Sigorta Hukuku Genel Hükümler
 (TTK m. 1401 – m. 1452) Doç. Dr. Aydın Alber Yüce  - Kitap

Sigorta Hukuku Genel Hükümler

(TTK m. 1401 – m. 1452)

1. Baskı, 
Şubat 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
222
Barkod:
9786253816605
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
520,00
24 saat içerisinde temin edilir.
Kitabın Açıklaması
Bu kitap, üç cilt olarak planlanan Sigorta Hukuku serisinin ilk çalışmasını oluşturmaktadır. Sigorta hukukunun genel hükümlerine, yalnızca Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde odaklanan eser, konuları anlaşılır ve sistematik bir biçimde sunmayı amaçlamaktadır. Amaç, okuyucuya hem temel kavramları kavrayabileceği hem de ilgili hükümlerin bütünlük içinde değerlendirilebileceği bir başlangıç zemini sağlamaktır.
Çalışmada, teorik açıklamalar ile uygulamaya ilişkin noktalar dengeli bir şekilde ele alınmış; sigorta sözleşmelerine ilişkin temel ilkelerin açık bir dille aktarılmasına özen gösterilmiştir. Bu yönüyle eserin, akademik araştırmalarda ve uygulamaya dönük değerlendirmelerde okuyucuya makul ölçüde katkı sunması hedeflenmiştir.
Serinin ikinci ve üçüncü kitaplarında sırasıyla zarar sigortaları ve can sigortalarının aynı yöntemle ele alınması planlanmaktadır. Böylece sigorta sözleşmeleri hukukunun farklı alanlarına ilişkin konuların tamamı, aşamalı bir yapı içinde okuyucunun erişimine sunulacaktır.
Bu çalışma, sigorta hukukuna ilgi duyan öğrencilere, araştırmacılara ve uygulayıcılara mütevazı bir başvuru kaynağı olma niyetiyle hazırlanmıştır.
Kitabın Konu Başlıkları
.
Sigorta Sözleşmesi, Sigorta Sözleşmesinin Hükümleri İle Tarafların Borç ve Yükümlülükleri
.
Sosyal Sigortalar ve Sosyal Sigortaların Özel Sigortalar İle Karşılaştırılması ve Kanun Hükümlerinin Uygulama Alanı (TTK M. 1450)
.
Sigorta Sözleşmeleri Hakkında Uygulanacak Hükümler (TTK M. 1451)
.
Koruyucu Hükümler (TTK M. 1452)
Kitabın İçindekileri
İçindekiler
Önsöz ve Teşekkür 
5
Kısaltmalar 
15
Birinci Bölüm
SİGORTA SÖZLEŞMESİ, SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMLERİ ile TARAFLARIN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. TEMEL KAVRAMLAR 
17
A. Tanım ve Kavramsal Çerçeve (TTK m. 1401) 
17
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
17
2. Büyük Sayılar Yasası, Riziko ve Sigorta Kavramı 
18
a. Büyük Sayılar Yasası ve Sigorta ile İlgisi 
18
b. Riziko 
19
c. Özel Sigorta Kavramı 
21
3. Sigorta Sözleşmesinin Şekli ve Muhtevası 
23
a. Sigorta Sözleşmesinin Şekli 
23
b. Sigorta Sözleşmesinin Hukukî Niteliği 
25
c. Sigorta Sözleşmesinin Benzer Kavramlardan Farkları 
26
d. Sigorta Sözleşmesinin Tarafları ve Bazı İlgilileri 
26
aa. Sigortacı 
26
bb. Sigorta Ettiren 
27
cc. Sigortalı 
27
dd. Lehtar 
28
ee. Riziko Kişisi 
29
ff. Zarar Gören Kişi 
29
gg. Sigortalı Malın Yeni Maliki 
30
hh. Dain–i Mürtehin 
31
e. Sigorta Sözleşmesinin Akdi 
34
aa. İcap 
34
bb. Kabul 
35
f. Sigorta Sözleşmesinde Tarafların Aslî Edimleri 
36
g. Sigorta Sözleşmesi ve İrade Muhtariyeti 
37
4. Sigorta Şirketlerinin Ruhsat Alması Zorunluluğu 
39
B. Karşılıklı (Mütüel) Sigorta (TTK m. 1402) 
40
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
40
2. Kavram 
40
3. Karşılıklı (Mütüel) Sigorta Şirketlerinin İştigal Sahası 
41
C. Reasürans (TTK m. 1403) 
41
