ULUSLARARASI KORUMA STATÜSÜNE SAHİP KİŞİLER
§ 1. MÜLTECİ, ŞARTLI MÜLTECİ (SIĞINMACI) VE İKİNCİL KORUMA
21
I. Mülteci ve Şartlı Mülteci (Sığınmacı) Statüsü
21
A. Tarihsel Süreçte Mülteci Kavramı
21
1. Uluslararası Belgelerde Yapılan Tanımlar
33
II. İkincil Koruma Statüsü
42
IV. Uluslararası Koruma ile İlgili Başlıca Kavramlar
45
A. Çevre Mültecileri (İklim Mültecileri)
45
B. Ülkesinde Yerinden Edilmiş Kişiler
49
C. Göçmenler (Muhacirler)
51
V. Uluslararası Korumaya İlişkin Kaynaklar
59
A. Ulusal Düzenlemeler
59
2. 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
61
3. 5543 Sayılı İskan Kanunu
62
4. 5682 Sayılı Pasaport Kanunu
63
5. 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu
65
6. 1111 Sayılı Askerlik Kanunu
67
7. 3835 Sayılı Ahıska Türklerinin Türkiye’ye Kabulü ve İskanına Dair Kanun
67
8. 4104 Sayılı Muharip Yabancı Ordu Mensuplarından Türkiye’ye İltica Edenler Hakkında Kanun
68
9. 2692 Sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu
71
10. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
71
11. 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu
79
12. 3497 Sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun
80
13. 4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
81
14. 1994 Yönetmeliği (Türkiye’ye İltica Eden veya Başka Bir Ülkeye İltica Etmek Üzere Türkiye’den İkamet İzni Talep Eden Münferit Yabancılar ile Topluca Sığınma Amacıyla Sınırlarımıza Gelen Yabancılara ve Olabilecek Nüfus Hareketlerine Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik)
82
15. Evlendirme Yönetmeliği
83
16. Geçici Koruma Yönetmeliği
83
17. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik
84
B. Uluslararası Düzenlemeler
85
1. 1951 Cenevre Konvansiyonu (Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair Cenevre Konvansiyonu)
85
2. 1967 Protokolü (Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair 1967 Protokolü)
87
3. Avrupa Birliği Düzenlemeleri Açısından İnceleme
87
VI. Türkiye’de Avrupa Birliği’ne Uyum Kapsamında Başlatılan Çalışmalar
103
VII. Mülteci Statüsünün Belirlenmesi
106
B. Mülteci Statüsünün Belirlenmesinde Temel Alınan Koşullar (Mülteci Statüsünün Unsurları)
111
1. Zulme Uğramaktan Haklı Nedenlerle Korkma
111
2. Zulüm Korkusunun Irk, Din, Tabiiyet, Belirli Bir Toplumsal Gruba Aidiyet ya da Siyasi Düşünceden Kaynaklanması
112
c. Milliyete Dayalı Zulüm
115
d. Toplumsal Grup Aidiyetine Dayalı Zulüm
116
e. Siyasi Düşünceye Dayalı Zulüm
117
3. Ülkesi Dışında Bulunma
119
4. Ülkesinin Korunmasından Yoksun Bulunma veya Yararlanmak İstememe ya da Ülkesine Geri Dönememe veya Dönmek İstememe
120
VIII. Mülteci Statüsü Verilemeyecek Kişiler (Olumsuz Unsurlar)
121
A. Barışa Karşı Suç İşleyenler veya Savaş Suçu İşleyenler veya Uluslararası Tanımlandığı Biçimde İnsanlığa Karşı Suç İşleyenler
121
B. Politik Olmayan Önemli Bir Suçu Mülteci Başvurusunun Yapıldığı Ülke Dışında İşleyenler
123
C. Birleşmiş Milletlerin Amaç ve İlkelerine Aykırı Eylemlerde Bulunanlar
124
IX. Mülteci Statüsünün Sona Ermesini Gerektiren Durumlar
126
A. Vatandaşı Olduğu Ülkenin Korumasından Kendi İsteği ile Tekrar Yararlanma
126
B. Vatandaşlığını Kaybettiği Ülkenin Vatandaşlığını Yeniden Kazanma
128
C. Yeni Bir Ülkenin Vatandaşlığını Kazanma ve Korumasından Yararlanma
129
D. Terk Edilen veya Zulüm Korkusu ile Dışında Bulunulan Ülkeye Yerleşmek Üzere Geri Dönme
130
E. Mültecilik ile İlgili Koşulların Ortadan Kalkması
132
1. Ülkenin Korumasını Reddedememe
132
2. İkametgahının Bulunduğu Ülkeye Geri Dönme
133
F. Mültecilik Statüsünün İptali
134
