Soruşturma ve Kovuşturmada Bilirkişilik Uygulamaları Dr. Süleyman Özar  - Kitap
Soruşturma ve Kovuşturmada

Bilirkişilik Uygulamaları

1. Baskı, 
Nisan 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
287
Barkod:
9786253777777
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
640,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirleyen, bilirkişiliği daha etkin ve kurumsal bir yapıya kavuşturmak amacıyla Bilirkişilik Daire Başkanlığı, Bilirkişilik Danışma Kurulu ve Bilirkişilik Bölge Kurullarını oluşturan 6784 sayılı Kanun ve buna paralel usul kanunlarındaki değişiklikler geçen 10 yılda bihakkın uygulansaydı bugün bahsedilen problemlerin birçoğu gündemde olmayabilirdi. Dolayısıyla bugün sistemin daha iyi işlemesi için mevzuat değişikliğinden ziyade uygulamacılarda zihniyet değişikliğinin daha gerekli olduğu düşüncesindeyiz.
Bilirkişinin işi delil üzerinedir. Bazen delil değerlendirme aracı olarak maddi meseledeki teknik sorunu çözer bazen de yaptığı incelemeyle delili ortaya çıkarır. Bu yüzden beş bölümden oluşacak kitabımızın ilk bölümünde delil, ispat, delillerin ispat gücü ve değerlendirmeye alınma kriterleri gibi konulardan oluşan temel zemini ortaya koymaya çalışacağız. Bu bölümde delil standartlarının karşılaştırmalı hukukta teorik temellerine de göz atacağız.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Ceza Muhakemesinde Delillerin Değerlendirilmesi
.
Bilirkişi İncelemesi
.
Atama Sistemi ve Bilirkişilik Türleri
.
Bilirkişinin Yükümlülük, Denetim ve Sorumlulukları
.
Bilirkişiye Zorunlu Başvuru Gerektiren Muhakeme İşlemleri
Kitapla İlgili Kategoriler
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
KISALTMALAR 
13
GİRİŞ 
15
BİRİNCİ BÖLÜM
CEZA MUHAKEMESİNDE DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
I. İSPAT VE DELİL 
19
A. İspat 
19
B. İspat Hukuku Sistemleri 
21
1. Yasal Delil Sistemi 
21
2. Serbest Delil Sistemi 
22
C. Delil 
24
D. Delillerin İspat Gücünün Belirlenmesi 
27
1. İspat Gücü Artırılmış Deliller 
27
2. Hukuk Mahkemesi Hükmünün Ceza Mahkemesine Etkisi 
29
3. Bilimsel Deliller 
31
II. VİCDANİ KANAAT V. GEREKÇELİ KANAAT 
33
A. Gerekçeli Karar 
33
B. Gerekçenin, Vicdani Kanaati Nesnel ve Ölçülebilir Kılması 
35
III. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE KABUL EDİLEBİLİRLİĞİ 
36
A. Delil Değerlendirme Araçları 
36
B. Delil Yasakları 
37
1. Genel Sonuçları 
37
2. Doğrudan Doğruya Temas Edilmemiş Delil (Vasıtasızlık ve Müştereklik
İhlali) 
39
3. Hukuka Uygun Şekilde Elde Edilmemiş Delil 
40
BİRİNCİ BÖLÜME EK: ADALET MANTIĞI VE HÜKÜM VERME SANATI 
45
İKİNCİ BÖLÜM
BİLİRKİŞİ İNCELEMESİ
I. BİLİRKİŞİNİN ROLÜ VE STATÜSÜ 
49
A. Bilirkişinin Hâkime Yardımcı Olması 
49
B. Bilirkişinin Kamu Görevlisi Olması 
51
