Yargısal ve Akademik İçtihatlar Işığında Sermaye Şirketlerinde Ortak, Yönetici ve Kanuni Temsilcilerin Amme Alacaklarından Sorumluluğu Av. Asil Kocaçınar  - Kitap
Yargısal ve Akademik İçtihatlar Işığında

Sermaye Şirketlerinde Ortak, Yönetici ve Kanuni Temsilcilerin Amme Alacaklarından Sorumluluğu

1. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
294
Barkod:
9786253610685
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
890,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Ticari hayatta sermaye şirketlerinin sunduğu "sınırlı sorumluluk" zırhı, söz konusu devletin amme alacakları olduğunda çoğu zaman aşılmaz bir duvar değildir. Kamu hizmetlerinin finansmanını güvence altına alma refleksi, şirket tüzel kişiliğinin aşılarak ortakların, yöneticilerin ve kanuni temsilcilerin şahsi malvarlıklarına yönelinmesine kapı aralamaktadır. Ancak idarenin geniş tahsil yetkisi ile bireyin hukuki güvenliği arasındaki bu hassas sınır, uygulamada sıklıkla bulanıklaşmaktadır.
Çalışma, amme alacaklarının tahsilinde asıl borçlu ile sorumlu kişi arasındaki o ince çizgiyi yargısal içtihatlar ve akademik görüşler ışığında yeniden çizmektedir. VUK m. 10, 6183 sayılı Kanun m. 35 ile mükerrer m. 35 ve 5510 sayılı Kanun m. 88 ekseninde şekillenen, çoğu kez birbirine karıştırılarak usulsüz takiplere yol açan sorumluluk rejimleri; eserde sistematik bir bütünlük içinde ayrıştırılmıştır.
Sadece bir mevzuat derlemesi olmayan bu eser; "şirketten tahsil edilememe" olgusunun ispatı, pay devrinin zaman içindeki etkileri, kusur bağlamı ve rücu mekanizmaları gibi en kritik uyuşmazlık alanlarına derinlemesine bir bakış sunmaktadır. "Kim, hangi sıfatla ve ne ölçüde sorumludur?" sorusuna yalnızca teorik değil, bilhassa ödeme emrine karşı savunma yolları bağlamında stratejik yanıtlar veren bu kitap; avukatlara, mali müşavirlere ve tüm uygulayıcılara güvenilir bir referans kaynağı olmayı amaçlamaktadır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
VUK, 6183 ve 5510 Sayılı Kanunlar Kapsamında Karşılaştırmalı Sorumluluk Rejimleri
.
Pay Devrinin Amme Alacaklarından Sorumluluğa Etkisi
.
Ödeme Emrine Karşı İtiraz Yolları ve İspat Yükünün Dağılımı
.
Asıl Borçlu ve Sorumlu Kişi Ayrımında Fer'i ve Müteselsil Sorumluluk
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
7
Giriş 
21
Bölüm I
TEMEL KAVRAMLAR
A. AMME ALACAĞI KAVRAMI 
23
B. SERMAYE ŞİRKETLERİ VE BAĞLANTILI KAVRAMLAR 
28
1. Sermaye Şirketleri 
28
2. Malvarlıklarının Ayrılığı İlkesi 
28
3. Şirketin Yönetimi, Temsili ve İlzamı 
30
4. Sınırlı Sorumluluk İlkesi 
30
C. 6183 SAYILI KANUN’UN SİSTEMATİĞİ VE AMME ALACAKLARINDA SORUMLULUK SİSTEMİ 
32
D. 5510 SAYILI KANUN’UN AMME ALACAKLARI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ VE SORUMLULUK SİSTEMİ 
37
Bölüm II
AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN GENEL ESASLARI
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ 
47
1. Şirket Tüzel Kişiliğinin Asıl Borçlu Olması 
47
2. Kanundan Doğan Özel Bir Tahsil Sorumluluğu 
48
3. Hukuk Sorumluluğundan Ayrılan Yönleri 
48
4. Borçlu ile Sorumlu Kişi Arasındaki Ayrım 
49
5. İşlem Amacının Sorumluluğun Niteliğine Etkisi 
50
6. Sorumluluğun Tek Tip Bir Kurum Olarak Değerlendirilememesi 
50
7. Kusur Esasına İlişkin Tartışmanın Genel Çerçevesi 
51
B. ASIL BORÇLU VE SORUMLU KİŞİ AYRIMI 
53
1. Asıl Borçlu Kavramı ve Şirket Tüzel Kişiliği 
53
2. Sorumlu Kişinin Borcun Doğrudan Tarafı Olmaması 
54
3. Sorumlu Kişinin Tahsil Sürecindeki Konumu 
55
4. Ayrımın Takip Sırası Bakımından Önemi 
55
5. Ayrımın Ödeme Emri Bakımından Önemi 
56
6. Ayrımın Rücu İlişkisine Etkisi 
