Açıklamalı – İçtihatlı ve Örnek Dilekçelerle İmar Davaları Rehberi Suat Şimşek, Av. İlhami Hazar  - Kitap
Açıklamalı – İçtihatlı ve Örnek Dilekçelerle

İmar Davaları Rehberi

8. Baskı, 
Mart 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
1176
Barkod:
9786253817886
Kapak Türü:
Ciltli
Fiyatı:
2.600,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Diğer Baskılar
7. baskı
Ocak 2025
2.550,00
1.550,00 (%39)
Kitabın Açıklaması
Çalışma, imar hukukuyla ilgilenen belediye personeli, hukukçular, akademisyenler, avukatlar ve hâkimler için imar mevzuatı kapsamında açılabilecek davaların tüm yönleriyle incelenmesi açısından kaynak kitap niteliğindedir.
Çalışmada imar hukuku kapsamında açılacak belli başlı davalar (imar planları, parselasyon işlemleri, ifraz-tevhit işlemleri, yapı ruhsatı ve kullanma izni işlemleri, inşaat durdurma ve yıkım işlemleri, imar para cezalarına karşı açılabilecek davalar), idari dava sistematiğine göre açıklanmıştır.
Bu kapsamda bu işlemlerdeki muhtemel hukuka aykırılık nedenleri, bu işlemlere karşı açılacak iptal davalarında ön koşullar, davanın esasının görülmesi, bilirkişi görevlendirilmesi, yürütmenin durdurulması, davanın karara bağlanması, idari yargı kararının uygulanması ve uygulanmaması halinde yapılacak işlemler, Danıştay içtihatları ışığında açıklanmıştır. Ayrıca her bölümün sonunda bölümde ele alınan konuyla ilgili itiraz ve dava dilekçelerine yer verilmiştir.
Kitap, imar planlarına, parselasyon işlemlerine, ayırma ve birleştirme işlemlerine, yapı ruhsatı-kullanma izni işlemlerine, tehlike arz eden yapıların yıkılması işlemlerine ve para cezalarına karşı açılacak davalar olmak üzere yedi bölümden oluşmaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
İmar Planlarına İtiraz ve Dava
.
Parselasyon (Arazi ve Arsa Düzenlemesi) İşlemlerine İtiraz ve Dava
.
Ayırma, Birleştirme, Terk, İhdas İşlemleriyle İlgili Davalar
.
Yapı Ruhsatı ve Kullanma İzniyle İlgili İşlemlere İtiraz ve Dava
.
İnşaat Durdurma ve Yıkım İşlemlerine Karşı İtiraz ve Dava
.
Tehlike Arz Eden Yapıların Yıktırılmasına İlişkin İşlemlere Karşı İtiraz ve Dava
.
İmar Para Cezalarına Karşı Açılacak Davalarla İlgili Temel Hususlar
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Yazar Özgeçmişleri 
7
Önsöz 
9
Şekiller ve Tablolar Listesi 
46
Birinci Bölüm
İMAR PLANLARINA İTİRAZ VE DAVA
I. İMAR PLANI KAVRAMI VE TÜRLERİ 
47
A. Giriş 
47
B. İmar Planı Kavramı 
47
C. İmar Planlarının Önceliği 
49
1. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin İmar Planına ve İdarelerin İmar Yönetmeliklerine Göre Evveliyatla Uygulanacak Hükümleri 
49
2. İmar Planlarının Öncelikle Uygulanacağı Hususlar 
50
3. İdarelerin İmar Yönetmelikleri 
50
4. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin Diğer Hükümleri 
50
D. Plan Amacında Kullanma Zorunluluğu 
50
E. İmar Planı Türleri 
51
1. Metropoliten Alan Planları 
52
2. Mekânsal Strateji Planları 
54
3. Çevre Düzeni Planları 
55
4. Nazım İmar Planları 
57
5. Uygulama İmar Planları 
59
F. Plan Değişiklikleriyle İlgili Kavramlar 
61
1. Plan Revizyonu (Revizyon İmar Planı) 
61
2. Plan Değişikliği 
61
3. İlave İmar Planı 
61
II. İMAR PLANLARINDA MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 
61
A. Planların Yetkisiz Kamu İdaresi Tarafından Yapılması 
62
1. Metropoliten Alan Planlarında Yetki 
67
2. Çevre Düzeni Planlarında Yetki 
69
a. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Çevre Düzeni Planı Yapma Yetkisi 
69
b. Yerel Yönetimlerin Çevre Düzeni Planı Yapma Yetkisi 
69
c. Yerel Yönetimlerce Süresinde Yapılmayan Çevre Düzeni Planlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tarafından Yapılması 
70
d. Çevre Düzeni Planları Konusunda Özel Yetkiler 
71
3. Nazım ve Uygulama İmar Planlarında Yetki 
72
a. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçerisinde Nazım ve Uygulama İmar Planı Yapma Yetkisi 
72
b. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışında Nazım ve Uygulama İmar Planı Yapma Yetkisi 
73
c. Büyükşehirlerde Nazım ve Uygulama İmar Planı Yapma Yetkisi 
76
(1) Nazım İmar Planları Yapma Yetkisi 
76
(2) Uygulama İmar Planlarının İlçe Belediyeleri Tarafından Yapılması 
76
(3) Süresi İçerisinde İlçe Belediyesi Tarafından Yapılmayan Uygulama İmar Planlarının Büyükşehir Belediyesi Tarafından Yapılabilmesi 
77
(4) Kanunlarla Büyükşehir Belediyelerine Verilmiş Görevlerin Yerine Getirilmesi Amacıyla Yapılacak Planlarda Büyükşehir Belediyelerinin Yetkili Olması 
77
(5) Büyükşehir Mücavir Alanlarında Plan Yapma Yetkisi 
78
(6) İlçe Belediyesi Ait Planlama Yetkisinin Büyükşehir Belediyesine Devredilebilmesi 
78
d. Merkezi İdarenin Görevli ve Yetkili Olduğu Kamu Hizmetleri ile Kamu Yatırımları İçin Gerekli Alanlarda Planlama Yetkisi 
79
(1) Merkezi İdarenin Yetkisi Dâhilindeki Kamu Yatırımları ve Tesisleri İçin Gerekli Alanlarda Planlama Yetkisi 
79
(2) Kamu ve Özel Sektör Ortaklığı (PPP) Yatırımları İçin Gereken Alanlarda Planlama Yetkisi 
80
(3) Kamu Yapıları ve Enerji Tesisleriyle İlgili Alt Yapı, Üst Yapı ve İletim Hatlarına İlişkin İmar Planlarında Planlama Yetkisi 
80
(4) Resmi Bina ve Tesisler Konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkileri 
80
(5) İçişleri Bakanlığının İhtiyaç Duyacağı Taşınmazlarda Planlama Yetkisi 
83
e. Kentsel Dönüşüm Alanlarında Planlama Yetkisi 
83
(1) Belediye Sınırları İçinde İlan Edilen Kentsel Dönüşüm Alanlarında 
83
(2) Büyükşehir Sınırları İçinde İlan Edilen Kentsel Dönüşüm Alanlarında 
83
(3) Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanlarında Toplu Konut İdaresi Başkanlığının Yetkisi 
84
f. Gecekondu Kanunu’na Tabi Alanlarda Planlama Yetkisi 
84
(1) Gecekondu Kanunu’na Tabi Bölgeler 
84
(2) Gecekondu Alanlarında Plan Türleri 
85
(3) Gecekondu Kanunu’na Tabi Bölgelerde Genel Yetki Kuralı 
86
(4) Büyükşehir Belediyelerinde Gecekondu Kanunu’na Tabi Alanlarda Yetki 
87
(5) Gecekondu Alanlarında Belediyeler Tarafından Hazırlanan Islah ve İmar Planlarını Onaylama Yetkisi 
87
(6) Gecekondu Alanlarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkisi 
88
g. Toplu Konut Alanlarında Planlama Yetkisi 
89
h. 2981 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Yerlerde 
91
(1) 2981 sayılı Kanunun Uygulama Alanı 
91
(2) Islah İmar Planı Yapılabilecek Alanlar 
91
(3) Islah İmar Planlarının Onayı 
94
i. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda Planlama Yetkisi 
94
(1) Taşınmaz Maliklerinin Dönüşüm Yaptıkları Durumda Planlama ve Plan Uygulama Yetkisi 
94
(2) Maliklerin Dönüşümü Yapmadığı Durumlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkili Olması 
95
(3) Çevre ve Şehircilik Bakanlığının TOKİ Başkanlığını veya Belediyeleri Yetkilendirmesi 
96
(4) Terör Nedeniyle 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Afet Riskli Bölge Olarak Belirlenen Alanlarda 
97
j. Şehirlerin Marka Değerini Artırmaya Yönelik Projeler İçin Gerekli Alanlarda Planlama Yetkisi 
97
k. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Alan ve Merkezlerinde Planlama Yetkisi 
98
(1) Genel Yetki Kuralı 
98
(2) Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Alan ve Merkezlerinde Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşlara Ait Taşınmazlarda 
99
l. Sit Alanlarında Planlama Yetkisi 
99
(1) Genel Olarak Koruma Amaçlı Plan Yapma Yetkisi 
99
(2) Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgelerinde Koruma Amaçlı Plan Yapma Yetkisi 
100
(3) Atatürk Orman Çiftliğinde Koruma Amaçlı Plan Yapma Yetkisi 
100
(4) Sit Alanında Kalan Taşınmazlarda Özelleştirme İdaresi Başkanlığının Planlama Yetkisi 
100
m. Milli Parklarda Planlama Yetkisi 
101
n. Özelleştirme Kapsamındaki İdarelere Ait Taşınmazlarda Planlama Yetkisi 
102
(1) Genel Olarak 
102
(2) Hizmet Özelleştirmesine Ait İmar Planları 
102
(3) Kıyıda ve Turizm Alanlarında Kalan Yerlerde İmar Planları 
102
o. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Planlama Yetkisi 
104
p. GAP Projesi Kapsamında Kalan Yerlerde Planlama Yetkisi 
104
q. Afet Bölgelerinde Planlama Yetkisi 
105
r. Boğaziçi Alanında Planlama Yetkisi 
107
s. Kıyılarda ve Sahil Şeritlerinde Planlama Yetkisi 
109
(1) Kıyılarda Yapılacak Planlarda Genel Yetki 
109
(2) Turizm Amaçlı Konularda Kültür ve Turizm Bakanlığının Yetkisi 
110
(3) Özelleştirme Kapsamındaki Taşınmazlarda Özelleştirme İdaresi Başkanlığının Yetkisi 
111
(4) Kıyılardaki Endüstri Bölgelerinde Plan Onaylama Yetkisi 
112
t. Organize Sanayi Bölgelerinde Planlama Yetkisi 
112
u. Endüstri Bölgelerinde Planlama Yetkisi 
113
(1) Genel 
113
(2) Özel Endüstri Bölgelerinde 
113
v. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Planlama Yetkisi 
113
w. Türk Boğazlar Bölgesinde Planlama Yetkisi 
115
x. Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Projesi Kapsamında Kalan Alanlarda Planlama Yetkisi 
116
y. Haydarpaşa Limanında Planlama Yetkisi 
116
z. TCDD Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazlarda Planlama Yetkisi 
116
aa. Atatürk Orman Çiftliğinde Planlama Yetkisi 
117
bb. 1164 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda Planlama Yetkisi 
117
cc. Olimpiyat Köyünde Planlama Yetkisi 
118
dd. 6292 Sayılı Kanununa Göre Belirlenen Proje Alanlarında Planlama Yetkisi 
118
ee. Patlayıcı Madde Üretmek/İşlemek Üzere Kurulacak Tesislerde Planlama Yetkisi 
119
ff. Balıkçı Barınaklarında Planlama Yetkisi 
119
gg. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında (Gelibolu Tarihi Yarımadası Milli Parkında) Planlama Yetkisi 
120
hh. Yalova Termal Kaplıcalarında Planlama Yetkisi 
121
ii. Türk Silahlı Kuvvetlerine Ait Savunma ve Eğitim Amaçlı Alanlarda Planlama Yetkisi 
