Veritabanı Sistemleri: SQL ve NoSQL  Kavram – Teori – Uygulama Doç. Dr. Yaşar Daşdemir  - Kitap

Veritabanı Sistemleri: SQL ve NoSQL

Kavram – Teori – Uygulama

2. Baskı, 
Şubat 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
434
Barkod:
9786253816582
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
720,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Gözden geçirilmiş ve çözümlü örnek sorusu arttırılmış 2. baskısını yapan kitap bu kitap; Bilgisayar Mühendisliği, Yazılım Mühendisliği, Yönetim Bilişim Sistemleri ve Bilgisayar Öğretim Teknolojileri gibi çeşitli lisans ve lisansüstü programlarında okutulan 'Veritabanı Yönetim Sistemleri' ders müfredatlarına tam uyumlu şekilde hazırlanmıştır.
Eser, temel veri tabanı kavramlarının yanı sıra 'İleri Veritabanı Sistemleri' konularını da kapsayan teorik anlatımlar, uygulama çalışmaları ve 150 adet çözümlü örnek soru içermektedir.
Kitap, önlisans, lisans ve lisansüstü öğrencilerinin yanı sıra veri tabanı tasarımı ve geliştirilmesiyle ilgilenen tüm profesyoneller için temel bir başvuru kaynağı niteliğindedir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Veritabanı Sistemlerine Giriş
.
Veri Modelleme
.
İlişkisel Veri Modeli
.
Normalizasyon
.
Veri Tanımlama Dili (DDL)
.
Veri İşleme Dili (DML)
.
Tabloların Bağlanması ve Alt–Sorgular
.
Veritabanı Programlama
.
Hareketler ve Sorgu İşleme
.
Veri Ambarı Sistemleri
.
NoSQL Sistemleri
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
BÖLÜM 1. VERİTABANI SİSTEMLERİNE GİRİŞ 
1
o GENEL KAVRAMLAR VE YENİ YAKLAŞIMLAR 
2
• Veri Bilimi 
2
• Veri ve Bilgi 
2
• Veri Türleri 
5
 Yapısal ve Yapısal Olmayan 
6
 Nicel ve Nitel 
6
• Veri Birimleri 
7
• Üst–veri 
8
• Veri Öğesi 
8
• Veri Kümeleme 
8
• Kayıt 
8
• Anahtar 
9
• Endüstri 4.0 
10
 Nesnelerin Interneti 
10
 Büyük Veri 
11
 Blokzincir 
11
o VERİTABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ 
12
• Veritabanı Geçmişi 
15
• Veritabanı Mimarisi 
16
 Veritabanı Motoru 
17
 Veri Sözlüğü 
17
• Veri Bütünlüğü 
17
• Yerel Veritabanları 
17
• İstemci/Sunucu (Client/Server) Veritabanları 
18
• Tek–Katmanlı, İki–Katmanlı ve Çok–Katmanlı Mimariler 
19
• Dağıtık Veritabanları 
21
 Yineleme ve Bölünme 
21
• Federe Veritabanları 
22
• Nesne–Yönelimli VTYS 
23
o VERİTABANI NESNELERİ (DATABASE OBJECTS) 
24
o VERİ ERİŞİM TEKNOLOJİLERİ 
24
• ODBC, DAO, RDO 
24
• OLE–DB 
25
• ADO (ActiveX Data Objects) 
26
• ADO.NET 
26
o SORULAR İLE ÖZET 
28
BÖLÜM 2. VERİ MODELLEME 
29
o VERİ MODELLERİ 
30
• Veri Modellerinin Geçmişi 
30
• Hiyerarşik Model 
31
• Ağ Modeli 
32
• İlişkisel Model 
32
• Nesne Yönelimli Model 
33
• Varlık–İlişki Modeli (E–R Modeli) 
34
 Varlık 
35
 Varlık Sınıfı 
35
 Nitelik 
35
 Etki–Alanı 
36
 Kardinalite 
36
 Farklı E–R Notasyonları 
36
o CHEN 
36