56
7. Ayrımın İspat Yükü Bakımından Önemi 
57
C. FER’İ SORUMLULUK, DOĞRUDAN SORUMLULUK VE MÜTESELSİL SORUMLULUK 
58
1. Sorumluluğun Başvuru Sırasına Göre Ayrılması 
58
2. Fer’i Sorumlulukta Asıl Borçluya Başvurma Gerekliliği 
58
3. Doğrudan Sorumlulukta Sorumlu Kişiye Başvuru İmkânı 
59
4. Müteselsil Sorumluluğun Alacaklıya Sağladığı İmkân 
60
5. Sermaye Hissesi Oranında Sorumluluğun Limited Şirket Ortağı Bakımından Özel Niteliği 
61
6. Ayrımın Önemi ve Kavramların Birbirine Karıştırılmasının Doğurduğu Sonuçlar 
62
D. UYGULAYICILAR AÇISINDAN SORUMLULUK REJİMLERİNİN KAYNAKLARI 
62
1. Limited Şirket Ortakları Bakımından 6183 Sayılı Kanun m. 35 
63
2. Kanuni Temsilciler Bakımından 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35 
64
3. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10 
65
4. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88 
66
5. Hükümlerin Birbirinden Ayrılmasının Sistematik Önemi 
69
E. KAMU YARARI İLE HUKUKİ GÜVENLİK ARASINDAKİ DENGE 
69
F. SORUMLULUK VE İSPAT HUKUKU BAĞLANTISI 
72
1. Vergi Hukukunda Gerçek Mahiyet İlkesi ve İspat 
73
2. İdari Yargılama Usulünde Re’sen Araştırma İlkesi 
74
3. Hukuki Dinlenilme Hakkı 
74
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusunun İspatı 
75
5. Ortaklık Sıfatı ve Sermaye Payı Oranının İspatı 
76
6. Kanuni Temsilcilik, Temsil ve İlzam Yetkisinin İspatı 
76
7. Sorumluluk Dönemi ile Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı 
77
8. 5510 Sayılı Kanun M. 88 Bakımından Haklı Sebep ve İspat 
77
9. Ödeme Emri ve İdari İşlem Dosyasının İspat Fonksiyonu 
78
Bölüm III
LİMİTED ŞİRKET ORTAKLARININ AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. GENEL OLARAK LİMİTED ŞİRKET ORTAĞININ KONUMU 
82
B. 6183 SAYILI KANUN M. 35’İN TARİHSEL GELİŞİMİ VE SİSTEM İÇİNDEKİ YERİ 
84
C. SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ 
89
1. Ortaklık Sıfatına Bağlı Kanuni Sorumluluk 
89
2. Kusura Dayanmayan Bir Tahsil Sorumluluğu 
90
3. Fer’i Nitelik ve “Doğrudan Doğruya Sorumluluk” Arasındaki İlişki 
91
4. Sermaye Hissesi Oranında Sınırlanan Sorumluluk 
92
5. Ortağın Asıl Borçlu Değil, Kanuni Sorumlu Olması 
94
D. SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 
96
1. Limited Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Bulunması 
96
2. Alacağın Şirketten Tamamen veya Kısmen Tahsil Edilememesi 
97
3. Alacağın Şirketten Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması 
98
4. Takip Edilen Kişinin İlgili Dönemde Limited Şirket Ortağı Olması 
100
5. Sorumluluğun Sermaye Hissesi Oranında Belirlenmesi 
100
6. Ara Değerlendirme 
101
E. PAY DEVRİ HALİNDE SORUMLULUK 
102
1. Devir Öncesi Amme Alacaklarında Devreden ve Devralanın Sorumluluğu 
102
2. Amme Alacağının Doğduğu ve Ödenmesi Gereken Tarihte Farklı Ortakların Bulunması 
103
3. Pay Devrinin Şirkete ve Üçüncü Kişilere Karşı Hüküm İfade Ettiği An 
105
4. Ara Değerlendirme 
107
F. TAKİP SIRASI VE ÖDEME EMRİ 
107
1. Ortağa Başvurulmadan Önce Şirket Hakkında Takip Yapılması Gerekir 
107
2. Kanuni Temsilci ile Ortak Arasında Öncelik Sıralaması Sorunu 
108
3. Ortağa Ödeme Emri Gönderilmesi, Şirket Tüzel Kişiliğine Ödeme Emri Gönderilmesinden Ayrı Bir Takip İşlemidir 
109
4. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somut Belgelerle Gösterilmelidir 
109
5. Ortağa Gönderilen Ödeme Emrinde Hukuki Sebep Açık Olmalıdır 
110
6. Ödeme Emrine Karşı Koyma Yolları ile Görevli ve Yetkili Mahkeme 
111
7. Ara Değerlendirme 
112
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE ORTAĞIN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALAR 
