Uluslararası Koruma Statüsüne Sahip Kişiler (Mülteciler ve Sığınmacılar) Hakkında İdarenin Görevleri–Yetkileri ve Yargısal Denetim Dr. Öğr. Üyesi Elif Altınok Çalışkan  - Kitap

Uluslararası Koruma Statüsüne Sahip Kişiler (Mülteciler ve Sığınmacılar) Hakkında İdarenin Görevleri–Yetkileri ve Yargısal Denetim

1. Baskı, 
Nisan 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
328
Barkod:
9786253818951
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
835,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Küresel ölçekte giderek artan göç hareketleri, uluslararası koruma meselesini çağımızın en önemli hukuki ve insani sorunlarından biri hâline getirmiştir. Göç ve uluslararası koruma olgusu, yalnızca yabancılar hukukuna ilişkin teknik bir alan olmayıp; aynı zamanda insan hakları hukuku, idare hukuku, anayasa hukuku ve uluslararası hukukun kesişim noktasında yer alan çok boyutlu bir konudur. Bu düşünceden hareketle çalışmada uluslararası koruma statüsü idare hukuku perspektifinden ele alınarak; göç yönetiminde idarenin görev ve yetkileri ile hukuk devleti ilkesi gereğince yargısal denetim konusu ele alınmıştır. Coğrafi konumu ve tarihsel sorumluluğu gereği hareketliliğin merkezinde yer alan Türkiye, son yıllarda göç ve uluslararası koruma alanında önemli bir kurumsal ve hukuki dönüşüm gerçekleştirmiştir.
Çalışmada, uluslararası koruma statüsünün (mülteci ve sığınmacı kavramlarının) tarihsel gelişimi, Türkiye'de 6458 sayılı Kanun ile kurulan yeni idari yapı, Göç İdaresi Başkanlığının işlevi, idari gözetim ve sınır dışı süreçleri ile idari yargı, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi denetimi konuları incelenmiştir. Uluslararası korumaya ilişkin düzenlemelerin, güvenlik kaygıları ile insan haysiyet ve onuru arasında adil bir denge kuran, çağdaş ve hak temelli bir anlayışla sürekli geliştirilmesi gereken, dinamik ve hassas bir alan olduğu söylenebilecektir.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Uluslararası Koruma Statüsüne Sahip Kişiler
.
Mülteci ve Sığınmacılar Hakkında İdarenin Görev–Yetkileri ve Yetkili İdare
.
Mülteci ve Sığınmacılar Üzerinde İdarenin Görev–Yetkilerinin Yargısal Denetimi
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz 
7
Kısaltmalar 
15
Giriş 
17
Birinci Bölüm
ULUSLARARASI KORUMA STATÜSÜNE SAHİP KİŞİLER
§ 1. MÜLTECİ, ŞARTLI MÜLTECİ (SIĞINMACI) VE İKİNCİL KORUMA 
21
I. Mülteci ve Şartlı Mülteci (Sığınmacı) Statüsü 
21
A. Tarihsel Süreçte Mülteci Kavramı 
21
B. Tanım 
31
1. Uluslararası Belgelerde Yapılan Tanımlar 
33
2. Yasal Tanımlar 
37
3. Yargısal Tanımlar 
39
II. İkincil Koruma Statüsü 
42
III. Geçici Koruma 
43
IV. Uluslararası Koruma ile İlgili Başlıca Kavramlar 
45
A. Çevre Mültecileri (İklim Mültecileri) 
45
B. Ülkesinde Yerinden Edilmiş Kişiler 
49
C. Göçmenler (Muhacirler) 
51
D. Vatansızlar 
55
V. Uluslararası Korumaya İlişkin Kaynaklar 
59
A. Ulusal Düzenlemeler 
59
1. Anayasa 
59
2. 6458 Sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu 
61
3. 5543 Sayılı İskan Kanunu 
62
4. 5682 Sayılı Pasaport Kanunu 
63
5. 5901 Sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu 
65
6. 1111 Sayılı Askerlik Kanunu 
67
7. 3835 Sayılı Ahıska Türklerinin Türkiye’ye Kabulü ve İskanına Dair Kanun 
67
8. 4104 Sayılı Muharip Yabancı Ordu Mensuplarından Türkiye’ye İltica Edenler Hakkında Kanun 
68
9. 2692 Sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu 
