Kooperatif (Şirketler) Hukuku Av. Dr. Yahya Deryal  - Kitap

Kooperatif (Şirketler) Hukuku

1. Baskı, 
Mart 2026
Kitabın Detayları
Dili:
Türkçe
Ebat:
16x24
Sayfa:
415
Barkod:
9786253777098
Kapak Türü:
Karton Kapaklı
Fiyatı:
850,00
Temin süresi 2-3 gündür.
Kitabın Açıklaması
Kooperatif şirketler, Hukuk Fakültesi lisans müfredatı içinde çoğunlukla özet halde yer verilen hatta bazen ihmal edildiği için; yoğun karşılaşılan kooperatif uygulama problemlerinin çözümünde ciddi zorluklar görülen karmaşık bir alan sayılabilir.
Çalışmada, kooperatif literatürü gibi yarım asırlık Yargıtay içtihatlarına da özenle yer vermek suretiyle değerlendirmeye çalıştım. Uygulamayı belirleyen/etkileyen hakim görüşü, azınlık görüşleri, katıldığım ve katılmadığım noktalarıyla şahsi görüşlerimi de belirttim.
Kitabın İçindekileri
İÇİNDEKİLER
ÖNSÖZ 
5
İÇİNDEKİLER 
7
I. KOOPERATİFİN TANIMI, AMACI VE İLKELERİ 
15
A. KOOPERATİF KAVRAMI VE TANIMI 
15
1. Genel Olarak 
15
2. Terminoloji 
16
3. Yasal Tanım ve Niteleme 
18
B. KOOPERATİFİN AMACI 
22
C. KOOPERATİFİN HAK EHLİYETİ (ULTRA VIRES KURALI) 
24
D. KOOPERATİF İŞLETMEDE KULLANILAN ARAÇLAR 
26
E. (EVRENSEL) KOOPERATİFÇİLİK İLKELERİ 
27
1. Serbest Katılım (Açık Kapı) İlkesi 
27
a. İlkenin Anlam Muhtevası ve Uygulanması 
27
b. Dini ve Siyasi Tarafsızlık İlkesi 
31
2. Demokratik Yönetim (Bir Üye=Bir Oy) İlkesi 
32
3. İşletme Fazlasının, İşlem Oranında Dağıtılması (Risturn) İlkesi 
34
4. Sermayeye Sınırlı Faiz Verilmesi İlkesi 
36
5. Kooperatif Eğitiminin Geliştirilmesi İlkesi 
37
6. Kooperatifler Arası İşbirliği İlkesi 
38
II. KOOPERATİF TİPİN BENZERLERİYLE KARŞILAŞTIRILMASI 
41
A. ADİ ORTAKLIK 
41
B. DERNEKLER 
42
C. TİCARET ŞİRKETLERİ 
44
D. SENDİKALAR 
47
E. VAKIFLAR 
48
III. TÜRKİYE’DE KOOPERATİFÇİLİĞİN TARİHİ GELİŞİMİ 
51
IV. TÜRK KOOPERATİF MEVZUATI 
55
A. GENEL OLARAK 
55
B. ANONİM ŞİRKET HÜKÜMLERİNİN KOOPERATİFLERE (UYARLANARAK)
UYGULANMASI 
57
V. KOOPERATİFLERİN KURULUŞU 
63
A. ANA SÖZLEŞME 
63
B. BAKANLIĞIN İZNİ 
71
C. TESCİL 
74
D. İLAN 
79
E. KURULUŞ SONRASI ANA SÖZLEŞMENİN DEĞİŞTİRİLMESİ 
80
F. KOOPERATİF BİLGİ SİSTEMİ 
82
VI. KOOPERATİFLERDE ORTAK (ÜYE) KAVRAMI 
87
A. ORTAK SIFATININ KAZANILMASI 
87
1. Ortak Olabilecek Kişiler (Üyelik Ehliyeti) 
87
a. Gerçek Kişiler 
87
aa) Genel Olarak 
87
bb) Birden Fazla Kişinin Birlikte Ortak Olması 
