Yasama ve Yürütmede Kadın Temsili AB, İsveç ve Türkiye Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz Dr. Hatice Çoban  - Kitap

Yasama ve Yürütmede Kadın Temsili

AB, İsveç ve Türkiye Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

1. Baskı, 
Kasım 2025
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
557
Barkod:
9786253775506
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
950,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Çalışmada, kadınların siyasal temsili, yasama ve yürütme erkleri bağlamında ele alınmıştır. Çalışmanın alanının sınırlandırılması için yargı erkinde, yerel yönetimlerde veya üst düzey kamu yöneticiliğinde kadınların temsiline ilişkin hususlar çalışmaya dâhil edilmemiştir. Çalışmada, "kadınların adil siyasal temsili" şeklindeki kullanımlar çalışmanın kapsamında "kadınların yasama ve yürütme erklerinde adil siyasal temsili" olarak anlaşılması gerekmektedir.
Hukuk çalışmaları alanında hâkim yöntem olan nitel araştırma yöntemlerinden hermeneutik ve tarihsel yorum yöntemi, karşılaştırmalı analiz ve karşılaştırmalı hukuk yöntemi kullanılmıştır. Aynı zamanda anayasa dogmatiği ve kuramı bir araya getirilerek kadınların yasama ve yürütme erklerinde temsili konusu anayasa hukuku bakış açısıyla ele alınmıştır. Karşılaştırmalı hukuk yöntemi ulusal hukuku en iyi biçimde ele almayı sağlamaya elverişlidir ve araştırmacıda bir perspektif genişlemesi sağlamaktadır. Karşılaştırmalı hukuk yöntemi uygulanırken "farklı olanın" anlaşılmasına yönelirken incelenen ülkenin tarihinin konu açısından anayasa kültürünün izleri sürülmesi gerekmektedir. Bu yüzden araştırma yapan hukukçunun en önemli yardımcısı hukuk tarihi ve hukuki antropoloji olarak görünmektedir.
Bu çalışmada, karşılaştırmalı hukuk yöntemindeki esaslar dikkate alınarak Avrupa Birliği, İsveç ve Türkiye'nin hukuk sistemlerindeki farklılıklar hesaba katılmıştır. Tarihsel gelişim süreçleri, oluşturulan kurumsal mekanizmaları, stratejileri ve normları dikkate alındığında, bu çalışmada İsveç ve Avrupa Birliği örneklerinin seçilmesinin temel nedeni, kadınların siyasal temsiline ilişkin farklı düzeylerde kurumsallaşmış modeller sunmalarıdır. İsveç, istikrarlı bir şekilde toplumsal cinsiyet eşitliğini siyasal temsil alanında uygulamaya geçirmiş ve bu konuda uzun yıllardır sürdürülebilir politikalar üretmiş ve uygulamış bir ülke olarak örnek teşkil etmektedir. Avrupa Birliği ise, toplumsal cinsiyet eşitliğinin bir birlik politikası olarak ele almış, ancak bu eşitliği sağlama sürecinde hâlen gelişmekte olan bir yapı sergilemektedir. Bu iki örnek, kadınların siyasal temsiline ilişkin farklı yaklaşımları karşılaştırmalı hukuk yöntemiyle analiz etmek açısından hem kurumsal hem de pratik düzeyde zengin bir karşılaştırma imkânı sunmaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Kadınların Siyasal Temsili ve Hakları Bağlamında Kuramsal ve Hukuki Çerçeve
.
Avrupa Birliği'nde Kadınların Yasama ve Yürütme Erklerinde Temsili
.
İsveç'te Kadınların Yasama ve Yürütme Erklerinde Temsili
.
