Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Dr. Melih Arslan  - Kitap

Veri Sorumlusunun Sorumluluğu

1. Baskı, 
Eylül 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
500
Barkod:
9786253612252
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
1.550,00₺
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Dijital çağda daha da önemli hale gelen kişisel veri, kişilik hakkının bir değerinden ibarettir. Kişisel verilerin ihlali ise kişiliğin ihlalinden başka bir şey değildir. Veri sorumlusunun sorumluluğu dediğimizde, kişilik hakkını ihlal eden bir organizasyonun sorumluluğunu anlarız.
Kapitalist sistem, insan tekinin kişiliğini bileşenlerine ayırıp bunları gelir kalemine dönüştürebileceğini fark ettiğinden bu yana veri sorumluları; çalışanlardan algoritmalara, sunuculardan yapay zekâlara uzanan devasa organizasyonlar kurmuştur. Tüm bu organizasyonun ise tek bir amacı vardır: kârı maksimize etmek. İşte bu noktada, karşısında adeta tüm kapitalist sistemin durduğu insan tekini, kusur sorumluluğunun yıpratıcı olan ve çoğu zaman sonuçsuz kalan yoluna terk etmek vicdanla bağdaşmaz. Tespit ettiğimiz üzere kanun koyucu da buna izin vermemiş; veri sorumlusunun sorumluluğunu, özen esasına dayanan ve bir kusursuz sorumluluk türü olan organizasyon sorumluluğunun özelleştirilmiş ve somutlaştırılmış hali olarak düzenlemiştir.
Bu çalışma, mezkûr tespiti hukuki zemininde derinlemesine kurarken, sözleşmeden doğan sorumluluktan adam çalıştıranın sorumluluğuna, sebepsiz zenginleşmeden kişiliği koruyucu davalara uzanan çok katmanlı sorumluluk rejimini de bütünüyle ele almaktadır.
Bu haliyle elinizdeki kitap, veri sorumlusunu çepeçevre sarmak isteyenler için bir rehberdir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Temel Kavramlar ve İlkeler
.
İlgili Kişinin Hakları ve Veri Sorumlusunun Yükümlülükleri
.
Organizasyon Sorumluluğu: Kusur Sorumluluğunun Yetersizliği ve Kusursuz Sorumluluğun Kapsayıcılığı
.
Sorumluluğun Çok Katmanlı Yüzü: Sözleşme, Haksız Fiil ve Kişiliği Koruyucu Davalar ve Tazminat Davaları
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Sunuş 
7
Önsöz 
9
Kısaltmalar 
21
Giriş 
25
Birinci Bölüm
KİŞİSEL VERİ VE KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI HUKUKUNA İLİŞKİN
TEMEL KAVRAMLAR
I. KİŞİSEL VERİ 
28
A. Bilginin Varlığı 
32
B. Bilginin Niteliği 
36
1. Bilgi Gerçek Kişiye İlişkin Olmalı 
36
a. Gerçek Kişi 
36
aa. Tüzel Kişinin Verileri 
37
aaa. Tüzel Kişi Kavramı 
37
bbb. Tüzel Kişinin Verileri 
39
bb. Ceninin Verileri 
44
cc. Ölünün Verileri 
45
b. Bilginin Gerçek Kişiye İlişkin Olması 
46
2. Bilgi Gerçek Kişiyi Belirli ya da Belirlenebilir Kılmalı 
50
a. Belirlenebilirliğin Belirlenmesi 
51
b. Bulanık Veri 
56
c. Anonim Veri 
59
C. Kişisel Verinin Hukuki Niteliği 
62
1. Ekonomik Görüş 
65
2. İnsan Hakkı Görüşü 
67
3. Kanaatimiz 
69
II. ÖZEL NİTELİKLİ KİŞİSEL VERİLER 
71
III. GENEL NİTELİKLİ KİŞİSEL VERİLER 
84
IV. KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİ 
