 26. İYİNİYET KAVRAMI 
367
I. KANUNİ DÜZENLEME VE TANIM 
367
II. SÜBJEKTİF İYİNİYET İLE OBJEKTİF İYİNİYET (DÜRÜSTLÜK KURALI)
AYRIMI VE TERMİNOLOJİ SORUNU 
368
III. İYİNİYETİN YALNIZ KANUNUN SONUÇ BAĞLADIĞI HÂLLERDE ROL
OYNAMASI 
369
§ 27. İYİNİYETİN UNSURLARI 
369
I. HAKKIN KAZANILMASINI VEYA HUKUKİ SONUCUN GERÇEKLEŞMESİNİ
ENGELLEYEN EKSİKLİĞİN BİLİNMEMESİ VEYA YANLIŞ BİLİNMESİ 
370
A. Bilgisizlik veya Yanlış Bilginin Konusu 
370
B. Bilgisizlik veya Yanlış Bilgi 
371
II. BİLGİSİZLİK VEYA YANLIŞ BİLGİNİN MAZUR GÖRÜLEBİLİR
(HOŞGÖRÜLEBİLİR) OLMASI 
372
A. Mazur Görülebilir Olma 
372
B. Bilgisizlik veya Yanlış Bilginin Mazur Görülmediği Haller 
372
1. Kanunen Bilinmesi Gereken Hususlar: İlân ve Aleni Siciller 
372
2. Durumun Gereği Kendisinden Beklenen Özeni Gösterseydi
Bilebileceği Hususlar 
373
a. Kendisinden Beklenen Özenin Belirlenmesi: Durumun
Gerekleri 
373
b. Şüphelenmeyi Gerektiren Hallerde Araştırma
Yükümlülüğü 
374
§ 28. İYİNİYETİN KORUNMASININ SEBEPLERİ 
375
I. YANILTICI GÖRÜNÜŞ YARATILMIŞ OLMASI 
376
II. HUKUKİ İŞLEM GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMA 
376
III. HAK SAHİBİNİN HAKKINI KORUMADA GEREKEN ÖZENİ
GÖSTERMEMESİ 
377
IV. MEYDANA GETİRİLEN EKONOMİK DEĞERLERİN VE MEVCUT HUKUKİ
DURUMLARIN KORUNMASI 
377
V. MENFAATLER DENGESİ 
378
§ 29. İYİNİYETİN ROLÜ 
380
I. İYİNİYETİN ROLÜNÜN KAPSAMI 
380
II. EŞYA HUKUKUNDA İYİNİYETİN ROLÜ 
381
A. Hakların Kazanılmasında İyiniyetin Korunmasının Genel Şartları 
381
1. Hakkın Kazanılmasına Engel Olan Bir Eksikliğin Bulunması 
382
2. Kanunun İyiniyete Sonuç Bağlaması 
382
3. Hakkı Kazanacak Kişinin İyiniyetli Olması 
382
4. Kazandırıcı İşlemin İyiniyetli Olunan Eksiklik Dışındaki
Unsurlarının Tam Olması 
383
B. Taşınırlarda İyiniyetin Rolü 
383
1. Emin Sıfatıyla Zilyetten İyiniyetle Aynî Hak Kazanılması (TMK
m. 988) 
383
2. Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırlarda İyiniyetin
Korunması (TMK m. 989/1) 
386
a. Kural: Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırların
Kazanımında İyiniyetin Korunmaması (İyiniyetli Kişiye
Karşı Taşınır ve İstihkak Davası Açma İmkânı) 
386
b. Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırlarda
İyiniyetin Korunduğu Haller 
387
aa. Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırların
İyiniyetli Kişi Tarafından Zamanaşımı ile Kazanılması
(TMK m. 777) 
387
bb. Malikin Elinden Rızası Dışında Çıkan Taşınırların
Açık Artırma, Pazar veya Benzeri Eşya Satan Yerlerden
Edinilmesi Halinde İyiniyetin Kısmen Korunması
(TMK m. 989/2) 
388
3. Para ve Hamiline Yazılı Senetlerin İyiniyetle Kazanılması
(TMK m. 990) 
389
C. Taşınmazlarda İyiniyetin Rolü 
390
