SİGORTA SÖZLEŞMESİ, SİGORTA SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMLERİ ile TARAFLARIN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
A. Tanım ve Kavramsal Çerçeve (TTK m. 1401)
17
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
17
2. Büyük Sayılar Yasası, Riziko ve Sigorta Kavramı
18
a. Büyük Sayılar Yasası ve Sigorta ile İlgisi
18
c. Özel Sigorta Kavramı
21
3. Sigorta Sözleşmesinin Şekli ve Muhtevası
23
a. Sigorta Sözleşmesinin Şekli
23
b. Sigorta Sözleşmesinin Hukukî Niteliği
25
c. Sigorta Sözleşmesinin Benzer Kavramlardan Farkları
26
d. Sigorta Sözleşmesinin Tarafları ve Bazı İlgilileri
26
gg. Sigortalı Malın Yeni Maliki
30
e. Sigorta Sözleşmesinin Akdi
34
f. Sigorta Sözleşmesinde Tarafların Aslî Edimleri
36
g. Sigorta Sözleşmesi ve İrade Muhtariyeti
37
4. Sigorta Şirketlerinin Ruhsat Alması Zorunluluğu
39
B. Karşılıklı (Mütüel) Sigorta (TTK m. 1402)
40
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
40
3. Karşılıklı (Mütüel) Sigorta Şirketlerinin İştigal Sahası
41
C. Reasürans (TTK m. 1403)
41
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
41
3. Birincil Sigorta Sözleşmesi ve Reasürans Sözleşmesi
43
D. Geçerli Olmayan Sigorta (TTK m. 1404)
43
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
43
A. Sözleşmenin Yapılması Sırasında Susma (TTK m. 1405)
45
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
45
2. “Susma”nın Sözleşmenin Kurulmasındaki Rolü
45
B. Temsil (TTK m. 1406, m. 1407)
46
1. Genel Olarak (TTK m. 1406)
46
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
46
2. Talimat Bulunmaması (TTK m. 1407)
48
C. Sigorta Menfaatinin Yokluğu (TTK m. 1408)
49
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
49
2. Sigorta Konusu Menfaat Kavramı
50
3. Sigorta Sözleşmesinin Yapılması Anında Menfaat Yokluğu
51
4. Sözleşmenin Süresi İçinde Ortaya Çıkan Menfaat Yokluğu
54
5. Riziko ve Menfaat Arasındaki İlişki
55
D. Sigortanın Kapsamı (TTK m. 1409)
56
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
56
2. Sigortacının Ediminin Sınırı
56
E. Sigorta Süresi (TTK m. 1410)
58
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
58
2. Sigorta Teminatının Süresi ve Başlangıcı
59
F. Sigorta Dönemi (TTK m. 1411)
60
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
60
2. Sigorta Döneminin Belirlenmesi
60
G. Sigorta Ettiren Dışındakilerin Bilgisi ve Davranışı (TTK m. 1412)
62
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
62
2. Bilginin İsnadı (Wissenszurechnung) Kavramı
62
3. Temsilcinin, Sigortalının ve Lehtarın Bilgileri ve Davranışları
63
1. Olağanüstü Durumlarda Fesih (TTK m. 1413)
65
a. Sigorta Ettirenin Fesih Hakkı (m. 1413/1)
65
b. Sigortacının Fesih Hakkı (m. 1413/2, 3)
65
2. Sigorta Priminin Artırılmasında Fesih (TTK m. 1414)
66
a. Kanunî Düzenleme ve Hükmün Gerekçesi
66
b. Prim Miktarının Artırılması
66
c. Teminat Kapsamının Daraltılması
68
3. Kısmi Fesih ve Kısmî Cayma (TTK m. 1415)
68
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
68
b. Sigortacı Açısından
69
c. Sigorta Ettiren Açısından
70
İ. Tebliğler ve Bildirimler (Pasif Temsil, TTK m. 1416)
70
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
70
J. Olağanüstü Durumlar
71
1. Tarafların Aczi, Takibin Semeresiz Kalması (TTK m. 1417)
71
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
71
b. Hükmün İşlevi ve Uygulanması
72
2. Sigortacının İflası (TTK m. 1418)
72
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
72
K. Prim İadesi (TTK m. 1419)
74
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
74
L. Zamanaşımı (TTK m. 1420)