• Kullanılan Notasyonlar 
36
• Nitelikler 
38
 Birleşik (Composite) Nitelik 
38
 Çok Değerli (Multi–Valued) Nitelik 
39
 Türetilmiş (Derived) Nitelik 
39
 Anahtar (Key) Nitelik 
40
• İlişki Kümeleri 
40
 İlişkiler Arasındaki Çoğulculuk (Multiplicity) Kısıtları 
41
 Bire–bir (1:1) İlişkiler 
41
 Bire–çok (1:*, 1:M) İlişkiler 
41
 Çoğa–çok (*:*, M:N) İlişkiler 
42
 İlişkilerdeki Nitelikler 
42
 İlişkilerin Derecesi 
43
 Özyineli (Recursive) İlişkiler 
45
• Varolma Bağımlılığı 
46
• Zayıf ve Güçlü Varlık Kümeleri 
47
• Genelleştirme ve Özelleştirme 
48
 Süper Sınıflar ve Alt Sınıflar 
50
 Kümeleme 
52
 Dışlama (Exclusion) Kısıtı 
53
o CROW’S FOOT 
56
• Kullanılan Notasyonlar 
56
• Varlıklar 
57
• İlişkiler 
58
o IDEF1X 
60
• Kullanılan Notasyonlar 
61
• Varlıklar 
62
• İlişkiler 
62
 Belirsiz ilişkiler 
62
 Belirli ilişkiler 
62
 Özel olmayan ilişkiler 
63
 Kategorik İlişkiler 
63
o BİRLEŞİK MODELLEME DİLİ (UML) 
64
• Kullanılan Notasyonlar 
65
• Sınıflar 
67
• İkili İlişki (Association) 
69
• İlişki Sınıfları (Association Classes) 
71
• Alt Sınıflar 
71
• Parça–Bütün İlişkiler 
71
o E–R’DEN SQL’E 
74
• Veritabanı Tasarım Aşamaları 
74
• E–R’den SQL’e Eşleştirme 
76
 Özyineli İlişki 
77
 Bire–Bir İlişki 
78
 Bire–Çok İlişki 
78
 Çoğa–çok İlişki 
79
 ISA dönüşümü 
80
 Üçlü İlişkilerin Ayrıştırılması 
81
o SORULAR İLE ÖZET 
82
BÖLÜM 3. İLİŞKİSEL VERİ MODELİ 
83
o İLİŞKİSEL MODEL 
84
o VERİTABANLARI İÇİN MATEMATİK 
84
• Küme Teorisi 
84
• Metotlar ile Kümeleri Belirtme 
85
• Eleman Sayısı 
85
• Alt Küme 
86
• Kümenin Kuvveti 
86
• Kartezyen Çarpım 
86
• İkili İlişki 
86
• Fonksiyon 
87
• Fonksiyonlarda Etki–Alanı ve Değer 
87
• Birim Fonksiyon 
88
o İLİŞKİSEL MODEL 
88
• İlişki 
88
• Derece 
90
• Kardinalite 
90
• Çoklu (Tuple) 
90
• Etki–Alanı 
90
• İlişkisel Veritabanı 
90
• Şema 
92
o İLİŞKİSEL CEBİR 
96
• Seçme 
97
• İzdüşüm 
98
• Yeniden Adlandır 
99
• Çarpım 
101
• Doğal Bağlantı 
102
• Koşullu Bağlantı 
102
• Eşit Bağlantı 
103
• Dış Bağlantı 
106
• Bölme 
106
• İlişkiler Üzerinde Küme İşlemleri 
108
• Silme 
109
• Ekleme 
110
• Güncelleme 
110
• Kümeleme Fonksiyonları 
111
o SORULAR İLE ÖZET 
112
BÖLÜM 4. NORMALİZASYON 
113
o Normalizasyon Nedir? 
114
o Avantajları ve Dezavantajları 
114
o Fonksiyonel Bağımlılık (Functional Dependency) 
114
• Çıkarsama Kuralları (inference) 
117
• Kanonik Örtü 
120
• Fonksiyonel Bağımlılık Kümesinin Kapanışı 
121
• Nitelik Kümesinin Kapanışı 
123
o Anomaliler 
124
o Normalizasyon Adımları 
125
• Birinci Normal Form 
127
• İkinci Normal Form 
128
• Üçüncü Normal Form 
129
• Boyce–Codd Normal Form 
130
• Dördüncü Normal Form 
132
o İlişkilerin Ayrıştırılması 
135
• BCNF Ayrıştırma Algoritması 
137
o SORULAR İLE ÖZET 
139
BÖLÜM 5. SQL: VERİ TANIMLAMA DİLİ (DDL) 
141
o SQL NEDİR? 
