İNSAN HAKLARINA GENEL BİR BAKIŞ
İNSAN HAKLARININ ANLAMI, NİTELİKLERİ VE SINIFLANDIRILMASI
II. İNSAN HAKLARININ NİTELİKLERİ
3
III. İNSAN HAKLARININ SINIFLANDIRILMASI
6
A. Tarihsel Gelişimine Göre Sınıflandırma
6
B. Jellinek’in Sınıflandırması
8
İNSAN HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ
C. Yeniçağ Dönemi ve Sonrası
16
D. Birinci Dünya Savaşı Sonrası
23
E. İkinci Dünya Savaşı Dönemi ve Sonrası
24
II. ÜLKEMİZDEKİ GELİŞİMİ
25
B. İslamiyet’in Kabulünden Sonra
25
E. 1921 Anayasası Dönemi
30
F. 1924 Anayasası Dönemi
30
G. 1961 Anayasası Dönemi
32
H. 1982 Anayasası Dönemi
37
İNSAN HAKLARININ DÜZENLENMESİ
II. DÜZENLEMENİN KİM TARAFINDAN YAPILACAĞI SORUNU
41
III. HAK VE HÜRRİYETLERİN SINIRLANMASI
42
A. Sınırlamanın Sınırı
43
B. Olağanüstü Dönemlerde Sınırlama
45
IV. HAK VE HÜRRİYETLERİN KÖTÜYE KULLANILMAMASI
53
İNSAN HAKLARININ ULUSLARARASI BOYUTU
ULUSLARARASI KURULUŞLAR VE BELGELER
II. BİRLEŞMİŞ MİLLETLER (BM)
57
C. BM – Türkiye İlişkileri
59
D. İnsan Haklarına İlişkin BM Bünyesindeki Bazı Kuruluşlar
60
E. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
63
B. Avrupa Konseyi (AK) – Türkiye İlişkileri
71
IV. AVRUPA GÜVENLİK VE İŞ BİRLİĞİ KONFERANSI (AGİK) VE HELSİNKİ SONUÇ BELGESİ
73
B. Avrupa Güvenlik ve İş birliği Teşkilatı (AGİT)
74
C. Avrupa Güvenlik ve İş birliği Teşkilatı (AGİT) – Türkiye İlişkileri
74
V. İKİNCİ AVRUPA GÜVENLİK VE İŞ BİRLİĞİ ZİRVESİ VE PARİS ŞARTI
75
A. Paris Şartı’nın Hazırlanması ve Kabulü
75
B. Paris Şartı’nın İçeriği ve Özellikleri
76
DEVLET DIŞI ULUSLARARASI KURULUŞLAR
I. ULUSLARARASI KIZILHAÇ KOMİTESİ
77
II. ULUSLARARASI HUKUKÇULAR KOMİSYONU
78
III. İNSAN HAKLARI İÇİN ULUSLARARASI BİRLİK
79
AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ VE
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ
II. SÖZLEŞMENİN KAPSAMI
83
III. SÖZLEŞMENİN İÇERİĞİ
83
IV. SÖZLEŞMENİN ÖZELLİKLERİ
84
V. SÖZLEŞMENİN ÖNGÖRDÜĞÜ DENETİM MEKANİZMASI
88
A. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
88
VI. SÖZLEŞME İLE İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİNİN KARŞILAŞTIRILMASI
89
VII. AVRUPA SOSYAL ŞARTI (AVRUPA SOSYAL HAKLAR SÖZLEŞMESİ)
90
A. Sosyal Şart’ın Hazırlanması ve Kabulü
90
B. Sosyal Şart’ın İçeriği
91
C. Sosyal Şart’ın Özellikleri
92
VIII. AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ VE TÜRKİYE
93
A. Sözleşmenin Türkiye Tarafından Onaylanması
93
B. Sözleşmenin İç Hukuktaki Yeri
94
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNİN YAPISI
I. MAHKEMENİN OLUŞUMU, YARGIÇLARIN SEÇİMİ, NİTELİKLERİ VE GÖREV SÜRESİ
97
II. YARGIÇLARIN BAĞIMSIZLIĞI VE TARAFSIZLIĞI
98
B. Ad Hoc (=Vekil) Yargıç
99
III. MAHKEME BAŞKANLIĞI
99
IV. YAZI İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ
100
A. Oluşumu ve Görevleri
100
VI. TEK YARGIÇ, KOMİTE, DAİRE VE BÜYÜK DAİRE HEYETLERİ
101