112
1. İdarenin İspatlaması Gereken İlk Unsur: Limited Şirkete Ait Amme Alacağı 
113
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması 
113
3. Ortaklık Sıfatının ve Pay Oranının İspatı 
114
4. Borcun Doğduğu Dönem ile Ortaklık Döneminin İlişkilendirilmesi 
115
5. Ödeme Emrinin Dayanağının Açık Olması 
116
6. Zamanaşımı, Ödeme, Mahsup ve Yapılandırma Savunmaları 
116
7. İdare ile Ortağın İspat Konumlarının Ayrılması 
117
8. Ara Değerlendirme 
117
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 
118
Bölüm IV
KANUNİ TEMSİLCİLERİN AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU
A. KANUNİ TEMSİLCİ KAVRAMI 
122
B. KANUNİ TEMSİLCİLİK SIFATININ BELİRLENMESİ 
125
1. Anonim Şirketlerde Kanuni Temsilci 
126
2. Limited Şirketlerde Kanuni Temsilci 
127
3. Tüzel Kişi Yönetim Kurulu Üyesi ve Gerçek Kişi Temsilci 
128
4. Temsil ve İlzam Yetkisi 
128
C. KANUNİ TEMSİLCİLERİN SORUMLULUĞUNUN KANUNİ DAYANAKLARI 
131
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10 
131
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Sayılı Kanun Mükerrer m. 35 
132
3. Sosyal Güvenlik Prim Borçlarında 5510 Sayılı Kanun m. 88’in Özel Konumu 
133
4. Vergi Usul Kanunu m. 10 ile 6183 Mükerrer m. 35 Arasındaki İlişki 
134
D. KANUNİ TEMSİLCİ SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ 
136
1. Kanundan Doğan ve Temsil Sıfatına Bağlı Bir Sorumluluk Olması 
136
2. Asıl Borçlu Şirket ile Sorumlu Kanuni Temsilci Arasındaki Ayrım 
137
3. Fer’i Nitelik ve Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluk 
137
4. Tahsil Sorumluluğu mu, Vergi Sorumluluğu mu? 
138
5. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Kusur Sorumluluğu Tartışması 
139
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Kusursuz veya Ağırlaştırılmış Sorumluluk Tartışması 
139
7. Ara Değerlendirme 
140
E. VERGİ USUL KANUNU M. 10 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU 
141
1. Tüzel Kişiye Ait Vergisel Ödevlerin Bulunması 
141
2. Vergisel Ödevlerin Kanuni Temsilci Tarafından Yerine Getirilmemesi 
142
3. Vergi ve Buna Bağlı Alacakların Şirketten Tahsil Edilememesi 
143
4. Kanuni Temsilcinin Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ 
144
5. Kanuni Temsilcinin Rücu Hakkı 
145
6. Ara Değerlendirme 
146
F. 6183 MÜKERRER M. 35 KAPSAMINDA KANUNİ TEMSİLCİNİN SORUMLULUĞU 
146
1. Uygulama Alanı 
146
2. Tüzel Kişinin Malvarlığından Tahsil Edilememesi veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması 
147
3. Kanuni Temsilcinin Şahsi Malvarlığıyla Sorumluluğu 
148
4. Kusursuz Sorumluluk Tartışması 
149
5. Rücu Hakkı 
150
6. Ara Değerlendirme 
151
G. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI 
151
1. Temsilcilik Sıfatının Başlangıcı ve Sona Ermesi 
151
2. Borcun Doğduğu Dönem ile Vergiyi Doğuran Olayın Önemi 
152
3. Tahakkuk Tarihi, Vade Tarihi ve Ödeme Yükümlülüğü 
153
4. Sonradan Kesinleşen Borçlar Bakımından Dönem Sorunu 
153
5. Tasfiye ve Terkin Sonrası Sorumluluk 
154
H. TAKİPTE ÖNCELİK SIRASI, ÖDEME EMRİ VE ÖDEME EMRİNE KARŞI KOYMA YOLLARI 
155
