YARGI ETİĞİNİN ANAYASAL VE DEMOKRATİK TEMELLERİ
1.2. KUVVETLER AYRILIĞI İLKESİ
34
1.3. YARGI ERKİ VE TOPLUMSAL İŞLEVİ
36
1.3.2. Anayasal İlkeler
37
1.3.3.2. Adil Yargılanma Hakkı
43
2.4. ETİK, AHLAK VE MESLEK ETİĞİ KAVRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
62
2.5. HUKUK, AHLAK VE ETİK İLİŞKİSİ
64
2.6. HUKUK ETİĞİ, YARGI ETİĞİ, HUKUKÇU ETİĞİ VE ADALET MESLEK ETİĞİ
2.6.4. Adalet Meslek Etiği
69
OKUM PARÇASI 3: FELSEFİ ETİKTEN MESLEK ETİĞİNE
71
YARGI ETİĞİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ VE MEDENİYET BOYUTU
3.2.1. Hz. Ömer’in Yargıç Atama Yazısı
76
3.2.2. Hâkimlik Etiği Eserleri
79
3.2.3. Müslüman Düşünürlerin Eserleri
82
3.2.3.1. Mevlâna: Mesnevi
82
3.2.3.4. İbn Haldun: Mukaddime
90
3.2.4. Osmanlı Türkiyesi ve Mecelle
95
3.2.4.1. La Fontaine’in Fransız ve Türk Yargı Etiği Karşılaştırması
99
3.2.4.2. Bangalor Yargı Etiği İlkelerinin Yorumunda Yer Alan
İslam Hukuku Bölümü Yargı Etiği Bölümü
104
ULUSLARARASI DÜZENLEMELER
4.2. ULUSLARARASI YARGI ETİĞİ BELGELERİ
113
4.2.1. Bangalor Yargı Etiği İlkeleri (BM/2003)
113
4.2.1.2. Hazırlık Süreci
113
4.2.1.3. Dayanak Belgeler
114
4.2.1.4. Amaç ve Gerekçe
114
4.2.1.6. Bangalor Yargı Etiği İlkelerinin Yorumu
119
4.2.1.7. Bangalor Yargı Etiği İlkeleri Bağlamında Güncel Gelişmeler
120
4.2.2. Budapeşte İlkeleri (Savcılar İçin Etik ve Davranış Biçimlerine
İlişkin Avrupa Esasları) (AK/2005)
126
4.2.2.2. Hukuki Dayanaklar
127
4.2.2.3. Belgenin Teleolojik (Amaçsal) Analizi ve Felsefesi
127
4.2.2.4. İlkelerin Sistematiği
128
4.2.1.5. Temel Değerler
129
4.2.1.6. Savcılık Etiğinde Güncel Tartışmalar ve Yorumlar
129
4.2.3. Havana Kuralları: Avukatların Rolüne Dair Temel Prensipler
4.2.3.2. Hazırlanışı ve Normatif Niteliği
133
4.2.3.4. Amaç ve Gerekçe
134
4.2.3.5. Havana Kuralları’nın Sistematiği
135
4.2.3.6. Avukatların Görev ve Sorumlulukları
135
4.2.3.7. Modern Yargı Etiği Bağlamında Yeni Riskler
136
ULUSAL DÜZEYDEKİ BELGELER
5.2. TÜRK YARGI ETİĞİ BİLDİRGESİ (TÜYEB)
141
5.2.1. Kapsam ve Kapsanan Yargı Mensupları
141
5.2.2. Hazırlanış Süreci ve Kurumsal Çerçeve
142
5.2.3. Kavramsal ve Tarihsel Dayanaklar
143
5.2.4. Amaç ve Gerekçe
144
5.2.5. Sistematik ve İçerik Yapısı
145
5.2.6. Uygulama Mekanizması ve Danışma İşlevi
146
5.2.7. TÜYEB Kapsamında Sosyal Medya Kullanım Rehberi
148
5.2.8. Türk Yargı Etiği Bildirgesi Rehberi (2025)
151
5.2.8.1. Giriş ve Amaç
151
5.2.8.2. Hazırlık Süreci ve Kaynaklar
151
5.8.2.3. Uluslararası Referans Belgeler
152
5.8.2.4. Tarihî ve Kültürel Kaynaklar
152
5.8.2.5. Rehberin Kapsamı ve Sistematiği
152
5.8.2.5. Etik İlkelerin Önemi
153
5.3. YARGITAY YARGI ETİĞİ İLKELERİ (YBGK/2017)
153
5.3.4. Amaç ve Gerekçesi
155
5.3.5.1. Değer–İlke–Kural Hiyerarşisi
157
5.3.5.2. Bangalor İlkeleriyle Benzerlik
157
5.3.6. Danışma Mekanizması ve Kurumsal Yapı
158
5.3.6.1. Yargı Etiği Danışma Kurulu
158
5.3.6.2. Kurulun Görev ve Yetkileri