142
o KATILIMLI SQL (EMBEDDED SQL) 
143
o SQL KOMUT KÜMESİ 
144
o GENEL YAZIM KURALLARI 
145
o VERİ TANIMLAMA DİLİ (DDL) 
146
• Komut Seti 
147
• VERİ TİPLERİ 
147
• NULL Değerler 
149
• TABLOLAR 
151
 Referans Bütünlüğü 
153
 Veriler Üzerinde Yapılan Kısıtlamalar 
154
 Tabloda Düzenlemeler Yapmak 
158
 Tablo Silme 
159
• İNDEKSLER 
160
• GÖRÜNÜMLER 
162
 Görünümler Üzerinde Düzenlemeler 
163
 Görünümlerin Silinmesi 
164
 Görünümler ile Güvenlik 
164
o VERİ KONTROL DİLİ (DCL) 
165
• VERİTABANI GÜVENLİĞİ 
167
 Kullanıcılar (Users) 
168
 Roller (Roles) 
168
 Ayrıcalıklar (Privileges) 
169
 Sütunlar Üzerindeki Ayrıcalıklar 
170
 Kullanıcı Eklemek (MySQL) 
170
o HAREKET İŞLEME DİLİ (TCL) 
170
o SORULAR İLE ÖZET 
172
BÖLÜM 6. SQL: VERİ İŞLEME DİLİ (DML) 
173
o DML KOMUTLARI 
174
o SEÇME SORGUSU (SELECT) 
174
• Sütun Başlığının Değiştirilmesi (as) 
177
• Çıktıda Literal Değerlerin Kullanılması 
178
• Sayısal Bilgi Çıktılarının Düzenlenmesi 
179
• Tekrarlı Kayıtların Ortadan Kaldırılması (distinct) 
180
• Sorgu Sonuçlarının Sıralanması (order by) 
180
• Gruplandırarak Sorgulama (group by) 
181
• Bir Koşula Bağlı Olarak Sorgulama (where) 
182
o OPERATÖRLER 
183
• Aritmetiksel Operatörler 
183
• Karşılaştırma Operatörleri 
184
• Mantıksal Operatörler 
184
• Karakter Katarlarını Birleştirme 
185
• SQL Operatörleri 
185
 Between 
185
 in 
186
 like 
187
 is null 
188
 exists 
189
 some/any/all 
189
o SİLME SORGUSU (DELETE) 
190
o EKLEME SORGUSU (INSERT) 
191
o GÜNCELLEŞTİRME SORGUSU (UPDATE) 
192
o CRUD ve REST 
193
o AD–HOC SORGU 
194
o KÜMELEME FONKSİYONLARI 
195
• AVG 
196
• COUNT 
196
• MAX 
198
• MIN 
199
• STDEV, VAR 
199
• SUM 
200
• Sözcüğünün Kullanımı 
201
• Having Sözcüğünün Kullanımı 
203
o SORULAR İLE ÖZET 
206
BÖLÜM 7. TABLOLARIN BAĞLANMASI ve ALTSORGULAR 
207
o TAKMA AD (ALIAS) 
208
o BAĞLANTI TİPLERİ 
209
• Kartezyen Bağlantı 
209
• Eşit Bağlantı 
210
• Eşit Olmayan Bağlantı 
213
• İç Bağlantı 
215
• Dış Bağlantı 
217
• Kendisi (Self) ile Bağlantı 
219
• Birleşim (union) 
221
• Kesişim (Intersect) 
223
• Fark (Except) 
224
• Heterojen Bağlantı 
224
o ALTSORGULAR 
228
• Alt Sorgular ile Kümeleme Fonksiyonlarının Kullanımı 
230
• Alt Sorgularda IN Sözcüğünün Kullanımı 
231
• Altsorgular İle ANY ve ALL Kullanımı 
232
• İlişkisel Altsorgular 
234
• Altsorgular ile EXISTS ve NOT EXISTS Kullanımı 
239
• Altsorgu Sonuçlarını Aritmetiksel Olarak Kullanma 
242
• Ekleme İşlemlerinde Altsorguların Kullanımı 
242
• Güncelleme İşlemlerinde Altsorguların Kullanımı 
242
• Silme İşlemlerinde Altsorguların Kullanımı 
242
o SORULAR İLE ÖZET 
243
BÖLÜM 8. VERİTABANI PROGRAMLAMA 
245
o KULLANILAN VERİTABANI SİSTEMLERİ 
246
• Microsoft SQL Server 
246
 SQL Server Management Studio (SSMS) 
247
• MySQL 
251
 MySQL Workbench 
252
• PostgreSQL 
252
o İLK VERİTABANI 
254
• Veritabanı Silme 
256
o T–SQL, MySQL ve PostgreSQL İLE PROGRAMLAMA 
257
• Değişkenler (T–SQL) 
258
• Değişkenler (PL/pgSQL) 
260
• Akış Kontrol Dili (T–SQL) 
262
 BEGIN END 
262
 IF ELSE 
262
 WHILE 
263
 CASE 
264
 GOTO 
265
 RETURN 
265
 TRY CATCH ve THROW 
266
 WAITFOR 
266
 WITH 
267
• Akış Kontrol Dili (PL/pgSQL) 
267
o FONKSİYONLAR 
270
• Skalar Fonksiyonlar 
270
• Tablo–Değerli Fonksiyonlar 
271
• Sistem Fonksiyonları 
271
• Hesaplanmış Alanlar 
272
• PL/pgSQL Fonksiyonları 
272
o SAKLI PROSEDÜRLER (STORED PROCEDURES) 
274
• Saklı Prosedür Türleri 
276
• Saklı Prosedürün Silinmesi/Düzenlenmesi 
277
• Saklı Prosedürlerde Parametre Kullanımı 
277
o TETİKLEYİCİLER (TRIGGERS) 
287
• T–SQL’de inserted ve deleted tabloları 
289
• MySQL’de new ve old tabloları 
291
• PostgreSQL’de new ve old tabloları 
292
• Tetikleyiciler ile İlgili İşlemler 
294
• After ve Instead Of Tetikleyici Türleri 
298
o İMLEÇ (CURSOR) 
299
o SORULAR İLE ÖZET 
304
BÖLÜM 9. HAREKETLER VE SORGU İŞLEME 
305
o Hareket Nedir? 