1. Öncelikle Asıl Borçlu Şirketin Takip Edilmesi Gerekir 
155
2. Şirketten Tahsil Edilememe Olgusu Somutlaştırılmalıdır 
155
3. Kanuni Temsilciye Ödeme Emri Gönderilmesi 
156
4. Ödeme Emrinde Hukuki Dayanak Açıkça Gösterilmelidir 
157
5. Ödeme Emrine Karşı İleri Sürülebilecek İtirazlar 
158
a. Takip Konusu Alacağın Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği 
158
b. Takip Edilen Kişinin Kanuni Temsilci Olmadığı 
158
c. Borcun Temsilcilik Dönemine Ait Olmadığı 
159
d. Vergi Usul Kanunu M. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlal Edilmediği 
159
e. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının Belirsiz Olduğu 
159
f. Borcun Kısmen veya Tamamen Ödendiği, Mahsup Edildiği ya da Yapılandırıldığı 
160
g. Zamanaşımı 
160
h. Vergi Cezası ve Fer’iler Bakımından Sorumluluğun Kapsamı 
160
6. Dava Açılması ve Yargısal Denetimin Kapsamı 
160
7. Ara Değerlendirme 
161
İ. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME VE KANUNİ TEMSİLCİNİN SAVUNMALARI 
161
1. İdarenin Şirket Adına Amme Alacağını ve Alacağın Türünü Ortaya Koyması Gerekir 
162
2. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması İspatlanmalıdır 
162
3. Kanuni Temsilcilik Sıfatı ve Temsil Yetkisi İspatlanmalıdır 
163
4. Temsil Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ Kurulmalıdır 
164
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödevlerin İhlali Ayrıca Değerlendirilmelidir 
164
6. 6183 Mükerrer m. 35 Bakımından Takip Şartları Ayrıca Denetlenmelidir 
165
7. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı Savunmaları 
165
8. Ödeme Emrinin Dayanağının Belirsizliği Savunması 
166
9. İdare ile Kanuni Temsilcinin İspat Konumlarının Ayrılması 
166
10. Ara Değerlendirme 
167
J. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 
167
Bölüm V
ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME
A. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYESİNİN HUKUKİ KONUMU 
170
1. Yönetim Kurulunun Organ Niteliği 
171
2. Pay Sahipliği ile Yönetim Kurulu Üyeliğinin Ayrılması 
172
3. Yönetim ve Temsil Yetkisinin Devri 
173
4. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı 
174
B. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU 
175
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10’un Uygulanması 
176
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Alacaklarda 6183 Mükerrer m. 35 
177
3. Temsil Yetkisinin Devredildiği Hallerde Sorumluluk 
178
4. Yönetim Kurulu Üyeliğinin Sona Ermesi ve Dönemsel Sorumluluk 
180
C. TÜZEL KİŞİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE GERÇEK KİŞİ TEMSİLCİ 
181
1. Tüzel Kişinin Yönetim Kurulu Üyesi Olabilmesi 
182
2. Tüzel Kişi Adına Tescil Edilen Gerçek Kişinin Konumu 
183
3. Vergisel ve Amme Alacağı Sorumluluğunun Kime Yöneltileceği 
184
4. Yönetim Kurulu Üyesi Tüzel Kişinin Gerçek Kişi Temsilcisi Özelinde İspat Sorunu 
185
D. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRÜNÜN HUKUKİ KONUMU 
187
1. Müdürlük Sıfatı ve Şirketin Yönetimi 
187
2. Ortak Sıfatını Haiz Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı 