VII. MAHKEMENİN ÇALIŞMA YERİ
105
VIII. MAHKEMENİN “DANIŞMA GÖRÜŞÜ VERME” YETKİSİ
105
AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNİN İŞLEYİŞİ
I. MAHKEMEYE YAPILAN BAŞVURU TÜRLERİ
107
II. MAHKEMENİN YETKİSİ
111
A. Kişi Yönünden Yetki
112
B. Konu Yönünden Yetki
113
C. Yer Yönünden Yetki
113
D. Zaman Yönünden Yetki
113
III. MAHKEMEYE BAŞVURU VE BAŞVURULARIN “KABUL EDİLEBİLİRLİK” İNCELEMESİ
114
B. Başvuruların Kabul Edilebilirliği
115
IV. BAŞVURULARIN “ESAS BAKIMINDAN” İNCELEMESİ
119
A. Olayların Saptanması
119
V. DAVALARIN BÜYÜK DAİREDE GÖRÜLMESİ
126
A. Yargılama Yetkisinin Büyük Daireye Bırakılması
126
B. Tarafların, Davanın Büyük Daireye Gönderilmesi Talebi
127
AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİ İLE GÜVENCE ALTINA ALINAN HAK VE ÖZGÜRLÜKLER
(1982 Anayasasıyla Karşılaştırmalı)
I. AİHS MADDE 2– YAŞAM HAKKI
129
A. Maddenin Açıklaması
129
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
131
II. AİHS MADDE 3– İŞKENCE YASAĞI
132
A. Maddenin Açıklaması
132
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
135
III. AİHS MADDE 4– KÖLELİK VE ZORLA ÇALIŞTIRMA YASAĞI
135
A. Maddenin Açıklaması
136
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
137
IV. AİHS MADDE 5– ÖZGÜRLÜK VE GÜVENLİK HAKKI
138
A. Maddenin Açıklaması
139
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
141
V. AİHS MADDE 6– ADİL YARGILANMA HAKKI
143
A. Maddenin Açıklaması
144
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
146
VI. AİHS MADDE 7– KANUNSUZ SUÇ VE CEZA OLMAZ
147
A. Maddenin Açıklaması
148
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
148
VII. AİHS MADDE 8– ÖZEL VE AİLE HAYATINA SAYGI
149
A. Maddenin Açıklaması
150
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
151
VIII. AİHS MADDE 9– DÜŞÜNCE, VİCDAN VE DİN ÖZGÜRLÜĞÜ
152
A. Maddenin Açıklaması
153
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
153
IX. AİHS MADDE 10– İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ
154
A. Maddenin Açıklaması
155
C. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
156
X. AİHS MADDE 11– TOPLANTI VE DERNEK KURMA ÖZGÜRLÜĞÜ
157
A. Maddenin Açıklaması
157
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
159
XI. AİHS MADDE 12– EVLENME HAKKI
161
A. Maddenin Açıklaması
161
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
162
XII. AİHS MADDE 13– ETKİLİ BAŞVURU HAKKI
162
A. Maddenin Açıklaması
162
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
163
XIII. AİHS MADDE 14– AYIRIMCILIK YASAĞI
164
A. Maddenin Açıklaması
164
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
165
XIV. AİHS MADDE 15– OLAĞANÜSTÜ HALLERDE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ASKIYA ALMA
166
A. Maddenin Açıklaması
166
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
167
XV. AİHS MADDE 16– YABANCILARIN SİYASAL ETKİNLİKLERİNİN KISITLANMASI