II. BİLİRKİŞİ İLE BENZER SÜJELERİN ROLÜ VE FARKLARI 
53
A. Tanık 
53
B. Uzman 
55
C. Tercüman 
60
III. BİLİRKİŞİYE BAŞVURULMASI 
64
A. Bilirkişiye Başvurmanın Gerekli Olduğu Haller 
64
B. Bilirkişiye Başvurmanın Zorunlu Olduğu Haller 
67
C. Bilirkişiye Başvurmanın Yasak Olduğu Haller 
68
1. Hukuki Bilgiyle Çözülebilecek Meselede Bilirkişiye Başvuru Yasağı 
69
a. Bilirkişinin, Hâkimin İşini Üstlenme Yasağı 
69
b. Hâkimin Kendi İşini Bilirkişiye Sorma Yasağı 
72
c. Hukukçuların Bilirkişiliği 
75
2. Genel Bilgi veya Tecrübe Aktarımı için Başvuru Yasağı 
78
3. UYAP’ta Erişime Açık Bilgi ve Hesaplamalar için Başvuru Yasağı 
79
IV. BİLİRKİŞİ RAPORUNUN HAZIRLANMASI VE TARTIŞILMASI 
79
A. Bilirkişi Raporunun Hukuki Niteliği 
79
1. Delil Değerlendirme veya Elde Etme Aracı Olması 
79
2. Bağlayıcı olmaması 
81
B. Raporun Hazırlanması 
84
1. İçerik 
84
2. Sürecin İnteraktifliği 
86
3. Süre 
87
4. Ücret 
88
C. Raporun Tartışılması 
89
1. Raporun Bildirilmesi 
89
2. Duruşmada Dinleme ve Soru Sorma 
90
3. Raporun Okunması ve Usûl 
94
D. Aynı Olayın Medeni Muhakeme ile Ceza Muhakemesindeki Bilirkişi
Raporları 
96
İKİNCİ BÖLÜME EK: UYGULAMADA SIKÇA BAŞVURULAN BAZI BİLİRKİŞİ İNCELEMELERİ
ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER 
99
1. YARALAMA FİİLİNDE MAĞDURUN HEKİM RAPORU 
99
2. BELGEDE SAHTECİLİK SUÇLARINDA ALDATICILIĞIN TESPİTİ 
103
3. TRAFİK KAZALARINDA KUSUR VE SORUMLULUK TESPİTİ 
108
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ATAMA SİSTEMİ VE BİLİRKİŞİLİK TÜRLERİ
I. BİLİRKİŞİLİK EHLİYETİ 
113
A. Mesleki Yetkinlik ve Liyakat 
113
B. Kişisel Ehliyet 
114
1. Yaş ve Ayırt Etme Gücü 
114
2. Vatandaşlık 
115
3. Adli Sicil ve Yasaklanmış Haklar 
116
4. Tüzel Kişi Ehliyeti 
120
II. BİLİRKİŞİNİN ATANMASI 
124
A. Sistem ve Sistem Eleştirileri 
124
B. Bilirkişi Görevlendirme Yetki ve Usulü 
128
C. Bilirkişi Listesi ve Resmî Bilirkişiler 
133
1. Listeden Görevlendirme 
133
a. Yöntem 
133
b. Kota Uygulaması 
134
2. Liste Dışından Görevlendirme 
136
3. Resmî Bilirkişiler 
139
a. Nitelik ve Kapsam 
139
aa. Bağlayıcılık, Öncelik ve Zorunluluk Hakkında 
139
bb. Anayasa Mahkemesinin Yaklaşımı 
141
cc. Kurumlardan zorunlu olarak alınan mütalaa ve yazılı
başvurular 
143
b. Zorunlu Resmî Bilirkişiler 
145
aa. Merkez Bankası ve Darphane 
145
bb. Çocuk İzlem Merkezleri 
148
c. Takdiri Resmî Bilirkişiler 
150
aa. Adli Tıp Kurumu 
150
aaa. Teşkilat 
150
bbb. Görevleri ve çalışma usulü 
152
bb. Üniversiteler 
155
ÜÇÜNCÜ BÖLÜME EK: BİLİRKİŞİLERİN UYACAĞI REHBER İLKELER VE BİLİRKİŞİ
RAPORLARINDA BULUNMASI GEREKEN STANDARTLAR 
159
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
BİLİRKİŞİNİN YÜKÜMLÜLÜK, DENETİM VE SORUMLULUKLARI
I. BİLİRKİŞİNİN YÜKÜMLÜLÜLÜKLERİ 
165
A. Etik Yükümlülükler 
165