188
3. Birden Fazla Müdür Bulunması 
189
4. Tüzel Kişi Müdür Meselesi 
190
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN VERGİ VE DİĞER AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUĞU 
191
1. Vergi ve Vergiye Bağlı Alacaklarda Vergi Usul Kanunu m. 10 
192
2. Vergi Usul Kanunu Kapsamı Dışındaki Amme Alacaklarında 6183 Mükerrer
m. 35 
193
3. Müdürlük Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağ 
195
4. Limited Şirket Ortağı Olan Müdürün Çifte Sıfatı 
196
F. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ VE LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİNİN SOSYAL GÜVENLİK PRİM BORÇLARI BAKIMINDAN KONUMU 
198
1. Anonim Şirket Yönetim Kurulu Üyelerinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Yeri 
198
2. Limited Şirket Müdürünün Üst Düzey Yönetici, Yetkili ve Kanuni Temsilci Sıfatının 5510 Sayılı Kanun’un 88. Maddesi Açısından Değerlendirilmesi 
199
3. 5510 Sayılı Kanun m. 88’e İlişkin Ayrıntılı İncelemenin Sonraki Bölüme Bırakılması 
200
G. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN ÖZEL DEĞERLENDİRME 
201
1. Yönetim Kurulu Üyeliği veya Müdürlük Sıfatının İspatı 
201
2. Temsil ve İlzam Yetkisinin Kapsamı ile Yetki Devrinin İspatı 
202
3. Görev Dönemi ile Borç Dönemi Arasındaki Bağın İspatı 
203
4. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının İspatı 
203
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin İspatı 
204
6. Ödeme Emrinin Dayanağının ve Takip Sıfatının Belirli Olması 
205
7. Sorumlu Kişinin İleri Sürebileceği Başlıca Savunmalar 
205
a. Yalnızca Pay Sahibi veya Ortak Olunduğu, Yönetici/Müdür/Kanuni Temsilci Sıfatının Bulunmadığı 
205
b. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Başka Kişilere Devredildiği 
205
c. İcracı Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu 
206
d. Müdürlük veya Yönetim Kurulu Üyeliğinin Borç Döneminde Bulunmadığı 
206
e. Borcun Kendi Görev Dönemiyle İlişkilendirilemediği 
206
f. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Gerçekleşmediği 
206
g. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlalinin Bulunmadığı 
207
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu 
207
i. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Zamanaşımına Uğradığı 
207
8. Ara Değerlendirme 
207
H. BÖLÜME DAİR DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 
208
Bölüm VI
5510 SAYILI KANUN KAPSAMINDA
SGK PRİM BORÇLARINDAN SORUMLULUK
A. SGK PRİM BORÇLARININ AMME ALACAĞI NİTELİĞİ VE 6183 SAYILI KANUN İLE İLİŞKİSİ 
213
1. Prim ve Diğer Kurum Alacaklarının Amme Alacağı Sayılması 
214
2. 6183 Sayılı Kanun’a Yapılan Atfın Kapsamı 
214
3. Takip Usulü ile Sorumluluk Rejiminin Ayrılması 
215
B. 5510 SAYILI KANUN M. 88’İN SORUMLULUK SİSTEMİ 
216
1. İşverenin Prim Ödeme Yükümlülüğü 
217
2. Prim Borcunun Süresinde Ödenmemesi 
218
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Aranmaması 
218
4. İşverenle Birlikte Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk 
220
C. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLU TUTULABİLECEK KİŞİLER 
