Yapay Zekanın İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukuna Etkileri Bensu Uğurlu  - Kitap

Yapay Zekanın İş Sağlığı ve Güvenliği Hukukuna Etkileri

1. Baskı, 
Mayıs 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
188
Barkod:
9786253778583
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
480,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Sistemler otonomi seviyeleri arttıkça, kullanıcılarının elindeki basit birer araç olmaktan gittikçe uzaklaşmaktadır. Sistemlerin kullanıcılarının etkisi olmadan aldığı kararlar çeşitli hukuki tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Sistemlerin zarara sebep olması hâlinde kimin sorumlu tutulacağı çözüme kavuşturulması gereken bir sorundur. Doktrinde çeşitli görüşler bulunmaktadır; bunlar yapay zekâyı kullanan kişinin sorumlu olması, otonom sistemin kendisinin sorumlu olması, ürün sorumluluğu çerçevesinde üreticinin sorumlu olması ve Avrupa Birliği 2022 tarihli Yapay Zekâ Sorumluluk Tüzüğü taslağında yer verilen hafifletilmiş ispat yükü içeren sorumluluk modelinin uygulanmasıdır.
Yapay zekâ sistemlerinin hukuki statüsü olmadığından kendilerinin sorumlu tutulması mümkün değildir. Sorumluluğu kullanıcıya isnat etmek de otonomi seviyesi neticesinde kullanıcısından bağımsız hareket edebilen sistemler için zaman zaman hakkaniyete aykırı sonuçlar verebilmektedir. Zira artık sistemler kullanıcısının hiçbir kusuru olmadan da zarara sebep olma potansiyeline sahiptirler. Bu durumda da mevcut kusursuz sorumluluk hükümleri insanlar esas alınarak düzenlendiğinden sorumluluğu kullanıcıya isnat etmekte yetersiz kalmaktadır.
Bu bağlamda çalışmamızda detaylıca incelenecek olan ürün sorumluluğu en uygun çözüm olarak görülmektedir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Yapay Zekâ
.
İş Sağlığı ve Güvenliğinde Yapay Zekâ Kullanımı
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
TEŞEKKÜR 
7
İÇİNDEKİLER 
9
KISALTMALAR 
13
GİRİŞ 
15
Birinci Bölüm
YAPAY ZEKÂ
I. GENEL OLARAK YAPAY ZEK 
19
A. Yapay Zekânın Tanımı 
19
B. Yapay Zekânın Tarihçesi 
21
C. Yapay Zekâya İlişkin Sınıflandırmalar 
26
1. Dar Yapay Zekâ 
27
2. Genel Yapay Zekâ 
27
3. Süper Yapay Zekâ 
28
D. Makine Öğrenimi 
28
1. Makine Öğrenimi 
28
a. Gözetimli Öğrenme 
30
aa. Sınıflandırma 
31
bb. Regresyon 
32
b. Gözetimsiz Öğrenme 
32
aa. Kümeleme 
33
bb. Boyut İndirgeme 
33
c. Pekiştirmeli Öğrenme 
33
2. Yapay Sinir Ağları 
34
3. Derin Öğrenme 
36
II. OTONOMİ KAVRAMI VE OTONOM YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİ 
39
A. Ajan ve Otonomi Kavramları 
39
B. Otonom Sistemlerin Avantajları ve Dezavantajları 
40
C. Otonom Yapay Zekâ Sistemlerinin Tarihçesi 
41
D. Yapay Zekâ Sistemlerinin Yol Açtığı Ahlaki ve Hukuki Sorunlar 
43
1. Etik Değerler Bakımından İnceleme 
43
2. Hukuki İşlemler Açısından Yapay Zekâ Sistemlerinin Özellikle De Otonom
Sistemlerin Meydana Getirdiği Hukuki Tartışmalar 
45
a. İrade Beyanı 
46
b. İrade Beyanının Unsurları 
46
c. Elektronik Ortamdaki İrade Beyanları 
47
aa. Elektronik Sistemler Aracılığıyla İletilen İrade Beyanları 
47
bb. Otomatik Sistemler Tarafından Oluşturulan İrade Beyanları 
48
cc. Otonom Sistemlerin İrade Beyanları 
49
d. Otonom Sistemlerin Beyanlarının Kullanıcıya İsnat Problemi 
50
aa. Temsil Teorisi 
50
bb. Ulak Teorisi 
51
cc. Güven Teorisi 
52
dd. Açığa İmza Teorisi 
52
e. Otonom Sistemin Ortaya Koyduğu Beyanın Hukuki Sonucu 
53
3. Yapay Zekânın Hukuki Sorumluluğu ve Hukuki Statüsü 
54
İkinci Bölüm
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI
I. Genel Olarak Türk Hukuku’nda İş Sağlığı ve Güvenliği 
55
II. İŞVERENİN GENEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
57
III. RİSK İLKELERİ 
60
IV. BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK GELİŞMELERE UYUM SAĞLAMA
YÜKÜMLÜLÜĞÜ KAPSAMINDA YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ İŞ SAĞLIĞI VE
GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ ALINMASI 