1. Tapu Siciline Güven İlkesi (TMK m. 1023) 
390
2. Taşınmazların İyiniyetli Kişi Tarafından Zamanaşımıyla
Kazanılması (TMK m. 712) 
393
D. Zilyedin İade Borcunun Kapsamında İyiniyetin Rolü (TMK m. 993–995) 
394
E. Haksız ve Taşkın Yapıda İyiniyetin Rolü (TMK m. 722–725) 
395
1. Haksız Yapılarda İyiniyetin Rolü (TMK m. 722–724) 
395
2. Taşkın Yapılarda İyiniyetin Rolü (TMK m. 725) 
396
III. AİLE HUKUKUNDA İYİNİYETİN ROLÜ 
396
A. Mevcut Evlilik Sebebiyle Mutlak Butlan Kararı Verilmesinde İkinci
Evlilikteki Eşin İyiniyetli Olması Halinde İyiniyetin Rolü (TMK m. 147/3) 
397
B. Evlenmenin Butlanına Karar Verilirken Evlenme ile Kazanılan
Kişisel Durumun Korunmasında İyiniyetin Rolü (TMK m. 158/1) 
398
C. Velayetin Ana veya Babadan Biri Tarafından Kullanılması Halinde
İyiniyetin Rolü (TMK m. 342/2) 
399
IV. BORÇLAR HUKUKUNDA İYİNİYETİN ROLÜ 
400
A. Alacağın Devrinde İyiniyetin Rolü (TBK m. 186) 
400
B. Yazılı Borç Tanımasına Güvenerek Alacağın Kazanılmasında
İyiniyetin Rolü (TBK m. 19/2) 
400
C. Temsilin Sona Ermesinde İyiniyetin Rolü (TBK m. 42/3, m. 44/2) 
401
D. Yetkisiz Temsilde İyiniyetin Rolü 
401
V. MİRAS HUKUKUNDA İYİNİYETİN ROLÜ 
402
§ 30. İYİNİYETİN ARANACAĞI KİŞİ VE ARANDIĞI AN 
403
I. İYİNİYETİN ARANACAĞI KİŞİ 
403
A. Temsil Hâlinde İyiniyetin Aranacağı Kişi 
403
B. Tüzel Kişilerde ve Tüzel Kişiliği Bulunmayan Topluluklarda
İyiniyetin Aranacağı Kişi 
404
II. İYİNİYETİN ARANACAĞI AN 
405
A. İyiniyetin Belirli Bir Zaman Kesitinde (Anda) Arandığı Haller 
405
B. İyiniyetin Belirli Bir Süre Boyunca Devamının Arandığı Hâller 
406
C. İyiniyetin Sorumluluğu Hafiflettiği Hallerde Sadece İyiniyetli
Olunan Dönemin Dikkate Alınması 
407
§ 31. İYİNİYET KARİNESİ VE İSPATI 
407
I. İYİNİYET KARİNESİ (TMK m. 3/1): “ASIL OLAN İYİNİYETİN VARLIĞIDIR” 
407
II. TMK m. 3/1 HÜKMÜNÜN HUKUKİ NİTELİĞİ 
408
III. KARİNENİN ÇÜRÜTÜLMESİ VE KULLANILABİLECEK DELİLLER 
409
IV. KANUNUN İYİNİYET KARİNESİNİ BERTARAF ETTİĞİ HÂLLER 
410
V. İYİNİYETİN BULUNMADIĞININ İLERİ SÜRÜLMESİ VE HÂKİMİN RE'SEN
DİKKATE ALMASI 
410
SEKİZİNCİ BÖLÜM
HAKLARIN KULLANILMASINDA DÜRÜSTLÜK KURALINA UYMA ZORUNLULUĞU VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI (TMK m. 2)
§ 32. DÜRÜSTLÜK KURALI 
411
I. KANUNİ DÜZENLEME 
411
II. DÜRÜSTLÜK KURALI İLE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞI
ARASINDAKİ İLİŞKİ 
412
A. Sorunun Ortaya Konuluşu 
412
B. Aynadaki Görünüş (Madalyonun İki Yüzü) Teorisi 
412
C. Fonksiyon Teorisi 
413
D. Değerlendirme 
413
III. DÜRÜSTLÜK KURALININ ANLAMI 
414
A. Dürüstlük Kuralının Ölçüsü: Dürüst, Namuslu ve Makul Kişi 
414
B. Dürüst, Namuslu ve Makul Kişinin Belirlenmesinde Göz Önünde
Tutulacak Unsurlar 
414