84
V. VERİ KAYIT SİSTEMİ 
87
VI. İLGİLİ KİŞİ 
88
VI. VERİ SORUMLUSU 
89
A. Veri Sorumlusu Kavramı 
89
B. Veri Sorumlusunun Unsurları 
92
1. Faaliyet Unsuru: Kişisel Verilerin İşleme Amaçlarını ve Vasıtalarını Belirleme, Veri Kayıt Sisteminin Kurulmasından ve Yönetilmesinden Sorumlu Olma 
92
a. Kişisel Verilerin İşleme Amaçlarını ve Vasıtalarını Belirleme 
92
b. Veri Kayıt Sisteminin Kurulmasından ve Yönetilmesinden Sorumlu Olma 
96
2. Kişilik Unsuru: Gerçek veya Tüzel Kişi Olma 
97
C. Ortak Veri Sorumluluğu 
100
VIII. VERİ İŞLEYEN 
103
IX. KANUNUN KAPSAMI VE İSTİSNALAR 
107
A. Kanunun Kapsamı 
107
B. İstisnalar 
109
1. Kendisiyle veya Aynı Konutta Yaşayan Aile Fertleri ile İlgili İşlemeler 
110
2. Resmi İstatistikle veya Anonim Hale Getirilmek Şartıyla Araştırma, Planlama ve İstatistik Gibi Amaçlarla İşlemeler 
111
3. Sanat, Tarih, Edebiyat veya Bilimsel Amaçlarla ya da İfade Özgürlüğü Kapsamındaki İşlemeler 
112
4. Önleyici, Koruyucu ve İstihbari Faaliyetler Kapsamındaki İşlemeler 
117
5. Soruşturma, Kovuşturma, Yargılama veya İnfaz İşlemlerine İlişkin Olarak Yargı Makamları veya İnfaz Mercileri Tarafından Gerçekleştirilen İşlemeler 
119
İkinci Bölüm
KİŞİSEL VERİLERİN İŞLENMESİNE İLİŞKİN TEMEL İLKELER
I. HUKUKA VE DÜRÜSTLÜK KURALINA UYGUN İŞLEME İLKESİ 
126
A. Hukuka Uygun İşleme İlkesi 
127
B. Dürüstlük Kuralına Uygun İşleme İlkesi 
129
1. TMK’da Dürüstlük Kuralı 
129
2. KVKK’da Dürüstlük Kuralına Uygun İşleme İlkesi 
131
3. Şeffaflık İlkesi 
135
4. Hesap Verebilirlik İlkesi 
140
II. DOĞRU VE GEREKTİĞİNDE GÜNCEL OLMA İLKESİ 
142
III. BELİRLİ, AÇIK VE MEŞRU AMAÇLAR İÇİN İŞLENME İLKESİ 
147
A. Genel Olarak 
147
B. Belirli Amaçla İşleme 
148
C. Açık Amaçla İşleme 
150
D. Meşru Amaçla İşleme 
151
E. Sonraki Amacın Önceki Amaca Uygunluğunun Tespit Edilmesi 
152
IV. TOPLANDIKLARI AMAÇLA BAĞLANTILI, SINIRLI VE ÖLÇÜLÜ İŞLEME İLKESİ 
156
A. Genel Olarak 
156
B. Bağlantılı İşleme 
157
C. Sınırlı İşleme 
159
D. Ölçülü İşleme 
160
V. İLGİLİ MEVZUATTA ÖNGÖRÜLEN VEYA İŞLENDİKLERİ AMAÇ İÇİN GEREKLİ OLAN SÜRE KADAR MUHAFAZA EDİLME İLKESİ 
164
Üçüncü Bölüm
İLGİLİ KİŞİNİN HAKLARI VE VERİ SORUMLUSUNUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. İLGİLİ KİŞİNİN HAKLARI 
170
A. Aydınlatılma Hakkı 
172
B. Bilgi Alma ve Erişim Hakkı 
173
1. Kişisel Verilerin İşlenip İşlenmediği Hakkında Bilgi Alma ve İşleniyorsa Bu Verilere Erişim Hakkı 
174
2. Kişisel Verilerin İşlenme Amaçları ile İlgili Bilgi Alma Hakkı 
179
3. Kişisel Verilerin Aktarılıp Aktarılmadığı Konusunda Bilgi Alma Hakkı 
180
C. Düzeltilmesini İsteme Hakkı 
180
D. Silinmesini veya Yok Edilmesini İsteme Hakkı 
183
1. Klasik Görünüm 
183
2. Modern Görünüm: Unutulma Hakkı 
184
E. İşlemenin Engellenmesi 
198
F. Düzeltme, Silinme veya Yok Edilme ya da İşlemenin Engellenmesi İşleminin Verilerin Aktarıldığı Üçüncü Kişilere Bildirilmesini İsteme Hakkı 
199
G. İtiraz Hakkı 
200
H. Açık Rızanın Geri Alınması Hakkı 
203
I. Zararın Giderilmesini İsteme Hakkı 
203