MÜLTECİ VE SIĞINMACILAR HAKKINDA İDARENİN GÖREV–YETKİLERİ VE YETKİLİ İDARE
§ 2. GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI VE HUKUKSAL STATÜSÜ
137
I. Kuruluş, Görev ve Yetki
137
II. Göç İdaresi Başkanlığı’nın Alt Birimleri
140
1. Yabancılar Genel Müdürlüğü
141
2. Uluslararası Koruma Genel Müdürlüğü
142
3. Düzensiz Göçle Mücadele ve Sınır Dışı İşleri Genel Müdürlüğü
142
4. Uyum ve İletişim Genel Müdürlüğü
143
5. Sınır Yönetimi Genel Müdürlüğü
144
6. Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü
145
7. Rehberlik ve Denetim Başkanlığı
146
8. Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
147
10. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği
148
11. Özel Kalem Müdürlüğü
148
IV. Yurtdışı Teşkilatı
154
V. Komisyon, Merkez ve Kurullar
156
A. Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu
156
B. İnsan Ticaretiyle Mücadele Koordinasyon Kurulu
156
C. Göç Araştırmaları Merkezi
156
D. İl ve İlçe Göç Koordinasyon Kurulları
157
VI. Atama ve Personele İlişkin Hükümler
157
A. Atama ve Görevlendirmeye İlişkin Hükümler
157
B. Personele İlişkin Hükümler
157
VIII. Genel Değerlendirme
158
§ 3. MÜLTECİLER VE SIĞINMACILAR HAKKINDA İDARENİN GÖREV VE YETKİLERİ
163
I. Genel Olarak İdarenin Görev ve Yetkileri
163
II. İdari Kolluğun Türleri
165
A. Genel İdari Kolluk
166
3. Genel İdari Kolluk Kapsamında Kabul Edilen Özel Kolluk Kuruluşları
178
a. Polis Çevik Kuvvet Birimleri
178
b. Polis Özel Timleri
180
c. Jandarma Komando Birlikleri ve Jandarma Koruma Birlikleri
181
1. Milli İstihbarat Teşkilatı
182
III. İdari Kolluğun Düzenleme, Önleme ve Yaptırım Yetkileri
188
IV. Kolluk Yetkisinin Sınırları
194
V. İdarenin Mülteciler ve Sığınmacılar Hakkındaki Görev ve Yetkilerinin Çeşitli Açılardan İrdelenmesi
195
C. Genel Ahlakın (Aktörenin) Korunması
203
VII. Mevzuat Eksikliği Sorunu
206
MÜLTECİ VE SIĞINMACILAR ÜZERİNDE İDARENİN GÖREV–YETKİLERİNİN YARGISAL DENETİMİ
§ 4. YARGISAL DENETİM
211
I. Mülteci ve Sığınmacı Başvurularına İlişkin İşlemler
211
A. Mültecilerin ve Sığınmacıların Türkiye’ye Girişi
211
B. Başvuru Yapılacak Makam
212
D. Başvurunun Değerlendirilmesi
213
E. Statünün Verilmesi
222
F. Statü Talebinin Reddi
222
G. Geri Gönderme Yasağı (Non–refoulement Prensibi)
224
H. Suçluların İadesi/ Suçluların Geri Verilmesi
226
II. Mülteci ve Sığınmacı Statüsü Verilmesinin İdari İşlemin Öğeleri Bakımından İrdelenmesi
228
III. Mülteci ve Sığınmacıların İdari Yargıya Başvuru Hakkı
234
A. İdari Başvuru Yapılması
234
B. İdari Yargıya Başvuru Hakkı
236
2. Vekil Tarafından Temsil
241
IV. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Yapılması Bakımından Konunun İrdelenmesi
245
A. Sınır Dışı Etme Kararları
249
B. Türkiye'ye Giriş Yasağı
254
C. İdari Gözetim ve Geri Gönderme Merkezi (GGM) Koşulları
257
D. Adli Yardım ve Diğer Usul Sorunları
260
IV. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvuru Yapılması Bakımından Konunun İrdelenmesi
263
V. Türkiye Hakkında Verilmiş Örnek AİHM Kararları ve Değerlendirilmesi
264
A. Türkiye Hakkında Verilmiş Örnek AİHM Kararları
264
B. Türkiye Hakkında Verilmiş AİHM Kararlarının Değerlendirilmesi
290
1. Türkiye’nin 1951 Cenevre Konvansiyonu ve 1967 Protokolüne Koyduğu Coğrafi Çekince Bakımından Değerlendirilmesi
290
2. Türkiye’de Uluslararası Koruma Başvuru Sahiplerine ve Haklarında Sınır Dışı Kararı Verilenlere Uygulanan “İdari Gözetim Kararları” Bakımından Değerlendirilmesi
291
3. Geri çevirme (Non–refoulement) Yasağı Kapsamına Giren Yabancıların Sınırdışı Edilmesine İlişkin İşlemler Bakımından Değerlendirilmesi
293