Türkiye'de Kadınların Yasama ve Yürütme Erklerinde Temsili
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER TABLOSU
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER TABLOSU 
9
KISALTMALAR LİSTESİ 
15
GİRİŞ 
19
BİRİNCİ BÖLÜM
KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ VE HAKLARI BAĞLAMINDA KURAMSAL VE HUKUKİ ÇERÇEVE
I. SİYASAL TEMSİL KURAMI VE GELİŞİMİ 
29
A. Temsil ve Siyasal Temsil Kavramları 
29
1. Temsil Kavramı 
29
2. Siyasal Temsil Kavramı 
31
B. Siyasal Temsilin Niteliği ve Modelleri 
35
1. Siyasal Temsilin Niteliği 
35
2. Siyasal Temsil Modelleri 
39
a. Mütevelli Modeli ve Delege Modeli 
39
b. Parti Vekâleti Modeli 
40
c. Şeklî Temsil Modeli 
41
d. Sembolik Temsil Modeli 
42
e. Betimleyici Temsil Modeli 
43
f. Maddi Temsil Modeli 
44
C. Siyasal Temsilin Tarihsel Gelişimi 
46
II. KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
52
A. Feminist Kuramlar Bağlamında Kadınların Siyasal Temsili 
52
B. Feminist Kurumsalcı Yaklaşım Perspektifiyle Kadınların Siyasal Temsili 
55
C. Kadınların Betimleyici Siyasal Temsili 
58
D. Kadınların Maddi Siyasal Temsili 
62
E. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Bağlamında Kadınların Siyasal Temsilini
Etkileyen Faktörler 
65
III. KADINLARIN SİYASAL HAKLARI 
72
A. Siyasal Haklar Kavramı 
72
B. Kadınların Siyasal Haklarının Tarihsel Gelişimi 
76
C. Siyasal Hakların Diğer Haklarla İlişkisi 
79
1. Medeni Haklarla ilişkisi 
79
2. Sosyal Haklarla İlişkisi 
81
3. Ekonomik Haklarla İlişkisi 
84
4. Kültürel Haklarla İlişkisi 
86
IV. KADINLARIN SİYASAL HAKLARI KONUSUNDA ULUSLARARASI POZİTİF
YÜKÜMLÜLÜKLER 
88
A. Pozitif Yükümlülük Kavramı 
88
B. Uluslararası Sözleşmeler ve Kurumsal Mekanizmalar 
90
a. Kadınların Statüsü Komisyonu 
90
b. Birleşmiş Milletler Kadın Birimi 
94
Sözleşmeleri ve Kararları 
100
a. Kadın–Erkek Eşitliği Yönlendirme Komitesi 
107
b. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi 
108
c. Avrupa Konseyi Cinsiyet Eşitliği Çapraz Programı 
112
d. Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi 
115
e. Kadınların Siyasal Temsiline İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmeleri 
120
C. Kadınların Adil Siyasal Temsilini Sağlama Yükümlülüğünün Özneleri 
124
1. Siyasal partiler 
126
2. Yasama Erki 
128
3. Yürütme Erki 
133
V. ARA DEĞERLENDİRME 
136
İKİNCİ BÖLÜM
AVRUPA BİRLİĞİ’NDE KADINLARIN YASAMA VE YÜRÜTME ERKLERİNDE TEMSİLİ
I. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE KADINLARIN SİYASAL HAKLARININ TARİHSEL
GELİŞİMİ 
145
II. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ HAKKINDA TEMEL
SÖZLEŞMESEL ÇERÇEVE 
149
III. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE YASAMA ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
151
A. Kadınların Siyasal Temsiline Yönelik Yasal Düzenlemeler 
152
1. Seçime İlişkin Yasa ve Direktifler 
152
2. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine İlişkin Yasal Çerçeve 
153
B. Avrupa Birliği Parlamentosu Bünyesinde Oluşturulan Toplumsal
Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanmasına İlişkin Kurumsal Mekanizmalar 
158
1. Kadın Hakları ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komitesi 
158
2. Toplumsal Cinsiyet Ana Akımlaştırmasına İlişkin Üyeler Ağı 
160
3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Çeşitlilik İçin Üst Düzey Grup 
161
C. Avrupa Parlamentosu’nun Kadınların Adil Siyasal Temsilini Sağlamak