159
5.3.6.3. Yargıtay Cumhuriyet Savcıları Bakımından Etki Alanı
159
5.3.6.4. Örnek Kararlar
160
5.4. YARGITAY CUMHURİYET SAVCILARI ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ (YCB/2017)
163
5.4.3. Amaç ve Gerekçe
164
5.4.4.1. Mesleki Davranışlar
165
5.4.4.2. Bağımsızlık ve Tarafsızlık
166
5.4.4.3. Ceza Yargılamasında Davranışlar
167
5.4.4.4. Özel Yaşamda Davranışlar
168
5.5. TÜRKİYE BAROLAR BİRLİĞİ MESLEK KURALLARI (TBBB/1971)
168
5.5.1. Kapsam ve Niteliği
168
5.5.2. Hazırlanışı ve Hukuksal Dayanak
169
5.5.3. Sistematik Yapısı
169
5.5.4. Etik İlkeler Açısından Değerlendirme ve Güncel Yaklaşımlar
170
TÜRK YARGI ETİĞİ BİLDİRGESİNİN YORUMU
6.2. BİLDİRGENİN YORUMLANMASI
178
6.3. BAŞLIK VE BAŞLANGIÇ
179
6.4. ETİK DEĞER, İLKE VE DAVRANIŞ KURALLARI
184
6.4.1. İnsan Onuru, İnsan Hakları ve Eşitlik
185
6.4.4. Dürüstlük ve Tutarlılık
218
6.4.7. Mesleğe Yaraşırlık
240
6.4.8. Yetkinlik ve Özen
255
6.5. BİLDİRGENİN BAĞLAYICILIĞI VE TAAHHÜT
266
ALGORİTMİK ADALET VE YARGI ETİĞİ
7.1. GİRİŞ: YARGIDA YAPAY ZEKANIN YÜKSELİŞİ
269
7.2. KAVRAMSAL ÇERÇEVE: ALGORİTMİK ADALET VE ALGORİTMİK ÖNYARGI
7.2.1. Algoritmik Adalet
270
7.2.2. Algoritmik Önyargı Sorunu
270
7.3. ULUSLARARASI DÜZENLEMELER
271
7.3.1. Avrupa Konseyi CEPEJ Etik Şartı
271
7.3.2. Avrupa Parlamentosu Kararı
273
7.3.3. AB Yapay Zekâ Yasası
273
7.3.4. UNESCO Mahkemelerde ve Yargı Organlarında Yapay Zeka
Sistemlerinin Kullanımına İlişkin Kılavuzlar
277
7.4. YARGIDA YAPAY ZEKA KULLANIMININ ETİK BOYUTLARI
280
7.4.1. Gizlilik ve Veri Güvenliği
280
7.4.2. Gerekçelendirme Sorumluluğu
280
7.4.3. Şeffaflık ve Açıklanabilirlik
281
7.4.4. Adaletsizliğin Matematiği: İmkansızlık Teoremi
282
7.5. YARDIMCI MI, ALTERNATİF MI: KAVRAMSAL TARTIŞMA
283
7.5.1. Üç Düzeyli Kullanım Modeli
283
7.5.2. Yardımcı Yapay Zeka Yaklaşımı
283
7.5.3. Alternatif Yapay Zeka Yaklaşımının Riskleri
284
7.5.4. Bir Robot Tarafından İnsan Haklarının Korunması Mümkün mü?
284
7.6. CEZA ADALETİNDE YAPAY ZEKA KULLANIMI
285
7.7. HUKUK MESLEKLERİNDE YAPAY ZEKA KULLANIMI
285
Yapay Zeka Halüsinasyonları ve Mesleki Sorumluluk
286
7.8. KARŞILAŞTIRMALI UYGULAMALAR
287
7.8.1. Çin: Yapay Zeka Yargıcı Deneyimi
287
7.8.2. ABD: Federal Yargı Sistemi
288
7.8.3. Türkiye'de Gelişmeler
289
7.9. KAMUSAL ALGI VE TOPLUMSAL KABUL
290
7.10. SONUÇ VE ÖNERİLER
291
7.10.1. Yardımcı Modelin Benimsenmesi
291
7.10.2. Etik Çerçevenin Oluşturulması
291
7.10.3. Eğitim ve Farkındalık
292
7.10.4. Yasal Düzenleme İhtiyacı
292
EK 2: ULUSLARARASI ETİK KODLARDAN ÖRNEKLER
308
2.1. Fransa Hâkim ve Savcılık Yüksek Kurulu Hâkim ve Savcıların Etik
(Deontolojik) Ödevleri Derlemesi
308
2.2. Kanada Québec Hâkim ve Savcılık Etik Kodu (Kuralları) (Adli Yargı
2.3. Belçika Yargı Yüksek Kurulu Hâkim ve Savcılık Rehberi: İlkeler,
2.4. İsviçre Hâkim Savcılar Birliği Etik Komisyonu Hakimler İçin Geçerli
YAZARIN YAYINLANMIŞ ESERLERİ
317