KAVRAMSAL ÇERÇEVE VE TARİHİ SÜREÇ
I. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ KAVRAMI
15
2. Toplantının Bileşenleri
18
B. GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ KAVRAMI
27
C. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ TÜRLERİ
29
1. Planlı–Plansız (Ani–Spontane) Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri
30
2. Genel–Özel Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri
33
ç. Kişisel Davet (Çağrılmış Olma) Ölçütü
37
3. Açık–Kapalı Yer Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri
39
Ç. BENZER HAK VE ÖZGÜRLÜKLER İLE İLİŞKİSİ
41
1. İfade Özgürlüğü ile İlişkisi
42
2. Düşünceyi Açıklama ve Yayma Özgürlüğü ile İlişkisi
49
3. Dernek Kurma Özgürlüğü ile İlişkisi
50
4. Sendika Kurma Hakkı ile İlişkisi
52
5. Dilekçe Hakkı ile İlişkisi
54
6. Siyasi Katılma Hakkı ile İlişkisi
56
7. Etkili Başvuru Hakkı ile İlişkisi
57
8. Basın Özgürlüğü ile İlişkisi
58
9. Sivil İtaatsizlik, Grev ve Direnme Hakkı ile İlişkisi
62
10. Seyahat Özgürlüğü ile İlişkisi
67
D. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜNÜN KULLANIM USULÜ, NİTELİĞİ VE
1. Hakkın Kullanım Usulüne İlişkin Sistemler
69
2. Hak veya Özgürlük Niteliği
72
3. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşünün Kapsamı
73
c. Düşünce Açıklaması Olarak Kabul Eden Görüş
75
II. TARİHİ DEĞİŞİM VE GELİŞİM SÜRECİ
77
A. ULUSLARARASI METİNLERDE
78
1. Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirgesi
78
2. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
79
3. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
81
4. Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi
81
5. Kopenhag Belgesi ve Paris Şartı
82
6. Afrika İnsan ve Halkların Hakları Şartı
83
7. Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme
83
8. Çocuk Hakları Sözleşmesi
84
9. Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı
85
10. Uluslararası Çalışma Örgütünün 87 Sayılı Sözleşmesi
85
B. TÜRK HUKUKUNDAKİ ANAYASAL VE YASAL DÜZENLEMELER
86
a. Kanuni Esasi Öncesi Dönem
87
b. Kanuni Esasi Dönemi
88
a. 1921 Anayasası Dönemi
91
b. 1924 Anayasası Dönemi
91
i. 6187 Sayılı Vicdan ve Toplanma Hürriyetinin Korunması
ii. 6761 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Hakkında Kanun
93
c. 1961 Anayasası Dönemi
95
ii. 171 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hürriyeti Hakkında
ç. 1982 Anayasası Dönemi
100
TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKININ KULLANIM USUL VE ESASLARI
I. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKININ NORM SINIRLARI
104
A. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKININ DOĞAL VE ANAYASAL
2. Anayasa ile Öngörülen Sınırlama Amaçları
107
a. Milli Güvenliğin Korunması
109
b. Kamu Düzeninin Korunması
112
c. Suç İşlenmenin Önlenmesi
113
ç. Genel Sağlığın Korunması
116
d. Genel Ahlakın Korunması
117
e. Başkalarının Hak ve Özgürlüklerinin Korunması
118
3. Anayasa ile Öngörülen Sınırlamanın Sınırları
118
a. Sınırlamanın Kanuniliği
119
b. Öze Dokunma Yasağı
121
c. Demokratik Toplum Düzeninin Gereklerine Aykırı Olmama
124
e. Laik Cumhuriyetin Gereklerine Aykırı Olmama
129
f. Anayasanın Sözüne ve Ruhuna Aykırı Olmama İlkesi
131
g. Ayrımcılığa Yol Açmama
132
B. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKININ KANUNİ SINIRLARI
134
1. Silahsız ve Saldırısız Olması
136
2. Bildirim Esaslarına Uyulması
138
3. Kanunda Öngörülen Sınırlamalardan Başka Bir Sınırlamaya Tabi
4. Düzenleme Kurulunun Oluşumu
141
II. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKINA İLİŞKİN TEMEL
A. 2911 SAYILI TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ KANUNU VE ALT
2. Genel Olarak Kanun’da Yapılan Değişiklikler
143
3. Kanun’un Son Hali ile Madde Değerlendirmesi ve İlgili İçtihat
145
4. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun Uygulanmasına Dair
5. İçişleri Bakanlığının 2012/64 Sayılı Genelgesi
201
B. GÜVENLİK GÜÇLERİ İLE İLGİLİ TEMEL MEVZUAT
202
1. Emniyet Teşkilat Kanunu
203
2. Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu
205
3. Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu
208
4. Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu
211
C. ÖZEL YÖNETİM DURUMLARI İLE İLGİLİ TEMEL MEVZUAT
