1. En Az İki Teşebbüsün ya da Teşebbüs Birliğinin Üye Olması
22
aa. Ekonomik Faaliyet Yürütüyor Olması
24
bb. Faaliyeti Ekonomik Açıdan Bağımsız Şekilde
cc. Ekonomik Bakımdan Bir Bütün Teşkil Ediyor Olması
32
iii. Kamu Tarafından Finanse Edilen Birimlerin Durumu
33
bb. Unsurlar Açısından Değerlendirme
34
aaa. Ekonomik Faaliyet Yürütme Unsuru Açısından
34
aaaa. Ekonomik Faaliyet Yürütme Unsurunun
Kamu Tarafından Finanse Edilen Birimler
Açısından Özellikli Durumu
34
bbbb. Kamu Tarafından Yürütülen Ekonomik
Faaliyetlerin Niteliğine Göre Yapılan
a1. Genel Ekonomik Yarar Kapsamına
b1. Genel Ekonomik Yarar Kapsamına
bbb. Faaliyeti Bağımsız Şekilde Sürdürme ve
Ekonomik Bakımdan Bütün Teşkil Etme
b. Teşebbüs Birliklerinin Oluşturduğu Teşebbüs Birlikleri Hakkında
41
2. Belirli Bir Amaca Ulaşmayı Hedeflemiş Olması
42
3. Süreklilik Gösteriyor Olması
44
A. Ekonomik Faaliyet Yürütmesi Şartının Aranmıyor Olması
45
B. Hukuki Niteliğinin Önem Taşımıyor Olması
47
C. Kamu Hukuku Karakterli Birliklerin de Teşebbüs Birliği Niteliği
Kazanabilecekleri Hususunda
50
2. Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları ve Üst Kuruluşları
Şeklindeki Teşebbüs Birlikleri Hakkında
52
TEŞEBBÜS BİRLİĞİ KARARI KAVRAMI
II. BİR HUKUKİ İŞLEM TÜRÜ OLARAK “KARAR” KAVRAMI
56
III. ÖZELLİK ARZ EDEN BELİRLİ TEŞEBBÜS BİRLİĞİ KARARI TÜRLERİ
58
A. Yetkisiz Alınmış Kararlar
58
1. Teşebbüs Birliği Tarafından Benimsenmiş ve Uygulanmış Olduğu
2. Teşebbüs Birliği Tarafından Benimsenmemiş ve Uygulanmamış
2. İdari Para Cezası Yaptırımı İçin Tavsiyenin Uygulanmış Olması
Şartının Arandığı Hususunda
61
3. RKK m. 4’e Aykırı Tavsiyelerin İdari Para Cezası Yaptırımına Yol
Açtığı Başlıca Durumlar
63
a. Üyelerin Uymaları İçin Birlik Tarafından Çaba Sarf Edilmiş
b. Uyulmaması Halinde Yaptırım Uygulanmayacak Olmasına
Rağmen Üyelerin Kendilerini Uymak Zorunda Hissetmiş ve
Uyma Eğilimi Göstermiş Oldukları Durumlarda
63
C. Birliğin Kuruluşuna, Çalışma ve Karar Alma Yöntemlerine İlişkin Kurallar
65
E. Teşebbüs Birliği Eylemleri
70
IV. TEŞEBBÜS BİRLİĞİ KARARI İLE ANLAŞMA AYRIMI
72
A. Karar ile Anlaşma Ayrımının Önemi
72
B. Birlik Üyelerinin Birbirleriyle Yaptıkları Anlaşmalardan Teşebbüs
Birliğinin Sorumlu Tutulup Tutulamayacağı Hususunda
73
1. Teşebbüs Birliğinin “Dahli Olduğu” Durumlarda
74
2. Teşebbüs Birliğinin “Dahli Olmadığı” Durumlarda
74
C. Teşebbüs Birliğinin Anlaşmaya Taraf Olduğu Durumlar
77
TEŞEBBÜS BİRLİĞİ KARARLARIYLA REKABETİN SINIRLANDIRILDIĞI BAŞLICA DURUMLAR
I. KARARIN REKABETİ SINIRLAMA AMACI TAŞIMASI VEYA REKABETİ
SINIRLAYICI ETKİ DOĞURUYOR YA DA DOĞURABİLECEK NİTELİKTE
A. Rekabeti Sınırlama Amacı Taşıması
79
2. Rekabeti Sınırlama Amacı Bulunup Bulunmadığı Konusunda Özellik
Taşıyan Bazı Teşebbüs Birliği Kararı Türleri
81
a. Bilgi Verme Amaçlı Kararlar