168
A. Maddenin Açıklaması
168
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
169
XVI. AİHS MADDE 17– HAKLARI KÖTÜYE KULLANMA YASAĞI
169
A. Maddenin Açıklaması
169
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
169
XVII. AİHS MADDE 18– HAKLARA GETİRİLECEK KISITLAMALARIN SINIRLANMASI
170
A. Maddenin Açıklaması
170
B. Sözleşme Maddesi İle Anayasa Maddesinin Karşılaştırılması
170
AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİNİN EK PROTOKOLLERİ
AVRUPA İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMESİNİN EK PROTOKOLLERİ
171
İNSAN HAKLARININ ULUSAL BOYUTU
İNSAN HAKLARININ KORUNMASI VE
GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK SİYASİ MEKANİZMALAR
II. DİLEKÇE KOMİSYONU
180
III. İNSAN HAKLARINI İNCELEME KOMİSYONU
181
B. Komisyonun Oluşumu
181
C. Komisyonun Görev ve Yetkileri
182
D. Komisyonun Çalışma Usulü
182
IV. KADIN ERKEK FIRSAT EŞİTLİĞİ KOMİSYONU (KEFEK)
183
B. Komisyonun Görevleri
184
C. Komisyonun Yetkileri
184
D. Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları
185
V. KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
185
D. Kurumun Görevi ve Görevi Dışında Kalan İşler
186
E. Kuruma Başvuru Usulü
187
İNSAN HAKLARININ KORUNMASI VE
GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK İDARİ MEKANİZMALAR
II. TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU
192
B. 6701 Sayılı Kanunun Uygulanmasındaki Bazı Tanımlar
193
D. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu
196
F. Ayrımcılıkla Mücadele
197
G. Başvurular ve İnceleme Usulleri
200
III. İL VE İLÇE İNSAN HAKLARI KURULLARI
203
C. Danışma ve Başvuru Masaları
205
F. Kurulların Çalışma Usul ve Esasları
207
IV. ADALET BAKANLIĞI İNSAN HAKLARI DAİRE BAŞKANLIĞI
208
B. Başkanlığın Görevleri
209
V. CEZA İNFAZ KURUMLARI VE TUTUKEVLERİ İZLEME KURULLARI
210
B. İzleme Kurullarının Kuruluşu
211
C. İzleme Kurulu Üyelerinde Aranacak Nitelikler
211
D. İzleme Kurullarına Seçilemeyecek Olanlar
212
E. İzleme Kurullarının Görev ve Yükümlülükleri
212
F. İzleme Kurullarının Çalışma Esas ve Usulleri
213
VI. KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI
214
B. 6698 Sayılı Kanunun Uygulanmasındaki Bazı Tanımlar
215
C. Kişisel Verilerin İşlenmesi
216
VII. BİLGİ EDİNME HAKKI
228
B. Bilgi Edinme Başvurusu
229
C. Bilgi Verme Yükümlülüğü
229
D. Bilgi Edinme Hakkının Sınırları
230
E. Bilgi veya Belgeye Erişim
232
F. Bilgi veya Belgeye Erişim Süreleri
233
H. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu
233
B. Dilekçede Bulunması Zorunlu Şartlar
234
C. Dilekçenin İncelenmesi ve Sonucunun Bildirilmesi
235
İNSAN HAKLARININ KORUNMASI VE
GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK DİĞER MEKANİZMALAR
I. TAZMİNAT KOMİSYONU
237
2. Komisyonun Oluşumu ve Çalışma Esasları
238
