Bankacılık Hukukunda Sorunlu Aktifler ve Bunların Tasfiyesi (5411 Sayılı Bankacılık Kanunu md. 143 Özelinde) Dr. Tarık Güleryüz  - Kitap

Bankacılık Hukukunda Sorunlu Aktifler ve Bunların Tasfiyesi

(5411 Sayılı Bankacılık Kanunu md. 143 Özelinde)

1. Baskı, 
Şubat 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
17x25
Sayfa:
370
Barkod:
9786255957726
Kapak Türü:
Ciltli
Yayınevi:
Fiyatı:
2.200,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Aktiflerin sorunlu kabul edilmesi, bunların takip, yargılama ve maddi hukuk açısından sonuçları pek çok yönü ile incelemeye değer ve pratik anlamda hukuk kuramına ve pratiğine katkı sağlayabilir. Bu bakış açısını esas alan çalışma hem konu hem de içerik bakımından bankacılık hukukunda sorunlu aktifleri konu alan Türk hukukundaki ilk çalışmadır. Bu bir bakıma şaşırtıcı değildir. Çünkü bankacılık sisteminin yarattığı riskler giderek toplumsallaşmakta hatta küreselleşmektedir. Perestroyka sonrası tüm dünyada yaşanan finansal serbestleşme beraberinde bu deneyimi yaşayan ekonomiler için bankacılık krizlerini ve bunların ağır sonuçlarını getirmiştir. Bugün bu nedenle banka aktiflerinin sorunlu olmamasının -özünde- kamu yararı bulunan bir olgu olduğu savı daha da savunulabilir haldedir. Hatta daha da ileri gidilerek para piyasası kuruluşlarının aktiflerinin sorunlu kabul edilmesinin de yine kamu yararı ile ilişkili olduğu ve bunun da Türk hukuku yönünden görece yeni bir kavram olduğu savunulabilir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Aktif Kavramı, Aktiflerin Sorunlu Hâle Gelmesi ve Buna Bağlanan Hukuki Sonuçlar
.
Sorunlu Aktiflerin Tasfiyesi
.
Tasfiyenin Sonuçları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR IX 
İÇİNDEKİLER XV 
KISALTMALAR XXIII 
ÖZET XXVII 
ABSTRACT XXVII 
GİRİŞ 1 
BİRİNCİ BÖLÜM 
AKTİF KAVRAMI, AKTİFLERİN SORUNLU HÂLE GELMESİ VE BUNA BAĞLANAN HUKUKİ SONUÇLAR 
I–) KONUYA GİRİŞ 7 
II–) TERMİNOLOJİ SORUNU: VARLIK, AKTİF, MAL VARLIĞI VE MÜLKİYET KAVRAMLARI 15 
III–) BANKACILIK HUKUKUNDA AKTİF KAVRAMI 19 
A–) Genel Bakış 19 
B–) Kaynak Kuruluş Aktifleri 25 
1–) TMSF’nin Sahip Olduğu Aktif Mal Varlığı Unsurları 26 
2–) Banka ve Finansal Kuruluşların Sahip Oldukları Aktif Mal Varlığı Unsurları 31 
a–) Alacak Hakları 31 
aa–) Genel olarak 31 
bb–) Bankacılık Faaliyetlerinden Kaynaklanan Alacak Hakları 34 
aaa–) Bankacılık Kanunu md. 4’te Sayılan İşlemlerden Kaynaklı Alacaklar 35 
bbb–) Kurul Tarafından Bankacılık İşlemi Olarak Kabul Edilen Diğer Faaliyet Alanlarından Kaynaklanan Alacaklar 38 
cc–) Banka Kredisi Sayılan İşlemlerden Kaynaklanan Alacak Hakları 39 