81
b. Halk Sağlığını Koruma Amaçlı Kararlar
82
c. Teşebbüslerin Etkinliğini Artırma ve Maliyeti Azaltma Amaçlı
d. Standarda İlişkin Kararlar
83
B. Rekabeti Sınırlayıcı Etki Doğuruyor ya da Doğurabilecek Nitelikte
II. İLGİLİ PAZAR KAVRAMI
88
B. İlgili Coğrafi Pazar
89
III. KANUN’DA VE TEBLİĞ’DE SAYILAN REKABETİ SINIRLAYICI TEŞEBBÜS
BİRLİĞİ KARARI TÜRLERİ
90
A. Açık ve Ağır İhlal Oluşturan Teşebbüs Birliği Kararları
92
1. Mal veya Hizmetlerin Alım ya da Satım Fiyatının Tespiti, Fiyatı
Oluşturan Maliyet, Kâr Gibi Unsurların Tespiti, Her Türlü Alım yahut
Satım Şartlarının Tespiti (RKK m. 4/II.a)
92
a. Mal veya Hizmetlerin Alım ya da Satım Fiyatının Tespiti
92
ii. Taban/Asgari ya da Sabit Fiyat/Ücret Belirlenmesi
93
iii. Tavan Fiyat/Ücret Belirlenmesi
95
b. Fiyatı Oluşturan Maliyet, Kâr Gibi Unsurların ve Her Türlü Alım
Yahut Satım Şartlarının Tespiti
97
ii. Vade Sınırlamalarına İlişkin
98
iii. Komisyona İlişkin
99
iv. Pazarlama Şartlarına ve Özellikle Reklama İlişkin
99
v. Diğer Maliyet Unsurlarına İlişkin
101
2. Mal veya Hizmet Piyasalarının Bölüşülmesi ile Her Türlü Piyasa
Kaynaklarının veya Unsurlarının Paylaşılması ya da Kontrolü (RKK
b. Sıralı Dağıtım Uygulaması
104
c. Müşteri ve/veya Coğrafi Alan Paylaşımı
106
3. Mal veya Hizmetin Arz ya da Talep Miktarının Kontrolü veya
Bunların Piyasa Dışında Belirlenmesi (RKK m. 4/II.c)
108
4. İhalelerde Danışıklı Hareket
110
B. Açık ve Ağır İhlal Oluşturmayan Teşebbüs Birliği Kararları
111
1. Piyasada Rekabeti Kayda Değer Ölçüde Sınırlıyor Olması Şartının
a. Üye Teşebbüslerin Rakibi Olan Teşebbüslerin Faaliyetlerinin
Zorlaştırılması, Sınırlandırılması veya Piyasada Faaliyet
Gösteren Teşebbüslerin Boykot ya da Diğer Davranışlarla Piyasa
Dışına Çıkartılması yahut Piyasaya Yeni Gireceklerin
Engellenmesi (RKK m. 4/II.d)
112
i. Üye Teşebbüslerin Rakibi Olan Teşebbüslerin Faaliyetlerinin
Zorlaştırılması, Sınırlandırılması veya Piyasada Faaliyet
Gösteren Teşebbüslerin Boykot ya da Diğer Davranışlarla
Piyasa Dışına Çıkartılması
112
ii. Piyasaya Yeni Gireceklerin Engellenmesi
115
b. Eşit Hak, Yükümlülük ve Edimler İçin Eşit Durumdaki Kişilere
Farklı Şartların Uygulanması, Özellikle de Üye Teşebbüslerden
Eşit Durumdaki Kişilere Farklı Şartlar Uygulamalarının Talep
Edilmesi (RKK m. 4/II.e)
116
c. Üyelerden, Müşterilerle Akdedecekleri Anlaşmalara,
Anlaşmanın Niteliğine veya Ticari Teamüllere Aykırı Olarak, Bir
Mal veya Hizmet ile Birlikte Diğer Mal veya Hizmetin Satın
Alınmasını Zorunlu Kılan veya Aracı Teşebbüs Durumundaki
Alıcıların Talep Ettiği Bir Mal ya da Hizmeti Diğer Bir Mal veya
Hizmetin de Alıcı Tarafından Teşhiri Şartına Bağlayan ya da Arz
Ettikleri Bir Mal veya Hizmetin Tekrar Arzının Şartlarını
Düzenleyen Hükümler Eklemelerinin Talep Edilmesi (RKK m.