76
1. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
76
2. Prim Ödeme Borcunun Zamanaşımına Uğraması
78
3. Sigorta Tazminatı Ödeme Borcunun Zamanaşımına Uğraması
78
III. TARAFLARIN BORÇ VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
79
A. Sigortacının Borç ve Yükümlülükleri
79
1. Rizikoyu Taşıma Yükümlülüğü (TTK m. 1421, m. 1422)
79
a. Riskin Teminat Altına Alınması
79
b. Sigorta Edilen Riskin Tarifi
80
c. Riskin Teminat Altına Alınması Borcunun Başladığı An
82
d. Rizikonun Gerçekleşmesinin İmkânsızlaşması
85
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
85
e. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra Primin Ödenmesi
86
2. Aydınlatma Yükümlülüğü (TTK m. 1423)
87
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
87
b. Sigorta Ettirenin Bilgilendirilmesinin Amacı
87
c. Bilgilendirme Yükümlülüğünün İçeriği
88
d. Aydınlatma (Bilgilendirme) Yükümlüsü
91
e. Aydınlatılmaya (Bilgilendirilmeye) Hakkı Olan Kişi
92
f. Aydınlatmanın Yapılması Hususunda İspat
93
g. Aydınlatma Yükümlülüğünün İhlâli
93
h. Kamuoyunun Sigorta Ürünleriyle İlgili Aydınlatılması
94
3. Sigorta Poliçesi Verme Yükümlülüğü
95
a. Genel Olarak (TTK m. 1424)
95
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
95
bb. Sigorta Poliçesinin Önemi
96
cc. Sigorta Poliçesinin Şekli
98
bbb. e–Sigorta Poliçesi Uygulaması
99
dd. Sigorta Poliçesinin Verilme Zamanı
99
b. İçerik (TTK m. 1425)
101
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
101
bb. Sigorta Poliçesinde Yer Alması Beklenen Unsurlar
103
4. Giderleri Ödeme Borcu (TTK m. 1426)
104
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
104
b. Giderleri Ödeme Borcunun Sigorta Ettiren Açısından Anlamı
104
c. Makul Giderlere Örnekler ve Gereklilik (Makul Olma) Ölçütü
105
d. Faydasız Giderlerin Dahi Karşılanması
106
e. Sigorta Eksperlerine İlişkin Özel Durum
107
5. Tazminat Ödeme Borcu
107
a. Genel Olarak (TTK m. 1427)
107
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
107
bb. Sigortacının Edimini İfa Şekilleri
109
cc. Tazminat Ödeme Borcunun Muaccel Olması
110
dd. Sigortacının Temerrüdü
111
ee. Sigortacının Edimine İlişkin Araştırmaları
112
b. Kısmi Tazminat Ödemeleri (TTK m. 1428)
114
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
114
bb. Kısmî Hasar Ödemelerinin Sorumluluk Tavanını Düşürmesi
115
cc. Eksilen Kısmın Sözleşmeyle Tamamlanması
115
dd. Kısmî Zarar Halinde Fesih Hakkı
116
c. Rizikonun Gerçekleşmesinde Kusur (TTK m. 1429)
116
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
116
bb. Hükmün Fonksiyonu
117
cc. Sigorta Ettirenin, Sigortalının ve Lehtarın Hukuken Fiillerinden Sorumlu Oldukları Kişiler
118
ff. Ağır İhmal Durumu
120
gg. Saklı Tutulan Hükümler
120
B. Sigorta Ettirenin Borç ve Yükümlülükleri
121
a. Genel Olarak (TTK m. 1430)
121
bb. Sigorta Priminin Belirlenmesi
122
cc. Prim Ödeme Borcunun Borçlusu ve Alacaklısı
122
dd. Sigorta Priminin Ödenmesi
123
ee. Primin Yarısını Ödeyerek Sözleşmeden Cayma
124
b. Ödeme Zamanı (TTK m. 1431)
124
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
124
bb. Prim Ödeme Borcunun Muaccel Olması
126
cc. İzleyen Prim Taksitlerinin Ödenmesinde Temerrüt ile İlgili Bilgiler
126
dd. Rizikonun Gerçekleşmesinin Muacceliyete Etkisi
127
ee. Prim Ödeme Borcunun Sigorta Ettiren Dışında Bir Kişi Tarafından Yerine Getirilmesi
127
c. Ödeme Yeri (TTK m. 1432)
128
d. Primin İndirilmesi (TTK m. 1433)
129
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
129
bb. Hükmün Fonksiyonu ve Uygulaması
130
cc. Alacak Hakkı mı Yenilik Doğurucu Hak mı?