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
41
2. Kavram 
42
3. Birincil Sigorta Sözleşmesi ve Reasürans Sözleşmesi 
43
D. Geçerli Olmayan Sigorta (TTK m. 1404) 
43
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
43
2. Uygulama Esasları 
44
II. HÜKÜMLER 
45
A. Sözleşmenin Yapılması Sırasında Susma (TTK m. 1405) 
45
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
45
2. “Susma”nın Sözleşmenin Kurulmasındaki Rolü 
45
B. Temsil (TTK m. 1406, m. 1407) 
46
1. Genel Olarak (TTK m. 1406) 
46
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
46
b. Yetkili Temsilci 
47
c. Yetkisiz Temsilci 
48
2. Talimat Bulunmaması (TTK m. 1407) 
48
C. Sigorta Menfaatinin Yokluğu (TTK m. 1408) 
49
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
49
2. Sigorta Konusu Menfaat Kavramı 
50
3. Sigorta Sözleşmesinin Yapılması Anında Menfaat Yokluğu 
51
4. Sözleşmenin Süresi İçinde Ortaya Çıkan Menfaat Yokluğu 
54
5. Riziko ve Menfaat Arasındaki İlişki 
55
D. Sigortanın Kapsamı (TTK m. 1409) 
56
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
56
2. Sigortacının Ediminin Sınırı 
56
3. İspat Yükü 
57
E. Sigorta Süresi (TTK m. 1410) 
58
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
58
2. Sigorta Teminatının Süresi ve Başlangıcı 
59
F. Sigorta Dönemi (TTK m. 1411) 
60
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
60
2. Sigorta Döneminin Belirlenmesi 
60
G. Sigorta Ettiren Dışındakilerin Bilgisi ve Davranışı (TTK m. 1412) 
62
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
62
2. Bilginin İsnadı (Wissenszurechnung) Kavramı 
62
3. Temsilcinin, Sigortalının ve Lehtarın Bilgileri ve Davranışları 
63
H. Fesih ve Cayma 
65
1. Olağanüstü Durumlarda Fesih (TTK m. 1413) 
65
a. Sigorta Ettirenin Fesih Hakkı (m. 1413/1) 
65
b. Sigortacının Fesih Hakkı (m. 1413/2, 3) 
65
2. Sigorta Priminin Artırılmasında Fesih (TTK m. 1414) 
66
a. Kanunî Düzenleme ve Hükmün Gerekçesi 
66
b. Prim Miktarının Artırılması 
66
c. Teminat Kapsamının Daraltılması 
68
3. Kısmi Fesih ve Kısmî Cayma (TTK m. 1415) 
68
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
68
b. Sigortacı Açısından 
69
c. Sigorta Ettiren Açısından 
70
İ. Tebliğler ve Bildirimler (Pasif Temsil, TTK m. 1416) 
70
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
70
2. Esaslar 
71
J. Olağanüstü Durumlar 
71
1. Tarafların Aczi, Takibin Semeresiz Kalması (TTK m. 1417) 
71
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
71
b. Hükmün İşlevi ve Uygulanması 
72
2. Sigortacının İflası (TTK m. 1418) 
72
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
72
b. İflâsın Etkisi 
73
K. Prim İadesi (TTK m. 1419) 
74
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
74
2. Uygulama Esasları 
75
L. Zamanaşımı (TTK m. 1420) 
76
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
76
2. Prim Ödeme Borcunun Zamanaşımına Uğraması 
78
3. Sigorta Tazminatı Ödeme Borcunun Zamanaşımına Uğraması 
78
III. TARAFLARIN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ 
79
A. Sigortacının Borç ve Yükümlülükleri 
79
1. Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü (TTK m. 1421, m. 1422) 
79
a. Riskin Teminat Altına Alınması 
79
b. Sigorta Edilen Riskin Tarifi 
80
c. Riskin Teminat Altına Alınması Borcunun Başladığı An 
82
d. Rizikonun Gerçekleşmesinin İmkânsızlaşması 