İçin Aldığı Tedbirler 
162
1. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Perspektifinin Yasama Sürecine
Entegrasyonu 
162
2. İş ve Aile Hayatının Uzlaştırılması: Çalışma Koşulları ve Zaman
Çizelgeleri 
163
IV. AVRUPA BİRLİĞİ’NDE YÜRÜTME ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
164
A. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Konusunda Avrupa Birliği’nin
Yürütme Erki Bünyesinde Oluşturulan Mekanizmalar 
165
1. Kadınlar ve Erkekler İçin Fırsat Eşitliği Danışma Komitesi 
165
2. Toplumsal Cinsiyetin Ana Akımlaştırılması Üst Düzey Grubu 
167
3. Avrupa Cinsiyet Eşitliği Enstitüsü 
168
B. Avrupa Birliği Komisyonu’nun Kadınların Adil Siyasal Temsili
Konusundaki Stratejileri 
171
V. ARA DEĞERLENDİRME 
179
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İSVEÇ’TE KADINLARIN YASAMA VE YÜRÜTME ERKLERİNDE TEMSİLİ
I. İSVEÇ’TE KADINLARIN SİYASAL HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 
185
II. İSVEÇ’TE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİNE İLİŞKİN ULUSLARARASI HUKUK
VE ANAYASAL ÇERÇEVE 
190
A. Uluslararası Hukuk 
190
B. Anayasal Çerçeve 
197
III. İSVEÇ’TE YASAMA ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
199
A. Kadınların Adil Siyasal Temsiline Yönelik Yasal Çerçeve 
200
1. İsveç’te Seçim Yasaları 
200
2. İsveç’te Siyasal Partilere İlişkin Yasalar 
201
3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanmasına İlişkin Yasal Çerçeve 
203
B. Ulusal Parlamento ve Kadınların Adil Siyasal Temsili 
208
1. Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu 
208
2. Kadınların Adil Siyasal Temsilini Sağlamak İçin Alınan Tedbirler 
210
a. Toplumsal Cinsiyet Perspektifinin Yasama Sürecine
Entegrasyonu 
210
b. İş ve Aile Hayatının Uzlaştırılması: Çalışma Koşulları ve Zaman
Çizelgeleri 
212
IV. İSVEÇ’TE SİYASAL PARTİLER VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
214
A. İsveç’te Siyasal Partilerin Kadınların Siyasal Temsiline Yönelik Tutumları 
214
1. Hristiyan Demokratlar 
215
a. Parti Tüzüğü 
215
b. Parti Programları 
216
c. Seçim Beyannameleri 
217
d. Hristiyan Demokratlar ve Kadınların Siyasal Temsili 
220
2. Ilımlı Parti 
222
a. Parti Tüzüğü 
222
b. Parti Programları 
223
c. Seçim Beyannameleri 
225
3. Liberaller 
230
a. Parti Tüzüğü 
230
b. Parti Programları 
231
c. Seçim Beyannameleri 
235
d. Liberaller ve Kadınların Siyasal Temsili 
239
4. Merkez Parti 
241
a. Parti Tüzüğü 
241
b. Parti Programları 
242
c. Seçim Beyannameleri 
243
d. Merkez Parti ve Kadınların Siyasal Temsili 
246
5. Sosyal Demokrat Partisi 
248
a. Parti Tüzüğü 
248
b. Parti Programları 
250
c. Seçim Beyannameleri 
252
d. Sosyal Demokrat Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 
255
B. İsveç’te Siyasal Partilerin Üst Düzey Pozisyonlarında Kadınlar 
258
V. İSVEÇ’TE YÜRÜTME ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
261
A. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Konusunda Oluşturulan
1. Eşitlik Ombudsmanı ve Eşitlik Kurulu 
264
2. Ayrımcılık Ombudsmanı 
266
3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Kurumu 
267
4. İsveç Çalışma Bakanlığı ve Eşitlik Entegrasyonu Projesi 
274
5. İsveç İstatistik Kurumu ve Kadınların Siyasal Temsili 
276
B. İsveç’te Hükümetlerin Kadınların Adil Siyasal Temsili Konusundaki
Stratejileri 
280
1. İsveç Hükümetinin Komite Raporları Bağlamında Belirlediği