131
e. Temerrüt (TTK m. 1434)
132
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
132
bb. Tek Seferde Ödenecek Primin ya da Primin İlk Taksitinin Ödenmemesi
133
cc. Primin Takip Eden Taksitlerinin Ödenmemesi
134
a. Sözleşmenin Yapılmasında
135
aa. Genel Olarak (TTK m. 1435)
135
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
135
bbb. Beyan Yükümlülüğünün Fonksiyonu ve İçeriği
136
ccc. Sigortacının Sorduğu Sorular
138
bb. Yazılı Sorular (TTK m. 1436)
139
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
139
bbb. Uygulama Esasları
140
ccc. Sorulan Soruların Niteliği
143
cc. Bağlantı (TTK m. 1437)
144
dd. Sigortacı Tarafından Gerçek Durumun Bilinmesi (TTK m. 1438)
144
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
144
bbb. Uygulama Esasları
145
ee. Yaptırım (TTK m. 1439)
148
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
148
bbb. Uygulama Esasları
149
ff. Caymanın Şekli ve Süresi (TTK m. 1440)
152
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
152
ddd. Sigortacının Öğrenmesi
155
gg. Caymanın Hükümleri (TTK m. 1441)
156
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
156
bbb. Uygulama Esasları
156
hh. Cayma Hakkının Düşmesi (TTK m. 1442)
157
b. Teklifin Yapılması ile Kabulü Arasındaki Değişiklikleri Beyan Yükümlülüğü (TTK m. 1443)
158
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
158
bb. TTK m. 1443 ve VVG § 19/1’in Karşılaştırılması
159
c. Sözleşme Süresi İçinde
160
aa. Genel Olarak (TTK m. 1444)
160
aaa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
160
bbb. Riziko Ağırlaşması
160
ccc. Rizikonun Ağırlaşmış Sayılması İçin Geçmesi Gereken Süre
164
ddd. Sigorta Ettirenin Riziko Ağırlaşmasına Sebep Olması
165
eee. Sözleşmede Riziko Ağırlaşması Olarak Gösterilen Hallerin Gerçekleşmesi
165
fff. Sigorta Ettirenin Bilgisi Dışında Rizikonun Ağırlaşması
166
bb. Sigortacının Hakları (TTK m. 1445)
166
aaa. Rizikonun Gerçekleşmesinden Önce
167
bbb. Rizikonun Gerçekleşmesinden Sonra
168
d. Riziko Gerçekleştiğinde (TTK m. 1446)
170
aa. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
170
bb. Bildirim Yükümlülüğünün İşlevi
171
cc. Bildirim Yükümlülüğünün Doğmasının Şartları
172
aaa. Rizikonun Gerçekleşmesi
172
bbb. Sigorta Ettirenin Rizikonun Gerçekleştiğini Öğrenmesi
173
dd. Bildirim Yükümlülüğünün Nasıl ve Ne Ölçüde Yerine Getirileceği
174
ee. Bildirim Yükümlülüğünün Yerine Getirilmemesinin Yaptırımı
176
ff. Bildirim Yükümlülüğünün Sona Ermesi
178
3. Bilgi Verme ve Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü (TTK m. 1447)
178
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
178
b. Yükümlülüğün İşlevi ve İçeriği
179
c. Yükümlülüğün Doğmasının Şartları
181
aa. Bilgi ve Belge Verme Yükümlülüğü Bakımından
181
bb. Araştırma Yapılmasına İzin Verme Yükümlülüğü
182
d. Yükümlülüğe Aykırılığın Yaptırımı
183
4. Zararı Önleme, Azaltma ve Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğü (TTK m. 1448)
184
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
184
b. Zararı Önleme ve Azaltma Yükümlülüğü
185
aa. İlke, Yükümlülüğün Başlangıcı ve Sona Ermesi
185
bb. Sigortacının Talimatlarına Uyma
187
bbb. Birden Fazla Sigortacının Talimat Vermesi
190
c. Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğü
190
d. Yükümlülük Kapsamında Yapılan Masraflar
191
aa. Masrafların Ödenmesi
191
e. Yükümlülüğe Aykırılığın Yaptırımı
193
5. Sözleşmede Öngörülen Yükümlülüklerin İhlali (TTK m. 1449)
193
a. Kanunî Düzenleme ve Gerekçesi
193
aa. Sözleşmeden Doğan Yükümlülük Kavramı
194
bb. Sigorta Ettirenin Kusurunun Rolü ve Hak Düşürücü Süre
195
SOSYAL SİGORTALAR VE SOSYAL SİGORTALARIN ÖZEL SİGORTALAR İLE KARŞILAŞTIRILMASI ve KANUN HÜKÜMLERİNİN UYGULAMA ALANI (TTK m. 1450)
197
SİGORTA SÖZLEŞMELERİ HAKKINDA UYGULANACAK HÜKÜMLER (TTK m. 1451)
199
KORUYUCU HÜKÜMLER (TTK m. 1452)
201