85
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
85
bb. Uygulama Esasları 
86
e. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra Primin Ödenmesi 
86
2. Aydınlatma Yükümlülüğü (TTK m. 1423) 
87
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
87
b. Sigorta Ettirenin Bilgilendirilmesinin Amacı 
87
c. Bilgilendirme Yükümlülüğünün İçeriği 
88
d. Aydınlatma (Bilgilendirme) Yükümlüsü 
91
e. Aydınlatılmaya (Bilgilendirilmeye) Hakkı Olan Kişi 
92
f. Aydınlatmanın Yapılması Hususunda İspat 
93
g. Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlâli 
93
h. Kamuoyunun Sigorta Ürünleriyle İlgili Aydınlatılması 
94
3. Sigorta Poliçesi Verme Yükümlülüğü 
95
a. Genel Olarak (TTK m. 1424) 
95
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
95
bb. Sigorta Poliçesinin Önemi 
96
cc. Sigorta Poliçesinin Şekli 
98
aaa. Genel Olarak 
98
bbb. e–Sigorta Poliçesi Uygulaması 
99
dd. Sigorta Poliçesinin Verilme Zamanı 
99
ee. Zeyilname 
101
b. İçerik (TTK m. 1425) 
101
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
101
bb. Sigorta Poliçesinde Yer Alması Beklenen Unsurlar 
103
4. Giderleri Ödeme Borcu (TTK m. 1426) 
104
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
104
b. Giderleri Ödeme Borcunun Sigorta Ettiren Açısından Anlamı 
104
c. Makul Giderlere Örnekler ve Gereklilik (Makul Olma) Ölçütü 
105
d. Faydasız Giderlerin Dahi Karşılanması 
106
e. Sigorta Eksperlerine İlişkin Özel Durum 
107
5. Tazminat Ödeme Borcu 
107
a. Genel Olarak (TTK m. 1427) 
107
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
107
bb. Sigortacının Edimini İfa Şekilleri 
109
cc. Tazminat Ödeme Borcunun Muaccel Olması 
110
dd. Sigortacının Temerrüdü 
111
ee. Sigortacının Edimine İlişkin Araştırmaları 
112
ff. Avans Ödemesi 
113
b. Kısmi Tazminat Ödemeleri (TTK m. 1428) 
114
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
114
bb. Kısmî Hasar Ödemelerinin Sorumluluk Tavanını Düşürmesi 
115
cc. Eksilen Kısmın Sözleşmeyle Tamamlanması 
115
dd. Kısmî Zarar Halinde Fesih Hakkı 
116
c. Rizikonun Gerçekleşmesinde Kusur (TTK m. 1429) 
116
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
116
bb. Hükmün Fonksiyonu 
117
cc. Sigorta Ettirenin, Sigortalının ve Lehtarın Hukuken Fiillerinden Sorumlu Oldukları Kişiler 
118
dd. İhmal Durumu 
118
ee. Kasıt Durumu 
119
ff. Ağır İhmal Durumu 
120
gg. Saklı Tutulan Hükümler 
120
B. Sigorta Ettirenin Borç ve Yükümlülükleri 
121
1. Prim Ödeme Borcu 
121
a. Genel Olarak (TTK m. 1430) 
121
aa. Sigorta Primi 
121
bb. Sigorta Priminin Belirlenmesi 
122
cc. Prim Ödeme Borcunun Borçlusu ve Alacaklısı 
122
dd. Sigorta Priminin Ödenmesi 
123
ee. Primin Yarısını Ödeyerek Sözleşmeden Cayma 
124
b. Ödeme Zamanı (TTK m. 1431) 
124
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
124
bb. Prim Ödeme Borcunun Muaccel Olması 
126
cc. İzleyen Prim Taksitlerinin Ödenmesinde Temerrüt ile İlgili Bilgiler 
126
dd. Rizikonun Gerçekleşmesinin Muacceliyete Etkisi 
127
ee. Prim Ödeme Borcunun Sigorta Ettiren Dışında Bir Kişi Tarafından Yerine Getirilmesi 
127
c. Ödeme Yeri (TTK m. 1432) 
128
d. Primin İndirilmesi (TTK m. 1433) 
129
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
129
bb. Hükmün Fonksiyonu ve Uygulaması 
130
cc. Alacak Hakkı mı Yenilik Doğurucu Hak mı? 
