Siparişlerim

Ana Sayfa

Hukuk Kitapları

Medeni Hukuk

Miras Hukuku

Ölüme Bağlı Tasarrufların Kanun Gereği (Kendiliğinden) Hükümden Düşmesi ve Hukuki Sonuçları

Dr. Öğr. Üyesi Özlem Acar Ünal

1. Baskı,

Eylül 2026

Kitabın Detayları

Dili:

Türkçe

Ebat:

16x24

Sayfa Sayısı:

398

Barkod / ISBN:

9786253610647

Kapak Türü:

Karton Kapaklı

Yayınevi:

Seçkin Yayıncılık

Kitabın Fiyatı:

1.100,00₺

24 saat içerisinde temin edilir.

Kitabın Açıklaması

Ölüme bağlı tasarrufların kanun gereği (kendiliğinden) hükümden düşmesi, Türk Medeni Kanunu'nda farklı hükümler içerisinde düzenlenen ve öğretide çoğunlukla ilgili kurumlar çerçevesinde ele alınan bir konudur. Bu çalışma hükümden düşmenin hukuki niteliğini, hükümsüzlük sebepleriyle ilişkisini, uygulanma şartlarını ve hukuki sonuçlarını, bu sonuca yol açan sebepler çerçevesinde sistematik bir bütünlük içerisinde incelemektedir.

Bu kapsamda boşanma, nişanlanmanın sona ermesi, evliliğin butlanı, evlatlık ilişkisinin kaldırılması ve soybağının reddi gibi aile hukukuna ilişkin kurumların ölüme bağlı tasarruflara etkileri öğretide ileri sürülen görüşler, yargı kararları ile İsviçre ve Alman hukukundaki düzenlemeler dikkate alınarak incelenmiştir. Ayrıca lehine ölüme bağlı tasarrufta bulunulan kişinin mirasbırakandan önce ölmesi, mirastan yoksunluk, belirli mal vasiyetine konu malın terekede bulunmaması, koşula bağlanan ölüme bağlı tasarruflar ve ikameli tasarruflar bakımından hükümden düşmenin doğurduğu hukuki sorunlar değerlendirilmiştir. Bunun yanında sözlü vasiyetname ile mirastan feragat sözleşmesinin hükümden düşmesinde özellik arz eden durumlar da ele alınmıştır.

Çalışmada, uygulamada tereddüt yaratan ve öğretide tartışmalı olan birçok mesele farklı ihtimaller dikkate alınarak değerlendirilmiş, bu konulara yönelik çözüm önerilerine yer verilmiştir. Bu yönüyle çalışmanın, ölüme bağlı tasarrufların hükümden düşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümünde uygulamaya ve öğretiye katkı sunması amaçlanmıştır.

Kitabın Konu Başlıkları

Ölüme Bağlı Tasarruflarda Hükümsüzlük ile Hükümden Düşme Ayrımı

Aile Hukukuna İlişkin Hükümden Düşme Hâlleri

Mirastan Yoksunluk ve Mirastan Feragatte Hükümden Düşme

Koşullu ve İkameli Tasarruflarda Hükümden Düşme

Kitapla İlgili Kategoriler

Hukuk Kitapları>Medeni Hukuk>Miras Hukuku

Kitabın İçindekileri

İçindekiler

Önsöz

Kısaltmalar

GİRİŞ

§1. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF KAVRAMI

I. GENEL OLARAK ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR

1. Kavram

2. Türleri

a. Şekli Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar

b. Maddi Anlamda Ölüme Bağlı Tasarruflar

§2. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARDA

HÜKÜMSÜZLÜK HÂLLERİ

I. YOKLUK VE KESİN HÜKÜMSÜZLÜK

II. İPTAL EDİLEBİLİRLİK

1. Mirasbırakanın Tasarruf Ehliyetinin Bulunmaması

2. İrade Bozukluğu Hâlleri

a. Genel Olarak

b. Yanılma

c. Aldatma

d. Korkutma ve zorlama

3. Hukuka veya Ahlaka aykırılık

4. Şekil Eksikliği

§3. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ İLE HÜKÜMDEN DÜŞMESİ ARASINDAKİ AYRIM

I. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ

II. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ

1. Kanun Gereği Hükümden Düşme

2. İradi Hükümden Düşme

III. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARDA HÜKÜMSÜZLÜK İLE HÜKÜMDEN DÜŞME KAVRAMLARININ BİRBİRİNDEN AYIRT EDİLMESİ

§4. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN

KANUN GEREĞİ (KENDİLİĞİNDEN)

HÜKÜMDEN DÜŞTÜĞÜ HÂLLER

I. LEHİNE ÖLÜME BAĞLI TASARRUF YAPILAN KİMSENİN MİRASBIRAKANDAN ÖNCE VEYA AYNI ANDA ÖLMESİ

1. Mirasbırakandan Önce veya Aynı Anda Ölümün Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi

a. Ölümün Miras Hukuku Bakımından Gerçekleşmesi

aa. Fiili Ölüm (Biyolojik Ölüm–Beyin Ölümü)

bb. Ölüm Karinesi

cc. Gaiplik

II. EVLİLİĞİN BOŞANMA VEYA BUTLAN SEBEBİYLE SONA ERMESİ

1. Boşanma

a. Boşanma Kararının Kesinleşmesinden Sonra Eşlerden Birinin Ölümünün Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi

b. Boşanma Davası Devam Ederken Eşlerden Birinin Ölümünün Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi

aa. Devam Eden Boşanma Davasında Sağ Kalan Eşin Mirasçılığının Engellenmesi Şartları

(1) Boşanma Davasının Derdest Olması

(2) Boşanma Davası Devam Ederken Eşlerden Birinin Ölümü

(3) Ölen Eşin Mirasçılarından Birinin Davaya Devam Etmesi

(4) Sağ Kalan Eşin Kusurunun İspat Edilmesi

102

bb. Davanın Konusu ve Verilen Hükmün Hukuki Niteliği

107

cc. Hüküm ve Sonuçları

110

dd. İsviçre 2023 Miras Hukuku Reformu Kapsamında Boşanmanın Miras Hukuku Bakımından Sonuçları

111

2. Evliliğin butlanına karar verilmesi

114

a. Genel Olarak Evliliğin Butlanı

114

b. Kesinleşmiş Butlan Kararının Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi

117

c. Butlan Davası Devam Ederken Eşlerden Birinin Ölmesi

118

d. Butlan Davası Açılmadan Önce Eşlerden Birinin Ölmesi

128

III. NİŞANLILIĞIN SONA ERMESİ

131

IV. EVLATLIK İLİŞKİSİNİN KALDIRILMASI

138

1. Genel Olarak

138

2. Evlatlık İlişkisinin Kaldırılması Sebepleri

140

3. Evlatlık İlişkisinin Kaldırılmasının Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi

142

a. İptal Davası Açılmadan Önce Taraflardan Birinin Ölmesi

144

b. İptal Davası Devam Ederken Taraflardan Birinin Ölmesi

146

c. İptal Kararı Kesinleştikten Sonra Taraflardan Birinin Ölmesi

148

V. SOYBAĞININ REDDİ

149

1. Genel Olarak

149

2. Soybağının Reddi Davası

150

3. Soybağının Reddi Kararının Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi

152

a. Soybağının Reddi Davası Açılmadan Önce Taraflardan Birinin Ölmesi

152

b. Soybağının Reddi Davası Devam Ederken Taraflardan Birinin Ölmesi

153

c. Soybağının Reddi Davası Kesinleştikten Sonra Taraflardan Birinin Ölmesi

156

VI. MİRASTAN YOKSUNLUK

157

1. Genel Olarak Mirastan Yoksunluk Kavramı

157

2. Mirastan Yoksunluk Kurumuna Hâkim Olan İlkeler

160

a. Mirastan Yoksunluk Sebeplerinin Sınırlı Sayıda Düzenlenmiş Olması

160

b. Fiilin Kasten ve Hukuka Aykırı Olarak İşlenmesi

162

c. Failin Ayırt Etme Gücünün Bulunması

163

d. Mahkûmiyet Kararının Zorunlu Olmaması

165

3. Mirastan Yoksunluk Sebepleri (TMK m. 578)

165

a. Mirasbırakanı Kasten ve Hukuka Aykırı Olarak Öldürmek veya Öldürmeye Teşebbüs Etmek