121
jj. Atatürk Kültür Merkezinde Planlama Yetkisi 
122
kk. İzmir Expo Alanında Planlama Yetkisi 
122
ll. İskan Kanunu Kapsamında Yapılacak Uygulamalarda Planlama Yetkisi 
123
B. Planların Kamu İdaresinin Yetkili Olmayan Birimleri Tarafından Onaylanması 
123
1. Çevre Düzeni Planlarında Plan Onama Yetkisi 
124
2. Nazım ve Uygulama İmar Planlarında Plan Onama Yetkisi 
124
a. Belediye Sınırları İçinde 
124
b. Büyükşehir Belediyelerinde 
124
c. Belediye Sınırları Dışında 
124
C. Planın Yetkili Olmayan Kişiler Tarafından Hazırlanması 
124
1. Genel Olarak Müellif Şartı 
124
2. Müelliflerin Nitelikleri 
128
3. Müelliflerin Derecelendirilmeleri 
129
4. Yeterlik Belgesinin Verilmesi ve Sicillerin Tutulması 
132
5. Yeterlik Belgesinin İptali 
133
6. Müelliflerin Sorumlulukları 
133
D. Planlama Alanının Mevzuata Uygun Şekilde Belirlenmemesi 
133
1. Mekânsal Strateji Planlarında Planlama Alanının Belirlenmesi 
134
2. Çevre Düzeni Planlarında Planlama Alanının Belirlenmesi 
134
3. Nazım ve Uygulama İmar Planlarında Planlama Alanının Belirlenmesi 
134
E. Planların Gerekli Verilerin Tam Olarak Toplanmadan Hazırlanması 
135
1. Genel Olarak Veri Toplama Zorunluluğu 
135
2. Jeolojik–Jeoteknik Etüt Raporlarının Hazırlanması 
136
3. Mekânsal Strateji Planı İçin Gerekli Veriler 
137
4. Çevre Düzeni Planları İçin gerekli Veriler 
138
5. Nazım İmar Planları İçin Gerekli Veriler 
139
6. Uygulama İmar Planları İçin Gerekli Veriler 
139
F. Halihazır Haritası Bulunmayan veya Güncel Olmayan Alanlarda Plan Yapılması 
140
G. Gerekli İzinlerin Alınmaması 
142
1. Tarım Arazileri İçin İzin Alınmaması 
142
a. Mutlak Tarım Arazileri, Özel Ürün Arazileri, Dikili Tarım Arazileri ve Sulu Tarım Arazilerinin Tarım Dışı Amaçlarla Planlanması 
142
b. Diğer Tarım Arazileri 
143
c. Tarımsal Amaçlı Planlamalarda İzin 
143
2. Meralar İçin İzin Alınmaması 
144
a. Mera Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesinden Önce Nazım İmar Planı Kapsamına Alınan Meralar 
145
b. Mera Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesinden Sonra İzin Alma Zorunluluğu 
146
(1) Talep 
146
(2) İnceleme 
146
(3) Mera Komisyonu ve Defterdarlığın Uygun Görüşü 
147
(4) Tescil 
148
3. Organize Sanayi Bölgesi, Endüstri Bölgesi, Sanayi Sitesi ve Teknoloji Geliştirme Bölgesi ve Sanayi Alanları İçin İzin Alınmaması 
149
4. Vakıf Taşınmazları İçin İzin Alınmaması 
149
5. Mezarlıklar İçin İzin Alınmaması 
149
6. Su ve Kanalizasyon Alt Yapısı (Sadece İstanbul İçin) 
150
7. Hava Alanları İçin İzin Alınmaması 
150
8. Şehir İçi Yolların Karayolları ile Bağlantısı İçin İzin Alınmaması 
151
9. Gelibolu Tarihi Yarımadası Milli Parkında İzin 
151
10. Devlet Ormanlarında ve Özel Ormanlarda Planlama İçin İzin Alınması 
151
H. Bilimsellik İlkesine Aykırılık: Analiz ve Sentez Yapılmadan Plan Hazırlanması 
151
İ. Kurum Görüşlerinin Alınmaması ve Eşik Analizi Yapılmaması 
152
J. Planların Şehircilik İlkelerine Uygun Olarak Hazırlanmaması 
153
1. Kazanılmış Hakların Korunmaması veya Dikkate Alınmaması 
153
2. Planlama Sürecine Katılımın Sağlanmaması 
154
3. Kentsel Asgari Standartların (Sosyal ve Teknik Altyapı İçin Gerekli Alanların) Ayrılmaması 
154
a. Genel Olarak Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarının Belirlenmesi 
154
b. Sosyal ve Teknik Alt Yapı Alanlarının İlgili Kamu İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazlar Dikkate Alınarak Belirlenmesi 
159
c. İbadet Yerlerinin Ayrılması 
159
d. Cemevleri 
160
e. İmar Planlarında Otopark Alanlarının Ayrılmasıyla İlgili İlkeler 
160
(1) Otopark Yönetmeliğine Uyulması Zorunluluğu 
160
(2) Otopark İhtiyacının Parselinde Karşılanması 
161
(3) İmar Parseli Büyüklüklerinin Otoparklar Dikkate Alınarak Belirlenmesi 
162
(4) İmar Planlarında Park Et–Devam Et Otoparklarının Düzenlenme Esasları 
162
(5) Parselinde Otopark Yapılmayacak Güzergahların Belirlenmesi 
162
(6) Diğer Hususlar 
163
f. İtfaiye Alanlarının Ayrılması 
163
g. Fonksiyon Bölgelerinin Yeşil Kuşaklarla Ayrılması 
163
h. Pazaryerlerinin Belirlenmesinde Dikkat Edilecek Hususlar 
163
ı. Toptancı Hallerinin Planlanması 
164
i. Atıksu Toplama ve Uzaklaştırma Sistemlerinin Planlanmasında Uyulması Gereken Esaslar 
164
4. Hizmet Etki Alanı ve Yürüme Mesafelerine Uygun Planlama Yapılmaması 
165
5. Araç Trafiğinin Azaltılması ve Toplu Taşımaya Ağırlık Verilmesi Hususlarına Dikkate Edilmemesi 
167
6. Çevresel Gürültünün Dikkate Alınmaması 
167
7. LPG ve Akaryakıt İstasyonlarında Tampon Bölge Oluşturulmaması 
168
8. Özellik Arz Eden Alanlarda Kurum Görüşlerinin Plana Yansıtılmaması 
170
9. Demiryolları Yapı Yaklaşma Mesafesine Uyulmaması 
170
10. Karayolu Güzergahlarının Dikkate Alınmaması 
170
11. Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Koruma Alanı Etüt Raporlarının Dikkate Alınmaması 
171
12. Ham Petrol Boru Hattı Güzergahlarının Dikkate Alınmaması 
171
13. Ormanlarda Yapılacak Planlamalarda Orman Kanunu’na Aykırı Plan Yapılması 
172
14. Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı Olarak Belirlenecek Taşınmazların Kullanımını ve Verimliliğini Etkileyecek Plan Yapılması 
173
15. Milli Parklarda Uyulması Gereken İlkelere Uyulmaması 
174
16. Sivil Savunma Bakımından Uyulması Gereken Hususlara Uyulmaması 
176
17. Zeytincilik Alanlarında Dikkate Alınması Gereken Hususlara Uyulmaması 
179
18. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında Yapılacak Planlarda Dikkate Alınması Gereken Hususlara Uyulmaması 
179
19. Boğaziçi Alanında Uyulması Gereken Esaslara Uyulmaması 
180
20. Islah İmar Planı Yapımı Esaslarına Uyulmaması 
182
21. Yağmursuyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemlerinin Planlanması 
183
a. Genel Olarak Yağmursuyu Toplama, Depolama ve Deşarj Sistemlerinin Planlanması 
184
22. Bisiklet Yolu Zorunluluğu 
185
23. DSİ Tarafından Belirlenen Kret Kotunun Dikkate Alınması 
186
24. Akarsu Yatakları Mücavirlerindeki İmar Plan Çalışmalarında Taşkın Sınırlarının Dikkate Alınması 
186
K. Plan Revizyon ve Değişikliklerinde Şehircilik İlkelerine Uyulmaması 
187
1. Plan Değişikliklerinin ve Revizyonlarının Sebep Unsuru: Kamu Yararı Dışında Amaçlarla Plan Değişikliği Yapılması 
187
a. Çevre Düzeni Planlarında Revizyon ve Değişikliklerin Sebep Unsuru 
188
b. İmar Planlarında İlave, Revizyon ve Değişikliklerin Sebep Unsuru 
188
(1) Yeni Planlama Alanlarına İhtiyaç 
188
(2) Üst Ölçekli Plana Uygunluğu Sağlama 
189
(3) Kamu Yararı ve Zorunluluk 
189
2. Plan Ana Kararlarının, Plan Sürekliliğinin, Bütünlüğünün, Sosyal ve Teknik Altyapı Dengesinin Bozucu Plan Değişikliği Yapılması 
190
3. Sosyal ve Teknik Alt Yapının Bozulması Sonucu Doğuraca Plan Değişikliği Yapılması 
191
a. Zorunluluk 
192
b. Sosyal ve Teknik Alt Yapı Değişikliklerinde İlgili Yatırımcı Bakanlık veya Kuruluşların Görüşü Alınması 
194
c. Eşdeğer Alan Ayrılması 
197
4. Kat Adedi veya Bina Yüksekliğini Artıran İmar Planı Değişikliklerinde Komşu Parsellerin Haklarının İhlal Edilmemesi 
198
5. İmar Yollarıyla İlgili Plan Değişikliklerinde Yönetmelikte Belirtilen Hususlara Uyulmaması 
199
6. Karayolu ve Çevresine İlişkin Olarak Yapılacak Planlarda Karayolları Genel Müdürlüğünün Görüşünün Alınmaması 
200
7. Milli Savunma Bakanlığına Tahsisli Taşınmazlarda Görüş Alınmaması 
200
8. Tekel Niteliğinde Hizmet Sunan Kamu İdarelerinin İhtiyaçlarının Dikkate Alınmaması 
202
9. Plan Müellifinin Uygun Görüşünün Alınmaması 
203
L. Planların Planlama Esaslarına Aykırı Olması 
204
1. Üst Ölçekli Planı Bulunmayan Alanlarda Plan Yapılması 
204
2. Üst Ölçekli Plana Aykırılık: Plan Hiyerarşisi ve Kademelenme 
210
a. Genel Olarak Planlama Hukukunda Kademelenme 
211
b. Planlama Kademeleri Arasında Hiyerarşi İlkeleri 
213
c. Hiyerarşi İlkesinin Gerekçeleri 
213
d. Genel Olarak Üst Ölçekli Plana Uygunluk Zorunluluğu 
215
e. Plan Silsilesinin Bütünlük Arz Etmesi 
219
f. Plan Ölçeğinden Kaynaklanan Farklılıklar 
219
g. Sonradan Değiştirilen Üst Ölçekli Plana Uyum Zorunluluğu 
221
h. Üst Ölçekli Planın İptalinin Alt Ölçekli Plana Etkisi 
221
ı. Üst Ölçekli Mekânsal Planların Sosyo–Ekonomik Planlara Uygunluğu 
222
i. Nazım İmar Planlarının Üst Ölçekli Planlara Uygunluğu 
222
j. Üst Ölçekli Planda Bulunmayan Hususlar 
225
k. Üst Ölçekli Planı Olmasına Rağmen Süresi İçinde Alt Ölçekli Planın Yapılmaması 
226
l. İmar Kanunu Gereğince Hazırlanan Planlar ile Özel Kanunlar Gereğince Hazırlanan Planlar Arasındaki Hiyerarşi 
226
3. Her Planın Niteliğine Uygun Olarak Hazırlanmaması 
227
4. Mekânsal Uyum 
229
5. Esneklik 
229
M. Kamu Yararı Amacı Dışında Plan ve Plan Değişikliği Yapmak 
229
1. Genel Olarak Mekânsal Planların Amacı: Kamu Yararı ve Hukuk Devleti İlkesi 
230
a. Genel Olarak 
230
b. Doğal, Tarihi ve Kültürel Değerlerinin Koruma ve Kullanma Dengesinin Sağlanması 
232
c. Yapıların ve Çevrenin Kalitesinin Artırılması 
233
d. Engelliler, Çocuklar ve Yaşlıların Yaşam Koşullarının Dikkate Alınması 
233
2. Alt Ölçekli Planı Yönlendirmek 
233
3. Mekânsal Strateji Planları Açısından Özel Amaçlar 
233
4. Çevre Düzeni Planlarında Amaç Yönünden Hukuka Aykırılık Halleri 
234
N. Bölgeleme ve Yapılaşma Koşullarının Belirlenmemesi veya Mevzuata Uygun Olarak Belirlenmemesi 
234
1. Kullanım Bölgelemesi 
238
2. Yoğunluk Bölgelemesi 
239
3. Yapının Şeklinin ve Arsa Üzerinde Kapsayacağı Alana İlişkin Sınırlamaların Belirlenmesi 
241
a. Yapı Nizamı 
241
(1) Ayrık Nizam 
242
(2) Blok Nizam 
242
(3) Bitişik Nizam 
243
b. TAKS ve KAKS 
243
(1) TAKS 
246
(2) KAKS 
247
c. Bahçe Mesafeleri ile Bina Cepheleri ve Derinliklerinin Belirtilmesi 
251
d. Diğer Mevzuatta Yer Alan Sınırlamalar 