Stratejiler 
281
2. İsveç Hükümet Beyanlarında Belirlenen Stratejiler 
293
VI. ARA DEĞERLENDİRME 
298
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
TÜRKİYE’DE KADINLARIN YASAMA VE YÜRÜTME ERKLERİNDE TEMSİLİ
I. TÜRKİYE’DE KADINLARIN SİYASAL HAKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 
309
II. TÜRKİYE’DE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİNE İLİŞKİN ULUSLARARASI
HUKUK VE ANAYASAL ÇERÇEVE 
327
A. Uluslararası Hukuk 
327
B. Anayasal Çerçeve 
333
III. TÜRKİYE’DE YASAMA ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
337
A. Kadınların Adil Siyasal Temsiline Yönelik Yasal Çerçeve 
338
1. Türkiye’de Seçim Kanunları 
338
2. Türkiye’de Siyasal Partilere İlişkin Kanunlar 
340
3. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanmasına İlişkin Yasal Çerçeve 
343
B. Ulusal Parlamento ve Kadınların Adil Siyasal Temsili 
350
1. Ulusal Parlamento Bünyesinde Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin
Sağlanmasına Yönelik Kurumsal Mekanizmalar 
350
a. Kamu Denetçiliği Kurumu 
350
b. Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu 
353
2. Ulusal Parlamentonun Kadınların Adil Siyasal Temsilini Sağlamak
İçin Aldığı Önlemler 
359
a. Toplumsal Cinsiyet Perspektifinin Yasama Sürecine
Entegrasyonu 
359
b. İş ve Aile Hayatının Uzlaştırılması: Çalışma Koşulları ve Zaman
Çizelgeleri 
365
IV. TÜRKİYE’DE SİYASAL PARTİLER VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
367
A. Türkiye’de Siyasal Partilerin Kadınların Siyasal Temsiline Yönelik
Tutumları 
367
1. Adalet ve Kalkınma Partisi 
367
a. Parti Tüzüğü 
367
b. Parti Programları 
369
d. Adalet ve Kalkınma Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 
375
2. Cumhuriyet Halk Partisi 
377
a. Parti Tüzüğü 
377
b. Parti Programları 
380
c. Seçim Beyannameleri 
382
d. Cumhuriyet Halk Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 
384
3. Halkların Demokratik Partisi 
387
a. Parti Tüzüğü 
387
b. Parti Programları 
388
c. Seçim Beyannameleri 
389
d. Halkların Demokratik Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 
391
4. İYİ Parti 
394
a. Parti Tüzüğü 
394
b. Parti Programları 
395
c. Seçim Beyannameleri 
396
d. İYİ Parti ve Kadınların Siyasal Temsili 
397
5. Milliyetçi Hareket Partisi 
399
a. Parti Tüzüğü 
399
b. Parti Programları 
401
c. Seçim Beyannameleri 
402
d. Milliyetçi Hareket Partisi ve Kadınların Siyasal Temsili 
404
B. Türkiye’de Siyasal Partilerin Üst Düzey Pozisyonlarında Kadınlar 
405
V. TÜRKİYE’DE YÜRÜTME ERKİ VE KADINLARIN SİYASAL TEMSİLİ 
409
A. Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Konusunda Oluşturulan
Ulusal Kurumsal Mekanizmalar 
410
1. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü 
414
2. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu 
422
3. Türkiye İstatistik Kurumu ve Kadınların Siyasal Temsili 
427
B. Türkiye’de Yürütmenin Kadınların Adil Siyasal Temsili Konusundaki
Stratejileri 
431
1. Devlet Planlama Teşkilatı’nın Hazırladığı Stratejiler 
431
2. Kalkınma Bakanlığı’nın Hazırladığı Stratejiler 
433
3. Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın Hazırladığı Stratejiler 
436
4. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü’nün Hazırladığı Stratejiler 
439
5. Hükümet Programlarındaki Stratejiler 
443
VI. ARA DEĞERLENDİRME 
446
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME 
463
ÖNERİLER 
479
KAYNAKÇA 
493