aaa–) Genel olarak 39 
bbb–) Kredi Kavramı 40 
ccc–) Banka Kredisi ve Banka Kredi İşlemlerinden Kaynaklanan Alacaklar 43 
b–) Bankacılık İşlemi Kabul Edilmeyen Diğer Borç İlişkilerinden Kaynaklanan (Adi) Alacak Hakları 53 
c–) Diğer Aktif Mal Varlığı Unsurları 54 
aa–) Genel Bakış 54 
bb–) Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Alacaktan Dolayı Edinilen Aktifler 55 
aaa–) Borçlu ile Yapılan Anlaşma Uyarınca Edinilen Aktifler 57 
bbb–) Cebri İcra Yolu ile Edinilen Aktifler 59 
ccc–) Borçlu Temerrüdüne Bağlı Olarak Mülkiyeti ya da Hak Sahipliği Kanunen Bankaya Geçen Aktifler 60 
cc–) Diğer Sebeplerle Edinilen Aktifler 65 
IV–) AKTİFLERİN SORUNLU HÂLE GELMESİ 66 
A–) Genel Bakış 66 
B–) Aktiflerin Para ile Ölçülebilir Değerinin Azalması 74 
1–) Bankacılık Faaliyetlerinden Kaynaklanan Alacaklarda Tahsilat Sorunu Yaşanması Nedeni ile Değer Azalması: Alacağın (Kredinin) Sorunlu Hâle Gelmesi 75 
a–) Genel Olarak 75 
b–) Terminoloji: Sorunlu Kredi, Sorunlu Alacak, Donuk Alacak, Yeniden Yapılandırılmış Alacak ve Canlı Alacak Kavramları 81 
c–) Karşılaştırmalı Hukukta Sorunlu Alacaklar: 2021/2167 sayılı AB Sorunlu Kredi Direktifi ve Sorunlu Kredi Alacakları (Non–Performing Loans –NPLs) ile İkincil Kredi Piyasası (Secondary Credit Market) Kavramları 83 
d–) Sorunlu Alacak Türleri 89 
aa–) Donuk Alacaklar 89 
bb–) Yeniden Yapılandırılan Kredi Alacakları 90 
e–) Sorunlu Alacak ve Borçlu Temerrüdü 92 
2–) Banka Aktif Mal Varlığı Unsurlarının Diğer Sebeplerle Değerinin Azalması 94 
C–) Aktiflerin Bir Mal Varlığı Unsuru Olarak “İstenmeyen Aktif” Hâline Gelmesi 95 
1–) Genel Olarak 95 
2–) Bankacılık Faaliyetlerinden Kaynaklanan Alacaklardan Dolayı Edinilen Aktiflerin Mal Varlığında İstenmemesi 97 
3–) Diğer Sebeplerle Edinilen Aktiflerin İstenmeyen Hâle Gelmesi 98 
a–) Eşik Değerlerin Aşılması 99 
b–) Bankanın Likit Yapısını Destekleyici Önlemler Nedeni ile Aktiflerin İstenmeyen Hâle Gelmesi 101 
c–) Bankacılık Sınırlama ve Yasaklarına Aykırı Aktiflerin İstenmemesi 103 
aa–) Genel Olarak 103 
bb–) Kredi Sınırlamalarına Aykırılık 104 
cc–) Kredi Yasakları: Banka ile İlgili Kişilere Kredi Verilememesi 111 
V–) SORUNLU AKTİFLERE BAĞLANAN SONUÇLAR 114 
A–) Konuya Giriş 114 
B–) Karşılık Ayırma Zorunluluğunun Doğması 114 
1–) Genel Olarak Karşılık Kavramı 114 
2–) Kredi ve Diğer Alacaklar İçin Ayrılan Karşılıklar 116 
a–) Genel Olarak Kredi Karşılığı 116 
b–) Kredi Karşılıklarının Serbest Kalması 118 
c–) Karşılık Ayırmanın Banka Açısından Sonuçları 119 
d–) Karşılık Tesis Etme Yükümlülüğüne Aykırı Davranılmasının Yaptırımı 120 