REKABETİ SINIRLAYICI TEŞEBBÜS BİRLİĞİ KARARLARININ REKABET HUKUKUNA
ÖZGÜ HUKUKA UYGUNLUK SEBEPLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. AB HUKUKUNDAKİ “MEŞRU AMAÇ” İSTİSNASI HAKKINDA
121
A. Meşru Amaç İstisnası: Wouters Kararı ile Başlayan Dönem
122
B. Rekabeti Sınırlama “Amacı” Taşıyan Kararların İstisna Kapsamına
Sokulamayacağına İlişkin Yaklaşım Değişikliği
125
II. HUKUKUMUZDAKİ REKABET HUKUKUNA ÖZGÜ HUKUKA UYGUNLUK
A. Teşebbüs Birliği Kararının Kanun ya da Düzenleyici İdari İşlem ile
Tanınmış Yetkiye Dayanılarak Alınmış Olması
128
2. Kanun Hükmüne Dayandığı Durumlarda
130
b. Kurul’un Mevzuata Uygunluk Denetimi Yapma Yetkisinin
Bulunmadığı Hususunda
132
c. Kararın Kanunda Öngörülen Yetki Kapsamında Alınmış Olduğu
i. Yetkinin Kanunda Açık Şekilde Tanınmış Olması Gerektiği
d. Kararın Kanunda Öngörülen Yetkinin Kapsamı Aşılarak Alınmış
3. Düzenleyici İdari İşlem Hükmüne Dayandığı Durumlarda
138
a. Kararın İlgili Düzenlemede Öngörülen Yetki Kapsamında Alınmış
b. Kararın İlgili Düzenlemede Öngörülen Yetkinin Kapsamı Aşılarak
Alınmış Olduğu Durumlarda
144
a. Malların Üretim veya Dağıtımı ile Hizmetlerin Sunulmasında
Yeni Gelişme ve İyileşmelerin ya da Ekonomik veya Teknik
Gelişmenin Sağlanması (Etkinlik Kazanımları)
148
b. Tüketicinin Bundan Yarar Sağlaması
150
c. İlgili Piyasanın Önemli Bir Bölümünde Rekabetin Ortadan
d. Rekabetin Zorunlu Olandan Fazla Sınırlanmamış Olması
153
3. Muafiyet Kararı Alınması Süreci
154
TEŞEBBÜS BİRLİĞİ KARARLARININ REKABETİ SINIRLAYICI OLMASINA BAĞLANAN SONUÇLAR
I. REKABET KURULU TARAFINDAN UYGULANAN YAPTIRIMLAR
B. Hakkında Soruşturma Açılacak Kişi
159
C. Rekabet Hukukuna Özgü Hukuka Uygunluk Sebeplerinin İdari
Yaptırımlar Üzerindeki Etkileri
160
a. Teşebbüs Birliğine Verilen Ceza
161
aa. RKK m. 16 Kapsamında
161
aaa. Temel Para Cezası
161
aaaa. Esasa İlişkin Fiiller Nedeniyle
bbbb. Usule İlişkin Fiiller Nedeniyle
a1. RKK m. 16/I.a–b–c Uyarınca
163
b1. RKK m. 16/I.d Uyarınca
164
bbb. Ağırlaştırıcı ve Hafifletici Unsurlar
165
aaaa. Ağırlaştırıcı Unsurlar
165
bbbb. Hafifletici Unsurlar
166
bb. RKK m. 17 Kapsamında
167
ii. Teşebbüs Birliğine Verilecek İdari Para Cezası Yaptırımının
Kime Uygulanacağı Hususunda
168
aa. Tüzel Kişiliği Bulunan Teşebbüs Birlikleri Söz Konusu
bb. Tüzel Kişiliği Bulunmayan Teşebbüs Birlikleri Söz
b. İhlalde Belirleyici Etkisi Saptanan Teşebbüs Birliği Yöneticilerine
ya da Çalışanlarına Verilen Ceza
175
2. Davranışsal ve Yapısal Tedbirler – İhlale Son Verme
177
3. Rekabet Savunuculuğu Kapsamında Girişimler
177
II. ÖZEL HUKUK AÇISINDAN DOĞAN SONUÇLAR
179
B. Yargıtay Tarafından Kabul Edilmiş Dava Şartı Hakkında
179
C. Rekabet Hukukuna Özgü Hukuka Uygunluk Sebeplerinin Özel Hukuktan
Doğan Sonuçlar Üzerindeki Etkileri
182
1. Kararın Kanun ya da Düzenleyici İdari İşlem ile Tanınmış Yetkiye
Dayanılarak Alınmış Olduğu Durumlarda
182
2. Muafiyetin Söz Konusu Olduğu Durumlarda
182
D. İşlemin Geçersizliği
184
E. RKK m. 57–59 Kapsamında Tazminat
184
2. Haksız Rekabetten Doğan Talepler Karşısındaki Durumu
185
aa. TTK 58/I Uyarınca
187
bb. TTK 58/II Uyarınca
188
aaa. Üç Kat Tazminat Kavramı Hakkında
188
bbb. Üç Kat Tazminat Hesabında Temel Alınacak
ii. Zarar Miktarının Tespit Edilememesi Durumunda İzlenecek
iii. Manevi Zarar Hususunda
191
c. Kusur ve İlliyet Bağı
191
5. Görevli ve Yetkili Mahkeme
194
ABAD VE KOMİSYON KARARLARI DİZİNİ
209