254
4. Yükseklik Bölgelemesi 
255
O. Planların Mevzuata Uygun Şekilde (Pafta, Lejant, Açıklama Raporu, Plan Hükümleri) Oluşturulmaması 
256
1. Pafta 
257
2. Gösterim 
257
3. Plan Notları 
259
4. Plan Açıklama Raporu 
261
P. Planların Onaylanmasındaki Hatalar 
262
1. Gerçek ya da Tüzel Kişiler Tarafından Hazırlanan Planların İdareye Sunulması ve İdarece Değerlendirilmesindeki Hatalar 
262
2. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçerisinde 
263
a. Meclis Onayı 
263
b. Kararların Belediye Başkanına Gönderilmesi 
264
c. Büyükşehir Belediyesi Olan Yerlerde Kararların Büyükşehir Belediyesine Gönderilmesi 
265
d. Kararların Mülki Amire Gönderilmesi 
267
3. Belediye Sınırları Dışında 
267
a. Onay 
267
b. Kararın Valiye Gönderilmesi 
268
III. İMAR PLANLARININ İLANI VE BU PLANLARA İTİRAZ 
269
1. Genel Olarak İmar Planlarının İlanı ve İtiraz 
269
a. İlan 
269
b. İmar Planlarına İtiraz 
270
c. İtirazın Yapılacağı ve İtirazı Karara Bağlayacak Merci 
270
d. İtirazı Karara Bağlama Süresi 
271
e. İtirazın Karara Bağlanması 
271
2. Toplu Konut Kanunu’na Göre Onaylanan Planların İlanı ve İtiraz 
271
3. 775 sayılı Kanun Kapsamında Hazırlanan Islah Planlarının İlanı ve İtiraz 
272
4. Turizm Amaçlı Planların İlanı ve İtiraz 
273
5. Koruma Amaçlı Planların İlanı ve İtiraz 
276
a. Koruma Amaçlı Planların İlanı 
276
b. Koruma Amaçlı İmar Planına İtiraz 
276
c. Koruma Bölge Kurullarınca Alınan Kararlara İtiraz 
276
d. Islah İmar Planlarına İtiraz 
277
6. OSB Planlarının İlanı ve İtiraz 
278
7. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde Hazırlanan Planların İlanı ve İtiraz 
278
8. Terör Nedeniyle 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Afet Riskli Bölge Olarak Belirlenen Alanlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tarafından Yapılan Planların İlanı ve İtiraz 
279
IV. İMAR PLANLARINA KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
279
A. Görevli Yargı 
280
B. Yetkili Mahkeme 
280
C. Ehliyet 
284
1. Taşınmaz Maliklerinin Dava Açma Ehliyeti 
285
2. Malik Olmamakla Birlikte Plandan ya da Plan Değişikliğinden Doğrudan Etkilenenler 
287
3. Kiracının Dava Açma Ehliyeti 
288
4. Kent ya da Semt Sakinlerinin Dava Açma Ehliyeti 
288
5. Plan Müelliflerinin Dava Açma Ehliyeti 
293
6. Meslek Odalarının Dava Açma Ehliyeti 
293
7. Baroların Dava Açma Ehliyeti 
296
8. Derneklerin Dava Açma Ehliyeti 
297
9. Ormanları İlgilendiren Konularda Orman Genel Müdürlüğünün Dava Açma Ehliyeti 
301
10. Aynı Tüzel Kişiliğe Dahil Kamu İdarelerinin Dava Ehliyeti 
302
11. Taşınmazı Bir Başka Kamu İdaresine Devreden Kamu İdaresi 
304
12. Tapu Tahsis Belgesi Sahibinin Dava Açma Ehliyeti 
305
13. Zilyedin Dava Açma Ehliyeti 
306
14. Belediye Başkanının Dava Açma Ehliyeti 
309
15. Büyükşehir Belediye Başkanının Dava Ehliyeti 
310
16. Mülki Amirlerin Belediye Meclisi Kararlarına Karşı Dava Açma Ehliyeti 
310
17. Valinin Dava Açma Ehliyeti 
312
18. Belediye Meclisi Üyelerinin Dava Açma Ehliyeti 
312
19. Siyasi Parti Teşkilatlarının Dava Açma Ehliyeti 
317
20. Yatırımcıların Dava Açma Ehliyeti 
317
21. Sendikaların Dava Açma Ehliyeti 
319
22. Bakanlıklar Tarafından Onaylanan Planları İlan Etmekle Yükümlü İdarelerin Dava Açma Ehliyeti 
321
D. Dava Açma Süresi 
322
1. İmar Planlarına İtiraz Edilmemişse Dava Açma Süresi 
323
2. İmar Planlarına İtiraz Edilmişse Dava Açma Süresi 
325
3. İYUK 11. Maddenin Uygulanması 
331
4. Uygulama İşlemi Üzerine Planlara Dava Açılması 
334
a. Genel Kural 
334
b. Uygulama İşlemi Olarak Kabul Edilen Uygulamalar 
337
5. Plan Değişikliği Talep Edilmişse 
340
6. İşlem Yok Hükmünde İse 
342
E. İşlemin Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem Olup Olmadığı 
342
1. Genel Olarak 
342
2. İlan Edilmeyen Planların Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem Olup Olmadığı 
343
3. Bir Başka Kurumun Onayına Tabi İmar Planlarının Kesin ve Yürütülmesi Zorunlu İşlem Niteliği 
346
F. Husumet 
347
G. Birden Fazla İdari İşleme Karşı Tek Dilekçe ile Dava Açılması 
347
V. İMAR PLANLARINA KARŞI AÇILACAK DAVALARDA DAVANIN ESASININ GÖRÜLMESİ VE SONUCA BAĞLANMASI 
348
A. İmar Planlarına Karşı Açılacak Davalarda Bilirkişilik Meselesi 
348
1. Çözümü Teknik Bilgi Gerektiren Konularda Bilirkişi Görevlendirilmesinin Zorunlu Olması 
349
2. İmar Planlarına karşı Açılacak Davalarda Bilirkişi Olarak Görevlendirilebilecekler 
351
3. Özellik Arz Eden Planlara Karşı Açılacak Davalarda Bilirkişi Kurulunda Uzman Bulundurulması Zorunluluğu 
353
4. İmar Planlarına karşı Açılacak Davalarda Bilirkişi İncelemesi ve Raporuyla İlgili Özellik Arz Eden Hususlar 
354
B. İmar Planlarına Karşı Açılacak Davalarda Yürütmenin Durdurulması 
357
C. İmar Planlarına Karşı Açılacak Davanın Esasının Görülmesi 
360
D. İmar Planlarına Karşı Açılan Davalarda Temyiz 
365
E. İmar Planlarının İptal Edilmesinin Sonuçları 
366
1. İmar Planların İptali 
366
2. Plan Değişikliklerinin İptali 
368
VI. İMAR PLANINA İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 
370
VII. İMAR PLANINA DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 
372
İkinci Bölüm
PARSELASYON (ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ)
İŞLEMLERİNE İTİRAZ VE DAVA
I. GENEL OLARAK PARSELASYON İŞLEMLERİ 
375
A. Yasal Dayanak 
375
B. Arazi ve Arsa Düzenlemesinin Tarihçesi 
380
II. ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ İŞLEMLERİNDE MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 
384
A. Arazi ve Arsa Düzenlemesinde Sebep (Hukuki Dayanak) Yönünden Hukuka Aykırılık Halleri 
384
1. İmar Planı Bulunmayan Alanlarda Parselasyon Yapılması 
385
2. Parselasyon İşleminin İmar Planına Uygun Olmaması 
388
3. İdarelerin Arazi ve Arsa Düzenlemesi Yapmaya Zorlanıp Zorlanmayacağı 
389
4. Uygulama İmar Planının Yargı Kararıyla İptal Edilmesi Durumu 
395
5. Uygulama İmar Planı Değişikliği Durumu 
396
B. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinde Amaç Yönünden Hukuka Aykırılık: İnşaata Elverişli Parsel Üretmek Dışında Amaçlarla Parselasyon Yapmak 
396
1. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin Genel Amacı: Kamu Yararının Sağlanması 
396
2. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin Asli Amacı ve Bu Amacın Ortaya Çıkardığı Gereklilikler: İnşaata Elverişli İmar Parseli Üretmek 
397
a. Yapılaşmaya Elverişli Parsel Tahsis Zorunluluğu 
403
b. Artık Parsel Oluşturulmaması Gerekliliği 
404
c. Müstakil Parsel Oluşturma Zorunluluğu 
405
d. İnşaat Yapmaya Elverişli Parsel Üretilmesi Mümkün Olmayan Alanların Düzenlemeye Tabi Tutulamaması 
406
3. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin Tali Amacı 
407
C. Arazi ve Arsa Düzenlemesinin Yetkisiz Kamu İdaresi Tarafından Yapılması 
407
1. Genel Yetki Kuralları 
408
a. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde/Dışında 
408
b. Büyükşehir Belediyesi Olan Yerlerde 
408
(1) Genel Kural: Parselasyon Yapmaya İlçe Belediyelerinin Yetkili Olması 
408
(2) Büyükşehir Belediyelerinin Parselasyon Yapmaya Yetkili Olduğu Durumlar 
408
(3) İlçe Belediyelerinin Yaptığı Parselasyon İşlemlerinin Büyükşehir Belediyesinin Onayına Tabi Olması 
409
(a) Büyükşehir Belediyesinin Onay ve Denetim Yetkisinin Niteliği 
409
(b) Parselasyon İşlemlerini Büyükşehir Belediyesine Gönderme Zorunluluğu 
409
(c) Gönderme Zorunluluğunun Kapsamı 
410
(d) Gönderme Zamanı 
411
(e) Büyükşehirlerde Onay Mercii 
411
(f) Büyükşehir Belediyesinin 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 7/b Maddesindeki Denetim Yetkisinin Kapsamı 
411
c. 2981 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda 
412
2. Özel Yetki Kuralları 
413
a. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri 
413
b. Organize Sanayi Bölgelerinde 
414
(1) Genel Olarak 
414
(2) Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri 
414
c. Endüstri Bölgelerinde 
415
d. TCDD’ye Ait Taşınmazlarla İlgili Yetkiler 
416
e. Gecekondu Alanlarında 
417
f. Atatürk Kültür Merkezi Alanında 
419
g. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Alan ve Merkezlerinde 
419
h. Merkezi İdarenin Görevli ve Yetkili Olduğu Kamu Hizmetleri ile Kamu Yatırımları İçin Gerekli Alanlarda 
420
(1) Merkezi İdarenin Yetkisi Dâhilindeki Kamu Yatırımları ve Tesisleri İçin Gerekli Alanlarda 
420
(2) Kamu ve Özel Sektör Ortaklığı (PPP) Yatırımları İçin Gereken Alanlarda 
420
(3) Kamu Yapıları ve Enerji Tesisleriyle İlgili Alt Yapı, Üst Yapı ve İletim Hatlarına İlişkin İmar Planlarında 
420
(4) Resmi Bina Tesisler Konusunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkileri 
421
(5) İçişleri Bakanlığının İhtiyaç Duyacağı Taşınmazlar 
421
i. Atatürk Orman Çiftliğinde 
421
j. Haydarpaşa Limanı ile İlgili Yetkiler 
421
k. Kentsel Dönüşüm Alanlarında 
422
l. Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Projesi Kanunu Kapsamında Kalan Yerler 
422
m. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde 
422
n. Toplu Konut Alanlarında 
422
o. GAP Projesi Kapsamında Kalan Yerlerde Planlama 
424
p. 1164 Sayılı Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda 
424
q. 2981 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Yerlerde 
424
r. Tabii Afetlerle İlgili Kanunlar Kapsamındaki Yerlerde 
425
s. Boğaziçi Alanında Planlama 
425
t. Özelleştirme Programındaki Kuruluşlara Ait Taşınmalarda 
425
(1) Genel Olarak 
425
(2) Hizmet Özelleştirmesine Ait İmar Planları 
426
u. Şehirlerin Marka Değerini Artırmaya Yönelik Projeler İçin Gerekli Alanlarda 
426
v. Milletvekilleri Lojmanları 
426
w. Türk Boğazlar Bölgesinde 
427
x. Olimpiyat Köyünde 
427
y. 6292 Sayılı Kanununa Göre Belirlenen Proje Alanlarında 