1. Dürüstlük ve Tarafsızlık 
165
2. Bağımsızlık 
166
3. Saygınlık ve Güven 
167
4. Menfaat ve Hediye Yasağı 
168
B. Mesleki Yükümlülükler 
168
1. Görevi Kabul Yükümlülüğü 
168
a. Görevi Kabul Yükümlülüğünün İstisnaları 
169
aa. Bilirkişilik yasakları 
169
aaa. Kamu görevlisinin bağlı bulunduğu kurumla ilgili dava 
169
bbb. Öleni tedavi etmiş olan tabip 
171
bb. Bilirkişilikten Çekinme Halleri 
171
aaa. Tanıklıktan çekinme sebeplerinden birinin varlığı 
171
bbb. Görevlendirmenin kapsam ve niteliği nedeniyle kaçınma 
172
b. Bilirkişinin Reddi 
173
2. Görevini Bizzat Yerine Getirme Yükümlülüğü 
175
3. Sır Saklama Yükümlülüğü 
175
4. Yetkinlik ve Mesleki Özen Yükümlülüğü 
176
5. Yemin 
177
II. BİLİRKİŞİNİN SORUMLULUKLARI 
178
A. Disiplin Sorumluluğu 
178
1. Denetimin Esas ve Usulü 
178
2. Performans Denetimi 
181
3. Disiplin Suçu ve Cezası 
182
B. Hukuki Sorumluluk 
185
C. Ceza Sorumluluğu 
186
1. Bilirkişinin Fail Olması 
186
a. Özgü Suçlar 
186
aa. Gerçeğe aykırı mütalaada bulunmak 
186
bb. Rüşvet Almak 
188
b. Görev Sırasında İşlenebilecek Diğer Suçlar 
189
2. Bilirkişinin Mağdur Olması 
191
a. Adil Yargılamayı Etkilemeye Teşebbüs Suçları 
191
b. Kamu Görevlisi Olması Nedeniyle 
193
c. Bilirkişiye Baskı Yapılmasının Tutuklama Sebebi Olabilmesi 
193
DÖRDÜNCÜ BÖLÜME EK: PERFORMANS ÖLÇME FORMUNUN UYAP’A
ENTEGRE EDİLMESİ HAKKINDA DUYURU 
194
BEŞİNCİ BÖLÜM
BİLİRKİŞİYE ZORUNLU BAŞVURU GEREKTİREN MUHAKEME İŞLEMLERİ
I. GÖZLEM ALTINA ALINMA 
198
II. SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUĞUN KUSUR YETENEĞİNİN ARAŞTIRILMASI 
205
A. Kusur Yeteneği 
205
B. 0–12 Yaş Grubu Çocuklar 
206
C. 12–15 Yaş Grubu SSÇ’nin Kusur Yeteneğinin Araştırılması 
208
D. 15–18 Yaş Grubu SSÇ 
213
III. BEDEN MUAYENESİ VE VÜCUTTAN ÖRNEK ALINMASI 
214
A. Kavram, Hukuki Nitelik, Genel Bilgiler 
214
B. İç Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması 
217
1. Yöntem ve Usul 
217
2. Rızanın Varlığı/Yokluğu 
219
3. Gereklilik, Ölçülülük ve Orantılılık 
221
C. Dış Beden Muayenesi 
224
1. Tanım ve Uygulama 
224
2. Dış Beden Muayenesi v. Üst Araması 
225
3. İnfaz Kurumlarında “Çıplak Arama” 
227
D. Diğer Kişilerin Beden Muayenesi ve Vücuttan Örnek Alınması 
229
IV. MOLEKÜLER GENETİK İNCELEME 
231
A. İncelemenin Esas ve Usulü 
231
B. Kişisel Verilerin Korunması 
234
V. ÇOCUĞUN SOYBAĞININ ARAŞTIRILMASI 
237
VI. ADLİ MUAYENE VE OTOPSİ 
237
A. Adli Muayene 
237
B. Otopsi 
240
1. Klasik Otopsi 
240
2. İntihar Vakalarında “Psikolojik Otopsi” 
243
3. Hekim Soruşturmalarında Mesleki Sorumluluk Kurulu İzni 
244
VII. ZEHİRLENME ŞÜPHESİ 
247
VIII. MAĞDURUN TANIK OLARAK DİNLENMESİ 
248
BEŞİNCİ BÖLÜME EK: İNGİLİZ–AMERİKAN HUKUK DÜNYASINDA BİLİRKİŞİLİK
UYGULAMALARI VE GÜNCEL TARTIŞMALAR 
251
SONUÇ 
257
KAYNAKLAR 
269