C–) Sorunlu Aktiflerin Banka Mal Varlığından Tasfiyesi Gerekliliğinin Doğması 121 
İKİNCİ BÖLÜM 
SORUNLU AKTİFLERİN TASFİYESİ 
I–) KONUYA GİRİŞ 123 
II–) SORUNLU KREDİ ALACAKLARININ BANKACILIK KANUNU MD. 143 UYARINCA DEVİR YOLU İLE TASFİYESİ: MAL VARLIĞINDAN ÇIKARMA YOLU İLE TASFİYE 129 
A–) Genel Olarak 129 
B–) Sözleşmenin Tarafları 131 
1–) Devreden: Kaynak Kuruluşlar 131 
a–) TMSF 133 
b–) Banka 135 
aa–) Mevduat Bankası 140 
bb–) Katılım Bankası 140 
cc–) Kalkınma ve Yatırım Bankası 142 
c–) Finansal Kuruluşlar 142 
aa–) 6361 sayılı Kanun Uyarınca Finansal Kurumlar Birliğine Üye Olma Zorunluluğu Olan Finansal Kuruluşlar 145 
aaa–) Finansal Kiralama Şirketleri 147 
bbb–) Faktoring Şirketleri 149 
ccc–) Finansman Şirketleri 151 
ddd–) Tasarruf Finansmanı Şirketleri 152 
eee–) Özellikli Bir Durum: VYŞ, Bankacılık Kanunu md. 143’e Göre Yapılacak Devirde, Devreden Tarafta Yer Alabilir mi? 153 
bb–) 6361 sayılı Kanun Uyarınca Finansal Kurumlar Birliğine Üye Olmaları Zorunlu Olmayan Finansal Kuruluşlar 154 
aaa–) Sigortacılık Faaliyetlerinde Bulunan Şirketler 154 
bbb–) Bireysel Emeklilik Faaliyetlerinde Bulunan Şirketler 155 
ccc–) Sermaye Piyasası Faaliyetlerinde Bulunan Şirketler 155 
ddd–) Finansal Holding Şirketleri 156 
2–) Devralan: Varlık Yönetim Şirketi 157 
a–) Genel Olarak 157 
b–) Pay Sahipliği Yönüyle VYŞ Türleri 162 
C–) Sorunlu Alacak Devir Usulleri 164 
1–) Genel Olarak 164 
2–) İhale Yoluyla Devir 166 
3–) İhale Dışı Devir 170 
D–) Sorunlu Alacak Devir Vaadi ve Devir Sözleşmelerinin Hukuki Niteliği ve Sözleşmelere Uygulanacak Hükümlerin Tespiti 171 
1–) Borçlandırıcı İşlem: Devir Vaadi Sözleşmesi ve Uygulanacak Hükümler 172 
2–) Tasarruf İşlemi: Alacağın Devri Sözleşmesi ve Uygulanacak Hükümler 174 
E–) Sözleşmenin Şekli 182 
III–) SORUNLU KREDİ ALACAKLARININ BİLANÇODAN ÇIKARMA YÖNTEMİ İLE TASFİYESİ: KAYITTAN DÜŞME VE KAYITTAN SİLME YOLUYLA TASFİYE 183 
A–) Genel Olarak 183 
B–) Sorunlu Alacağın Mal Varlığından Çıkarma Amacı Bulunmadan Bilançodan Çıkartılması (Kayıttan Düşme, WrIte–Off) 185 
C–) Sorunlu Alacağın Mal Varlığından Çıkarma Amacı ile Bilançodan Çıkartılması (Kayıttan Silme, WAIVE– Off) 190 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 
TASFİYENİN SONUÇLARI 
I–) KONUYA GİRİŞ 195 
II–) BANKACILIK KANUNU MADDE 143 UYARINCA YAPILAN DEVİR YOLU İLE TASFİYENİN SONUÇLARI 196 
A–) Genel Olarak 196 
B–) Devreden Açısından 197 
1–) Banka ve Finansal Kuruluşlar Açısından Kredi Özel Karşılıklarının Serbest Kalması 197 
2–) Garanti Sorumluluğu 198 