89
cc) Ortağın Birden Fazla Paya Sahip Olması 
91
b. Tüzel Kişiler 
92
2. Ortak Olma (Üyelik) Şartları 
94
3. Kooperatife Girişin Şekli Şartları 
97
a. Yazılı Giriş Talebi 
97
aa) Genel Olarak 
97
bb) Şeklin Türü 
98
cc) Şekle Aykırılığın Yol Açabileceği Problemler 
99
b. Yazılı Başvuru Kuralının İstisnaları 
101
aa) Kurucu Üyelik 
101
bb) Mirasçıların Üyeliği 
101
cc) Görev veya Hizmete, Taşınmaz veya İşletmeye Bağlı
Üyelik 
104
dd) Dürüst Davranma İlkesinin Onay Verdiği Üyelik Halleri 
105
aaa) Genel Olarak 
105
bbb) Fiili/Zımni/Örtülü Üyelik 
106
c. Kooperatifin Kabulü 
110
aa) Sarih İrade Beyanı İle 
110
bb) Zımni/Örtülü Kabul 
112
d. Devir Yoluyla Üyeliğin Kazanılması 
114
aa) Devrin Şekli ve Konusu 
114
bb) Kooperatif Payının Devri İle Ortağa Tahsis Edilen
Taşınmaz Devrinin Ayrılması Gereği 
115
cc) Kooperatif Belgelerindeki Ortaklık Kaydının Açıklayıcı
Niteliği 
118
dd) Pay Devri İşleminin Kooperatifçe Kabul Edilmesi 
120
ee) Devredenin Pay Üzerinde Tasarruf Yetkisi
Bulunmaması 
123
ff) Payın Birden Fazla Kişiye Devredilmiş Olması 
124
gg) Kooperatifin Pay Devrini Örtülü Olarak Kabul Etmiş
Olması 
125
hh) Devredilen Paya İlişkin Borçlardan Sorumluluk 
126
ii) Kooperatifin Devir İşlemini Kabul Etmemesi 
127
e. Kooperatife Yeni Giren Ortağın Sorumluluğu 
128
B. ORTAK SIFATININ KAYBEDİLMESİ 
131
1. Genel Bakış 
131
2. Tarafların İradesi Dışında Üyeliğin Kendiliğinden Sona Ermesi 
132
a. Ortağın Ölümü 
132
b. Kooperatif Tüzel Kişiliğinin Sona Ermesi 
133
3. Kooperatif Üyeliğinin İradi Olarak Sona Ermesi 
134
a. Ortağın İradesiyle Sona Erme (Çıkma) 
134
aa) Çıkma Hakkı 
134
aaa) Genel Olarak 
134
bbb) Örtülü/Eylemli Çıkma Mümkün mü? 
135
bb) Çıkma Hakkının Kullanılması İlkeleri 
137
cc) Çıkma Bildiriminin Hukuki Sonuçları 
139
dd) Çıkma Hakkına Yönelik Sınırlamalar 
143
ee) Çıkma Tazminatı 
144
ff) Haklı Sebeple Çıkma İmkanı 
145
gg) Sorumluluğun Ağırlaştırılması ve Ek Ödeme Yükümü
Nedeniyle Çıkma 
146
hh) KoopK m.52 Kapsamında Çıkmada Ayrılma Tazminatı 
150
b. Kooperatifin İradesiyle Üyeliğin Sona Ermesi
(İhraç/Çıkarma) 
151
aa) Genel Olarak 
151
bb) Çıkarma Sebepleri 
151
aaa) Genel Olarak 
151
bbb) Yargıtayca Uygun Görülen Çıkarma Sebepleri 
155
ccc) Çıkarma Sebebi Olarak Parasal Yükümlerin
İhlali 
159
ddd) Haklı Sebeple Çıkarma Mümkün mü? 