61
V. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE GENEL OLARAK
YAPAY ZEKÂ KULLANIMI 
63
A. Nesnelerin İnterneti (Iot) 
64
B. Artırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) 
65
C. Bulut Bilişim 
65
D. Tehlikeli İşlerde Robot Kullanımı 
66
E. Büyük Veri Analizi 
66
VI. YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ÖNLEMLERİ 
66
A. Dışiskeletler 
66
1. Dışiskeletlerin Dezavantajları 
70
2. İşverenin İş Kazası ve Meslek Hastalıklarını Önlemesi Yükümlülüğü
Bakımından Dışiskeletler 
73
B. İşyerinde Bilgisayarlı Görü Aracılığıyla İş Sağlığı ve Güvenliğinin Sağlanması 
73
1. Bilgisayar Görüsü 
73
2. İş Sağlığı ve Güvenliğinde Bilgisayar Görüsü 
74
3. Bilgisayar Görüsünün Faydaları 
75
4. Kullanılan Görüntü İşleme Metodları 
76
a. Nesne Tanıma 
77
b. Nesne Sınıflandırma 
78
c. Nesne İzleme 
78
d. Eylem Tanıma 
79
5. Bilgisayar Görüsünde Kullanılan İzleme Yaklaşımları 
80
a. Sahne Tabanlı İzleme 
80
b. Konum Tabanlı İzleme 
81
c. Eylem Tabanlı İzleme 
81
6. Risk Değerlendirmesi ve İşverenin Bu Kapsamdaki Yükümlülüklerini
Yerine Getirmesi Bakımından Bilgisayar Görüsü 
81
7. Ramak Kala Olayların Bilgisayar Görüsü ile Tespiti 
84
a. Ramak Kala Kavramı ve Hukuki Niteliği 
84
b. Bilgisayar Görüsünün Ramak Kala Olay Tespitindeki Rolü 
85
8. Risk Değerlendirmesinin Bilgisayar Görüsü Sistemleri ile Yapılmasında
Meydana Gelen Sorunlar 
87
9. Bilgisayar Görüsü Kullanımının Dezavantajları 
90
10. Mevcut Uygulamalar 
93
11. Hukuki Değerlendirmemiz 
94
C. Meslek Hastalıklarının Yapay Zekâ ile Teşhis Edilmesi 
95
1. Göğüs Röntgenlerinde (Grt) Yapay Sinir Ağları Kullanarak Arka Plan
Gürültüsünün Azaltılması 
99
2. Doku Dışı Analizi 
99
3. Derin Öğrenme Yöntemleri ile Pnömokonyozun Klinik Öncesi Evre
Sınıflandırması 
100
4. Bilgisayarlı Tomografi (Bt) Görüntü Sınıflandırması 
101
5. Yapay Zekâ ile Meslek Hastalığı Tanısının Faydaları 
101
6. Yapay Zekâ Sistemleri ile Sağlık Profesyonellerinin Karşılaştırılması 
102
7. Hukuki Değerlendirme ve Kanaatimiz 
103
D. Giyilebilir Teknolojiler 
104
E. Yapay Zekâ Aracılığıyla İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri Verilmesi 
108
VII. KİŞİSEL VERİLERİ KORUMA HUKUKU AÇISINDAN İŞYERİNDE YAPAY
ZEKÂ İLE VERİ TOPLAMA 
109
A. Bilgilendirme Yükümlülüğü 
113
B. Kvkk Madde 4 Bağlamında Veri İşleme İlke ve Kuralları 
116
C. Rıza 
119
D. Kamerayla İzleme ve Konum Takibi Yapılmasına Özgü Bir İnceleme 
122
E. İşçinin Hakları 
123
1. Erişim Hakkı 
123
2. İtiraz Hakkı 
123
F. Yaptırımlar 
125
VIII.İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI AMACIYLA KULLANILAN
YAPAY ZEKÂ SİSTEMLERİNİN ZARARA SEBEP OLMASI HÂLİNDE
SORUMLULUK 
128
A. Otonom Sistemin Bizzat Sorumluluğu 
132
B. Kullanıcının Sorumluluğu 
132
1. Kullanıcının Sözleşmeden Doğan Sorumluluğu 
133
2. Sözleşme Dışı Sorumluluk 
134
a. Kusur Sorumluluğu 
134
b. Kusursuz Sorumluluk Hâlleri 
135
aa. İstihdam Edenin Sorumluluğu 
135
bb. Hayvan Bulunduranın Sorumluluğu 
136
cc. Ev Başkanının Sorumluluğu 
137
dd. Yapı Malikinin Sorumluluğu 
137
ee. Genel Tehlike Sorumluluğu 
138
C. Ürün Sorumluluğu 
139
1. Genel Olarak Ürün Sorumluluğu 
139
a. Ürün Kavramı 
139
b. Ayıp Kavramı 
141
c. Sorumluluğun Süjesi 
142
d. Sorumluluktan Kaçış 
143
2. Yapay Zekâ Sistemlerinde Ürün Sorumluluğu 
144
a. Yapay Zekâ Sistemlerinin Ürün Niteliği 
145
b. ÜGTDK’ya Göre Yapay Zekâ Üreticisinin Sorumluluğunun
Şartları 
147
c. Üreticinin Yapması Gerekenler 
148
d. Sorumluluktan Kurtuluş Hâlleri 
149
e. Sorumluluk Süjesi 
152
D. AB Yapay Zekâ Tüzüğü Çerçevesinde Kullanıcının Sorumluluğu 
153
E. AB Yapay Zekâ Sorumluluk Tüzüğü 
155
F. Kanaatimiz 
156
G. Yapay Zekâ Sistemlerinin İş Kazası veya Meslek Hastalığına
Sebebiyet Vermesi Hâlinde Sorumluluk Hususu 
159
IX. SİBER RİSKLER 
163
X. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE DİJİTALLEŞMEYE GEÇİŞ SÜRECİ İÇİN
TAVSİYELER 
165
SONUÇ 
169
KAYNAKÇA 
173