İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU
Madde 1 – Kapsam ve Nitelik
19
I. İdari Yargının Anayasal Dayanağı
19
II. İdari Yargı Teşkilatı
21
B. Bölge İdare Mahkemeleri
28
C. İdare ve Vergi Mahkemeleri
29
III. İdari Yargının Görev Alanı
32
B. Adli ve İdari Yargı Yerleri Arasındaki Görev ve Hüküm Uyuşmazlığı
38
Madde 2 – İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı
44
1. İptal Davasının Özellikleri
46
2. İptal Davasının Konusu
48
3. İptal Davasının Açılma Koşulu Olarak Menfaat İhlali
58
a. Genel Olarak Ehliyet Kavramı
58
d. Menfaat (Subjektif Ehliyet)
62
i. Menfaatin Meşru Olması
64
ii. Menfaatin Kişisel Olması
65
iii. Menfaatin Güncel Olması
86
4. Vergi Yargılamasına İlişkin Açıklamalar
90
a. İdari İşlemin Kesin ve Yürütülebilir Olması Açısından
90
1. Tam Yargı Davasının Özellikleri
97
2. Tam Yargı Davasının Konusu
97
3. Tam Yargı Davasının Koşulu Olarak Hak İhlali
100
a. Kişisel Hakkın İhlal Edilmiş Olması
101
i. Maddi Zararlar Bakımından Değerlendirme
101
ii. Manevi Zararlar Bakımından Değerlendirme
105
iii. Zarar Miktarının Belirlenmesi
107
b. Hakkın Doğrudan İhlal Edilmiş Olması
110
c. Güncel Hak İhlali Olması
112
D. İptal ve Tam Yargı Davalarının Farkları
114
II. İdari Yargı Yetkisinin Sınırı
117
A. Hukuka Uygunluk Denetimi
118
B. Yerindelik Denetimi Yasağı
118
C. Yürütme Görevinin Yerine Getirilmesini Kısıtlayacak ve İdari Eylem ve İşlem Niteliğinde Karar Verme Yasağı
120
D. Takdir Yetkisini Kaldıracak Biçimde Yargı Kararı Verme Yasağı
123
E. Vergi Yargılamasına İlişkin Açıklamalar
130
Madde 3 – İdari Davaların Açılması
132
Madde 4 – Dilekçelerin Verileceği Yerler
145
Madde 5 – Aynı Dilekçe ile Dava Açılabilecek Haller
147
I. Birden Fazla İşleme Karşı Bir Dilekçe ile Dava Açılması
147
II. Birden Fazla Şahsın Müşterek Dilekçe ile Dava Açması
151
III. Vergi Yargılamasına İlişkin Açıklamalar
153
Madde 6 – Dilekçe Üzerine Uygulanacak İşlem
156
Madde 7 – Dava Açma Süresi
159
II. Dava Açma Süresinin Hukuki Niteliği
160
III. Dava Açma Süresinin Başlaması
162
A. Dava Açma Süresinin Tebliğ ve İlan ile Başlaması
163
1. Birel İşlemler Bakımından Tebliğ
163
2. Düzenleyici İşlemler Bakımından Yayın–İlan
165
B. Öğrenme ile Dava Açma Süresinin Başlaması
168
C. Elektronik Tebligat ile Dava Açma Süresinin Başlaması
169
D. Vergi Yargılamasına İlişkin Açıklamalar
171
Madde 8 – Sürelerle İlgili Genel Esaslar
176
Madde 9 – Görevli Olmayan Yerlere Başvurma
183
Madde 10 – İdari Makamların Sükutu
187
Madde 11 – Üst Makamlara Başvurma
193
Madde 12 – İptal ve Tam Yargı Davaları
209
I. İdari İşlem Dolayısıyla Tam Yargı Davası
209
II. İdari İşlemin İcra Edilmesi Nedeniyle Tam Yargı Davası
211
Madde 13 – Doğrudan Doğruya Tam Yargı Davası Açılması
213
III. Sulh Başvurusu Usulü
217
Madde 14 – Dilekçeler Üzerine İlk İnceleme
220
Madde 15 – İlk İnceleme Üzerine Verilecek Karar
221
I. Dilekçeler Üzerine İlk İnceleme
221
II. İlk İnceleme Üzerine Verilecek Kararlar
224
B. İdari Merci Tecavüzü
225
D. İdari Davaya Konu Olacak Kesin ve Yürütülmesi Gereken Bir İşlem
