Milletlerarası Özel Hukukta Motorlu Araç İşletilmesinden Doğan Sorumluluk

Motorlu araçların yaygınlaşması ve uluslararası dolaşımının artması sonucunda yabancılık unsuru taşıyan trafik kazaları meydana gelebilmektedir. Motorlu araçların sebep olduğu zararlardan sorumluluğun farklı hukuk sistemlerinde kusura dayanan genel haksız fiil sorumluluğuna veya ayrı bir kusursuz sorumluluk rejimine tâbi olması anlayışı benimsenmiştir. Gerek sorumluluk rejimine gerekse tazminata ilişkin konuların farklı şekillerde düzenlenmesi sebebiyle yabancılık unsuru taşıyan sorumluluk ilişkisine uygulanacak hukuk önem arz etmektedir. Motorlu araçların sebep olduğu zararlardan sorumluluğa uygulanacak hukukun belirlenmesinde haksız fiillerdeki geleneksel ika yeri hukuku (lex loci delicti) prensibinin yanı sıra, farklı bağlama noktalarının kullanılması ve buna göre uygulanacak hukukun tespiti de düşünülebilir. Ayrıca motorlu araçların yol açtığı zararlar sebebiyle doğan sorumluluğun zorunlu malî sorumluluk sigortası yoluyla güvence altına alınması nedeniyle, sorumluluğa uygulanacak hukuka ilişkin meselelerde konunun sigorta boyutunun da göz önünde bulundurulması önemlidir. Bu noktada, bu tür sigortaların genellikle yapıldığı ülkede geçerli olması ve uluslararası trafik sigorta belgelerinde de teminatın kaza yerine göre belirlenmesi ika yeri prensibinin önemini artırmaktadır.

Çalışmamızın ilk bölümünde motorlu araçların sebep olduğu zararlar sebebiyle sorumlu kişiler ve zarar görenler arasındaki sorumluluk ilişkisi maddî hukuk müesseseleri ile birlikte incelenecektir. İkinci bölümde ise, genel olarak bu sorumluluğa uygulanacak hukukun belirlenmesi ve yetkili hukukun uygulama alanı araştırılacaktır. Çalışmamızın son bölümünde ise, zorunlu mali sorumluluk sigortası açısından uygulanacak hukuka ilişkin sorunlar ele alınacaktır.