131
dd. İspat Yükü 
131
e. Temerrüt (TTK m. 1434) 
132
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
132
bb. Tek Seferde Ödenecek Primin ya da Primin İlk Taksitinin Ödenmemesi 
133
cc. Primin Takip Eden Taksitlerinin Ödenmemesi 
134
2. Beyan Yükümlülüğü 
135
a. Sözleşmenin Yapılmasında 
135
aa. Genel Olarak (TTK m. 1435) 
135
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
135
bbb. Beyan Yükümlülüğünün Fonksiyonu ve İçeriği 
136
ccc. Sigortacının Sorduğu Sorular 
138
bb. Yazılı Sorular (TTK m. 1436) 
139
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
139
bbb. Uygulama Esasları 
140
ccc. Sorulan Soruların Niteliği 
143
cc. Bağlantı (TTK m. 1437) 
144
dd. Sigortacı Tarafından Gerçek Durumun Bilinmesi (TTK m. 1438) 
144
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
144
bbb. Uygulama Esasları 
145
ee. Yaptırım (TTK m. 1439) 
148
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
148
bbb. Uygulama Esasları 
149
ff. Caymanın Şekli ve Süresi (TTK m. 1440) 
152
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
152
bbb. Hükmün İşlevi 
152
ccc. Şekil ve İçerik 
153
ddd. Sigortacının Öğrenmesi 
155
gg. Caymanın Hükümleri (TTK m. 1441) 
156
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
156
bbb. Uygulama Esasları 
156
hh. Cayma Hakkının Düşmesi (TTK m. 1442) 
157
b. Teklifin Yapılması ile Kabulü Arasındaki Değişiklikleri Beyan Yükümlülüğü (TTK m. 1443) 
158
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
158
bb. TTK m. 1443 ve VVG § 19/1’in Karşılaştırılması 
159
c. Sözleşme Süresi İçinde 
160
aa. Genel Olarak (TTK m. 1444) 
160
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
160
bbb. Riziko Ağırlaşması 
160
ccc. Rizikonun Ağırlaşmış Sayılması İçin Geçmesi Gereken Süre 
164
ddd. Sigorta Ettirenin Riziko Ağırlaşmasına Sebep Olması 
165
eee. Sözleşmede Riziko Ağırlaşması Olarak Gösterilen Hallerin Gerçekleşmesi 
165
fff. Sigorta Ettirenin Bilgisi Dışında Rizikonun Ağırlaşması 
166
bb. Sigortacının Hakları (TTK m. 1445) 
166
aaa. Rizikonun Gerçekleşmesinden Önce 
167
bbb. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra 
168
d. Riziko Gerçekleştiğinde (TTK m. 1446) 
170
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
170
bb. Bildirim Yükümlülüğünün İşlevi 
171
cc. Bildirim Yükümlülüğünün Doğmasının Şartları 
172
aaa. Rizikonun Gerçekleşmesi 
172
bbb. Sigorta Ettirenin Rizikonun Gerçekleştiğini Öğrenmesi 
173
dd. Bildirim Yükümlülüğünün Nasıl ve Ne Ölçüde Yerine Getirileceği 
174
ee. Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Yaptırımı 
176
ff. Bildirim Yükümlülüğünün Sona Ermesi 
178
3. Bilgi Verme ve Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü (TTK m. 1447) 
178
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
178
b. Yükümlülüğün İşlevi ve İçeriği 
179
c. Yükümlülüğün Doğmasının Şartları 
181
aa. Bilgi ve Belge Verme Yükümlülüğü Bakımından 
181
bb. Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü 
182
d. Yükümlülüğe Aykırılığın Yaptırımı 
183
4. Zararı Önleme, Azaltma ve Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğü (TTK m. 1448) 
184
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
184
b. Zararı Önleme ve Azaltma Yükümlülüğü 
185
aa. İlke, Yükümlülüğün Başlangıcı ve Sona Ermesi 
185
bb. Sigortacının Talimatlarına Uyma 
187
aaa. Temel Kural 
187
bbb. Birden Fazla Sigortacının Talimat Vermesi 
190
c. Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğü 
190
d. Yükümlülük Kapsamında Yapılan Masraflar 
191
aa. Masrafların Ödenmesi 
191
bb. Avans Verilmesi 
193
e. Yükümlülüğe Aykırılığın Yaptırımı 
193
5. Sözleşmede Öngörülen Yükümlülüklerin İhlali (TTK m. 1449) 
193
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi 
193
b. Uygulama Esasları 
194
aa. Sözleşmeden Doğan Yükümlülük Kavramı 
194
bb. Sigorta Ettirenin Kusurunun Rolü ve Hak Düşürücü Süre 
195
İkinci Bölüm
SOSYAL SİGORTALAR VE SOSYAL SİGORTALARIN ÖZEL SİGORTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI ve KANUN HÜKÜMLERİNİN UYGULAMA ALANI (TTK m. 1450) 
197
Üçüncü Bölüm
SİGORTA SÖZLEŞMELERİ HAKKINDA UYGULANACAK HÜKÜMLER (TTK m. 1451) 
199
Dördüncü Bölüm
KORUYUCU HÜKÜMLER (TTK m. 1452) 
201
Kaynakça 
205
Kavram Dizini 
217