228
G. Dilekçelerin 3 ve 5. Maddelere Uygun Olup Olmadıkları
234
Madde 16 – Tebligat ve Cevap Verme
236
Madde 18 – Duruşmalara İlişkin Esaslar
258
Madde 19 – Duruşmalı İşlerde Karar Verilmesi
261
Madde 20 – Dosyaların İncelenmesi
262
Madde 20/A – İvedi Yargılama Usulü
273
Madde 20/B – Merkezi ve Ortak Sınavlara İlişkin Yargılama Usulü
278
Madde 20/C – Askerî Hizmete İlişkin İdari İşlem ve Eylemlerden Doğan Uyuşmazlıklara …
281
Madde 20/C – Askerî Hizmete İlişkin İdari İşlem ve Eylemlerden Doğan Uyuşmazlıklara Dair Hükümler
281
Madde 20/C – Askerî Hizmete İlişkin İdari İşlem ve Eylemlerden Doğan Uyuşmazlıklara …
281
Madde 21 – Sonradan İbraz Olunan Belgeler
283
Madde 22 – Davaların Karara Bağlanması
285
Madde 23 – Tutanaklar
286
Madde 24 – Kararlarda Bulunacak Hususlar
287
Madde 25 – Kararların Saklanması ve Tebliği
288
Madde 26 – Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik
289
I. Dava Esnasında Ölüm veya Herhangi Bir Sebeple Tarafların Kişiliği veya Niteliğinde Değişiklik Halinde Verilecek Karar
289
A. Davanın Tarafının Ölümü
289
2. Tam Yargı Davalarında
294
B. Dava Esnasında Herhangi Bir Sebeple Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik Olması
295
1. Davanın Gerçek Kişi Tarafının Kişiliğinde Değişiklik
295
2. Davanın Gerçek Kişi Tarafının Niteliğinde Değişiklik
295
3. Tüzel Kişinin Kişiliğinde veya Niteliğinde Değişiklik
296
a. Özel Hukuk Tüzel Kişileri Açısından
296
b. Kamu Tüzel Kişileri Açısından
299
II. Adrese Tebligat Yapılamaması Halinde Verilecek Karar
300
Madde 27 – Yürütmenin Durdurulması
304
I. Yürütmenin Durdurulması Kararlarının Hukuki Niteliği
305
II. Yürütmenin Durdurulması Kararı Verilebilmesi İçin Gereken Şartlar
305
A. Esasa İlişkin Şartlar
305
1. Açıkça Hukuka Aykırılık Şartı
305
2. Telafisi Güç veya İmkânsız Zararların Doğması Şartı
306
B. Usule İlişkin Şartlar ile Karar Vermede Uygulanacak Usul
309
III. Yürütmenin Durdurulması Talebi Üzerine Verilebilecek Kararlar
310
B. Savunma Gelinceye Kadar Kabul Kararı
311
IV. Olumsuz İşlemlerde Yürütmenin Durdurulması
312
V. Vergi Uyuşmazlıklarında Yürütmenin Durdurulması
314
VI. Yürütmenin Durdurulması Kararlarına Karşı İtiraz
316
Madde 28 – Kararların Sonuçları
322
I. Kararların Sonuçları
323
A. İptal Davası Açısından
323
1. Kendiliğinden Hukuksal Sonuç Doğuran İptal Kararları
328
2. İdarenin İşlem Yapmak Zorunda Olduğu İptal Kararları
329
3. Üçüncü Kişilerin Hukuksal Durumlarında Değişiklik Yapılmasını Gerektiren İptal Kararları
330
4. İptal Kararı Üzerine Aynı Yönde Bir Karar Alınmasını Engellemeyen İptal Kararları
331
5. Hukuken veya Fiilen Yerine Getirilmesi İmkânı Bulunmayan İptal Kararları
332
B. Tam Yargı Davası Açısından
334
C. İhalenin İptali Kararları Açısından
335
II. Kararın Yerine Getirilme Zorunluluğu ve Süresi
336
III. Kararın Yerine Getirilmemesinin Doğuracağı Hukuksal Sonuçlar
340
B. Kamu Görevlileri Açısından
343
V. Vergi Yargılamasına İlişkin Açıklamalar
348
Madde 30 – Yanlışlıkların Düzeltilmesi