163
cc) Çıkarmaya Yetkili Organ 
164
aaa) Genel Kurul 
165
bbb) Yönetim Kurulu 
166
dd) Çıkarma/İhraç Kararı 
168
aaa) Genel Kurulca Çıkarma Kararı 
168
bbb) Yönetim Kurulunca Çıkarma Kararı 
169
ee) Çıkarma Kararının Gerekçeli Olarak Tutanağa
Geçirilmesi ve Ortaklar Defterine Yazılması 
172
ff) Çıkarma Kararının Ortağa Tebliği 
174
gg) Çıkarma İşleminin Kesinleşmesi 
178
hh) Çıkarma İşlemine İtiraz/İptal Davası 
179
aaa) İhraca İlişkin Genel Kurul Kararının Yokluğu ve
Butlanının Tespiti Ya da İptali (KoopK m.53) 
179
ii) KoopK m.16 Kapsamında İtiraz Davası 
181
jj) Çıkarma İşleminin Şekli Şartları 
186
kk) Çıkarma İşleminin Hukuki Sonuçları 
188
c. Kooperatiften Ayrılan Ortakla Hesaplaşma 
192
aa) Genel Olarak 
192
bb) Ayrılma Payı Hesaplanması 
195
cc) Ayrılma Payının Ödeme Zamanı 
202
dd) Ayrılma Payı Hakkının Zamanaşımına Uğraması 
206
d. Kooperatife Yeni Giren Ortağın Sorumluluğu 
207
e. Kooperatiften Ayrılan Ortağın Sorumluluğu 
209
aa) Ayrılan Ortağın Dönme İmkanı 
209
bb) Ayrılan Ortağın Sorumluluğu 
210
C. KOOPERATİF ORTAKLARININ HAKLARI, BORÇLARI VE
SORUMLULUKLARI 
212
1. Ortakların Hakları 
212
a. Genel Kurula Katılma ve Oy Hakkı 
212
b. Bilgi Edinme Hakkı 
215
c. İptal Davası Açma Hakkı 
217
d. Sorumluluk Davası Açma Hakkı 
220
e. Tasfiye Payı Hakkı 
220
f. Çıkma Hakkı 
220
2. Ortakların Borçları 
221
3. Ortakların Sorumluluğu 
224
VII. KOOPERATİF HESAPLARI 
231
A. GENEL OLARAK 
231
B. GELİR–GİDER FARKI (RISTURN) 
234
C. YEDEK AKÇELER 
236
D. KARŞILIKLI SİGORTA KOOPERATİFİ 
237
VIII. KOOPERATİFİN ORGANLARI 
239
A. GENEL KURUL 
239
1. Genel Bilgi 
239
2. Genel Kurulun Yetkileri 
240
3. Genel Kurulun Toplanması 
246
a. Genel Olarak 
246
b. Çağrı Şekli 
248
4. Genel Kurul Toplantısı Öncesi Yapılması Gerekenler 
251
5. Genel Kurul Toplantısında Yapılması Gerekenler 
252
6. Genel Kurul Toplantısı Bitiminde Yapılması Gerekenler 
254
7. Genel Kurul Toplantı ve Karar Nisapları 
255
8. Bakanlık Temsilcisi 
261
9. Genel Kurulda Karar Alınması 
262
10. Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri 
264
11. Genel Kurul Kararından Dönülmesi ve Kararların İptali 
265
B. YÖNETİM KURULU 
268
1. Organ Olarak Konumu ve Yapısı 
268
2. Yönetim Kurulunun Toplantı ve Karar Nisabı 
277
3. Yönetim Kurulunun Görevleri 
282
4. Kooperatifin Temsili 
283
5. Yönetim Kurulu Üyelerinin İşlem Yapma Yasağı 
285
6. Yönetim Kurulu Üyelerinin Rekabet Yasağı 
286
7. Yönetim Kurulu Kararlarının İptali 
289
8. Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki Sorumlulukları 
292
a. Kooperatifler Kanunu'nun Konuyu Düzenleme Biçimi 
292