166

b. Mirasbırakanı Kasten ve Hukuka Aykırı Olarak Sürekli Şekilde Ölüme Bağlı Tasarruf Yapamayacak Duruma Getirmek

168

c. Mirasbırakanın Ölüme Bağlı Bir Tasarruf Yapmasını veya Böyle Bir Tasarruftan Dönmesini Aldatma, Zorlama veya Korkutma Yoluyla Sağlamak veya Engellemek

169

d. Mirasbırakanın Artık Yeniden Yapamayacağı Bir Durumda ve Zamanda Ölüme Bağlı Bir Tasarrufu Kasten ve Hukuka Aykırı Olarak Ortadan Kaldırmak veya Bozmak

172

4. Mirastan Yoksunluğun Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi

174

a. Mirastan Yoksunluk Hâlinde Ölüme Bağlı Tasarrufların Kendiliğinden Hükümden Düşmesi

175

b. Miras Sözleşmesi Kapsamında Ödenen İvazın Mirastan Yoksunluk Sebebiyle İadesi

179

aa. Olumlu Miras Sözleşmelerinde Ödenen İvazın İadesi

180

5. Mirastan Yoksunlukta Affın Etkisi

181

a. Genel Olarak Af Kavramı

181

b. Affın Ölüme Bağlı Tasarrufların Hükümden Düşmesi Bakımından Sonuçları

182

VII. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN KOŞUL SEBEBİYLE HÜKÜMDEN DÜŞMESİ

183

1. Koşul Kavramı

183

2. Koşulun Ölüme Bağlı Tasarruflardaki Görünümü

184

3. Geciktirici Koşulun Gerçekleşmemesi Sebebiyle Ölüme Bağlı Tasarrufun Hükümden Düşmesi

189

4. Bozucu Koşulun Gerçekleşmesi Sebebiyle Ölüme Bağlı Tasarrufun Hükümden Düşmesi

195

VIII. SÖZLÜ VASİYETNAMENİN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ

198

1. Genel Olarak Sözlü Vasiyetname

199

2. Sözlü Vasiyetnamenin Geçerlilik Şartları

201

a. Olağanüstü Durumun Varlığı

202

b. Mirasbırakanın Resmî ya da El Yazılı Vasiyetname Yapma İmkânının Bulunmaması

207

3. Sözlü Vasiyetnamenin Düzenlenmesine İlişkin Esaslar

208

a. Mirasbırakanın Son Arzularını Tanıklara Açıklaması

208

b. Tanıkların Beyanı Yazıya Geçirme ve Hâkime Bildirme Yükümlülüğü

211

4. Sözlü Vasiyetnamenin Hükümden Düşmesini Gerektiren Hâller

215

a. Sözlü Vasiyetnamenin TMK m. 541 Uyarınca Kendiliğinden Hükümden Düşmesi

217

aa. Mirasbırakanın Olağan Şekillerde Vasiyetname Yapma İmkanının Doğması

217

bb. Mirasbırakanın Diğer Vasiyetname Türlerine Başvurma İmkanının Doğmasından İtibaren Bir Aylık Sürenin Geçmesi

220

IX. MİRASTAN FERAGAT SÖZLEŞMESİNİN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ

224

1. Genel Olarak Mirastan Feragat Sözleşmesi

225

2. Tarafları

229

3. Türleri

230

4. Genel Hükümden Düşme Sebeplerinin Mirastan Feragat Sözleşmesine Etkisi

234

a. Feragat Eden Mirasçının Mirasbırakandan Önce Ölmesinin Feragat Sözleşmesine Etkisi

235

b. Feragat Eden Mirasçının Mirastan Yoksun Olmasının Feragat Sözleşmesine Etkisi

239

c. Boşanmanın Mirastan Feragat Sözleşmesine Etkisi

243

aa. Evlenmeden Önce Yapılan Mirastan Feragat Sözleşmelerine Boşanmanın Etkisi

246

bb. Boşanma Davası Devam Ederken Eşlerden Birinin Ölmesinin Mirastan Feragat Sözleşmesine Etkisi