427
z. Kamu ve Özel Sektör Yatırımları İçin Gereken Alanlarda 
427
aa. Patlayıcı Madde Üretmek/İşlemek Üzere Kurulacak Tesislerde 
428
bb. Türk Silahlı Kuvvetlerine Ait Savunma ve Eğitim Amaçlı Alanlarda 
428
cc. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda 
429
dd. Milli Parklarda 
429
ee. İskan kanunu Kapsamında Yapılacak Uygulamalarda 
430
ff. Türk Silahlı Kuvvetlerine Ait Savunma ve Eğitim Amaçlı Alanlarda 
430
gg. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında (Gelibolu Tarihi Yarımadası Milli Parkında) 
430
hh. Balıkçı Barınaklarında 
430
ii. Patlayıcı Madde Üretmek/İşlemek Üzere Kurulacak Tesislerde 
431
D. Parselasyon İşleminin, Kamu İdarelerinin Parselasyon Yapmaya Yetkili Organları Tarafından Yapılmaması 
431
1. Belediyelerde 
431
2. İl Özel İdarelerinde 
434
3. Diğer İdarelerde 
434
E. Parselasyon İşleminin Teknik Açıdan Yeterli Olmayan Personel Tarafından Yapılması 
434
1. Meslek Türü Açısından Gereklilik 
435
2. Mesleki Yeterlilik Şartı 
435
3. İdarenin Parselasyon İşlemini Kendisinin Yapması Durumunda Müellifin Memur ya da Diğer Kamu Görevlisi Olması Şartı 
437
F. Parselasyon Yapılırken Tapudaki Mülkiyet Durumunun Dikkate Alınmaması 
437
G. Parselasyon İşlemlerinde Düzenleme Alanının Hatalı Tespiti 
440
1. Arazi ve Arsa Düzenlemesi Yapılabilmesi İçin İmar Planı Şartı 
440
2. Düzenleme Sonucu Oluşturulacak İmar Parseli Sayısının Bir Önceki Yıl Verilen İnşaat Ruhsatından Az Olmaması Gerekliliği 
443
3. Yapılaşmış Alanla İrtibatlı ve Şehrin Gelişme Yönündeki Alanların Tercih Edilmesi 
443
4. Düzenleme Alanının, Düzenleme Ortaklık Payının Dengeli Çıkmasını Sağlayacak Şekilde Belirlenmesi 
444
5. Bir İmar Adasından Küçük Alanda Parselasyon İşlemi Yapılamaması 
447
6. Birden Fazla Alanın Düzenleme Alanı Olarak Belirlenmesi 
449
7. Düzenleme Alanında Bulunan Tüm Parsellerin Uygulamaya Dahil Edilmesi Gerekliliği 
450
H. Mera, Yaylak ve Kışlaklar İçin İzin Alınmaması ve Bunların Parselasyonda Hatalı Tescil Edilmesi 
450
1. Mera Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesinden Önce İmar Planları Kapsamında Kalan Meralar 
452
2. Mera Kanunu’nun Yürürlüğe Girmesinden Sonra İmar Planları Kapsamında Kalan Meralar 
457
İ. Sit Alanları İçin İzin Alınmaması 
458
J. Düzenleme Sınırının Hatalı Geçirilmesi 
460
1. Düzenleme Sınırının Geçirilmesiyle İlgili Kurallar 
460
2. Düzenlemeye Giren Parsellerin Belirlenmesi 
461
3. Düzenleme Sınırının ve Ayırma Çaplarının Encümen Tarafından Onaylanması 
463
K. Düzenlemeye Tabi Tutulan Parsellerde Yüzölçümü Düzeltmesinin Hatalı Yapılması 
464
1. Yüzölçümü Kontrolünün Zorunluluğu 
464
2. Yüzölçümü Kontrolünün Şekli 
465
3. Yüzölçümü Düzeltmesinin Şekli 
465
a. Tecviz Dahilinde Kalan Yüzölçümü Farklılıkları 
465
b. Tecvizi Aşan Fakat Kaba Olmayan Yüzölçümü Farklılıkları 
466
c. Kaba Hatalar 
468
(1) Tapudaki Yüzölçümünün Yanlış Yazılmış Olması 
471
(2) Ölçü, Sınırlandırma, Tersimat ve Hesaplamalardan Doğan Hatalar 
472
(3) Sayısallaştırmadan Sırasında Tespit Edilen Hatalar 
474
d. Kısmen Düzenlemeye Tabi Tutulan Parsellerde Yapılacak İşlem 
474
L. Düzenleme Ortaklık Payı ile İlgili Hatalar 
474
1. Hiç Hesaplanmadan Yasal Sınırdan DOP Alınması 
474
2. Düzenleme Ortaklık Payı Oranının İmar Planı ya da Meclis Kararıyla Belirlenerek Kesinti Yapılması 
475
3. Düzenleme Ortaklık Payının Hatalı Hesaplanması 
476
a. Umumi Hizmetlere Ayrılacak Alanın Hesabı 
477
(1) Umumi Hizmet Alanları Toplamında Dikkate Alınacak (DOP’tan Karşılanabilecek) Alanlar 
478
(2) Şahıslar Tarafından Yapılan Bağışların Umumi Hizmetler Alanı Toplamından Düşülmesi 
478
(3) Kapanan Yolların DOP’tan Düşülüp Düşülmesi 
479
(4) Hazine ya da Belediye Tarafından Umumi Hizmetler İçin Tahsis Edilen Alanların DOP’tan Düşülmesi 
479
(5) Kamulaştırılacak Alanların Düşülmesi 
480
(6) Düzenleme Alanında Kalan Park, Yeşil Alan Gibi Tescil Harici Alanların Düşülmesi 
480
b. Düzenleme Alanının (Katılım Kütlesinin) Yüzölçümünün Belirlenmesi 
480
(1) İhdasların Katılım Kütlesine Dahil Edilmesi 
481
(2) Daha Önceden DOP Kesintisi Yapılmış Eski İmar Parsellerinin Düşülmesi 
481
(3) Değer Artışı Olmayan Parsellerin Katılım Kütlesinden Düşülmesi 
481
(4) Şahıslar Tarafından Bağışlanan Alanların Katılım Kütlesinden Düşülmesi 
482
(5) Hazine ya da Belediye Tarafından Umumi Hizmet Alanları İçin Terk Edilen Parsellerin Katılım Kütlesinden Düşülmesi 
482
(6) Kamulaştırılacak Alanın Katılım Kütlesinden Düşülmesi 
483
c. Düzenleme Ortaklık Payının Hesap Şekli 
483
d. Düzenleme Ortaklık Payının Yasal Orandan Fazla Çıkması Durumunda Yapılması Gereken İşlemler 
483
(1) İmar Hakkı Aktarımı 
485
(2) DOP İhtiyacının Kamu Mülkiyetinde Karşılanması 
488
(3) DOP İçin Kamulaştırma Yapılması 
490
(4) DOP İçin Yapılacak Kamulaştırmaların Trampa Yoluyla Sağlanması 
491
e. Düzenleme Ortaklık Payının Bedele Dönüştürülmesi 
492
f. Üzerinde Yapılaşma Olan Parsellerde Düzenleme Ortaklık Payı Kesintisinin Yapılaşma Olmayan Kısımdan Yapılması 
493
4. DOP Kesintisinin ve Dağıtımının Hatalı Yapılması ve DOP’tan Oluşan Alanların Hatalı Şekilde Tescili 
494
a. Genel Olarak Kesinti Şekli 
494
b. DOP’tan Oluşan Alanların Tescili 
495
5. Hesaplamada Bulunan Orandan Fazla Düzenleme Ortaklık Payı Alınması 
497
6. Parselasyon Yapılmadan Düzenleme Ortaklık Payı Alınması 
498
7. Değer Artışı Olmayan Parsellerden DOP Alınması 
500
8. Daha Önceden DOP Alınmış Parsellerden İkinci Kez DOP Alınıp Alınmayacağı 
502
a. İmar Kanunu Kapsamında Yapılan Uygulamalarda 
502
b. 2981 sayılı Kanun’un 10/C Maddesi Kapsamında Yapılan Uygulamalarda 
503
c. 5233 sayılı Kanun Kapsamında Yapılacak Uygulamalarda 
504
9. Daha Önceden Terk Yapılan Parsellerden DOP Alınıp Alınmayacağı 
506
a. Genel Olarak 
506
b. 3194 Sayılı İmar Kanunu’na Göre Terk Yapılan Parseller 
507
c. 3194 Sayılı İmar Kanunu’nun 11. Maddesine Göre Yola Terk Yapılan Parseller 
509
d. 2981 Sayılı Kanun’un 10/B Uygulaması Yapılmış Yerlerde 
509
e. Belediye Yapı ve Yollar Kanunu’na Göre Terkler 
512
f. 1351 sayılı Ankara Şehri İmar Müdüriyeti Teşkilat ve Vazaifine Dair Kanun Kapsamında Terk Edilen Yerler 
512
g. Umumi Hizmet Alanları İçin Yapılan Bağışlar 
513
10. Düzenleme Ortaklık Payının Tüm Parsellerden Eşit Şekilde Alınmaması 
515
11. Düzenleme Ortaklık Payından Oluşması Gereken Yerlerin Hazine’den veya Şahıslardan Karşılanması 
517
12. Düzenleme Ortaklık Payından Karşılanmaması Gereken Alanların DOP’tan Karşılanması 
521
a. Kanun’da Sayılanlar 
522
(1) Yollar 
522
(2) Meydanlar 
522
(3) Parklar 
522
(4) Yeşil Alanlar 
523
(5) Çocuk Bahçeleri 
524
(6) Otoparklar 
525
(7) Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Öğretime Yönelik Eğitim Tesis Alanları 
525
(8) İbadet Yerleri 
525
(9) Karakollar 
526
(10) Su Yolları 
526
(11) Sağlık Bakanlığına Bağlı Sağlık Tesis Alanları 
526
(12) Pazaryerleri 
526
(13) Spor Alanları 
527
(14) Ağaçlandırılacak Alanlar 
528
(15) Rekreasyon Alanı Olarak Ayrılan Parseller ve Mesire Alanları 
528
(16) Toplu Taşıma İstasyonları ve Durakları 
528
(17) Resmî Kurum Alanı ve Belediye Hizmet Alanı 
528
(18) Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı 
529
(19) Taşkın Kontrol Tesis Alanları 
529
(20) Kamu Hizmeti İçin Planlanan Teknik Altyapı ve Trafo Alanları 
529
(21) Kamuya Ait Kreş ve Gündüz Bakım Evleri 
529
(22) Uygulama İmar Planı Kararı İle Getirilen Diğer Umumi Ve Kamu Hizmet Alanları 
529
(23) Otogar Alanı 
529
b. Kanun’da Sayılmayanlar 
530
13. Düzenleme Ortaklık Payının, Mülkiyet Hakkına ve Anayasaya Aykırı Olup Olmadığı 
531
M. Umumi Hizmet Alanları İçin Kamulaştırılacak Alanın Hatalı Hesaplanması 
532
1. Genel Olarak 
532
2. Kamulaştırılacak Alanın Hesap Edilmesi 
532
3. Kamulaştırma Oranının ve Her Bir Parselden Kamulaştırılacak Alanın Hesaplanması 
534
4. DOP Kesintisi Yapılan ve İkinci Kez Düzenlemeye Tabi Tutulan Parsellerden Kamulaştırılacak Alan Kesintisi Yapılması 
534
5. Kamulaştırılacak Alanların Temin Edilmesi 
534
6. Kamulaştırılacak Alanların Tescili 
535
N. Kamu Tesisleri Alanına Tahsis (Kop) Hatalı Hesaplanması 
536
O. Aynı Yerden Parsel Verilmesi İlkesine Uyulmaması 
537
1. Genel Olarak Aynı Yerden Parsel Verilmesi Zorunluluğu 
537
2. Hak Sahiplerine Aynı Yerden Parsel Tahsisi Olanağını Kaldıran Durumlar 
541
a. Hukuki Zorunluluk Halleri 
543
(1) Kadastro Parselinin Düzenleme Ortaklık Payından Oluşturulması Gereken Alanda Kalması 
543
(2) Kadastro Parselinin Umumi Hizmet Alanlarında Kalması 
544
(3) Kadastro Parselinin Özel Mülkiyete Konu Olamayacak Alanda Kalması 
545
(4) Kadastro Parselinin Resmi Hizmet Alanlarında Kalması 
546
b. Teknik Zorunluluk Halleri 
546
(1) Aynı Parselden Yer Tahsis Edilmesi Gereken Birden Fazla Parsel ya da Hak Sahibi Bulunması 
546
(2) Müstakil İmar Parseli Oluşturamayacak Parseller 
547
c. Fiili Zorunluluk Halleri 
550
(1) Taşınmazın Yapı Yapılamayacak Alanlarda Kalması 
550
(2) Mevcut Kullanım Şeklinden Farklı Bir Amaca Ayrılmış Alanda Kalan Taşınmazların Durumu 
550
3. Başka Yerden Parsel Verilirken Dikkat Edilecek Hususlar 
552
a. En Yakın Yerden Parsel Verilmesi İlkesi 
553
b. Eşdeğer Yer Verilmesi İlkesi 
553
c. İlkeler Çatışması 
555
P. Hisse Çözümü (Ferdileştirme) Yapılması 
556
1. Paydaşların Anlaşmaları Halinde Ferdileştirme 
557
2. Kayden Hisseli Fiilen Müstakil Parseller 
558
3. Ek 1. Madde Uygulamaları 
560
a. Genel Olarak Ek 1. Madde Uygulamaları 
560
b. Ek 1. Madde Uygulamalarının Şartları 
562
c. Şartların Denetimi 
566
4. 2981/10–c Uygulamasında Hisse Çözümü 
567
Q. Korunmasında Sakınca Olmayan Yapıların Tek Bir İmar Parselinde Bırakılmaması ve İmar Parsellerinin Yapılaşma Dikkate Alınarak Oluşturulması 