a–) Genel Olarak 198 
b–) Alacağın Varlığı Yönünden Garanti Yükümlülüğü 199 
c–) Borçlunun Ödeme Gücü Yönünden Garanti Yükümlülüğü 202 
3–) Sorunlu Alacakla İlgili Bilgi ve Belgelerin VYŞ’ye Verilmesine İlişkin Yan Edim Yükümlülükleri 204 
a–) Genel Olarak 204 
b–) Kredi Sözleşmesi ve Sorunlu Kredi Alacağının İspatı ile İlgili Diğer Belgelerin VYŞ’ye Verilmesi 206 
c–) Sorunlu Kredi Alacağı ve Kredi Borçlusu ile İlgili Bilgilerin VYŞ’ye Sağlanması 208 
C–) VYŞ Açısından 209 
1–) Sorunlu Alacağın VYŞ’nin Mal Varlığı Değeri Hâline Gelmesi 209 
2–) Öncelik (Rüçhan) ve Yan (Fer’i) Hakların VYŞ’ye Geçmesi 211 
a–) Genel Olarak 211 
b–) Öncelik (Rüçhan) Hakları 212 
c–) Bağlı (Fer’i) Haklar ve Yetkiler 216 
aa–) Teminatlar 216 
bb–) İşlemiş Faizler 217 
cc–) Yenilik Doğuran Haklar 217 
dd–) Diğer Talep ve Yetkiler 218 
3–) Bankacılık Kanunu md. 143’te ve VYŞ Yönetmeliği’nde Düzenlenen İstisnai Hükümlerin Devir ile Uygulanması 218 
a–) Genel Olarak 218 
b–) TMSF’nin Yüzde Yirmi ve Daha Fazla Hissedar Olduğu VYŞ’lerin Kanun’un TMSF’nin Şahsına Tanıdığı Birtakım Hak ve Yetkilere Sahip Olması 219 
c–) Harç, Vergi ve Benzeri Mali Yükümlülüklere İlişkin İstisnai Hükümlerin Uygulanması (Bankacılık Kanunu md. 143, f. 6) 221 
d–) VYŞ’nin Ceza Yargılamaları Açısından Katılan Sıfatını Kazanması (Bankacılık Kanunu md. 143, f. 7) 227 
e–) VYŞ’lerin Veri Erişimi ve Kişisel Verilerin İşlenmesi 228 
aa–) Genel Olarak 228 
bb–) VYŞ’lerin Kişisel Verileri Devirden Önce İşlemesi 229 
cc–) VYŞ’lerin Devirden Sonra Kişisel Verileri İşlemesi 234 
dd–) VYŞ’lerin Bankalar Arası Risk Merkezi Veri Tabanına Erişimi 234 
D–) Borçlu Açısından 235 
1–) Genel Olarak 235 
2–) Borcun İfasına İlişkin Hükümler (BK md. 186) 237 
3–) Borçlunun Savunma İmkânları (BK md. 188) 241 
4–) VYŞ Yönetmeliği’nde Yer Alan ve Tüketicinin Korunması Amacına Hizmet Eden Düzen Hükümlerinin Uygulanır Hâle Gelmesi 245 
III–) BİLANÇODAN ÇIKARMA YOLUYLA YAPILAN TASFİYENİN SONUÇLARI 247 
SONUÇ SONUÇ VE YASAL DÜZENLEME ÖNERİSİ 249 
EKLER 253 
Ek 1: VYŞ’lerin Vergi, Harç ve Benzeri Mali Yükümlülüklerden İstisna Tutulup Tutulmayacağına İlişkin Yargı Kararları Listesi 254 
Ek 2: VYŞ’lerin Vergi, Harç ve Benzeri Mali Yükümlülüklerden İstisna Tutulup Tutulmadığına İlişkin Özelgeler 261 
EK 3: AB Sorunlu Kredi Direktifi: Kredi Hizmet Sağlayıcıları ve Kredi Alıcıları Hakkında ve 2008/48/EC ve 2014/17/EU Sayılı Direktifleri’nin Tadiline İlişkin 24 Kasım 2021 Tarihli 2021/2167 SAYILI AVRUPA PARLAMENTOSU VE KONSEY (AB) DİREKTİFİ 262 
KAYNAKÇA 325 
AVRUPA BİRLİĞİ NORMLARI 337 
KAVRAM DİZİNİ 339