306
o ACID 
308
o Eş Zamanlı Denetim 
308
o Eş Zamanlı Çalışma Anomalileri 
309
• Kayıp Güncelleme (Lost Update) 
309
• Kirli Okuma (Dirty Read) 
309
• Tekrarlanamayan Okuma (Non–repeatable Read) 
310
• Hayalet Okuma (Phantom Read) 
310
o Hareketlerin Yalıtım Seviyeleri 
311
o Serileştirilebilir İşletim Planı 
314
o Kaynak Kilitleme 
317
• Ölümcül Kilitlenme 
317
o SORGU İŞLEME ve OPTİMİZASYON 
318
• Optimizasyon ve Sorgu Ağaçları 
319
o SORULAR İLE ÖZET 
326
BÖLÜM 10. VERİ AMBARI SİSTEMLERİ 
329
o İŞ ZEKASI SİSTEMLERİ 
330
o VERİ AMBARI (DATA WAREHOUSE) 
331
• Veri Pazarı (Data Mart) 
332
o BOYUTSAL MODELLEME 
333
• Gerçek 
333
• Boyut 
333
• Zaman Boyutu 
333
• Model Biçimleri 
334
 Yıldız (Star) 
334
 Kartanesi (Snowflake) 
335
o OLTP ve OLAP 
338
o Veri Ambarı Mimarileri 
340
o Veri Küpleri (Data Cube) 
341
o SQL ile OLAP 
344
• GROUPING SET 
344
• CUBE Operatörü 
345
• ROLLUP 
346
• Özet Görünüm (Materialized View) Kullanımı 
346
o SORULAR İLE ÖZET 
347
BÖLÜM 11. NoSQL SİSTEMLERİ 
349
o BÜYÜK VERİ 
350
• CAP Teoremi 
351
• Base Model 
352
o NoSQL SİSTEMLERİ 
353
• Serileştirme (Serialization) 
355
• SQL – NoSQL Karşılaştırma 
358
• NoSQL Veritabanı Türleri 
359
o MongoDB (Doküman Yönelimli Veri Modeli) 
360
• Doküman Veritabanı Terminolojisi 
360
• İlk Veritabanı 
361
• Sorgular 
363
• Kayıtların Güncellenmesi 
365
• Kayıtların Silinmesi 
365
• MongoDB ile İçe/Dışa Aktarma 
366
o Cassandra (Geniş–Sütun Yönelimli Veri Modeli) 
366
• Sütun Veritabanı Terminolojisi 
367
o Redis (Anahtar–Değer Yönelimli Veri Modeli) 
368
• String Yapılar 
369
• List Yapısı 
371
• Set Yapısı 
372
• Hash Yapısı 
372
o Neo4J (Grafik Yönelimli Veri Modeli) 
374
• Arayüz ve İlk Veritabanı 
374
• Grafik Veritabanı Terminolojisi 
376
• İlişkiler 
377
• Düğüm ve İlişkileri Listelemek 
379
• Güncelleme 
380
• Silme 
380
o BULUT BİLİŞİM (CLOUD COMPUTING) 
380
• Sanallaştırma 
381
• Bulut Bilişim Katmanları 
381
o SORULAR İLE ÖZET 
382
BÖLÜM 12. EKLER 
383
o KİTAPTA KULLANILAN ÖRNEK VERİTABANLARI 
384
• DB_EMPDEPT Veritabanı 
384
 İlişkisel Şema ve Diyagram 
384
 DDL İfadeleri 
384
 Örnek Veriler 
388
• DB_OGROTO Veritabanı 
388
 İlişkisel Şema ve Diyagram 
389
 DDL İfadeleri 
390
 Örnek Veriler 
393
• DB_MUSOTO Veritabanı 
396
 İlişkisel Şema ve Diyagram 
396
 DDL ve DML İfadeleri 
398
 DML İfadeleri ve Örnek Veriler 
399
• AdventureWorks Veritabanı 
402
o SÖZLÜK 
403
o KAYNAKÇA 
408
o SYLLABUS 
411
o DİZİN 
415