569
R. Müstakil Parsel Verilmesi Zorunluluğu 
570
1. Genel Olarak 
570
2. Hisselendirmenin Mümkün Olduğu Durumlar 
573
S. Hisse Yerine Bedel Verilmesi 
574
1. 2981 sayılı Kanun Uyarınca Yapılacak İşlemlerde 
574
2. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 18. Madde Uyarınca Yapılacak İşlemlerde 
577
T. Tarıma Elverişli Olmayan Tescil Harici Alanların Hazine Adına İhdasen Tescil Edilmemesi 
577
U. Genel Sular ve Bunların Metrukatı 
579
V. Mevzuata Göre Mümkün Olmadığı Halde Bazı Kamu Mallarının Parselasyona Tabi Tutulması 
580
1. Kıyılarda Parselasyon Yapılması 
581
2. Ormanlarda Parselasyon Yapılması 
583
3. Mezarlıkların İmar Uygulamasına Tabi Tutulması 
585
4. Sulak Alanların Düzenlemeye Tabi Tutulması 
586
5. Askeri Yasak Bölgelerin ve Güvenlik Bölgelerinin Parselasyona Tabi Tutulması 
586
W. Hizmet Mallarında Kamu Hizmetinin Devamını Engelleyecek Şekilde İmar Uygulaması Yapılması 
587
1. Genel Olarak 
587
2. Parselasyon Öncesi Resmi Kurum Alanı Olarak Kullanılan Hazine Taşınmazlarının Parselasyondaki Durumu 
589
X. Daha Önceden İmar Uygulamasına Tabi Tutulmuş Taşınmazların İmar Planı Değişikliği Olmadan İkinci Kez Parselasyona Tabi Tutulması 
590
Y. Hazine Adına Tescil Edilmesi Gereken Bazı Kapanan Yolların Hazine Adına İhdasen Tescil Edilmemesi 
593
1. İmar Kanunu’nun 11. Maddesi veya Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Terk Edilen Yerlerin Durumu 
593
2. Karayolları Genel Müdürlüğü Tarafından Satın Alma, Kamulaştırma veya Maliye Bakanlığından Devralınmak Suretiyle Edinilen ve Sonrasında Yol Ağı İçin Terk Edilen Yollar 
594
3. Turizmi Teşvik Kanunu Kapsamında Kalan Yollar 
595
4. Afet Bölgesi İçinde İmar Planına Göre İnşaat Alanında Kalan Yollar 
596
5. Savunma ve Emniyet Hizmetleri Kullanımında Olan Alanlarda Kapanan Yollar 
597
Z. Düzenleme Alanındaki Kapanan Yolların Düzenleme Ortaklık Payı Hesabında Değerlendirilmemesi 
597
AA. Asgari Parsel Büyüklüğü Kuralına Uyulmaması 
598
BB. Parsellerin Hatalı Oluşturulması ve Cetvellerin Hatalı Düzenlenmesi 
598
1. Her Bir Parselden İmar Parsellerine Yapılacak Tahsis Miktarının Belirlenmesi 
598
2. Parselasyon Açıklama Raporunun Düzenlenmesi 
598
3. Parselasyon Planı Paftasının Hazırlanması 
599
4. İmar Adalarının ve Parsellerinin Numaralandırılması 
600
5. Cetvellerin Düzenlenmesi 
600
a. Özet Cetveli 
600
b. Mal Sahipleri Araştırma Özet Formu 
602
c. Askı Dağıtım Cetveli 
604
d. Tescile Esas Dağıtım Cetveli 
604
e. Tescil Sayfası 
605
f. İrtifak Hakkı Cetveli ve Yapı–Muhdesat Cetveli 
606
CC. Parselasyonun Onayının Hatalı Şekilde Yapılması 
607
III. ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ İŞLEMLERİNİN TESCİLİ, TEBLİĞİ VE BU İŞLEMLERE İTİRAZ 
610
A. İmar Uygulamasının Tapuya Tescili, Beyan ve Şerhlerin Nakli 
610
1. Genel Olarak Tescilin Şekli 
610
2. Mülkiyeti Davalı Yerlerde İmar Uygulamasının Tescil Şekli 
612
3. Tescildeki Hatanın Parselasyon İşleminin İptaline Neden Olup Olmayacağı 
613
B. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin İlanı ve Tebliği 
613
1. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerinin İlanı 
613
2. Genel Tebligat Zorunluluğu 
614
3. Vakıflar Genel Müdürlüğüne Tebligat Zorunluluğu 
619
C. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerine İtiraz 
619
1. İtirazın Yapılacağı Merci 
619
2. İtirazı Karara Bağlanması İçin Süre 
620
3. İtirazı Karara Bağlanması 
620
IV. ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ İŞLEMLERİNE KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
621
A. Görev ve Yetki 
621
1. Görevli Yargı 
621
2. Yetkili Mahkeme 
624
B. İdari Merci Tecavüzü 
624
C. Ehliyet 
624
1. Tapu Maliklerinin Ehliyeti 
625
a. Genel Olarak 
625
b. Taşınmazı Düzenleme Alanı Dışında Bırakılan Malikin Dava Açma Ehliyetti 
627
c. Parselasyona Tabi Tutulan Taşınmazı Sonradan Edinen Kişinin Dava Açma Ehliyeti 
628
d. Paylı Mülkiyette Bulunan Taşınmazlar Açısından Paydaşların Dava Açma Ehliyeti 
629
e. Elbirliği Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazlar Açısından Ortakların Dava Açma Ehliyeti 
629
f. Tapu Malikleri Açısından Menfaatin Devamı Şartı 
630
2. Malik Olmayan Kişilerin Ehliyeti 
631
a. Meslek Odalarının ve Semt/Mahalle/Kent Sakinlerinin Dava Açma Ehliyeti 
631
b. Zilyedin Dava Açma Ehliyeti 
632
c. Sınırlı Ayni Hak Lehtarının Dava Açma Ehliyeti 
633
d. Kuvvetlendirilmiş Alacak Hakkı Sahiplerinin Dava Açma Ehliyeti 
633
e. Alacak Hakkı Sahiplerinin Dava Açma Ehliyeti 
634
f. Yapı Sahiplerinin Dava Açma Ehliyeti 
635
g. Yatırımcıların Dava Açma Ehliyeti 
636
h. Taşınmazın Mülkiyetini Tescilden Önce İktisap Eden Kişilerin Dava Açma Ehliyeti 
637
i. Satış Vaadi Alacaklısının Dava Açma Ehliyeti 
638
j. Ormanlar İçin Orman Genel Müdürlüğünün Dava Açma Ehliyeti 
640
D. Parselasyon İşleminin Kesin ve İcrai İşlem Niteliği 
641
E. Dava Açma Süresi 
643
1. Encümene İtiraz Edilmişse Dava Açma Süresi 
645
2. Encümene İtiraz Edilmemişse Dava Açma Süresi 
648
3. İşlem Yok Hükmünde İse Dava Açma Süresi 
656
4. İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. Maddesine Göre Başvuru Halinde Dava Açma Süresi 
657
5. Terör Nedeniyle 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Afet Riskli Bölge Olarak Belirlenen Alanlarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tarafından Yapılan Planlara Karşı Açılacak Davalarda Süre 
660
F. Husumet 
660
G. Dilekçenin 2577 sayılı Kanun’un 5. Maddesine Uygun Olması 
661
1. Birden Fazla İşleme Karşı Tek Dilekçe ile Dava Açılması 
663
2. Birden Fazla Kişinin Tek Dilekçe ile Dava Açması 
666
V. DAVANIN ESASININ GÖRÜLMESİ 
667
A. Parselasyon İşlemlerini Nasıl İnceleyebilirim? Belgeleri Nasıl Temin Edebilirim? 
667
B. Arazi ve Arsa Düzenlemesine Karşı Açılacak Davalarda Bilirkişi Müessesi 
669
1. Arazi ve Arsa Düzenlemesinde Bilirkişiye Başvurulmasını Gerektiren Haller 
669
2. Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemlerine Karşı Açılacak Davalarda Bilirkişi Olarak Görevlendirilebilecekler 
671
C. Yürütmenin Durdurulması 
671
D. İptal Davasının Karara Bağlanması 
673
1. Uygulama İmar Planı– Arazi ve Arsa Düzenlemesi İşlemi 
673
2. Arazi ve Arsa Düzenlemesinin Kısmen mi, Tamamen mi İptal Edileceği Sorunu 
676
3. İptal Kararının Tapu Siciline Etkisi 
679
E. Parselasyona İlişkin İlk Derece Mahkeme Kararlarının Temyizi 
682
VI. ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ İŞLEMLERİNİN İPTALİNE İLİŞKİN YARGI KARARININ YERİNE GETİRİLMESİ 
682
A. Genel Olarak 
682
B. Yerine Getirme Zorunluluğu 
683
C. Yargı Kararının Yerine Getirilmesi İçin İdareye Başvuru 
684
1. İdareye Başvurunun Zorunlu Olup Olmadığı 
684
2. Başvuruda Süre ve Zaman Aşımı 
685
D. Yerine Getirme Şekli 
686
1. Şekil Eksikliklerinin Düzeltilmesi 
686
2. Maddi Hataların Düzeltilmesi 
686
3. Parsel Bazlı İptal Kararlarının Uygulanması 
687
4. Parselasyonun Tamamının veya Encümen Kararının İptal Edilmesi Halinde Yapılması Gereken İşlemler 
687
5. İptal Kararından Önce Mülkiyeti Değişen Taşınmazların Durumu 
689
6. İptal Kararından Sonra Mülkiyeti Değişen Taşınmazların Durumu 
689
7. Düzenleme Ortaklık Payının İadesi Meselesi 
690
8. DOP’un Bedele Dönüştürülmesi Karşılığında Tahsil Edilen Tutarların İadesi 
691
E. Yargı Kararının Uygulanamaması Halinde Tazmin 
691
F. Yargı Kararının Yerine Getirilmemesi Halinde Açılabilecek Davalar 
693
1. İmar Uygulaması Sonucu Oluşan Parsellerin İptali ile Eski Kaydın İhyası Davası Açılması 
696
a. Eski Kaydın İhyası Davası Açılması İçin Parselasyonun İdari Yargı Kararı ile İptal Edilmesi Gerekliliği 
697
b. Yok Hükmünde Olan Parselasyonlar İçin Doğrudan İmar Uygulaması Sonucu Oluşan Parsellerin İptali ile Eski Kaydın İhyası Davası Açılması 
699
c. Husumet 
700
d. Kararın Sonuçları 
701
2. Tapu Müdürlüğüne İdari Yargı Kararının Uygulanması Amacıyla Yapılan Başvurunun Reddi Yönündeki İşleme Karşı İptal Davası Açılması 
703
3. Parselasyonun İptaline İlişkin Yargı Kararını Uygulamayan İdare Aleyhine Tazminat Davası Açılması 
706
a. Genel Olarak 
706
b. Tam Yargı Davasının Ön Koşulları 
706
(1) Görev ve Yetki 
706
(2) İdari Merci Tecavüzü (İdareye Başvurunun Zorunlu Olup Olmadığı) 
707
(3) Ehliyet 
711
(4) İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı 
711
(5) Süre 
711
(a) Tam Yargı Davası Açma Süresi 
711
(b) Sürenin Başlangıcı 
711
(6) Husumet 
711
c. Tam Yargı Davasının Esası 
712
VII. PARSELASYON (ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ) İŞLEMLERİNE İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 
713
VIII. PARSELASYON (ARAZİ VE ARSA DÜZENLEMESİ) İŞLEMLERİNE DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 
715
Üçüncü Bölüm
AYIRMA, BİRLEŞTİRME, TERK,
İHDAS İŞLEMLERİYLE İLGİLİ DAVALAR
I. GİRİŞ 
717
A. Yasal Dayanak 
717
B. İş Akış Süreci 
718
C. Ayırma ve Birleştirme İşlemlerinde Yetki 
718
1. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde 
718
2. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışında 
719
3. Özelleştirme Kapsamına Alınan İdarelere Ait Taşınmazlarda 
720
4. 6292 Sayılı Kanununa Göre Belirlenen Proje Alanlarında 
720
II. AYIRMA VE BİRLEŞTİRME İŞLEMLERİNDE MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 
720
A. Talep Olmadığı Halde İlgili İdare Tarafından Resen Ayırma ve Birleştirme Yapılması 
720
B. Maliklerin Tamamının Başvurusu Olmadan İşlem Yapılması 
723
C. Gerekli Şartlar Sağlandığı Halde Ayırma ve Birleştirme Başvurusunun Reddi 
724
1. Ayırma ve Birleştirme İşlemleri İçin Malikler Tarafından Harita Yaptırılmış Olması 
724