b. Hukuki Sorumluluk İlkeleri 
294
aa) Kusur Sorumluluğu İlkesi 
294
bb) Kişisel Sorumluluk İlkesi 
298
c. Hukuki Sorumluluk Nedenleri 
298
aa) Genel Sorumluluk Nedeni (KoopK m.98/TTK m.553) 
298
aaa) Genel Bakış 
298
bbb) Kooperatiflere Uyarlanması 
299
bb) Belge ve Beyanların Kanuna Aykırı Olması 
301
cc) Ayni Sermayeye Değer Biçilmesinde Yolsuzluk 
301
dd) Birleşme Bölünme ve Tür Değişikliği İşlemlerinde
Eksiklik 
303
ee) Konutların Ortaklara Dağıtımı Usulüne Aykırılık 
305
ff) Kooperatifle İşlem Yapma Yasağına Aykırılık (KoopK
m.59/6) 
306
gg) Kooperatifle Rekabet Yasağına Aykırılık 
309
d. Sorumlulukta Özel Durumlar 
312
aa) Yönetim Hakkının Bölünmesi Durumunda Sorumluluk 
312
bb) Temsil Yetkisinin Bölünmesi veya Aşılması
Durumlarında Sorumluluk 
315
cc) Yönetim Kuruluna Seçilen Tüzel Kişi ve Temsilcisinin
Sorumluluğu 
317
e. Hukuki Sorumluluğu Sona Erdiren Nedenler 
320
aa) Zamanaşımı 
320
bb) İbra 
322
cc) Zarar Görenin Rızası 
325
dd) Sulh 
325
9. Yönetim Kurulu Üyelerinin Ceza Sorumlulukları 
326
a. Kooperatif Malvarlığı Üzerinde İşlenen Suçlarda Kamu
Görevlisi Gibi Sorumluluk 
326
b. 1163 Sayılı Kanun’da Sayılan Görevlerin Yerine
Getirilmemesi Nedeniyle Ceza Sorumluluğu 
338
aa) 3 Ay – 2 Yıl Hapis ve 50 – 500 Güne Kadar Adli Para
Cezası Gerektiren Haller (Ek m.2/1) 
339
bb) 6 Aya Kadar Hapis ve 30 – 300 Güne Kadar Adli Para
Cezası Gerektiren Haller (Ek m.2/2) 
343
c. Türk Ticaret Kanunu’na Göre Cezai Sorumluluk 
345
C. DENETÇİLER (İÇ DENETİM) 
347
D. KOOPERATİFLERDE DIŞ DENETİM 
355
E. KOOPERATİF YÖNETİMİ VE DENETİMİ İLE BAĞDAŞMAYAN
GÖREVLER 
360
IX. KOOPERATİFLERDE ÜST DENETİM VE DİKEY ÖRGÜTLENME 
365
A. KOOPERATİF BİRLİKLERİ 
365
B. KOOPERATİFLER MERKEZ BİRLİKLERİ 
366
C. TÜRKİYE MİLLİ KOOPERATİFLER BİRLİĞİ 
366
D. DANIŞMA KURULU 
367
X. KOOPERATİFLERİN VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE SAĞLANAN MUAFLIKLAR 
369
A. KOOPERATİFLERİN VERGİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ 
369
B. KOOPERATİFLERE SAĞLANAN MUAFLIKLAR (KoopK m.93) 
369
XI. KOOPERATİFLERİN DAĞILMASI 
377
A. DAĞILMA SEBEPLERİ 
377
1. Ana Sözleşme Gereği 
377
2. Genel Kurul Kararı İle 
378
3. İflas 
379
4. Mahkeme Kararı İle 
380
5. Birleşme Ve Devralma 
381
6. Üç Yıl Olağan Genel Kurul Toplantısı Yapılmaması 
381
7. Konut Yapı Kooperatifinin Amacına Ulaşması 
382
B. KOOPERATİFİN TASFİYESİ 
383
1. Genel Olarak 
383
2. 6335 sayılı Kanun Değişikliğine Göre Tasfiye 
389
3. Kooperatifin İhyası (Ek Tasfiye) 
393
C. KOOPERATİFLERDE BİRLEŞME 
395
D. KOOPERATİFİN BİR KAMU TÜZEL KİŞİLİĞİ TARAFINDAN
DEVRALINMASI 
396
KAYNAKÇA 
399
KAVRAM DİZİNİ 
407