248

d. Evliliğin Butlanı Kararının Mirastan Feragat Sözleşmesine Etkisi

249

e. Mirastan Feragat Sözleşmesinin Koşula Bağlanmasının Etkisi

250

5. Mirastan Feragat Sözleşmesine Özgü Hükümden Düşme Sebepleri (TMK m. 529)

252

a. Mirastan Feragat Sözleşmesinin Belli Bir Kişi Lehine Yapılmış Olması (TMK m. 529/f.1)

253

aa. Feragat Sözleşmesinde “Belirli Bir Kişi” Kavramı

254

bb. Lehine Feragat Edilen Kişi ya da Kişilerin Mirasçı Olamaması

257

cc. Feragat Sözleşmesinin İvazlı veya İvazsız Olmasının TMK m. 529/f.1’in Uygulanmasına Etkisi

264

dd. Altsoyun Feragatten Etkilenmediği Hâllerde Feragat Edilen Payın İntikali

265

b. Mirastan Feragat Sözleşmesinin “Diğer Mirasçılar Lehine” Yapılması (TMK m. 529/f.2)

268

aa. Lehine Feragat Edilen “Diğer Mirasçılar” Kavramı

271

bb. Sağ Kalan Eş Bakımından TMK m. 529/f.2’nin Uygulanabilirliği

273

cc. İvazlı ve İvazsız Feragatte Altsoyun “Diğer Mirasçılar” Kavramı İçindeki Yeri

275

dd. Lehine Feragat Edildiği Kabul Edilen Diğer Mirasçıların Mirasçı Olamadığı Durumlar

278

c. Mirastan Feragatin Herhangi Bir Kimse Lehine Yapılmamış Olması

279

d. Mirastan Feragat Sözleşmesinin TMK m. 529 Kapsamında Hükümden Düşmesinin Sonuçları

281

X. MİRASIN REDDİNİN ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARA ETKİSİ

286

1. Ret kurumunun işlevi ve genel çerçevesi

286

2. Gerçek Ret ve Ölüme Bağlı Tasarruflar Bakımından Sonuçları

287

3. Hükmî Ret ve Ölüme Bağlı Tasarruflar Bakımından Sonuçları

288

a. Hükmî Ret Kavramı ve Şartları

288

b. Hükmî Reddin Ölüme Bağlı Tasarruflara Etkisi

291

aa. Mirasçı Atama Tasarrufu Bakımından

292

bb. Belirli Mal Bırakma Tasarrufu Bakımından

294

XI. VASİYETNAMENİN YOK OLMASI

297

1. Vasiyetnamenin Yok Olması Kavramı ve Kapsamı

297

2. TMK m. 543/f.2’nin Uygulanma Koşulları

299

a. Vasiyetname Belgesinin Yok Olması

300

aa. Vasiyetnamenin Kaza Sonucunda Yok Olması

300

bb. Vasiyetnamenin Üçüncü Kişinin Kusurlu Davranışı Sonucu Yok Olması

303

b. Mirasbırakanın Geri Almaya Yönelik Bir İradesinin Bulunmaması

303

c. Vasiyetname İçeriğinin Aynen ve Tamamen Belirlenememesi

305

d. İspat Konusu ve İspat Yükü

306

e. Vasiyetname Türleri Bakımından Yok Olma Hâlinin Uygulama Alanı

307

f. Vasiyetnamenin Yok Olmasının Hukuki Sonuçları

311

aa. Vasiyetnamenin Yok Olması Hâlinde Tasarrufun Hükümden Düşüp Düşmediğinin Tespiti