2. Ayırmanın İmar Planında ve İmar Mevzuatında Öngörülen Şartlarının Sağlanması 
725
a. İmar Planı Bulunan Alanlarda Ayrıma/Birleştirme Şartları 
726
(1) İfraz/Tevhitte İmar Planına Uygunluk 
726
(2) İfraz/Tevhitte Parselasyon Şartı 
726
(3) İfraz/Tevhitte Asgari Parsel Büyüklüklerine Uygunluk Şartı 
730
(4) İfraz/Tevhitte Yapı Estetiğini ve Sokak Silüetini Bozmama Şartı 
730
(5) Kademe Hattına Uygunluk Şartı 
730
(6) İfrazda Yola Cephe Şartı 
731
(7) Afet Alanlarında İfraz Yasağı 
731
(8) Farklı Yapılaşma Koşullarına Sahip Parsellerin Tevhidi 
732
(9) Kamu Hizmetleri İçin veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca Yapılan İfraz/Tevhitler 
732
b. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde İmar Planı Bulunmayan Yerlerde Ayırma İşleminin Şartları 
733
c. Belediye Mücavir Alan Sınırları Dışında Planı Bulunmayan Köy ve Mezraların Yerleşik Alanlarında Ayırma İşleminin Şartları 
733
d. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde ve Dışındaki Yerleşme Alanı Dışında Kalan (İskan Dışı) Alanlarda Ayırma İşleminin Şartları 
734
e. Özel Mevzuatıyla Getirilen Kısıtlamalar 
735
(1) Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarında Ayırma İşlemi 
735
(2) Tarım Arazilerinde Ayırma İşleminin Şartları 
735
(3) Özel Ormanlarda Ayırma İşleminin Şartları 
736
(4) Arazi Toplulaştırması Yapılan Yerlerde Ayırma İşleminin Şartları 
736
(5) Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşlara Ait Taşınmazlar 
736
(6) Taşkömürü Havzasındaki Taşınmaz Malların İktisabına Dair Kanun 
736
(7) Yapı Yasaklı Alanlar 
737
(8) Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarında Ayırma İşlemi 
737
(9) Tarım Arazilerinde Ayırma İşleminin Şartları 
737
(10) Özel Ormanlarda Ayırma İşleminin Şartları 
738
(11) Arazi Toplulaştırması Yapılan Yerlerde Ayırma İşleminin Şartları 
738
3. Ayırma ve Birleştirme İşlemleri Nedeni ile DOP Talep Edilmesi 
738
4. Ayırma ve Birleştirmenin Yola Terk veya Kamulaştırma Şartına Bağlanamaması 
739
5. Ayırma ve Birleştirme Harcının Hatalı Olarak Tahsil Edilmesi 
741
a. Genel Olarak Ayırma ve Birleştirme Harcı 
741
b. İstisnalar 
741
c. Tarife 
742
7. Ayırma ve Birleştirme İşlemlerinde Yüzölçümü Hataları 
743
D. Ayırma ve Birleştirme Dosyasının Süresi İçerisinde Onaylanmaması 
743
E. Ayırma ve Birleştirme Dosyasının Belediye veya İl Encümeni Dışındaki Organlarca Karara Bağlanması 
744
III. AYIRMA VE BİRLEŞTİRME İŞLEMLERİYLE İLGİLİ AÇILACAK İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
745
A. Görev ve Yetki 
745
B. İdari Merci Tecavüzü 
746
C. Ehliyet 
746
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı 
746
E. Süre 
747
F. Husumet 
747
G. Dilekçenin İYUK’un 5. Maddesine Uygun Olup Olmadığı 
747
IV. AYIRMA VE BİRLEŞTİRME İŞLEMLERİYLE İLGİLİ AÇILACAK İPTAL DAVASININ ESASININ GÖRÜLMESİ VE KARARA BAĞLANMASI 
747
A. Bilirkişi Görevlendirilmesi 
747
B. Muhtemel Hukuka Aykırılıklar 
748
C. Davanın Karara Bağlanması 
748
D. Kararın Temyizi veya İstinafı 
749
Dördüncü Bölüm
YAPI RUHSATI VE KULLANMA İZNİYLE İLGİLİ
İŞLEMLERE İTİRAZ VE DAVA
I. GİRİŞ 
751
A. İş Akış Şeması 
751
B. Ruhsat Verme Yetkisi 
752
1. Belediye Sınırları İçinde ve Dışında 
753
2. Merkezi İdarenin Görevli ve Yetkili Olduğu Kamu Hizmetleri ile Kamu Yatırımları İçin Gerekli Alanlarda 
754
3. Şehirlerin Marka Değerini Artırmaya Yönelik Yatırımlarda 
755
4. Gecekondu Alanlarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkisi 
756
5. Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun Kapsamında Kalan Alanlarda 
756
a. Genel Yetki 
756
b. Terör Nedeniyle 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Afet Riskli Bölge Olarak Belirlenen Alanlarda 
757
6. Kentsel Dönüşüm Alanlarında 
757
7. Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Alan ve Merkezlerinde 
757
8. Atatürk Kültür Merkezinde 
758
9. Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşlara Ait Taşınmazlarda 
758
10. Haydarpaşa Limanında 
758
11. 5104 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Yerlerde 
759
12. Türk Boğazlar Bölgesinde 
759
13. Organize Sanayi Bölgelerinde 
759
14. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 
760
15. Endüstri Bölgelerinde 
760
16. Özel Endüstri Bölgelerinde 
761
17. Boğaziçi Öngörünüm Bölgesinde 
761
18. Özel Çevre Koruma Alanında Kalan Yapılar 
762
19. Kıyılarda, Doldurma ve Kurutma Suretiyle Elde Edilen Alanlarda 
762
20. 7269 sayılı Kanun Kapsamında Kalan Yerlerde 
762
21. Büyükşehirlerdeki Akaryakıt İstasyonlarında 
762
22. Alışveriş Merkezlerinde 
763
C. Ruhsat Alma Zorunluluğu 
763
D. Ruhsat Alınmasını Gerektirmeyen Durumlar 
764
1. Yapı Kavramına Dahil Olmayan İnşaatlar 
765
2. Kamu Kuruluşlarınca Yaptırılacak Enerji, Ulaşım ve Benzeri Tesisler 
768
3. Erişme Kontrolü Uygulanan Karayolu Sınırları İçinde Kurulacak Tesisler 
771
4. Basit Tamirat 
772
a. Basit Tamirat ve Tadilat Nedir? 
772
b. Basit Tamirat ve Tadilat Ruhsata Tabi mi? 
772
c. Basit Tamirat ve Tadilatın Ruhsata Tabi Olmamasının Şartları? 
773
(1) Taşıyıcı Sistemi Etkilememek 
773
(2) Kapalı Alan Oluşturmamak 
776
(3) Belediye İmar Yönetmeliklerine Uygun Olmak 
778
(4) Kat Mülkiyeti Kanunu’na Uygunluk 
779
5. Belediye ve Mücavir Alan Sınırı Dışında Bulunan Köy Yerleşik Alanlarındaki Yapılar 
779
a. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışındaki Köylerde Yapılmış Olmak 
780
b. Köy Yerleşik Alanının Tespit Edilmiş Olması Gerekliliği 
780
c. Köy Yerleşme Planının Yapılmamış Olması 
783
d. Yapının, Köy Nüfusuna Kayıtlı ve Köyde Sürekli Oturan Kişilerce Yapılmış Olması Gerekli Değildir 
783
e. Yapılacak Yapının Yönetmelikte Belirtilen Şartları Taşıması 
785
(1) TAKS 
785
(2) Bahçe Mesafeleri 
785
(3) Bina Cepheleri ve Derinlikleri 
785
(4) Bina Yükseklikleri 
785
(5) Binalara Kot Verilmesi 
786
(6) Bir Parsele Birden fazla Yapı Yapılması 
786
(7) Binalarda Bulunması Gereken Unsurlar 
786
f. Yapının Konut ve Hayvancılık Amaçlı Yapılmış Olması 
786
g. Valilik İncelemesinin Yapılmış ve Muhtarlığa Bildirimin Yapılmış Olması 
786
6. Büyükşehir Belediyesinde Mahalleye Dönüşen 5000’den Az Nüfuslu Köylerde Yapılacak Yapılar 
787
7. Halk Konutları 
787
8. 2981 Sayılı Kanun Kapsamına Giren Yapıların Durumu 
788
9. Şantiye Binaları 
790
10. Plansız Alanda Bulunan Madencilik Tesisleri 
792
11. İstinat Duvarları 
792
12. Seralar 
792
13. Tek Bağımsız Bölümlü Müstakil Konutlarda Basit Garaj Örtüsü ve Rüzgarlık Holü 
793
14. Baz İstasyonlarında Ruhsat 
793
II. YAPI RUHSATI VE KULLANMA İZNİYLE İLGİLİ İŞLEMLERDE MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 
797
A. Projelerin Hazırlanması İçin Temin Edilmesi Gereken Belgelerin Verilmemesi 
797
1. Jeolojik–Jeoteknik Etüt Raporunun Verilmesi 
797
2. Kanal Kotu Tutanağının Verilmesi 
798
B. İmar Durumu Belgesinin Hatalı Verilmesi 
798
1. Gerekli Koşullar Gerçekleştiği Halde İmar Durumu Belgesinin Verilmemesi 
800
a. İmar Durumu Belgesi Verilmesi İçin İmar Planı Zorunluluğu ve İmar Parseline Dönüşme Şartı 
800
b. Parselasyon İşlemleri Davalı Alanlarda İmar Durumu Belgesi ve Ruhsat Verilmesi 
802
c. Alt Yapı Hizmetlerinin Götürülmüş Olması 
802
d. Kayıt ve Suret Harcının Yatırılmış Olması 
802
(1) Genel Olarak Kayıt ve Suret Harcı 
802
(2) İstisnalar 
802
(3) Tarife ve Matrah 
803
2. İmar Durumu Belgesinin İmar Planına ve İmar Mevzuatına Aykırı Olması 
804
a. Genel Olarak İmar Planına ve İmar Mevzuatına Uygunluk Şartı 
804
b. Üst Ölçekli Planı Değiştirilmiş Alanlarda İmar Planına Uygunluk 
804
d. Çizim Tekniğine Uygunluk ve Açıklık 
805
e. Yola Cephesi Olmayan Parsellerde İmar Durumu Belgesinin Verilmesi 
805
C. Bina Kotunun Hatalı Verilmesi 
805
1. Yoldan Kotlandırma 
807
2. Tabii Zeminden Kotlandırma 
808
3. Köşe Başı Parsellerde Kotlandırma 
809
4. İki Yola Bakan Ara Parsellerde Kotlandırma 
809
5. Bahçe Tesviyelerine İlişkin Esaslar 
809
a. Genel İlkeler 
809
b. Ön Bahçelerin Tesviyesi 
810
c. Yan Bahçelerin Tesviyesi 
811
d. Arka Bahçelerin Tesviyesi 
811
D. Mevzuata Uygun Olarak Hazırlanan Projelerin Onaylanmaması 
811
1. Projelerin Gerekli Eğitimi Almış Meslek Gruplarınca Hazırlanması 
812
a. Meslek Grubu Şartı 
812
b. Fen Adamlarının Proje Hazırlama Yetkisi 
813
c. Oda Tescil Zorunluluğu 
814
2. Projelerin Hazırlanmasında Dikkat Edilecek Usullere Uyulması 
815
a. Mimari Proje ve Yapı Aplikasyon Projesi 
815
b. Statik Proje 
817
c. Mekanik Tesisat Projesi 
818
d. Mekanik Tesisat Projesinde Yağmursuyu Toplama Sistemi Projesi Zorunluluğu 
818
e. Elektrik Tesisat Projesi 
819
f. Isı Yalıtım Projesi 
819
3. Projelerin İmar Planına ve Mevzuata Uygun Olarak Hazırlanması 
821
a. İmar Planına ve İlgili İdare İmar Yönetmeliklerine Uygunluk 
821
(1) Genel Olarak 
821
(2) Ruhsat Süresi İçerisinde Plan Değişikliği Yapılması Durumu 
821
(3) Ruhsat Süresi İçinde Planın İptal Edilmesi 
822
b. Yapılaşma Konusunda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine Uygunluk 
822
(1) Merkezi İş Alanı Yapılaşma Koşulları 
822
(2) Sanayi Bölgesi Yapılaşma Koşulları 
822
(3) Park Alanları Yapılaşma Koşulları 
822
(4) Piknik ve Eğlence (Rekreasyon) Alanları Yapılaşma Koşulları 
824
(5) Spor ve Oyun Alanları Yapılaşma Koşulları 
825
(6) Stadyum Yapılaşma Koşulları 
825
(7) Konut Alanı Yapılaşma Koşulları 
825
(8) Ticaret Alanı Yapılaşma Koşulları 
827
(9) Ticaret+Konut, Turizm+Ticaret, Turizm+Ticaret+Konut Gibi Karma Kullanım Alanları Yapılaşma Koşulları 
827
(10) Sosyal Mekânlar Yapılaşma Koşulları 
828
(11) İbadet Yeri Yapılaşma Koşulları 
828
c. Projelerde TAKS, KAKS ve Bahçe Mesafeleri 
829
(1) Projelerde Taban Alanı ve TAKS 
829
(2) Projelerde Katlar Alanı ve KAKS 
830