71
10. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ve 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 
71
11. 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu 
79
12. 3497 Sayılı Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun 
80
13. 4982 Sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu 
81
14. 1994 Yönetmeliği (Türkiye’ye İltica Eden veya Başka Bir Ülkeye İltica Etmek Üzere Türkiye’den İkamet İzni Talep Eden Münferit Yabancılar ile Topluca Sığınma Amacıyla Sınırlarımıza Gelen Yabancılara ve Olabilecek Nüfus Hareketlerine Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik) 
82
15. Evlendirme Yönetmeliği 
83
16. Geçici Koruma Yönetmeliği 
83
17. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik 
84
B. Uluslararası Düzenlemeler 
85
1. 1951 Cenevre Konvansiyonu (Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair Cenevre Konvansiyonu) 
85
2. 1967 Protokolü (Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair 1967 Protokolü) 
87
3. Avrupa Birliği Düzenlemeleri Açısından İnceleme 
87
VI. Türkiye’de Avrupa Birliği’ne Uyum Kapsamında Başlatılan Çalışmalar 
103
VII. Mülteci Statüsünün Belirlenmesi 
106
A. Tanım 
106
B. Mülteci Statüsünün Belirlenmesinde Temel Alınan Koşullar (Mülteci Statüsünün Unsurları) 
111
1. Zulme Uğramaktan Haklı Nedenlerle Korkma 
111
2. Zulüm Korkusunun Irk, Din, Tabiiyet, Belirli Bir Toplumsal Gruba Aidiyet ya da Siyasi Düşünceden Kaynaklanması 
112
a. Irka Dayalı Zulüm 
112
b. Dine Dayalı Zulüm 
114
c. Milliyete Dayalı Zulüm 
115
d. Toplumsal Grup Aidiyetine Dayalı Zulüm 
116
e. Siyasi Düşünceye Dayalı Zulüm 
117
3. Ülkesi Dışında Bulunma 
119
4. Ülkesinin Korunmasından Yoksun Bulunma veya Yararlanmak İstememe ya da Ülkesine Geri Dönememe veya Dönmek İstememe 
120
VIII. Mülteci Statüsü Verilemeyecek Kişiler (Olumsuz Unsurlar) 
121
A. Barışa Karşı Suç İşleyenler veya Savaş Suçu İşleyenler veya Uluslararası Tanımlandığı Biçimde İnsanlığa Karşı Suç İşleyenler 
121
B. Politik Olmayan Önemli Bir Suçu Mülteci Başvurusunun Yapıldığı Ülke Dışında İşleyenler 
123
C. Birleşmiş Milletlerin Amaç ve İlkelerine Aykırı Eylemlerde Bulunanlar 
124
IX. Mülteci Statüsünün Sona Ermesini Gerektiren Durumlar 
126
A. Vatandaşı Olduğu Ülkenin Korumasından Kendi İsteği ile Tekrar Yararlanma 
126
B. Vatandaşlığını Kaybettiği Ülkenin Vatandaşlığını Yeniden Kazanma 
128
C. Yeni Bir Ülkenin Vatandaşlığını Kazanma ve Korumasından Yararlanma 
129
D. Terk Edilen veya Zulüm Korkusu ile Dışında Bulunulan Ülkeye Yerleşmek Üzere Geri Dönme 
130
E. Mültecilik ile İlgili Koşulların Ortadan Kalkması 
132
1. Ülkenin Korumasını Reddedememe 
132
2. İkametgahının Bulunduğu Ülkeye Geri Dönme 
133
F. Mültecilik Statüsünün İptali 
134
İkinci Bölüm
MÜLTECİ VE SIĞINMACILAR HAKKINDA İDARENİN GÖREV–YETKİLERİ VE YETKİLİ İDARE
§ 2. GÖÇ İDARESİ BAŞKANLIĞI VE HUKUKSAL STATÜSÜ 
137
I. Kuruluş, Görev ve Yetki 
137
II. Göç İdaresi Başkanlığı’nın Alt Birimleri 
140
A. Başkan 
140
B. Hizmet Birimleri 
141
1. Yabancılar Genel Müdürlüğü 
141
2. Uluslararası Koruma Genel Müdürlüğü 
142
3. Düzensiz Göçle Mücadele ve Sınır Dışı İşleri Genel Müdürlüğü 
142
4. Uyum ve İletişim Genel Müdürlüğü 
143
5. Sınır Yönetimi Genel Müdürlüğü 
144
6. Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü 
145
7. Rehberlik ve Denetim Başkanlığı 
146
8. Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 
147
9. Hukuk Müşavirliği 