J. Başvuru Yöntemi 
204
II. VERİ SORUMLUSUNUN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
207
A. Aydınlatma Yükümlülüğü 
207
1. Kavram 
207
2. Kişisel Verilerin Korunması Hukukunda Aydınlatma Yükümlülüğü 
209
3. Şekli Unsurlar 
212
4. Maddi Unsurlar 
216
5. Olumsuz Şart: Aydınlanmanın Yokluğu 
220
6. Aydınlatma Yükümlülüğü ve Açık Rıza 
222
7. Aydınlatma Yükümlülüğünün Sözleşmenin Kapsamına Alınması ve Genel İşlem Koşulu Olup Olmaması Meselesi 
224
8. Aydınlatmanın İstisnaları 
226
9. Aydınlatmanın Kim Tarafından Kime Yapılacağı 
227
10. Aydınlatmanın Yapılması Gereken Zaman 
228
11. Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Sonuçları 
229
B. Veri Güvenliği Yükümlülüğü 
229
1. Veri Güvenliği Kavramı 
229
2. Veri Güvenliği Yükümlülüğü 
231
a. İdari Tedbirler 
234
b. Teknik Tedbirler 
238
3. Denetim Yükümlülüğü 
238
4. Sır Saklama Yükümlülüğü 
239
5. İhlal Bildirimde Bulunma Yükümlülüğü 
239
C. Veri Sorumlusunun Diğer Yükümlülükleri 
241
1. Kişisel Verileri İmha Yükümlülüğü 
241
2. VERBİS’e Kayıt Yükümlülüğü 
246
Dördüncü Bölüm
VERİ SORUMLUSUNUN KVKK M.11/1–Ğ BAĞLAMINDA SORUMLULUĞU
I. GENEL OLARAK 
251
II. VERİ SORUMLUSUNUN SORUMLULUĞUN KAYNAKLARI 
255
III. KVKK M.11/1–Ğ’DEN KAYNAKLANAN SORUMLULUĞUN HUKUKİ MAHİYETİ 
257
A. Genel Olarak Sorumluluk 
257
B. Sorumluluk Hukukunun Düşünce Yapısının Oluşumu ve Değişimi: Kusur Sorumluluğunun Yetersizliği 
259
1. Teknolojinin Gelişmesi 
259
2. Bilgi Asimetrisi 
261
3. Zarar Verme İmkânının Artışı 
262
4. İçtimai Fikriyattaki Değişimler 
263
5. Kusur Sorumluluğunun Yetersizliğinin Tespiti Yeterli mi? 
264
C. Kusursuz Sorumluluğun Dayandığı Düşünceler 
264
1. Menfaat Düşüncesi 
265
2. Hakimiyet ve Egemenlik Alanı Düşüncesi 
266
3. Tehlike Düşüncesi 
267
4. Hakkaniyet Düşüncesi 
267
5. Objektif Özen Yükümlülüğünün İhlali Düşüncesi 
268
D. Kanun Koyucunun Kusursuz Sorumluluk İhdas Etme Usulünün İncelenmesi 
269
E. GVKT’deki Durumun İncelenmesi 
274
F. Değerlendirme: KVKK m.11/1–ğ’den Kaynaklanan Sorumluluk için Kusur Gerekir mi? 
276
G. KVKK m.11/1–ğ’den Kaynaklanan Kusursuz Sorumluluk: Özen Sorumluluğu mu Tehlike Sorumluluğu mu? 
280
1. Olağan Özen Sorumluluğu (Objektif Sorumluluk) 
281
2. Tehlike Sorumluluğu 
282
3. Değerlendirme 
285
H. Bir Organizasyon Sorumluluğu: Veri Sorumlusunun Sorumluluğu 
287
1. Genel Olarak 
289
2. Organizasyon Sorumluluğunun Değerlendirilmesi 
290
3. Veri Sorumlusunun Organizasyon Sorumluluğu 
292
IV. KVKK M.11/1–Ğ’DEN DOĞAN SORUMLULUĞUN ŞARTLARI 
293
A. Veri Sorumlusunun Sorumluluğunun Genel Unsurları 
293
1. Hukuka Aykırılık 
293
a. Genel Olarak Hukuka Aykırılık 
294
b. Kişisel Verilerin İşlenme Şartları veya Kişisel Verilerin İşlenmesinde Hukuka Uygunluk Sebepleri 
303
aa. Her İki Veri Türü Bakımından da Geçerli İşleme Şartları veya Hukuka Uygunluk Sebepleri 
305
aaa. Açık Rıza 
305
aaaa. Genel Olarak 
305
bbbb. Açık Rızanın Hukuki Mahiyeti 
312
cccc. Açık Rızanın Verilmesi Gereken Zaman 
315
dddd. Açık Rıza Geri Alınabilir mi? 