IV. DÜRÜSTLÜK KURALININ AHLÂK KURALLARINDAN FARKI 
415
§ 33. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI 
415
I. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASININ ANLAMI: HAKKIN AMACINA
AYKIRI KULLANILMASI 
415
II. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASININ UNSURLARI 
417
A. Mevcut ve Geçerli Bir Hakkın Bulunması 
417
B. Hakkın Açıkça Kötüye Kullanılması 
418
III. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILDIĞINI GÖSTEREN BAŞLICA HALLER 
419
A. Hakkın Kullanılmasında Meşru Bir Menfaatin Bulunmaması 
420
B. Hakkın Kullanılmasıyla Sağlanacak Menfaat ile Verilecek Zarar
Arasında Aşırı Oransızlık Bulunması 
421
C. Kendi Ahlâka Aykırı Davranışına Dayanarak Hak Kullanılması 
422
1. Şekle Aykırılığa Sebep Olan Kişi Tarafından Şekle Aykırılığa
Dayanılması 
423
2. Sürenin Kendi Davranışıyla Geçirtilmesi Üzerine Sürenin
Geçtiğine Dayanılması 
423
3. Muvazaalı İşlem Yapan Kişi Tarafından Kendi Muvazaasına
Dayanılması 
424
4. Kötüye Kullanılan Yetkiye Dayanılması 
425
D. Uyandırılan Güvene Aykırı Davranışta Bulunulması 
426
IV. HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASININ YAPTIRIMI VE SONUÇLARI 
429
§ 34. DÜRÜSTLÜK KURALI VE HAKKIN KÖTÜYE KULLANILMASI YASAĞININ
UYGULAMA ALANI 
431
I. KANUNLARIN YORUMLANMASINDA VE BOŞLUKLARIN
DOLDURULMASINDA 
432
A. Kanunların Yorumlanmasında 
432
B. Kanunun Doğrudan Dürüstlük Kuralına Gönderme Yaptığı Hâller 
433
C. Örtülü Boşlukların Belirlenmesinde Dürüstlük Kuralının Rolü 
433
D. Boşlukların Doldurulmasında 
434
II. KANUNA KARŞI HİLENİN ÖNLENMESİNDE 
434
III. HUKUKİ İŞLEMLERİN KURULMASINDA VE YORUMLANMASINDA 
436
A. Hukuki İşlemin Kurulmasında 
436
B. Susmanın ve Örtülü İrade Beyanının Sonuç Doğurmasında 
436
C. Hukuki İşlemin Yorumlanmasında 
437
IV. HUKUKİ İŞLEMLERİN TAMAMLANMASINDA DÜRÜSTLÜK KURALININ
İŞLEVİ 
439
A. Sözleşme Boşluğu Kavramı 
439
B. Sözleşme Boşluğunun Tamamlanması 
440
V. HUKUKİ İŞLEMLERİN TAHVİLİNDE 
441
VI. SÖZLEŞMELERİN DEĞİŞEN KOŞULLARA UYARLANMASINDA 
442
A. Sözleşmelerin Değişen Koşullara Uyarlanması 
442
B. Uyarlamada Dürüstlük Kuralının Rolü 
444
VII. BORÇLARIN DOĞUMUNDA 
444
A. Sözleşme Yapma Zorunluluğu 
445
1. Kamu Hukukundan Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 
445
2. Özel Hukuktan ve Taraf İradesinden Doğan Sözleşme Yapma
Zorunluluğu 
446
3. Dürüstlük Kuralından Doğan Sözleşme Yapma Zorunluluğu 
446
B. Yan Borçlar 
447
1. Yan Borç Kavramı 
447
2. Yan Borçların Türleri 
448
3. Bağımlı ve Bağımsız Yan Borçlar 
450
C. Sözleşme Görüşmelerinde Dürüst Davranma Borcu 
450
D. Dürüstlük Kuralından Doğan Davranış Yükümlülükleri 
452
1. Davranış Yükümlülükleri Oluşturan Hâller 
452
