Yapay Zekanın Adil Yargılanma Hakkına Etkisi Dr. Öğr. Üyesi Ufuk Ramazan Çakmak  - Kitap

Yapay Zekanın Adil Yargılanma Hakkına Etkisi

1. Baskı, 
Ocak 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
267
Barkod:
9786253776794
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
620,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
"Yapay Zekânın Adil Yargılanma Hakkına Etkisi" başlıklı bu çalışma insan hakları hukuku alanında monografik eser olarak kaleme alınmıştır. Türk hukukunda yapay zekâ konusunda yapılan çalışmalar her geçen gün artmakla birlikte yapay zekâ ve adil yargılanma hakkı arasındaki ilişkiyi ele alan monografik bir eser bulunmamaktadır. Söz konusu çalışma Türk insan hakları hukuku literatüründeki bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır.
Yapay zekâ teknolojileri, adil yargılanma hakkı açısından birtakım fırsatlar sunmasının yanı sıra bazı riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada, yapay zekânın adil yargılanma hakkının güvenceleri üzerindeki etkileri tespit edilerek her unsur yönünden olası faydalar ve riskler değerlendirilmiştir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Yapay Zekânın Tarihsel Gelişimi, Kavramsal Çerçevesi, Sınıflandırılması Ve Yargı Alanında Kullanımı
.
Adil Yargılanma Hakkı Açısından Yapay Zekâ Teknolojilerinin Değerlendirilmesi
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
KISALTMALAR 
11
GİRİŞ 
13
BİRİNCİ BÖLÜM
YAPAY ZEKÂNIN TARİHSEL GELİŞİMİ, KAVRAMSAL ÇERÇEVESİ, SINIFLANDIRILMASI VE YARGI ALANINDA KULLANIMI
I. TARİHSEL GELİŞİM SÜRECİNİN ÖNEMLİ ÖRNEKLERİ 
17
A. Thomas Hobbes–Yapay Hayvan 
22
B. Vaucanson–Mekanik Ördek 
22
C. Asimov–Ben, Robot 
23
D. Turing Testi 
24
E. Dartmouth Konferansı 
25
F. Eliza 
26
G. Yapay Zekâ Kışı 
26
H. Deep Blue 
27
I. AlphaGo 
27
İ. ChatGPT 
27
II. TANIM 
29
III. SINIFLANDIRMA 
35
A. Dar Yapay Zekâ 
36
B. Genel Yapay Zekâ 
37
C. Süper Yapay Zekâ 
38
IV. YAPAY ZEKÂYLA BAĞLANTILI KAVRAMLAR 
39
A. Makine Öğrenmesi 
39
1. Gözetimli Öğrenme 
42
2. Gözetimsiz Öğrenme 
43
3. Pekiştirmeli Öğrenme 
43
B. Derin Öğrenme 
44
C. Robot 
48
D. Algoritma 
51
V. YARGI ALANINDA YAPAY ZEKÂ KULLANIMI 
53
A. Genel Olarak 
53
B. Yapay Zekânın Yargı Alanında Kullanımının Katkıları ve Doğurabileceği
Sakıncalar 
57
1. Olumlu Yönleri 
57
2. Potansiyel Riskler 
59
3. Hukuki Formalizm ve Hukuki Realizm Çerçevesinde Yargı Alanında
Yapay Zekânın Kullanımı 
62
VI. YARGI ALANINDA YAPAY ZEKÂ TÜRLERİ 
64
A. Hâkime Yardımcı Yapay Zekâ 
65
B. Kararları Tahmin Eden ve Karar Taslakları Hazırlayan Yapay Zekâ 
71
C. Robot Hâkimler 
73
1. Genel Olarak 
73
2. Robot Hâkimlerin İnsan Hâkimlerin Yerini Alıp Alamayacağı