315
eeee. Açık Rıza Beyanının Şekli 
319
ffff. Açık Rıza Ehliyeti 
323
gggg. Açık Rızanın Unsurları 
330
aaaaa. Belirli Bir Konuya İlişkin Olma 
330
bbbbb. Bilgilendirilmeye Dayanma 
334
ccccc. Özgür İradeyle Açıklanmış Olma 
338
ddddd. Aktif Bir Hareketle Ortaya Çıkma 
348
bbb. İşlemenin Kanunlarda Açıkça Öngörülmesi 
350
ccc. Fiili İmkânsızlık Nedeniyle Rızasını Açıklayamayacak Durumda Bulunan veya Rızasına Hukuki Geçerlilik Tanınmayan Kişinin Kendisinin ya da Bir Başkasının Hayatı veya Beden Bütünlüğünün Korunması İçin Zorunlu Olması 
355
ddd. Veri Sorumlusunun Hukuki Yükümlülüğünü Yerine Getirebilmesi İçin Zorunlu Olması 
357
eee. İlgili Kişinin Kendisi Tarafından Alenileştirilmiş Olması 
360
fff. Bir Hakkın Tesisi, Kullanılması veya Korunması İçin Veri İşlemenin Zorunlu Olması 
363
bb. Yalnızca Genel Nitelikli Kişisel Verilere Özgü İşleme Şartları 
366
aaa. Bir Sözleşmenin Kurulması veya İfasıyla Doğrudan Doğruya İlgili Olması Kaydıyla Sözleşmenin Taraflarına Ait Kişisel Verilerin İşlenmesinin Gerekli Olması 
366
bbb. İlgili Kişinin Temel Hak ve Özgürlüklerine Zarar Vermemek Kaydıyla, Veri Sorumlusunun Meşru Menfaatleri İçin Veri İşlenmesinin Zorunlu Olması 
371
cc. Yalnızca Özel Nitelikli Kişisel Verilere Özel İşlenme Şartları 
375
aaa. İşleme Şartları 
376
aaaa. Sır Saklama Yükümlülüğü Altında Bulunan Kişiler veya Yetkili Kurum ve Kuruluşlarca, Kamu Sağlığının Korunması, Koruyucu Hekimlik, Tıbbi Teşhis, Tedavi ve Bakım Hizmetlerinin Yürütülmesi ile Sağlık Hizmetlerinin Planlanması, Yönetimi ve Finansmanı Amacıyla Gerekli Olması 
376
bbb. İstihdam, İş Sağlığı ve Güvenliği, Sosyal Güvenlik, Sosyal Hizmetler ve Sosyal Yardım Alanlarındaki Hukuki Yükümlülüklerin Yerine Getirilmesi İçin Zorunlu Olması 
378
ccc. Siyasi, Felsefi, Dini veya Sendikal Amaçlarla Kurulan Vakıf, Dernek ve Diğer Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluş ya da Oluşumların, Tâbi Oldukları Mevzuata ve Amaçlarına Uygun Olmak, Faaliyet Alanlarıyla Sınırlı Olmak ve Üçüncü Kişilere Açıklanmamak Kaydıyla; Mevcut veya Eski Üyelerine ve Mensuplarına Veyahut Bu Kuruluş ve Oluşumlarla Düzenli Olarak Temasta Olan Kişilere Yönelik Olması 
380
ddd. KVK Kurulu Tarafından Belirlenen Yeterli Önlemlerin Alınması 
382
2. Zarar 
384
a. Genel Olarak Zarar 
384
b. Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Bakımından Zarar 
385
3. Uygun İlliyet Bağı 
387
a. Kavram 
387
b. İlliyet Bağını Kesen Sebepler 
390
B. KVKK m.11/1–ğ’den Doğan Sorumluluğun Özel Unsurları 
393
1. Zarara Organizasyon Kapsamındaki Bir Faaliyet Sebep Olmalı 
393
2. Kurtuluş Kanıtı Getirilememiş Olmalı 
395
Beşinci Bölüm
DİĞER SORUMLULUK SEBEPLERİ VE SORUMLULUĞUN SONUÇLARI
I. DİĞER SORUMLULUK SEBEPLERİ 
399
A. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk 
399
1. Genel Olarak 
399
2. Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Örnek Sözleşme Türleri 
401
a. Kişisel Veri İşleme Sözleşmesi 
402
b. Hekimlik ve Hastaneye Kabul Sözleşmesi 
410
aa. Hekimlik Sözleşmesi 
410