2. Güven Sorumluluğu 
453
VIII. GENEL İŞLEM KOŞULLARININ DENETLENMESİNDE 
454
§ 35. TMK m. 2 HÜKMÜ UYGULANIRKEN GÖZ ÖNÜNDE TUTULMASI GEREKEN
ESASLAR 
455
I. İKİNCİL (TALÎ) VE İSTİSNAÎ NİTELİKTE OLMASI 
455
II. EMREDİCİ NİTELİKTE OLMASI 
456
III. HÂKİMİN RE'SEN DİKKATE ALMASI 
456
IV. HÂKİMİN GEREKÇELENDİRME ZORUNLULUĞU 
457
DOKUZUNCU BÖLÜM
HAKLARIN KORUNMASI
§ 36. GENEL OLARAK 
459
I. KORUMANIN ANLAMI 
459
II. KURAL: DEVLET ELİYLE KORUMA VE İHKAK–I HAK YASAĞI 
459
III. İSTİSNA: HAK SAHİBİ ELİYLE KORUMA 
460
§ 37. HAKKIN SAHİBİ ELİYLE KORUNMASI 
460
I. Haklı (Meşru) Savunma 
460
A. Kavram 
460
B. Şartları 
462
C. Sonuçları ve Sınırın Aşılması 
463
II. ZORUNLULUK (IZTIRAR) HÂLİ 
463
III. KUVVET KULLANMA (HAKKINI KENDİ GÜCÜYLE KORUMA) 
464
IV. Hakka Yönelik Tehlikeye Karşı Koruma ve Uğranılan Zararın Tazmini 
464
§ 38. HAKKIN DEVLET ELİYLE KORUNMASI: TALEP VE DAVA 
465
I. TALEP HAKKI 
465
A. Kavram 
465
B. Talebin Hakkın Türüne Göre Görünümü 
465
C. Talebin İleri Sürülmesi 
466
II. DAVA HAKKI 
467
A. Çekişmeli Yargı — Çekişmesiz Yargı 
467
B. Dava Çeşitleri 
468
1. Eda Davaları 
468
2. Tespit Davaları 
469
3. Yenilik Doğuran (İnşai) Davalar 
469
4. Talebin Kapsamına Göre Davalar 
470
C. Davanın Tarafları 
471
D. Davalının Savunma İmkânları 
472
1. Davayı Kabul 
472
2. İnkâr 
473
3. İtiraz 
473
4. Def’i 
474
5. İtiraz ile Def’i Arasındaki Farklar 
475
E. Usul Hukukundan Doğan Savunma İmkânları 
475
III. TAHKİM VE ARABULUCULUK 
476
§ 39. İDDİA VE SAVUNMANIN İSPATI 
477
I. İSPAT KAVRAMI VE İSPATIN KONUSU 
477
II. İSPAT ARAÇLARI (DELİLLER) 
478
A. Hukuka Aykırı Delil Yasağı 
480
B. Tanıklıktan Çekinme ve Hâkimin Çekilmesi 
480
III. İSPAT YÜKÜ 
481
A. Genel Kural 
481
B. İspat Yükünün Dağılımına İlişkin Ölçütler 
482
IV. İSPATI GEREKMEYEN VAKIALAR VE İSPATI KOLAYLAŞTIRAN HÂLLER 
483
A. İkrar 
483
B. Hayatın Olağan Akışına Uygun Vakıalar 
484
C. Herkesçe Bilinen (Maruf ve Meşhur) Vakıalar 
484
D. Kanunun İspat Yükünü Özel Olarak Belirlediği Hâller 
485
§ 40. KARİNELER VE ÖZEL İSPAT KURALLARI 
486
I. KARİNE KAVRAMI VE İŞLEVİ 
486
II. KANUNİ KARİNELER 
486
A. Adi (Aksi İspat Edilebilir) Karineler 
486
B. Kesin Karineler 
488
III. FİİLİ KARİNELER 
489
IV. KARİNELERİN İSPAT YÜKÜNE ETKİSİ VE ÇÜRÜTÜLMESİ 
490
§ 41. RESMİ SİCİL VE SENETLERLE İSPAT 
490
I. RESMİ SİCİLLER 
490
II. RESMİ SENETLER 
491
III. İSPAT GÜCÜ 
491
IV. İÇERİĞİNİN DOĞRU OLMADIĞININ İSPATI 
492
§ 42. CEBRİ İCRA 
493
I. KAVRAM 
493
II. TAKİP YOLLARI 
493
A. İcra Yoluyla Takip — İflas Yoluyla Takip 
493
B. İlamlı İcra — İlamsız İcra 
494
C. Konusu Para Olmayan Alacaklarda İcra 
494
III. GEÇİCİ HUKUKİ KORUMALAR 
495
IV. MEDENÎ HUKUK BAKIMINDAN ÖNEMİ 
496