(3) Bahçe Mesafeleri 
833
d. Projelerin İmar Durumu Belgesine, Jeolojik ve Jeoteknik Etüt Raporuna, Yol Kotu Tutanağı ve Kanal Kotu Tutanağına Uygun Olması 
834
e. Projelerin, İmar Planı Olmasına Rağmen Planda Hüküm Bulunmayan Hallerde Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğine Uygun Olması 
834
(1) Kat Yükseklikleri 
835
(2) Bahçe Mesafeleri 
836
(3) Yapı Piyesleri ve Ölçüleri 
837
(4) Bina Girişleri ve Rampaları 
838
(5) Merdivenler 
839
(6) Işıklıklar ve Hava Bacaları 
840
(7) Bacalar 
841
(8) Akaryakıt Servis İstasyonları 
842
(9) Fosseptikler 
843
(10) Korkuluklar 
843
(11) Kapı ve pencereler 
843
(12) Çatılar 
844
(13) Çıkmalar 
846
(14) Saçaklar 
847
(15) Bahçe Duvarları 
848
(16) Portikler 
848
(17) Fırınlar 
848
(18) Pasajlar ve Alışveriş Merkezleri 
849
(19) Tuvaletler 
850
(20) Çay Ocakları 
850
(21) Yığma, Ahşap ve Kâgir Yapılarda Aranan Şartlar 
851
(22) Bodrumlar 
851
(23) Müştemilatlar 
852
(24) Paratonerler 
853
(25) Yapı Ünite Fonksiyonlarına Göre Yapılaşma Koşulları 
853
(26) Su depoları 
853
f. İmar Planı Bulunmayan Belediyelerin Yerleşik Alanlarında Yapılaşmayla İlgili Koşullara Uygunluk 
854
(1) Bahçe Mesafeleri 
854
(2) Bina Cephesi ve Derinliği 
855
(3) Bina Yükseklikleri 
855
(4) Parselde Birden Fazla Yapı Yapılıp Yapılamayacağı 
856
(5) Yapı Yerinin Tayini 
856
(6) Binalara Kot Verilmesi 
856
(7) Genel Olarak Bazı Yapılarda Aranacak Şartlar 
857
(8) Çıkmalar 
857
(9) Işıklıklar ve Hava Bacaları 
858
(10) Konutlarda Bulunması Gereken Odalar 
858
(11) İç Yükseklikler 
858
(12) Pencereler 
859
(13) Kapılar 
859
(14) Merdivenler 
859
(15) Bacalar 
860
(16) Kapalı Çarşılar ve Pasajlar 
861
(17) Sıhhi Tesisler 
861
(18) Bodrumlar 
862
(19) Bahçe Duvarları 
862
g. Belediye Mücavir Alan Sınırları Dışında, Planı Bulunmayan Köy ve Mezraların Yerleşik Alanlarında Uygulanacak Esaslar 
862
h. Yerleşme Alanı Dışında Kalan (İskan Dışı) Plansız Alanlarda 
863
(1) KAKS 
863
(2) Bahçe Mesafeleri 
864
(3) Yapılarla İlgili Hükümler 
864
i. Büyükşehirlerde Mahalle Olan Köylerde Tip Mimari Projeye Uygunluk 
864
j. Yöresel Mimariye Uygunluk 
865
k. Projelerde Sığınak Düzenleme Zorunluluğu 
865
(1) Sığınak Zorunluluğu 
866
(2) Sığınakların Özellikleri 
867
l. Projelerde Asansör Zorunluluğu 
867
m. Projelerde Otopark Zorunluluğu 
868
(1) İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni Açısından Otopark Zorunluluğu 
869
(2) Mimari Projede Otopark Düzenlemesi 
869
(3) En Az Otopark Miktarı 
869
(4) Mimari Projede Otoparklarla İlgili Hususlar 
872
(5) Riskli Yapı Tespiti Nedeniyle Yıkılan Binaların Bulunduğu Parsellerde Otopark Çözümleri 
875
(6) Otoparkların Amacı Dışında Kullanılamayacağı 
876
n. Projelerde Kapıcı Dairesi Zorunluluğu 
876
o. Projelerde Yapı Denetim Kuruluşu Onayı 
878
p. Bina Enerji Performansı Açısından Mimari Proje Tasarımı 
878
q. Mimari Projelerin Hazırlanmasında Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi 
879
r. Projelerin Hazırlanmasında Binaların Gürültüye Karşı Korunması 
879
s. Standartlara Uygunluk 
880
t. Engelliler İçin Yürürlüğe Konulan Mevzuatın Dikkate Alınması 
880
u. Binalarda Tasarruf Tedbirleri ve İklim Değişikliğine Dairilkeler 
881
ü. Diğer Mevzuata Uygunluk 
882
v. Plan/Proje Tasdik Harcının Yatırılmış Olması 
882
(1) Genel Olarak Plan/Proje Tasdik Harç 
882
(2) Matrah 
882
(3) İstisnalar 
883
(4) Tarife 
883
4. Projelerin Onaylanması/Onaylanmaması 
883
E. Maliklerin ya da Kat Maliklerinin Tamamının Başvurusu Olmadığı Halde Ruhsat Verilmesi 
884
F. Gerekli Şartlar Sağlandığı Halde Ruhsat Verilmemesi 
888
1. Ruhsat Verilmesi İşlemlerinde Özel Durumlar 
889
a. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Yaptırılacak Diğer Tesislere Ruhsat Verilmesi 
889
b. Devletin Güvenlik ve Emniyeti ile İlgili Yapılar 
892
c. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Tarafından Yapılan Yapılar 
892
e. Kıyılarda Ruhsat 
893
f. Doğal Gaz İletim, Dağıtım Hatları ile Depolama Tesislerinde 
894
g. Akaryakıt İstasyonlarında Mesafe Şartı 
894
h. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Yetkisinde Kalan Konularda İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni 
895
2. Ruhsat Verilmesi İçin Gerekli Şartlar 
896
a. Gerekli Belgelerle Birlikte Müracaat 
896
(1) Tapu Yoksa Tapu Yerine Geçen Belgeler 
896
(2) İdarece Onaylı Projeler 
897
(3) Numarataj Bilgileri 
898
(4) Diğer Evraklar 
898
b. Yapıda Ruhsat ve Eklerine Aykırılık Bulunmaması 
898
c. Otopark Ücretinin Ödenmesi 
899
d. Zemin Açma ve Toprak Hafriyatı Harcının Ödenmesi 
901
(1) Genel Olarak Zemin Açma ve Toprak Hafriyatı Harcı 
901
(2) İstisnalar 
901
(3) Tarife 
902
e. Kanal Katılım ve Yol katılım Paylarının Ödenmesi 
903
f. İlgili Mevzuatı Uyarınca Alınması Gerekli İzinlerin Alınması 
903
(1) Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler İçin İzin Alınmış Olması 
903
(2) ÇED Yönetmeliği Kapsamındaki Yapılar İçin ÇED Kararı Alınması 
904
(3) Sit Alanlarında Kalan Yapılar İçin Koruma Kurullarından İzin Alınması 
905
(a) Gruplandırma Şartı 
905
(b) İzin Verme Yetkisi 
905
(c) Taşınmaz Kültür Varlıklarında Esaslı Onarım 
905
(4) Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği Kapsamındaki Tesisler 
906
(5) Havaalanları Çevresinde Yapılacak Yapılar 
906
(6) Umumi Hıfzıssıhha Kanunu Kapsamındaki Yapılar 
906
(7) Ormanlarda Gerekli İzinlerin Alınmış Olması 
907
(a) Devlet Ormanlarında 
907
(b) Tüzel Kişiliğe Sahip Kamu İdarelerine Ait Ormanlarda 
907
(c) Özel Ormanlarda 
907
(8) Özel Hastanelerde 
908
(9) Su Taşkınına Uğrama Riski Altında Olan Yerlerde İzin Alınmış Olması 
908
(10) İçme ve Kullanma Suyu Kaynaklarında 
909
(a) Mutlak Koruma Alanı 
909
(b) Kısa Mesafeli Koruma Alanı 
910
(c) Orta Mesafeli Koruma Alanı 
911
(d) Uzun Mesafeli Koruma Alanı 
912
g. Bina İnşaat Harcının Ödenmesi 
913
(1) Genel Olarak Bina İnşaat Harcı 
913
(2) İstisnalar 
913
(3) Mükellef 
915
(4) Matrah 
915
(5) Tarife 
915
(6) Harcın Ödenmesi ve Ödeme Yeri 
917
h. Gelişme Alanlarında Ruhsat Verilecek Ruhsatlar İçin Teknik Alt Yapı Bedelinin Ödenmesi 
917
ı. Silüet Onayı 
919
3. Müracaatın Değerlendirilmesi 
919
G. Ruhsatın Yenilenmesinde Uygulanacak Şartların Yanlış Belirlenmesi 
919
1. Beş Yıllık Süre İçerisinde Yenileme Yapılan Ruhsatlarda Uygulanacak Hükümler 
920
2. Ruhsat Süresi Geçtikten Sonra Başvuru Yapılan Ruhsatlarda Uygulanacak Hükümler 
923
a. Yapının Ruhsatsız Hale Gelmesi 
923
b. Yeniden Ruhsat Alınma Zorunluluğu 
923
c. Yeni Ruhsat Talebinde Uygulanacak Hükümler 
924
3. Tamamlandığı Halde Yapı Kullanma İzni Verilmemiş Yapılar 
925
H. Gerekli Koşullar Sağlandığı Halde Yapı Kullanma İzninin Verilmemesi 
926
1. Yapı Kullanma İzni Alma Zorunluluğu 
926
2. Yapı Kullanma İzni Almanın Şartları 
927
a. Yapının Ruhsat ve Eklerine Uygun Olarak Yapılmış ve Tamamlanmış Olması 
927
(1) Temel Vizesi Almak 
928
(2) Su Basmanı Vizesi Almak 
928
(3) Isı Yalıtım ve Kaba İnşaat Vizesi Almak 
928
b. TSE Standartlarına Uygun Malzeme Kullanılması 
929
c. Yapı Denetim Firmasının Raporu 
929
d. SGK İlişiksiz Yazısının İstenilmesi 
929
e. Enerji Kimlik Belgesinin Alınması 
931
f. Cins Tashihinin Yapılması 
932
g. Yapı Kullanma İzni Harcının Ödenmesi 
934
(1) Genel Olarak Yapı Kullanma İzni Harcı 
934
(2) Matrah 
934
(3) Tarife 
934
(4) Mükellef 
934
(5) İstisnalar 
935
h. Müracaat 
935
i. Yapı Müteahhidinin, Şantiye Şefinin, Mimari Proje Müellifinin İmzası 
936
3. Müracaat ve Değerlendirme 
937
III. YAPI RUHSATI VE KULLANMA İZNİYLE İLGİLİ İŞLEMLERE KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
940
A. Görev ve Yetki 
941
B. Ehliyet 
941
C. İdari Merci Tecavüzü 
942
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı 
942
1. Projelerin Hazırlanması İçin Temin Edilmesi Gereken Belgelerin Verilmemesi 
942
2. İmar Durumu Belgesinin Dava Konusu Yapılabilmesi 
942
3. Yol Kotu Tutanağı 
944
4. Mevzuata Uygun Olarak Hazırlanan Projelerin Onaylanmaması 
944
5. Gerekli Koşullar Sağlandığı Halde Ruhsat Verilmemesi, Ruhsatın Uygun Şekilde Yenilenmemesi 
945
6. Yapı Kullanma İzni Belgesi 
945
E. Süre 
946
F. Husumet 
947
G. Dilekçenin İYUK’un 5. Maddesine Uygun Olup Olmadığı 
947
IV. DAVANIN ESASININ GÖRÜLMESİ VE SONUÇLARI 
947
A. Bilirkişi Görevlendirilmesi 
948
1. Bilirkişi Görevlendirilmesini Gerektiren Durumlar 
948
2. Bilirkişi Görevlendirilmesini Gerektirmeyen Durumlar 
948
3. Bilirkişi Olarak Görevlendirilebilecekler 
948
B. Muhtemel Hukuka Aykırılıklar 
949
C. Davanın Esasının Karara Bağlanması 
949
D. Kararın Temyizi 
949
V. RUHSAT VE YAPI KULLANMA İZNİYLE İLGİLİ İŞLEMLERE İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 
950
VI. RUHSAT VE YAPI KULLANMA İZNİYLE İLGİLİ İŞLEMLERE DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 
952
Beşinci Bölüm
İNŞAAT DURDURMA VE YIKIM İŞLEMLERİNE KARŞI
İTİRAZ VE DAVA
I. GİRİŞ 
955
A. Genel Olarak İnşaat Durdurma ve Yıkım İşlemleri 
955
B. İş Akış Şeması 
957
II. İNŞAAT DURDURMA VE YIKIM İŞLEMLERİNDE MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 
958
A. İşlemin Yetkisiz Kamu İdaresi Tarafından Yapılması 
958
1. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları İçinde Yıkım Yetkisi 
958
2. Büyükşehir Belediyelerinde Yıkım Yetkisi 
959
3. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışında Yıkım Yetkisi 
961
4. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Denetim Yetkisi 
962
5. Alışveriş Merkezlerinde Yıkım Yetkisi 
963
6. Organize Sanayi Bölgelerinde Yıkım Yetkisi 
963
7. İstanbul’da İçme Suyu Havzalarında 
964
8. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde Yıkım Yetkisi 
965