Sorunu 
78
İKİNCİ BÖLÜM
ADİL YARGILANMA HAKKI AÇISINDAN YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİNİN İNSAN HAKLARI HUKUKUNA ETKİSİ 
85
A. Genel Olarak 
85
B. Uluslararası ve Ulusal Belgelerde Yapay Zekâ ve İnsan Haklarının
Korunması 
92
1. Uluslararası Belgeler 
93
a. Yargı Sistemlerinde ve Çevrelerinde Yapay Zekâ Kullanımına
İlişkin Etik Şart 
94
b. OECD Yapay Zekâ Konseyi Tavsiyesi 
97
c. Diğer Uluslararası Belgeler 
98
d. AB Yapay Zekâ Tüzüğü’ne Göre Risk Sınıflandırması 
100
2. Ulusal Belgeler 
103
a. Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 
105
b. İnsan Hakları Eylem Planı 
107
c. Yargı Reformu Stratejisi 
107
II. ADİL YARGILANMA HAKKI ÇERÇEVESİNDE YAPAY ZEK 
108
A. Devletlere Düşen Yükümlülükler 
112
1. Negatif Yükümlülükler 
112
2. Pozitif Yükümlülükler 
113
B. Adil Yargılanma Hakkının Güvenceleri 
119
1. Kanunla Kurulan Tarafsız ve Bağımsız Mahkeme 
121
a. Kanunla Kurulma 
121
b. Hâkimlerin Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı 
125
aa. Bağımsızlık 
125
bb. Tarafsızlık 
127
cc. Hâkimlerin Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı ile Yapay Zekâ
Arasındaki İlişki 
128
aaa. Bağımsızlık ve Yapay Zekâ 
128
bbb. Tarafsızlık ve Yapay Zekâ 
132
ccc. Anayasa Çerçevesinde Bağımsızlık ve Tarafsızlık
ile Yapay Zekâ İlişkisi 
136
2. Mahkemeye Erişim Hakkı 
139
3. Makul Sürede Yargılanma Hakkı 
142
a. Genel Olarak 
142
b. Yapay Zekânın Makul Sürede Yargılanma Hakkına Etkisi 
145
aa. Makul Sürede Yargılanma Hakkı ve Hâkime Yardımcı
Yapay Zekâ 
146
bb. Kararları Tahmin Eden Yapay Zekânın Makul Sürede
Yargılanma Hakkına Etkisi 
149
cc. Robot Hâkim Uygulaması ile Makul Sürede Yargılanma
Hakkı Arasındaki İlişki 
152
4. Aleni Yargılanma Hakkı 
156
5. Çelişmeli Yargılama ve Silahların Eşitliği İlkesi 
162
a. Kavram 
162
b. Çelişmeli Yargılama ve Silahların Eşitliği İlkesi Bağlamında
Yapay Zekâ Uygulamaları 
165
c. Kara Kutu Etkisi 
168
6. Gerekçeli Karar Hakkı 
173
7. Masumiyet Karinesi 
180
a. Kavram 
180
b. Yapay Zekânın Masumiyet Karinesine Etkisi 
183
c. Öngörücü Polislik Uygulamaları ile Masumiyet Karinesi
Arasındaki İlişki 
185
8. Bir Suç ile İtham Edilen Kişiye Tanınan Haklar 
197
a. İsnat Edilen Suçlama Hakkında Bilgilendirilme Hakkı 
198
b. Savunmasını Hazırlamak İçin Gerekli Zamana ve Kolaylıklara
Sahip Olma Hakkı 
201
c. Kişinin Kendisini Bizzat Savunma veya Avukat Yardımından
Yararlanma Hakkı 
206
aa. Bizzat Savunma Hakkı 
206
bb. Avukat Yardımından Yararlanma Hakkı 
208
d. Tanıkların Dinlenmesinde Hak Eşitliği ve Tanığı Sorguya
Çekme Hakkı 
211
e. Ücretsiz Tercüman Hakkı 
218
SONUÇ 
223
KAYNAKÇA 
229