3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvurmuş Olanların Komisyona Yapacağı Müracaatın Şekli ve Süresi
239
4. Yargılamaların Makul Sürede Sonuçlandırılmadığı İddiasıyla Yapılacak Müracaatın Şekli ve Süresi
240
5. Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat İstemine İlişkin Usul ve Esaslar
240
7. Müracaat Hakkında Karar ve Karara İtiraz
241
II. İNSAN HAKLARI İHLALİ İDDİALARINA İLİŞKİN BAŞVURULARIN İNCELENMESİNE DAİR USUL VE ESASLAR
242
C. Başvuru Yeri ve Usulü
243
F. Esasa İlişkin İnceleme
245
G. İnceleme ve Sonuçlandırma Süreçleri
246
III. TERÖR VE TERÖRLE MÜCADELEDEN DOĞAN ZARARLARIN KARŞILANMASI
248
B. 5233 Sayılı Kanun Kapsamına Girmeyen Zararlar
248
C. Zarar Tespit Komisyonları
249
D. Başvurunun Süresi, Şekli, İncelenmesi ve Sonuçlandırılması
250
E. Karşılanacak Zararlar
251
G. Zararların Karşılanma Şekli ve Sulhname
251
H. Zararın Karşılanması
252
IV. KOLLUK GÖZETİM KOMİSYONU
252
B. Komisyonun Oluşumu
252
C. Komisyonun Görev ve Yetkileri
253
D. Komisyonun Çalışma Usul ve Esasları
255
E. Merkezî Kayıt Sistemi
256
F. Ön İnceleme ve Disiplin Soruşturması İşlemleri
257
V. AİLENİN KORUNMASI VE KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİ
258
B. 6284 Sayılı Kanunda Yer Alan Bazı Tanımlar
258
C. Koruyucu ve Önleyici Tedbirler
259
E. Tedbir Kararının Verilmesi, Tebliği ve Gizlilik
262
G. Tedbir Kararlarının Bildirimi ve Uygulanması
263
H. Tedbir Kararlarına Aykırılık
264
VI. ÇOCUKLARIN KORUNMASI
264
B. 5395 Sayılı Kanunun Uygulanmasında Belirlenen Temel İlkeler
264
C. Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler
265
E. Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararı Alınması
266
F. Acil Korunma Kararı Alınması
268
G. Çocukların Soruşturulması ve Kovuşturulması
268
VII. ENGELLİLERİN KORUNMASI
271
B. 5378 Sayılı Kanunun Uygulanmasında Bazı Tanımlar
271
C. 5378 Sayılı Kanun Kapsamında Engellilerin Korunmasına Yönelik İlkeler
272
F. Habilitasyon ve Rehabilitasyon
274
G. Erken Tanı ve Koruyucu Hizmetler
274
VIII. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ DÜZENLEME HAKKI
275
C. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Yeri, Güzergâhı ve Zamanı
276
D. Toplantı Şekli ve Şartları
277
E. Yasak Yerler ve Toplantı veya Gösteri Yürüyüşünün Dağıtılması
280
IX. YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA
281
B. Geri Gönderme Yasağı
281
C. Türkiye’ye Giriş ve Vize
281
F. Uluslararası Koruma
288
II. BİREYSEL BAŞVURU HAKKI
294
B. Bireysel Başvuru Hakkına Sahip Olanlar
294
III. BİREYSEL BAŞVURU USULÜ
295
IV. BİREYSEL BAŞVURULARIN KABUL EDİLEBİLİRLİK ŞARTLARI VE İNCELENMESİ
296
V. ESAS HAKKINDAKİ İNCELEME
296
VII. BAŞVURU HAKKININ KÖTÜYE KULLANILMASI
298
İNSAN HAKLARI EYLEM PLANI
EK–1: İNSAN HAKLARININ KORUNMASINA YÖNELİK BAZI ULUSLARARASI SÖZLEŞMELER
307
EK–2: SORULARLA İNSAN HAKLARI VE DEMOKRATİKLEŞME
313