221
1. Kamu İdarelerinde Tahakkuk ve Tediye ile Görevli Kamu Görevlileri 
221
2. Şirket Yönetim Kurulu Üyeleri 
222
3. Üst Düzey Yönetici Kavramı 
222
4. Yetkili Kavramı 
223
5. Kanuni Temsilciler 
224
6. İşveren Vekili, Alt İşveren ve Geçici İş İlişkisiyle Bağlantı 
225
D. ANONİM ŞİRKET YÖNETİM KURULU ÜYELERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88 
226
1. Yönetim Kurulu Üyesinin Kanunda Açıkça Sayılması 
226
2. Temsil ve İlzam Yetkisi Bulunmayan Yönetim Kurulu Üyesinin Durumu 
227
3. İcracı Olan ve Olmayan Yönetim Kurulu Üyesi Ayrımı 
228
4. Yönetim Kurulu Üyeliği Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ 
229
5. Ara Değerlendirme 
230
E. LİMİTED ŞİRKET MÜDÜRLERİ BAKIMINDAN 5510 SAYILI KANUN M. 88 
231
1. Müdürün Kanuni Temsilci ve Üst Düzey Yönetici Sıfatı 
231
2. Ortak Müdür ve Dışarıdan Müdür Ayrımı 
232
3. Birden Fazla Müdür Bulunması 
233
4. Müdürlük Dönemi ile Prim Borcu Dönemi Arasındaki Bağ 
234
F. “HAKLI BİR SEBEP OLMAKSIZIN” İBARESİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 
235
1. Haklı Sebep Kavramının Kanunda Tanımlanmamış Olması 
235
2. Haklı Sebebin Kusur Sorumluluğu ile İlişkisi 
236
3. Haklı Sebebin Sorumluluğu Sınırlayan Menfi Şart Olarak Değerlendirilmesi 
237
4. Haklı Sebep Sayılabilecek Haller 
238
a. Mücbir Sebep ve Olağanüstü Objektif Engeller 
238
b. İflasın Ertelenmesi ve Takip Yasağı 
239
c. Konkordato Geçici veya Kesin Mühleti 
239
d. Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması ve Fiili Müdahale İmkânının Bulunmaması 
240
5. Her Ekonomik Güçlüğün Haklı Sebep Sayılamaması 
241
G. 5510 SAYILI KANUN M. 88 KAPSAMINDA SORUMLULUĞUN HUKUKİ NİTELİĞİ 
242
1. Klasik Kusur Sorumluluğu Olmaması 
242
2. Fer’i Sorumluluktan Ayrılması 
243
3. Müşterek ve Müteselsil Sorumluluk Niteliği 
244
4. Haklı Sebep ile Sınırlandırılmış Ağırlaştırılmış Kamu Alacağı Sorumluluğu 
244
H. SORUMLULUĞUN DÖNEM BAKIMINDAN SINIRLANDIRILMASI 
245
1. Prim Borcunun Ait Olduğu Ay veya Dönem 
246
2. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Dönemi 
247
3. Sonradan Tespit Edilen Prim Borçları 
247
4. Görevde Olunmayan Döneme Ait Prim Borçları 
248
İ. TAKİP USULÜ, ÖDEME EMRİ VE KARŞI KOYMA YOLLARI 
250
1. SGK Prim Borçlarının 6183 Rejimiyle Takibi 
250
2. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanak 
251
3. Borç Dönemleri ve Prim Kalemlerinin Gösterilmesi 
251
4. Ödeme Emrine Karşı Başvuru, Süreler ve Görevli Mahkeme 
252
5. Sorumlu Kişinin Ödeme Emrine Karşı İleri Sürebileceği Savunmalar 
254
a. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88 Kapsamındaki Sorumlu Kişilerden Olmadığı 
254
b. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük veya Yetkililik Sıfatının Borç Döneminde Bulunmadığı 
254
c. Prim Borcunun Kendi Görev ve Yetki Alanıyla İlişkilendirilemediği 
255
d. Temsil ve İlzam Yetkisinin Bulunmadığı veya Yetkinin Başka Kişilere Bırakıldığı 
255
e. İcracı Olmayan veya Şekli Yönetim Kurulu Üyesi Olunduğu 
256
f. Haklı Sebep Bulunduğu 
256
g. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı veya Sonradan Tespit Edilen Borcun Yanlış Döneme Bağlandığı 
256
h. Ödeme Emrinde Sıfat ve Hukuki Dayanağın Belirsiz Olduğu 
257
i. Borç Kalemlerinin ve Dönemlerinin Belirsiz Olduğu 
257
j. Borcun Ödendiği, Mahsup Edildiği, Yapılandırıldığı veya Terkin Edildiği 
258
k. Zamanaşımı Savunması 
258
l. İdari Para Cezaları Bakımından Usul ve Görevli Mahkeme İtirazları 
258
J. İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME 
259
1. Prim veya Diğer Kurum Alacağının Varlığının İspatı 
259
2. Borcun Ait Olduğu Dönemin İspatı 
260
3. Borcun Süresinde Ödenmediğinin İspatı 
260
4. Takip Edilen Kişinin 5510 Sayılı Kanun m. 88’de Sayılan Kişilerden Olduğunun İspatı 
260
5. Yönetim Kurulu Üyeliği, Müdürlük, Üst Düzey Yöneticilik, Yetkililik veya Kanuni Temsilcilik Sıfatının İspatı 
261
6. Ödeme Emrinin Hukuki Dayanağının İspatı 
262
7. Borç Kalemlerinin İspatı 
262
8. Haklı Sebep İddiasının İspat Hukuku Bakımından Konumu 
263
K. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 
263
Bölüm VII
İSPAT HUKUKU BAKIMINDAN GENEL DEĞERLENDİRME
A. AMME ALACAKLARINDAN SORUMLULUKTA İSPATIN İŞLEVİ 
265
B. İDARENİN İSPATLAMASI GEREKEN ORTAK UNSURLAR 
266
1. Asıl Borçlu Şirkete Ait Bir Amme Alacağının Varlığı 
267
2. Alacağın Hukuki Niteliği ve Uygulanacak Sorumluluk Rejimi 
267
3. Takip Edilen Kişinin Hukuki Sıfatı 
267
4. Sıfatın İlgili Dönemde Mevcut Olduğu 
268
5. Borcun Ait Olduğu Dönem ile Sorumluluk Dönemi Arasındaki Bağ 
268
6. Şirketten Tahsil Edilememe veya Tahsil Edilemeyeceğinin Anlaşılması 
268
7. Özel Sorumluluk Şartları 
269
C. SORUMLU KİŞİNİN İLERİ SÜREBİLECEĞİ SAVUNMALARIN İSPAT BOYUTU 
269
1. Sıfatın Bulunmadığına veya Sona Erdiğine İlişkin Savunmalar 
270
2. Borcun Kendi Dönemine Ait Olmadığı Savunması 
270
3. Şirketten Tahsil Edilememe Şartının Oluşmadığı Savunması 
270
4. Yetki ve Müdahale İmkânının Bulunmadığı Savunması 
271
5. Vergi Usul Kanunu m. 10 Bakımından Vergisel Ödev İhlali Bulunmadığı Savunması 
271
6. 5510 m. 88 Bakımından Haklı Sebep Savunması 
271
D. ÖDEME EMRİ, İŞLEM DOSYASI VE İSPAT ARAÇLARI 
272
1. Ödeme Emrinin Sorumluluğu Somutlaştıran İşlem Olması 
272
2. Hukuki Dayanağın Açık Gösterilmesi 
272
3. Borç Kalemleri ve Dönemlerin Ayrıştırılması 
273
4. İşlem Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler 
273
5. Uygulama Örneği 
274
E. İSPAT YÜKÜNÜN DAĞILIMI 
274
1. Sorumluluğu Kuran Vakıaların İdare Tarafından Ortaya Konulması 
275
2. Sorumluluğu Ortadan Kaldıran veya Sınırlandıran Vakıaların Sorumlu Kişi Tarafından Somutlaştırılması 
275
3. Re’sen Araştırma İlkesinin İdarenin İspat Yükünü Ortadan Kaldırmaması 
276
4. Belirsizliğin Kimin Aleyhine Değerlendirileceği Sorunu 
276
F. YARGISAL DENETİMİN KAPSAMI 
277
1. Yargısal Denetimin Sadece Borcun Varlığıyla Sınırlı Olmaması 
277
2. Ödeme Emrinin Maddi ve Hukuki Sebebinin Denetlenmesi 
278
3. Sorumluluk Rejimlerinin Birbirine Karıştırılmasının Yargısal Denetimde Doğurduğu Sorunlar 
278
G. DEĞERLENDİRME VE ARA SONUÇ 
279
Sonuç ve Değerlendirmeler 
281
Kaynakça 
287
Kavram Dizini 
289
Özgeçmiş 
293