148
10. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 
148
11. Özel Kalem Müdürlüğü 
148
III. Taşra Teşkilatı 
149
IV. Yurtdışı Teşkilatı 
154
V. Komisyon, Merkez ve Kurullar 
156
A. Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonu 
156
B. İnsan Ticaretiyle Mücadele Koordinasyon Kurulu 
156
C. Göç Araştırmaları Merkezi 
156
D. İl ve İlçe Göç Koordinasyon Kurulları 
157
VI. Atama ve Personele İlişkin Hükümler 
157
A. Atama ve Görevlendirmeye İlişkin Hükümler 
157
B. Personele İlişkin Hükümler 
157
VII. Geçiş Hükümleri 
158
VIII. Genel Değerlendirme 
158
§ 3. MÜLTECİLER VE SIĞINMACILAR HAKKINDA İDARENİN GÖREV VE YETKİLERİ 
163
I. Genel Olarak İdarenin Görev ve Yetkileri 
163
II. İdari Kolluğun Türleri 
165
A. Genel İdari Kolluk 
166
1. Polis 
167
2. Jandarma 
171
3. Genel İdari Kolluk Kapsamında Kabul Edilen Özel Kolluk Kuruluşları 
178
a. Polis Çevik Kuvvet Birimleri 
178
b. Polis Özel Timleri 
180
c. Jandarma Komando Birlikleri ve Jandarma Koruma Birlikleri 
181
B. Özel İdari Kolluk 
182
1. Milli İstihbarat Teşkilatı 
182
2. Sınır Kolluğu 
185
III. İdari Kolluğun Düzenleme, Önleme ve Yaptırım Yetkileri 
188
IV. Kolluk Yetkisinin Sınırları 
194
V. İdarenin Mülteciler ve Sığınmacılar Hakkındaki Görev ve Yetkilerinin Çeşitli Açılardan İrdelenmesi 
195
A. Kamu Güvenliği 
195
B. Sağlık 
199
C. Genel Ahlakın (Aktörenin) Korunması 
203
D. Sosyal Yardımlar 
203
E. Entegrasyon 
205
VII. Mevzuat Eksikliği Sorunu 
206
Üçüncü Bölüm
MÜLTECİ VE SIĞINMACILAR ÜZERİNDE İDARENİN GÖREV–YETKİLERİNİN YARGISAL DENETİMİ
§ 4. YARGISAL DENETİM 
211
I. Mülteci ve Sığınmacı Başvurularına İlişkin İşlemler 
211
A. Mültecilerin ve Sığınmacıların Türkiye’ye Girişi 
211
B. Başvuru Yapılacak Makam 
212
C. Başvuruda Süre 
213
D. Başvurunun Değerlendirilmesi 
213
E. Statünün Verilmesi 
222
F. Statü Talebinin Reddi 
222
G. Geri Gönderme Yasağı (Non–refoulement Prensibi) 
224
H. Suçluların İadesi/ Suçluların Geri Verilmesi 
226
II. Mülteci ve Sığınmacı Statüsü Verilmesinin İdari İşlemin Öğeleri Bakımından İrdelenmesi 
228
A. Yetki 
228
B. Şekil 
229
C. Neden (Sebep) 
232
D. Konu 
234
E. Amaç 
234
III. Mülteci ve Sığınmacıların İdari Yargıya Başvuru Hakkı 
234
A. İdari Başvuru Yapılması 
234
B. İdari Yargıya Başvuru Hakkı 
236
1. Davanın Tarafları 
240
2. Vekil Tarafından Temsil 
241
3. Çevirmen 
243
IV. Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Yapılması Bakımından Konunun İrdelenmesi 
245
A. Sınır Dışı Etme Kararları 
249
B. Türkiye'ye Giriş Yasağı 
254
C. İdari Gözetim ve Geri Gönderme Merkezi (GGM) Koşulları 
257
D. Adli Yardım ve Diğer Usul Sorunları 
260
IV. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine Başvuru Yapılması Bakımından Konunun İrdelenmesi 
263
V. Türkiye Hakkında Verilmiş Örnek AİHM Kararları ve Değerlendirilmesi 
264
A. Türkiye Hakkında Verilmiş Örnek AİHM Kararları 
264
B. Türkiye Hakkında Verilmiş AİHM Kararlarının Değerlendirilmesi 
290
1. Türkiye’nin 1951 Cenevre Konvansiyonu ve 1967 Protokolüne Koyduğu Coğrafi Çekince Bakımından Değerlendirilmesi 
290
2. Türkiye’de Uluslararası Koruma Başvuru Sahiplerine ve Haklarında Sınır Dışı Kararı Verilenlere Uygulanan “İdari Gözetim Kararları” Bakımından Değerlendirilmesi 
291
3. Geri çevirme (Non–refoulement) Yasağı Kapsamına Giren Yabancıların Sınırdışı Edilmesine İlişkin İşlemler Bakımından Değerlendirilmesi 
293
Sonuç 
295
Kaynakça 
301
Kavram Dizini 
325