9. Kıyılarda Yıkım Yetkisi 
965
10. Devlet Ormanlarında Yıkım Yetkisi 
966
11. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanında Yıkım Yetkisi 
968
B. İşlemin Kamu İdaresinin Yetkisiz Organı Tarafından Yapılması 
969
C. Yapı Durdurma Tutanağın Yetkili Personel Tarafından Düzenlenmemesi 
971
D. Sebep Yönünden Hukuka Aykırılık Halleri: Ruhsat Almadan veya Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapı Yapmak 
973
1. Genel Olarak Ruhsat Almadan veya Ruhsat ve Eklerine veya Ruhsat Alınmadan Yapılabilecek Yapılarda Projelerine ve İlgili Mevzuatına Aykırı Yapı Yapmak 
973
2. Ruhsat Almadan Yapı Yapmak 
973
3. Ruhsatlı Olarak Başlanan Fakat Ruhsat Yenilemesi Yapılmayan Yapılar 
974
4. Ruhsat ve Eklerine veya Ruhsat Alınmadan Yapılabilecek Yapılarda Projelerine ve İlgili Mevzuatına Aykırı Yapı Yapmak 
975
a. Genel Olarak 
975
b. Kabili Tecviz Hata 
976
c. Başkasının Taşınmazına Tecavüzlü Yapı 
977
d. Hatalı Olarak Düzenlenen Ruhsata ya da Onaylanan Projelere Dayanılarak Yapılan Yapılar 
977
5. Yapı Kayıt Belgesine Sahip Yapıların Durumu 
982
E. Yapı Durdurma veya Tespit Tutanağı Düzenlenmeden Yıkım Kararı Alınması 
982
F. İnşaatın Durdurulma Nedeninin Tutanakta Açıkça Belirtilmemesi 
984
G. Tutanakta Tebligata Dair Hususların Bulunmaması 
985
H. Durdurma Tutanağının Yapıya Asılmaması 
986
İ. Kısmen Aykırı Yapının Tamamını Durdurulması ve Mühürlenmesi 
987
J. Yapının Ruhsatlandırılmaması veya Yıkılmaması Durumunda İdarece Gerçekleştirilecek Yıkımın Masraflarının Yüzde Yirmi Fazlasıyla Tahsil Edileceğine Dair Bildirimde Bulunulması 
988
K. Ruhsat Alınması İçin Uygun Süre Verilmemesi 
989
1. Ruhsatlı Hale Getirilmesi Mümkün Olan Yapılar 
989
2. Ruhsatlı Hale Getirilmesi Mümkün Olmayan Yapılar 
993
L. Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapıda Ruhsat veya Yapı Kullanma İzni İptal Edilmeden Yıkım Kararı Alınması 
996
M. Encümen Kararı Alınmaması 
997
N. Encümen Kararında İşlemin Dayanağının Gösterilmemesi 
999
III. İNŞAAT DURDURMA VE YIKIM İŞLEMLERİNE KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
1000
A. Görev ve Yetki 
1000
B. İdari Merci Tecavüzü 
1001
C. Ehliyet 
1002
1. Taşınmaz Maliki 
1002
2. Yapı Sahibi 
1003
3. İnşaatı Yapan Müteahhit 
1003
4. Kiracı 
1004
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı 
1005
1. Ruhsatsız veya Ruhsata Aykırı Yapının Yıkılması Gerektiği Yönünde Belediye Başkanlığınca Yapılan Bildirim 
1005
2. Yapı Durdurma Tutanağı 
1006
3. Encümen Tarafından Alınan Yıkım Kararları 
1008
E. Süre 
1009
1. Ruhsatsız veya Ruhsata Aykırı Yapının Yıkılması Gerektiği Yönünde Belediye Başkanlığınca Yapılan Bildirim 
1009
2. Durdurma İşlemlerine Karşı Açılacak Davalarda Süre 
1009
3. Yıkıma İlişkin Encümen Kararlarına Karşı Açılacak Davalarda Süre 
1009
F. Husumet 
1011
G. Dilekçenin İYUK’un 5. Maddesine Uygun Olup Olmadığı 
1011
IV. DAVANIN ESASININ GÖRÜŞÜLMESİ VE KARARA BAĞLANMASI 
1012
A. Yürütmenin Durdurulması 
1012
B. Bilirkişi Görevlendirilmesi 
1012
1. Bilirkişi Görevlendirilmesi Gereken ve Gerekmeyen Durumlar 
1012
2. Bilirkişi Olarak Görevlendirilebilecekler 
1012
C. Muhtemel Hukuka Aykırılıklar 
1013
D. Davanın Karara Bağlanması 
1014
1. Ruhsatsız veya Ruhsata Aykırı Yapının Yıkılması Gerektiği Yönünde Belediye Başkanlığınca Yapılan Bildirim Hakkında Açılan Dava 
1014
2. Durdurma İşlemleri Hakkında Açılan Dava 
1015
3. Yıkıma İlişkin Encümen Kararı Hakkında Açılan Dava 
1016
E. Kararın Temyizi 
1017
Altıncı Bölüm
TEHLİKE ARZ EDEN YAPILARIN YIKTIRILMASINA İLİŞKİN İŞLEMLERE KARŞI İTİRAZ VE DAVA
I. GİRİŞ 
1019
A. Yasal Dayanak 
1019
B. İş Akış Şeması 
1020
II. TEHLİKE ARZ EDEN YAPILARIN YIKTIRILMASINA İLİŞKİN İŞLEMLERDE MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 
1021
A. İşlemin Yetkisiz Kamu İdaresi Tarafından Uygulanması 
1021
B. İşlemin Kamu İdaresinin Yetkisiz Organı Tarafından Uygulanması 
1022
C. Rapor Düzenlenmeden Yıkım Kararı Alınması veya İşlemin Dayanağı Olan Raporun Hatalı Olması 
1023
D. Tehlike Arz Etmeyen veya Esaslı Tamiratla Tehlike Arz Etmeyecek Duruma Getirilebilecek Yapıların Yıktırılması 
1023
1. Genel Güvenlik ve Asayiş Bakımından Tehlike Arz Eden Metruk Yapılar 
1024
2. Yıkılacak Derecede Tehlikeli Olduğu Tespit Edilen Yapılar 
1024
E. Kültür ve Tabiat Varlıkları İçin Koruma Kurullarından İzin Alınmaması 
1025
F. Tebligatın ve İlanın Usulüne Uygun Yapılmaması 
1027
III. TEHLİKE ARZ EDEN YAPILARIN YIKTIRILMASINA İLİŞKİN İŞLEMLERE KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
1028
A. Görevli Yargı 
1029
B. Yetkili Mahkeme 
1030
C. İdari Merci Tecavüzü 
1031
D. Ehliyet 
1031
E. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı 
1033
F. Süre 
1035
G. Husumet 
1035
H. Dilekçenin İYUK’un 3. ve 5. Maddelerine Uygun Olup Olmadığı 
1036
IV. İPTAL DAVASININ KARARA BAĞLANMASI 
1036
A. Bilirkişi Görevlendirilmesi 
1036
B. Davanın Esasının Karara Bağlanması 
1036
Yedinci Bölüm
İMAR PARA CEZALARINA KARŞI AÇILACAK DAVALARLA İLGİLİ TEMEL HUSUSLAR
I. GİRİŞ 
1039
A. Yasal Dayanak 
1039
B. İş Akış Süreci 
1042
II. İMAR PARA CEZALARINA KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVALARINDA MUHTEMEL HUKUKA AYKIRILIK NEDENLERİ 
1043
A. Para Cezasının Yetkisiz Kamu İdaresi Tarafından Uygulanması 
1043
1. Belediye Sınırları İçinde 
1043
2. Mücavir Alanlarda 
1043
3. Belediye ve Mücavir Alan Sınırları Dışında 
1044
4. Büyükşehir Belediyelerinde 
1044
5. Organize Sanayi Bölgelerinde 
1045
6. Özel Çevre Koruma Bölgelerinde 
1046
7. Kıyılarda 
1046
8. Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde 
1047
9. Serbest Bölgelerde 
1048
10. Alışveriş Merkezlerinde Yıkım Yetkisi 
1048
B. Para Cezasının İdarenin Yetkisiz Organı Tarafından Uygulanması 
1048
C. Para Cezası Uygulanmasını Gerektiren Fiillerin Tespitinin Yapılmadan Ceza Uygulanması 
1050
D. Para Cezasına Dayanak Teşkil Eden Tutanakların Gerekli Bilgileri İçermemesi 
1051
E. Tespit Tarihinden Makul Süre Geçtikten Sonra Para Cezası Uygulanması 
1053
F. Para Cezası Uygulanması Gerekmeyen Durumlarda Ceza Uygulanması 
1055
1. Ruhsat Almadan veya Ruhsat ve Eklerine Aykırı Yapı Yapmak 
1058
a. Ruhsat Almadan Yapı Yapmak 
1058
b. Ruhsat veya Eklerine Aykırı Yapı Yapmak 
1059
c. Belediye ve Mücavir Alanlar Dışında Köylerin Köy Yerleşik Alanlarında Kanun’un 27. Maddesinde Sayılan Koşullara Uymadan Yapı Yapmak 
1062
d. Yapı Kayıt Belgesine Sahip Yapıların Durumu 
1062
e. Ruhsat Süresi Dolmuş Yapılar 
1063
f. Ruhsat Alınması ve Aykırılıkların Giderilmesi Durumunda Para Cezası uygulanıp Uygulanmayacağı 
1064
g. İmar Mevzuatına Aykırı Olarak Yapı Yapmak 
1065
2. Mevzuata Aykırılığı Yapı İnşaat Alanı Üzerinden Hesaplanması Mümkün Olmayan, Yapının Cephelerini ve Diğer Yapı Elemanlarını Değiştiren İnşaat Yapmak veya Standartlara Aykırı Yapı Malzemesi Kullanmak 
1065
3. Kanunun Diğer Maddelerinde Belirtilen Zorunluluklara Uymamak 
1067
a. Özel Parselasyon ile Hisse Karşılığı Belirli Bir Yer Satmak veya Almak 
1067
b. 28. Maddedeki Yükümlülüklere Uymamak 
1067
c. Ruhsatsız Yapılar İçin Ruhsat Almamak, Ruhsat ve Eklerine Aykırılığı Gidermemek 
1070
d. Geçici İnşaat ve Tesislerin Yıktırılması 
1070
e. İnşaat ve Tamirat Yapılırken Uyulması Gereken Kurallara Uyulmaması 
1070
f. 35. Maddedeki Yükümlülüklere Uyulmaması 
1071
g. Kapıcı Daireleri ve Sığınaklarla İlgili Zorunluluklara Uyulmaması 
1071
h. Otoparklarla İlgili Zorunluluklara Uyulmaması 
1071
i. Kamunun Selameti İçin Alınması Gereken Tedbirlerin Alınmaması 
1071
j. 41. Maddeye Aykırı Davranmak 
1072
4. Köy Yerleşme Alanı Sınırı İçinde Muhtarlık İzni Olmadan Yapı Yapmak 
1072
5. Tehlike Arz Eden Yapısını Yıkmamak 
1072
6. Çevre Kanunu Kapsamında Ceza Verilen Hallerde Ayrıca İmar Para Cezası Uygulanıp Uygulanamayacağı 
1073
G. Ceza Miktarının Hatalı Olarak Belirlenmesi 
1074
1. Temel Ceza Miktarının Hatalı Olarak Belirlenmesi 
1074
2. Temel Ceza Miktarına Arsa Payıyla Emlak Vergi Değerinin Çarpımı Sonucu Bulunacak Tutarın Eklenmesi 
1079
3. Artırım Sebeplerinin Hatalı Olarak Uygulanması 
1079
4. Tekerrür Hükümlerinin Yanlış Uygulanması 
1081
H. Para Cezasının Yanlış Kişiye Uygulanması 
1086
1. Yapı Sahibi 
1086
a. Genel Olarak 
1086
b. Müteahhiti Uyaran Malikin Durumu 
1088
c. Kat Mülkiyetine Tabi Binalarda 
1089
d. Mirasçıların Durumu 
1090
2. Özel Parselasyonla Hisse Karşılığı Belirli Bir Yer Satan veya Alan Kişi 
1090
3. Kiracı 
1091
4. Fenni Mesul 
1092
5. Müteahhit 
1093
İ. Ceza İhbarnamesinin Hatalı Olarak Düzenlenmesi veya Süresinde Düzenlenmemesi 
1093
III. İMAR PARA CEZALARINA KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVASININ ÖN KOŞULLARI 
1094
A. Görevli Yargı 
1094
B. Yetkili Mahkeme 
1099
C. İdari Merci Tecavüzü 
1100
D. Ehliyet 
1100
E. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem Olup Olmadığı 
1101
F. Dava Açma Süresi 
1102
G. Husumet 
1102
H. Dilekçenin İYUK’un 5. Maddesine Uygun Olup Olmadığı 
1102
IV. İMAR PARA CEZALARINA KARŞI AÇILACAK İPTAL DAVASININ KARARA BAĞLANMASI 
1102
A. Bilirkişi Görevlendirilmesi 
1102
1. Bilirkişi Görevlendirilmesini Gerektiren Durumlar 
1102
2. Bilirkişi Görevlendirilmesini Gerektirmeyen Durumlar 
1103
3. Bilirkişi Olarak Görevlendirilebilecekler 
1104
B. Muhtemel Hukuka Aykırılık Nedenleri 
1104
C. Davanın Karara Bağlanması 
1104
V. İNŞAAT DURDURMA, YIKIM, TEHLİKE ARZ EDEN YAPILARIN YIKIMI, PARA CEZASI İŞLEMLERİNE İTİRAZ DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 
1112
VI. İNŞAAT DURDURMA, YIKIM, TEHLİKE ARZ EDEN YAPILARIN YIKIMI, PARA CEZASI İŞLEMLERİNE DAVA DİLEKÇESİ ÖRNEĞİ 
1114
Kaynakça 
1117
İçtihatlar Dizini 
1125
Kavramlar Dizini 
1173