311

bb. Vasiyetnamenin Yok Olmasından Doğan Tazminat Talebi

312

(1) Hukuka Aykırılık

314

(2) Kusur

314

(3) Zarar

315

(4) Uygun İlliyet (Nedensellik) Bağı

318

cc. Vasiyetnamenin Yok Edilmesi Nedeniyle Mirastan Yoksunluk

318

XII. BELİRLİ MAL BIRAKMA VASİYETİNİN KENDİLİĞİNDEN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ (TMK m. 517/f.3)

322

1. TMK m. 517/f.3 ile TMK m. 544/f.2 Arasındaki İlişki

323

2. TMK m. 517/f.3 Hükmü Kapsamında Tasarrufun Hükümden Düşmesinin Şartları

326

a. Vasiyet Konusu Malın Mirasbırakanın Ölümünde Terekede Bulunmaması

326

b. Vasiyet Konusunun Ferden Belirli Olması

327

c. Tasarruftan Aksinin Anlaşılmaması

330

d. Vasiyet Borcunun Konusuz Kalması

332

3. Belirli Mal Bırakma Vasiyetinin TMK m. 517/f.3 Uyarınca Hükümden Düşmesinin Sonuçları

333

XIII. İKAMELİ TASARRUFLARIN HÜKÜMDEN DÜŞMESİ

334

1. Yedek Mirasçı veya Yedek Vasiyet Alacaklısı Atanması

335

a. Yedek Mirasçı veya Yedek Vasiyet Alacaklısı Atanması Kavramları ve Hukuki Niteliği

335

b. Yedek Mirasçı veya Yedek Vasiyet Alacaklısı Atamasının Hükümden Düşmesi

340

aa. Asıl Mirasçının ya da Vasiyet Alacaklısının Bu Sıfatı Kesin Olarak Kazanması

340

bb. Yedek Mirasçı Atamasına Özgü Sebeplerle Hükümden Düşmesi

341

(1) Yedek Mirasçının ya da Vasiyet Alacaklısının Ölmesi

341

(2) Yedek Mirasçı (Yedek Vasiyet Alacaklısı) ile Mirasbırakan Arasındaki Evliliğin Sona Ermesi

342

(3) Yedek mirasçının (Yedek Vasiyet Alacaklısının) Mirastan Yoksun Olması

344

(4) Dürüstlük Kuralına Aykırı Davranışların Yedek Mirasçılık Üzerindeki Etkisi

344

(5) Yedek Mirasçı Atamasının İlave Geciktirici veya Bozucu Koşullara Bağlanmasının Etkisi

345

(6) Mirasın Reddinin Yedek Mirasçı Atama Tasarrufuna Etkisi

346

2. Artmirasçı veya Art Vasiyet Alacaklısı Ataması

347

a. Artmirasçı veya Art Vasiyet Alacaklısı Kavramları ve Hukuki Niteliği

347

b. Artmirasçı veya Art Vasiyet Alacaklısı Atamasının Hükümden Düşmesi

356

aa. Artmirasçının Geçiş Anından Önce Ölmesi (TMK m. 525/f.2)

356

bb. Artmirasçı ile Mirasbırakan Arasındaki Evliliğin Sona Ermesi

359

cc. Artmirasçının (Art Vasiyet Alacaklısının) Mirastan Yoksun Olması

360

dd. Dürüstlük Kuralına Aykırı Davranışların Artmirasçılık Üzerindeki Etkisi

360

ee. Geçiş Anına İlişkin Koşulun Gerçekleşmemesi ve İlave Koşulların Etkisi

363

ff. Mirasın Reddinin Artmirasçı (Art Vasiyet Alacaklısı) Atama Tasarrufuna Etkisi

365

Sonuç

367

Kaynakça

385

Kitabın Fiyatı:

1.100,00₺

24 saat içerisinde temin edilir.

Bu kitaplar da ilginizi çekebilir

Tereke Davaları

Canan Ruhi, Ahmet Cemal Ruhi

Resmi Vasiyetname

Nazlı Hilal Çelik

Mirasın Paylaşılmasını İsteme Hakkı

Hüseyin Çağrı Gülseven

Hukuk Davaları – Cilt:2

Efrail Aydemir, Çilem Bahadır, Mutlu Dinç,

Hakkımızda

Uluslararası Yayınevi Belgesi

Kaynakça Dosyası

Kişisel Verilerin Korunması

Profil