bb. Hastaneye Kabul Sözleşmesi 
416
c. İş veya Hizmet Sözleşmesi 
419
aa. İş Sözleşmesi Kurulmadan Önce 
420
bb. İş Sözleşmesinin İfası Sırasında 
422
cc. İş Sözleşmesinin Sona Ermesinden Sonra 
424
d. Mesafeli Sözleşme 
425
3. Sözleşmeye Aykırılık Halleri 
429
a. İmkânsızlık 
429
aa. Genel Olarak İmkânsızlık 
429
bb. Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Bağlamında İmkânsızlık 
436
b. Temerrrüt 
437
aa. Genel Olarak Borçlu Temerrüdü 
437
bb. Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Bağlamında Borçlu Temerrüdü 
441
c. Gereği Gibi İfa Etmeme 
441
aa. Genel Olarak Gereği Gibi İfa Etmeme 
441
aaa. Edim Yükümlülükleri 
442
aaaa. Asli Edim Yükümlülükleri 
443
bbbb. Yan Edim Yükümlülükleri 
443
bbb. Yan Yükümlülükler 
444
bb. Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Bağlamında Gereği Gibi İfa Etmeme 
446
d. Kusur 
447
e. Yardımcı Kişinin Fiillerinden Sorumluluk 
450
aa. Genel Olarak Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk 
450
bb. Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Bağlamında Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk 
453
f. Edim Yükümlülüğünden Bağımsız Borç İlişkisinin İhlalinden Doğan Sorumluluk 
454
aa. Edim Yükümlülüğünden Bağımsız Borç İlişkisinin İhlalinden Doğan Sorumluluğun Gerekçesi 
454
bb. Edim Yükümlülüğünden Bağımsız Borç İlişkisinden Doğan Sorumluluk 
456
aaa. Koruma Yükümlülüklerini Sözleşme Öncesi Dönemde İhlali veya Culpa İn Contrahendo 
459
bbb. Koruma Yükümlülüklerinin Sözleşme Sonrası Dönemde İhlali veya Sözleşmenin Art Etkisi 
461
ccc. Koruma Yükümlülüklerinin Üçüncü Kişiyi Sözleşme Kapsamına Dahil Etmesi ve Üçüncü Kişiyi Koruyucu Etkili Sözleşme 
463
cc. Veri Sorumlusunun Edim Yükümlülüğünden Bağımsız Borç İlişkisinden Doğan Sorumluluğu 
464
B. Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 
465
1. Genel Olarak Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 
465
2. Yardımcı Kişilerin Fiillerinden Sorumluluk ile Mukayesesi 
470
3. Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Bağlamında Adam Çalıştıranın Sorumluluğu 
472
C. Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Sorumluluk 
473
1. Genel Olarak Sebepsiz Zenginleşme 
473
2. Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Bağlamında Sebepsiz Zenginleşme 
477
D. Vekaletsiz İş Görmeden Doğan Sorumluluk 
478
1. Genel Olarak Vekaletsiz İş Görme 
478
2. Veri Sorumlusunun Sorumluluğu Bağlamında Vekaletsiz İş Görme 
482
II. SORUMLULUĞUN SONUÇLARI VE DİĞER DAVALAR 
483
A. Tazminat Davaları 
484
1. Maddi Tazminat 
485
a. Maddi Zarar 
487
aa. Maddi Zararın Türleri 
488
bb. Maddi Zararın Belirlenmesi 
492
b. Maddi Tazminatın Belirlenmesi 
493
2. Manevi Tazminat 
499
a. Manevi Zarar 
500
b. Manevi Tazminatın Belirlenmesi 
503
B. Kişiliği Koruyucu Davalar 
505
1. Önleme Davası 
508
2. Durdurma Davası 
510
3. Tespit Davası 
511
C. Diğer Davalar 
513
1. Sebepsiz Zenginleşme Davası 
513
2. Vekaletsiz İşgörmeden Kaynaklı Kazancın İadesi Davası 
513
Sonuç 
517
Kaynakça 
545
Kavramlar Dizini 
597