352
Madde 31 – Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun Uygulanacağı …
353
I. Hâkimin Davaya Bakmaktan Yasaklılığı ve Reddi
354
B. Hâkimin Yasaklılık Halleri
355
C. Hâkimin Reddi Sebepleri
357
D. Yasaklılık Halinde Takip Edilecek Usul
358
E. Ret veya Çekilme Halinde Takip Edilecek Usul
359
VI. Davaya Son Veren Taraf İşlemleri
377
A. Bilirkişilik Kavramı ve Bilirkişiye Başvurulması Gereken Haller
387
B. Bilirkişi Görevlendirilmesi
389
C. Bilirkişinin Görevi, Yetkileri ve Yükümlülükleri
393
D. Bilirkişi Raporu ve Rapora İtiraz
396
E. Bilirkişinin Sorumluluğu
398
XI. Delillerin Tespiti
402
XII. Yargılama Giderleri
404
A. Yargılama Giderlerinin Kapsamı
404
B. Yargılama Giderlerinden Sorumluluk
408
A. Adli Yardımdan Yararlanma Şartları
411
B. Adli Yardımdan Yararlanabilecek Kişiler
413
C. Adli Yardımın Kapsamı
413
D. Adli Yardım Talebinin İncelenmesi
414
E. Adli Yardım Kapsamında Ertelenen Yargılama Giderlerinin Yargılama Sonunda Tahsili
416
XIV. Duruşmanın Düzeni ile Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası
418
XV. Elektronik İşlemler
418
Madde 32 – İdari Davalarda Genel Yetki
421
Madde 33 – Kamu Görevlileri ile İlgili Davalarda Yetki
423
Madde 34 – Taşınmaz Mallara İlişkin Davalarda Yetki
427
I. Taşınmaz Mallara İlişkin Davalar
427
II. Mahalli İdarelere İlişkin Davalar
428
Madde 35 – Taşınır Mallara İlişkin Davalarda Yetki
429
Madde 36 – Tam Yargı Davalarında Yetki
430
Madde 37 – Vergi Uyuşmazlıklarında Yetki
433
Madde 38 – Bağlantılı Davalar
434
I. Bağlantılı Dava Kavramı
434
II. Bağlantı Kararının Verilebilmesi İçin Kanunda Açıkça Belirtilen Koşullar
436
III. Bağlantı Kararının Verilebilmesi İçin Kanunda Açıkça Belirtilmeyen Koşullar
437
IV. Bağlantı Kararının Alınması Usulü
439
Madde 39 – Bağlantının Danıştayca İncelenmesi
441
Madde 40 – Bağlantının Bölge İdare Mahkemesince İncelenmesi
442
Madde 41 – Bağlantının Mahkemelerce Kabul Edilmemesi
443
Madde 42 – Bağlantılı Davalarla İlgili Diğer Esaslar
444
Madde 43 – Görevsizlik ve Yetkisizlik Hallerinde Yapılacak İşlem
446
Madde 44 – Merci Tayini
449
Madde 47 – Temyiz Edilemeyecek Kararlar
471
Madde 48 – Temyiz Dilekçesi
471
Madde 49 – Temyiz İncelemesi Üzerine Verilecek Kararlar
474
Madde 50 – Temyizen Verilen Karar Üzerine Yapılacak İşlem
481
Madde 51 – Kanun Yararına Temyiz
486
Madde 52 – Temyiz veya İstinaf İstemlerinde Yürütmenin Durdurulması
488
Madde 53 – Yargılamanın Yenilenmesi
491
Madde 54 – Kararın Düzeltilmesi
498
Madde 55 – Yargılamanın Yenilenmesi Usulü
499
Madde 56 – Danıştayda Çekinme ve Ret
500
Madde 57 – Mahkemelerde Çekinme ve Ret
501
Madde 58 – İdari Davalarda Delillerin Tespiti
502
Madde 59 – Yol Giderleri, Tazminat ve Gündelikler
503
Madde 60 – Tebliğ İşleri ve Ücretler
503
Madde 61 – Çalışmaya Ara Verme
503
Madde 62 – Nöbetçi Mahkemenin Görevleri
503
Madde 63 – Kaldırılan Hükümler
504
BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ, İDARE MAHKEMELERİ VE VERGİ MAHKEMELERİNİN KURULUŞU VE GÖREVLERİ HAKKINDA KANUN
543