213
TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜ HAKKININ KULLANIMA İLİŞKİN İDARENİN YETKİLERİ VE SORUMLULUĞU
I. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜNE İLİŞKİN İDARENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
İLE GÖREV VE YETKİLERİ
221
A. İDARENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ
221
1. Devletin Barışçıl Toplantı ve Gösteri Yürüyüşüne Müdahale
Etmeme Negatif Yükümlülüğü
222
2. Devletin Barışçıl Toplantı ve Gösteri Yürüyüşünün Yapılabilmesi İçin
Gerekli Tedbirleri Alma Pozitif Yükümlülüğü
224
3. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Öncesinde İdarenin Yükümlülükleri
226
a. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşünde Bulunanların Güvenliğinin
b. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşünde Görevli Kamu Görevlilerinin
Güvenliğinin Sağlanması
227
c. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşünde Bulunmayan Üçüncü Kişilerin
Güvenliğinin Sağlanması
228
4. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Sırasında İdarenin Yükümlülükleri
230
a. Orantısız Müdahale ve Kötü Muamele Yasağı
231
b. Müdahalede Biber Gazı ve Tazyikli Su Kullanımı
241
c. Göstericilerin Yüzünü Kapatması
250
ç. Karşıt Görüşlülerin Bulunduğu Durumlarda İdarenin
5. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Sonrasında İdarenin Yükümlülükleri
254
a. Orantısız Müdahalede Bulunan Kamu Görevlileri Hakkında
Etkili Soruşturma Yapma Yükümlülüğü
254
b. Koruma Altına Alma ve Uzaklaştırma
258
B. İDARENİN GÖREV VE YETKİLERİ
260
1. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Öncesi İdarenin Görev ve Yetkileri
260
i. Milli Güvenlik ve Kamu Düzeni Gerekçesi
265
ii. Suç İşlenmesinin Önlenmesi Gerekçesi ile Genel Sağlık ve
Genel Ahlâk Gerekçesi
266
iii. Başkalarının Hak ve Özgürlüklerinin Korunması Gerekçesi
269
i. Sınırlı Süreli Yasaklama
272
ii. Sınırsız Olarak Yasaklama
280
2. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Yapılacak Coğrafi Alana İlişkin İdari
a. Faaliyet Alanı, Zamanı ve Güzergâhının Saptanması
286
b. Faaliyet Alanına Erişimin Engellenmesi
294
c. Faaliyet Alanında Önleme Araması Yapılması
296
ç. Faaliyet Alanında Kimlik Tespiti İşlemlerinin Yapılması
299
d. Faaliyet Alanında Adli Kolluk İşlemlerinin Tatbiki (Yakalama,
3. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Esnasında İdari Müdahaleler
303
b. Ses ve Görüntü Alma
303
c. İhtar ve Dağıtma (Biber Gazı Kullanımı, Tazyikli Su Sıkma)
306
ç. Askeri Birliklerden Yardım İsteme
311
4. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Sonrasında Adli Kolluk Müdahaleleri
314
II. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜNE İLİŞKİN İDARENİN TASARRUFLARINA
KARŞI BAŞVURU YOLLARI VE İDARENİN SORUMLULUĞU
316
A. İDARENİN TASARRUFLARINA KARŞI İDARİ BAŞVURU YOLLARI
316
B. İDARENİN TASARRUFLARINA KARŞI YARGISAL BAŞVURU YOLLARI
321
C. İDARENİN SORUMLULUĞU
326
2. Kusursuz Sorumluluk
329
3. Sorumlulara Rücu İşlemleri
333
III. YARGI KARARLARINDA TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞÜNE YAKLAŞIM
334
A. AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNİN BAKIŞI
334
1. Barışçıl Nitelik Şartı
334
2. Salt Kanuna Aykırılığın Müdahale Gerektirmemesi
337
3. Kolluk Kuvvetlerinin Orantısız Güç Kullanımı
339
4. Kamu Makamlarının ve Kolluk Kuvvetlerinin Hoşgörülü Davranması
342
5. Kolluk Kuvvetlerinin Müdahalede Sabırsız/Aceleci Davranması
344
B. ANAYASA MAHKEMESİNİN BAKIŞI
346
1. 2911 Sayılı Kanun’un 28/1 Maddesinin İptali İstemli Norm
2. 2911 Sayılı Kanun’un 34/A Maddesinin İptali İstemli Norm
3. Kamu Görevlilerinin Basın Açıklamasında Bulunması Durumu
348
4. Kamu Görevlilerinin Toplantı ve Gösteri Yürüyüşüne Katılması
5. Bireysel Başvuru Kararları: Genel Çerçeve
353
1. İstisnai Faaliyetler (Madde 4/a)
356
2. İdarenin Yasaklama Yetkisi
359
4. Yabancıların İzin Alma Zorunluluğu
365
5. 5442 Sayılı Kanun Çerçevesinde Verilen Yasaklama Kararı
366
6. İdarenin Yer ve Güzergâh Belirleme Yetkisi
369
1. Yabancıların İzin Alma Zorunluluğu
371
2. Kolluk Kuvvetlerinin Sabırsızlığı
371
3. Düşünce ve Kanaat Açıklama Yöntemi
372
4. İdarenin Eksik İşlemleri
373
5. Kişilerin Demokratik Tepkileri
375